არმური (ნისლი მთათა ზედა)
არმური
არმური (ნისლი მთათა ზედა)

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri (scotch mist over mountains) - literary Arena from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  CalendarCalendar  GalleryGallery  FAQFAQ  SearchSearch  MemberlistMemberlist  UsergroupsUsergroups  RegisterRegister  Log inLog in  
* თამარ გელოვანისიმღერიდან სიტყვამდე. * მიხო მოსულიშვილიჰელესა (კინორომანი). * თამარ ლომიძეზღვარი (ლექსები).
* ბელა ჩეკურიშვილიშეკითხვად სიზიფეს (ლექსები) * ხათუნა ცხადაძე (მთარგმნელი) უმბერტო ეკო „ფუკოს ქანქარა“
* ლაშა ბუღაძენავიგატორი (პიესა). * ნინო ქაჯაია (მთარგმნელი)უილიმ გოლდინგი - „ბუზთა ბატონი“ (რომანი) * ზაზა თვარაძესიტყვები (რომანი).
* მიხეილ ანთაძესაიდუმლოებით მოცული უ.შ, სინქრონისტულობის პრინციპი. *
* რადიარდ კიპლინგი - აი ასეთი ამბები (თორმეტი და კიდევ ერთი ზღაპარი), მთარგმნელი ანი მოსულიშვილი * ვახტანგ ჯავახაძევახტანგური (ლექსები. რჩეული)
* მიხო მოსულიშვილიდიდი ძუ დათვი (რომანი). * ნინო ნადირაძეVIA SOLIS (ლექსები). * მარიამ ხუცურაულისანათა (ლექსები და ჩანაწერები).
* Zurab Karumidze"Dagny or a Love Feast" (English brushed up and fine-tuned by Amy Spurling).
* ბესიკ ხარანაულიმთავარი გამთამაშებელი. * მიხო მოსულიშვილისულის მდინარე (თორმეტი ნოველა). * ნინო სადღობელაშვილიფრთები და ხელები (ლექსები).
* მამუკა ხერხეულიძეომში, როგორც ომში * ზაალ სამადაშვილი – ავტოპორტრეტი წიგნების ფონზე * ირაკლი ლომოური – ავტონეკროლოგი
* მანანა ანთაძე (მთარგმნელი)ტენესი უილიამსი - Camino Real (პიესა). * ქართული პიესა 2012 (ექვსი პიესა).
* თამრი ფხაკაძე – ბოსტანი კონფლიქტის ზონაში (მოთხრობა). * რიუნოსკე აკუტაგავა – დიალოგი წყვდიადში
* გიორგი კაკაბაძენიკო ფიროსმანი (ბიოგრაფიული რომანი). * მიხო მოსულიშვილი – ვაჟა-ფშაველა (ბიოგრაფიული რომანი).

Share | 
 

 ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი - Friedrich Josef Dürrenmatt

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4151
Registration date : 09.11.08

PostSubject: ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი - Friedrich Josef Dürrenmatt   Fri Jan 10, 2014 8:47 pm



ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი

Friedrich Josef Dürrenmatt


შვეიცარიელი პროზაიკოსი, პუბლიცისტი, დრამატურგი და მხატვარი-იმპრესიონისტი ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი ამავდროულად ფსიქოლოგიური დეტექტივის ერთ-ერთი გამორჩეული ოსტატია.
ფრიდრიხ დიურენმატი 1921 წლის 5 იანვარს დაიბადა კონოლფინგენში, შვეიცარიულ სოფელში. პაპამისი ულრიხ დიურენმატი კონსერვატიული პოლიტიკოსი იყო, მამამისი - რეინგოლდ დიურენმატი, პროტესტანტი მღვდელი იმავე სოფელში. სამ წელიწადში დაიბადა მისი და ვრონი. 1935 წელს ეკონომიკური მდგომარეობის გამოსასწორებლად ოჯახი ბერნში გადავიდა საცხოვრებლად. მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისი შვეიცარიაშიც საგრძნობი იყო და ბურჟუაზიის საშუალო კლასი სულ უფრო ღარიბდებოდა.
ფრიდრიხ დიურენმატი თავდაპირველად ბერნის თავისუფალ გიმნაზიაში დადიოდა, მერე გუმბოლტიანუმში, სადაც 1941 წელს გამოსაშვები გამოცდები ჩააბარა. განსაკუთრებით კარგი მოსწავლე არ ყოფილა და თვითონ აღწერდა სკოლის პერიოდს, როგორც "ყველაზე ცუდ დროს" თავის ცხოვრებაში. სკოლებს იცვლიდა, იმიტომ, რომ არ მოსწონდა სწავლების მეთოდი, ხან ცუდი ნიშნები, ხან კი მასწავლებლები. საბოლოოდ ციურიხისა და ბერნის უნივერსიტეტები დაამთავრა, სადაც ფილოსოფიას, ფილოლოგიას, ბუნებრივ მეცნიერებებს, ხელოვნების ისტორიასა და ფერწერას სწავლობდა.
ჯერ კიდევ კონოლფინგენში დაიწყო ფუნჯითა და ფანქრით ხატვა - ეს მიდრეკილება მთელი ცხოვრების განმავლობაში სდევდა თან. მოგვიანებით თავისი რამდენიმე ნაწარმოების ილუსტრირება სცადა, სპექტაკლებისთვის დეკორაციებისა და კოსტიუმების ესკიზებსაც აკეთებდა. მისი ნახატები 1976 და 1985 წელს ნოინბურგში იყო გამოფენილი.
ფერწერისადმი ლტოლვის მიუხედავად 1941 წელს ფილოსოფიისა და გერმანისტიკის სწავლა დაიწყო. იმ პერიოდში მშობლებთან ერთად ცხოვრობდა ლაუბეგშტრასეზე, ციურიხში. სახლი დიდი პანოებით მორთო, რომლებიც მოგვიანებით გადაღებეს და მხოლოდ 1990-იანი წლების დასაწყისში აღმოაჩინეს და აღადგინეს.
სწავლას არც იქ ჩქარობდა და უკვე 1943 წელს უნივერსიტეტს მწერლის კარიერა არჩია.
1945-1946 წლებში გამოქვეყნდა მისი პირველი პიესა "რაკი თქმულია", რომელიც 1947 წელს სცენაზე დადგეს. 1946 წელს დიურენმატმა მსახიობ ლოტი გაისლერზე იქორწინა და წყვილი ლიგერცში გადავიდა საცხოვრებლად. იქვე დაიწერა 1950 წელს კრიმინალური რომანი "მოსამართლე და მისი ჯალათი", რომელიც ვიწრო გაგებით კრიმინალური რომანიც არ არის. ეს ნაწარმოები დღეს გერმანულ სკოლაში სავალდებულო საკითხავში შედის.
პირველ წლებში დიურენმატის, როგორც თავისუფალი მწერლის ცხოვრება ფინანსური თვალსაზრისით მძიმე იყო, მით უმეტეს, რომ მისი ოჯახი უკვე ხუთი წევრისგან შედგებოდა. მოგვიანებით რადიოსადგურებიდან მიიღო შეკვეთები და რამდენიმე რადიოდადგმა განხორციელდა მისი ნაწარმოებების მიხედვით. ამან ფინანსური მდგომარეობა ოდნავ გაუუმჯობესა. გარდა ამისა, ერთ-ერთი გამომცემლობაც დაინტერესდა მისით.
შემდგომში დიურენმატმა დეტექტივების წერა დაიწყო, რომლებიც ნაწილ-ნაწილ ქვეყნებოდა გაგრძელებებით შვეიცარიულ გაზეთში.
მოგვიანებით დიურენმატმა თავისი შემოქმედებისთვის პრემიები და პრიზები მიიღო, პიესების, დეტექტივებისა და მოთხრობების გარდა ჯილდოებით აღნიშნა მისი ესეები და მოხსენებებიც კი. მაგალითად, ასეთი იყო შილერის ლიტერატურული პრემია, შილერის დიდი ლიტერატურული პრემია და ბუბერ-როზენცვეიგის მედალი. 1969 წელს ფილადელფიაში ტემპლის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის ხარისხი მიანიჭეს, ასევე მიიღო მეცნიერებათა დოქტორის წოდება იერუსალიმსა და ნიცაში.
XX საუკუნის სამოციან წლებში საზოგადოებრივი აღიარების მწვერვალზე იყო. ძირითადად თეატრალურ საქმიანობას ეწეოდა, ჯერ ბასლერში, ინფარქტის შემდეგ კი, რომელიც 1969 წელს გადაიტანა, ციურიხის სცენებზე.
1980-იან წლებში ჯილდოები ერთმანეთს მოჰყვებოდა: ავსტრიული სახელმწიფო პრემია ევროპული ლიტერატურისთვის, გეორგ ბიუხნერის პრემია. დიურენმატი აქტიურად წერდა ესეებს, მოხსენებებს, აკრიტიკებდა საერთაშორისო პოლიტიკას. ბევრს მოგზაურობდა აშშ-ში, ისრაელში, პოლონეთში, ოსვენციმში. ასე გაჩნდა "ჩანაწერები ამერიკიდან" და პუბლიცისტური ტექსტი "მე მხარს ვუჭერ ისრაელს". დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ვაცლავ ჰაველისა და მიხაილ გორბაჩოვისადმი მიძღვნილი მისი სიტყვები, რომლებიც გაჩნდა სათაურით "კანტის იმედი".
1983 წელს გარდაიცვალა მისი ცოლი ლოტი. 1984 წელს დიურენმატმა მეორედ იქორწინა - მისი ცოლი მსახიობი, კინოპროდიუსერი, ჟურნალისტი შარლოტა კერი იყო. თავად დიურენმატი 1990 წლის 14 დეკემბერს გარდაიცვალა ნევშატელში.
შარლოტა კერმა მისი გარდაცვალების შემდეგ დაწერა მოგონებები "ქალი წითელ ლაბადაში", რომელშიც დიურენმატთან გატარებული დრო გაიხსენა.
დიურენმატმა თავისი ნაწარმოებები სახელმწიფოს დაუტოვა, იმ პირობით, რომ მისი ნაშრომები ეროვნული ლიტერატურის არქივში განთავსდებოდა.

ბმული
* http://ka.wikipedia.org/wiki/ფრიდრიხ_დიურენმატი


Last edited by Admin on Fri Jan 10, 2014 9:59 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4151
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი - Friedrich Josef Dürrenmatt   Fri Jan 10, 2014 9:11 pm


Illustriert von Hannes Binder. Großhansdorf 2013.

ფრიდრიხ დიურენმატი

მოჭადრაკე

ეს უფრო მონახაზია, რომელიც შეიძლებოდა საფუძვლად დასდებოდა მოთხრობასაც და უფრო კი, პიესას. იმიტომ, რომ ეს ჩანაწერი ტიპიური მაგალითია იმისა, თუ როგორი დამოკიდებულება აქვს დიურენმატს დრამატურგიასთან.
„ამბავი მხოლოდ მაშინ არის ბოლომდე მოფიქრებული, როცა უფრო უარესისკენ მიდის“.
„მოჭადრაკე“ მწერლის ქაღალდებში იპოვეს, მისი სიკვდილის შემდეგ და ეს ესკიზი შესული არ არის არც ერთ კრებულში.
ნაწარმოები დაიბეჭდა:
Friedrich Dürrenmatt - Der Schachspieler; Frankfurter Allgemeine Zeitung, 05.09.1998, Nr. 206, S. II



ახალგაზრდა პროკურორი მიდის თავისი წინამორბედის გასვენებაში. ამ დროს გაიცნობს მოსამართლეს, რომელიც ძველ პროკურორთან მეგობრობდა.

და აი, ვიდრე ისინი მიდიან დამკრძალავ პროცესიაში, მოსამართლე უყვება, რომ განსვენებულთან ჭადრაკს თამაშობდა ხოლმე, - თვეში ერთხელ.

პროკურორი პასუხობს (კრემატორიუმს უახლოვდებიან), რომ თავადაც ჭადრაკის მოყვარულია.

ორივე მონაწილეობს დაკრძალვის ცერემონიალში და კუბოს ახალგათხრილ სამარემდე მიაცილებენ.

ძველი მოსამართლე ეკითხება ახალ პროკურორს, წინააღმდეგი ხომ არ იქნება, რომ მასთან ეთამაშა ჭადრაკის პარტია. პროკურორი დათანხმდება და მოილაპარაკებენ მომდევნო შაბათზე.

პროკურორის ახალგაზრდა ცოლიც მოწვეულია; თუმცა მოსამართლე ქვრივია, მაგრამ ქალიშვილი ჰყავს და ის უძღვება ოჯახს.

და აი, მომდევნო შაბათს, შვიდი საათის მახლობლად, ახალი პროკურორი, ცოლთან ერთად, სტუმრად მიდის ძველ მოსამართლესთან, რომელიც დიდი, ნაძვებიანი პარკით გარშემორტყმულ, წყნარ ვილაში ცხოვრობს; ეს ყველაფერი იმ უბანშია, სადაც მდიდრები ცხოვრობენ: ეგრეთ წოდებულ „ინგლისურ კვარტალში“. ხეებში ჩიტები ფათიფუთობენ. შორს ჩანს მზის უკანასკნელი სხივები. საჭმელი დიდებულია. ღვინო - რჩეული ხარისხისა.
ვახშმის შემდეგ მოსამართლის ქალიშვილს პროკურორის ცოლი სალონში მიჰყავს, მამაკაცები კი კაბინეტში განმარტოვდებიან.

ჭადრაკის დაფა უკვე გაშლილია.

ძველი მოსამართლე მოიტანს კონიაკს და მოთამაშეები ერთმანეთის პირისპირ სხდებიან.

მაგრამ ვიდრე დაიწყებდნენ, მოსამართლე ამბობს, რომ რაღცაში უნდა გამოუტყდეს პროკურორს.

უკვე ოცი წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც განსვენებულ პროკურორს გაეცნო; შემთხვევითობამ ისინი შეახვედრა იმ მოსამართლის დაკრძალვაზე, რომლის ადგილიც ახლა უკავია. დაკრძალვისას ისინი ჭადრაკზე ლაპარაკობდნენ, რაკი განსვენებული პროკურორიც თვეში ერთხელ თამაშობდა ჭადრაკს ოცი წლის წინ გარდაცვლილ მოსამართლესთან.
თამაში განსაკუთრებული იყო: ფიგურები კონკრეტულ ადამიანებს აღნიშნავდნენ, რომელნიც განსაზღვრული იყო თავად მოთამაშეების მიერ.

დედოფალი აუცილებლად უნდა ყოფილიყო მოთამაშის ახლობელი ადამიანი; მაშინდელი პროკურორისათვის ეს გახლდათ - და, ოჯახს რომ უვლიდა ცოლის სიკვდილის შემდეგ.

მოსამართლისათვის ეს იყო ცოლი.

ორივე მოთამაში ოფიცრებად ნიშნავდნენ ნაცნობ მღვდლებს ან მასწავლებლებს; ცხენებად - ადვოკატებს და სამხედროებს, ეტლებად ხდებოდნენ მრეწველები და პოლიტიკოსები. პაიკები უბრალო თანამოქალაქეებისგან ირჩეოდნენ, ანდა, შეიძლებოდა, ყოფილიყვნენ, სიტყვაზე, - მსახური ან მერძევე.

თამაშის წესი იმაში მდგომარეობდა, რომ ფიგურას თუ დაკარგავდა, მოთამაშე მოვალე იყო, მოეკლა ისიც, ვინც ამ ფიგურას აღნიშნავდა.

თამაში გრძელდებოდა მხოლოდ მკვლელობის ჩადენის შემდეგ.

ვინც დაშამათდებოდა, თავი უნდა მოეკლა.

ამას კი იქამდე მიჰყავდა ყველაფერი, რომ ერთი თამაში ათწლეულებით გრძელდებოდა.

აი, მაგალითად, განსვენებული პროკურორი ძველი მოსამართლის წიმორბედთან თხუთმეტი წელიწადი თამაშობდა, სანამ არ დაშამათდა.

თანაც, მანამდე ამასაც და მოწინააღმდეგესაც ცოლების მოკვლა მოუწიათ.

ვინ მოიგონა ეს თამაში, - შეუძლებელია გაგება.

მოსამართლის წინამორბედი ასე ეთამაშებოდა ახლახანს გარდაცვლილი პროკურორის წინამორბედს, ხოლო ესტაფეტა გადაცემული ჰქონდა ძველი მოსამართლის წინამორბედის წინამორბედისაგან...

ეტყობა, ამ ქალაქში მოსამართლე ყოველთვის ეგრე ეთამაშებოდა პროკურორს.

ყოველშემთხვევაში, ასე აუხსნა განსვენებულმა პროკურორმა თავად მას, მოსამართლეს.

ამ ახსნას მაშინვე მოჰყვა იმ მკვლელობის აღიარება, რომლებიც აწ განსვენებულებმა - პროკურორმა და მოსამართლემ ჩაიდინეს.

მისი პირველი რეაქცია, - განაგრძობს ძველი მოსამართლე, - იყო სურვილი, დაუყოვნებლივ დაეპატიმრებინა პროკურორი, მაგრამ თავი ვეღარ შეიკავა ცდუნებისაგან, დაეწყო ახალი თამაში:

პროკურორმა დედოფლად თავისი უფროსი ქალიშვილი დანიშნა, ოჯახს რომ უვლიდა, რაკი ცოლი სხვა სამყაროში წავიდა ჭადრაკის მიზეზით; ის კი, მოსამართლე, თავის ცოლს ჩამოვიდა.

იმ მომენტიდან ცხოვრებამ სულ სხვა აზრი შეიძინა:

ჭადრაკის მეოხებით მოთამაშეებს ხელში თითქმის ღვთიური ძალაუფლება გააჩნდათ კონკრეტულ ადამიანებზე.
ისინი ისე ისხდნენ ერთმანეთის პირისპირ, როგორც არიმანი და ომრუზდი.

ოცი წელი თამაშობდნენ ამნაირად, ბრძოლა მიდიოდა ყოველ ფიგურაზე.

ეს საშინელი იყო და იმავდროულად წარმოუდგენელი იმ შეგრძნებების მიხედვით, ისეთ გარდაუვალ მომენტებში, როცა ფიგურა უნდა შეეწირათ.

და ის ვერასოდეს დაივიწყებს იმ დღეს, როცა შამათისაგან გადასარჩენად თავისი ცოლის დათმობა მოუწია.
ეს იქამდე გრძელდებოდა, ვიდრე გასულ კვირას წინა პროკურორი იძულებული არ გახდა, თავი მოეკლა, რადგან დაშმათდა.

შეიძლება გასაოცარი მოგვეჩვენოს, მაგრამ ოცი წლის განმავლობაში ჩადენილი მკვლელობები ერთხელაც არ გახსნილა.

მაგრამ, გარდა იმისა, რომ მკვლელობები იგეგმებოდა განსაკუთრებული სიფრთხილით (მოსამართლეს მოჰყავს რამდენიმე მაგალითი), მიზეზი სხვა რამეში იყო:

ვერავინ წარმოიდგენდა, რომ ისეთი უცნაური მოტივი, როგორიცაა ჭადრაკის პარტია, შეიძლება დანაშაულის მოტივად იქცეს.

ახალგაზრდა პროკურორი შიშით უსმენს მოხუცი მოსამართლის აღიარებას.

ის დაამთავრებს და სავარძლის ზურგს მიეყრდნობა.

მეზობელი ოთახიდან ისმის ორივე ქალის მხიარული ხმები.

- მორჩა. შეგიძლიათ, დამაპატიმროთ, - ამბობს მოსამართლე.

ახალგარდა პროკურორი ერთხანს თავის ფიქრებში ჩაიძირება. მერე ჩაფიქრებული გამომეტყველებით ხელს გაიწვდის ფიგურებისკენ, დაფასთან რომ დგანან. დედოფალს თავის უჯრას მიუჩენს და იტყვის:

- ჩემს ცოლს ჩამოვდივარ.

მოხუცი მოსამართლეც დედოფალს დადგმს დაფაზე:

- ჩემს ქალიშვილს ჩამოვდივარ.


მთარგმნელი მიხო მოსულიშვილი


Friedrich Dürrenmatt und Micho Mossulischwili. Photoshop 2014

ბმული
* http://www.art-service.de/Buchkunst/Friedrich-Duerrenmatt-Der-Schachspieler-Ein-Fragment.html


Last edited by Admin on Sun Jan 26, 2014 10:38 pm; edited 6 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4151
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი - Friedrich Josef Dürrenmatt   Fri Jan 10, 2014 10:07 pm

ფრიდრიხ დიურენმატი

შვეიცარია - საპყრობილე

ფრიდრიხ დიურენმატის სიტყვა, თქმული 1990 წლის 22 ნოემბერს, ვაცლავ ჰაველის გოტლიბ დუტვეილერის პრემიით დაჯილდოების დროს.


ჩეხოსლოვაკიაში ვარშავის პაქტის ჯარების შემოსვლის წინააღმდეგ გამართულ იმ საპროტესტო ღონისძიებაში, რომელიც 1968 წელს ბაზელის სახელმწიფო თეატრში ჩატარდა, მეც მივიღე მონაწილეობა და ჩემი მიმართვა შემდეგი სიტყვებით დავასრულე: ჩეხოსლოვაკიაში ადამიანურმა თავისუფლებამ სამართლიანი მსოფლიოსათვის დაპირისპირებაში წააგო მხოლოდ ერთი ბრძოლა და ჯერ კიდევ არა მთელი ომი. ხელისუფლების დოგმატიკების წინააღმდეგ ომი კვლავაც გრძელდება, თუნდაც ისინი მხოლოდ კომუნიზმის, ულტრაკომუნიზმის ან რომელიმე დემოკრატიის ნიღაბსაც კი ატარებდნენ. ტექნიკურად განვითარებულ ქვეყანაში საშიშ შემთხვევაში თუ როგორ უნდა აწარმოო ბრძოლა ისე, რომ ჯუნგლებისკენ არ გადაუხვიო, ამას გვიჩვენებს ჩეხოსლოვაკიელი ხალხი, რათა ეს გადაიტანოს, თავის ჯარს ბრძოლაში არ რთავს, ნიბელუნგებს არ თამაშობს და თავისი არაძალადობრივი წინააღმდეგობით ხელისუფლების სისტემას არყევს, იქნებ უფრო სასიკვდილოდაც, ვიდრე ჩვენ ამის წარმოდგენა შეგვიძლია.
ოც წელზე მეტი გავიდა მას შემდეგ,რაც შეერთებულმა შტატებმა ვიეტნამში წააგო არა მარტო ომი, არამედ დაკარგა თავისი ღირსებაც.
დოგმატიკების ხელისუფლება აღმოსავლეთ ევროპაში დაინგრა, ორივე მხარეს კბილებამდე შეიარღებული სამხედრო ბლოკი უსარგებლო გახდა, მისი ორმხრივი მტრის ხატი გაქრა. ორივე ზესახელმწიფო მზარდი ტემპით არა ერთმანეთს, არამედ საკუთარ თავს დაუპირისპირდნენ.
ჩეხოსლოვაკიამ თავისი არაძალადობრივი წინააღმდეგობა თქვენში, ძვირფასო ჰაველ, მის წარმომადგენელში, სახელმწიფო პრეზიდენტში ჰპოვა.

თქვენ აქ მიიღეთ გოტლიბ დუტვეილერის პრემია, პრემია კაცისა, რომლის პიროვნებაც შვეიცარიაში, როგორც პოპულარული, ასევე საკამათოც იყო, რომელმაც თავისი მსხვილი სწარმო კოოპერატივად გადააქცია და დაარსა პარტია, რომელიც იმ მცირერიცხოვან პარტიების რიგშია, რომლიც შვეიცარიაში, შეიძლება, ჯერ კიდევ ოპოზიციას მიეკუთვნება; ამასთნ ერთად, ჩვენ მაინც ფრთხილად უნდა ვიყოთ, რადგან ამ ქვეყანაში ხომ თავისუფლების პარტიაც არსებობს, რომელიც თავისუფლებაში თავისუფლების წმინდა სიმბოლოს ხედავს და თავის თავს ოპოზიციად განიხილავს.
როგორც მოტივაციაშია ნათქვამი, თქვენ, ძვირფასო ჰაველ, ეს პრემია მიიღეთ იმისათვის, რომ სამოქალაქო ვაჟკაცობის, პატიოსნების და ტოლერანტობის გამომხატველი თქვენი სახელი დემოკრატიულ სახელმწიფოში ინდივიდის თავისუფალი განვითარების აუცილებელი საფუძვლებისათვის სხვა შეხედულებებს უპირისპირდება.
შესანიშნავი პრემია,შვეიცარიული პრემია, მაგრამ, რამდენადაც შესაძლებელია, შეუქცევადი.
მე ვერ წარმომიდგენია, რომ თქვენ სამსახურეობრივ მოვალეობის შესრულებაზე უარის მთქმელ შვეიცარიელს სამოქლაქო ვაჟკაცობისა და პატიოსნებისათვის ვაცლავ ჰაველის პრემიას მიანიჭებდით.
და, - მე ახლა უკვე გაოგნებული ვარ, რამდენად იყავით თქვენ რეჟიმის მიმართ, რომელსაც აპროტესტებდით, - ტოლერანტი?
მართლაც, იმ დროს, როცა თქვენ უარი თქვით შესაძლებლობაზე, საზღვარგარეთ წასულიყავით, საკუთარ თავზე აიღეთ დანაშაული და ციხეში წახვედით. ამის შედეგად თქვენ მიაღწიეთ რეჟიმის დამხობას; იმ დროს, როცა ჩვენი სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებაზე უარის მთქმელი შვეიცარიელები…- ჩვენ, შვეიცარიელები, მხოლოდ ერთხელ ვიყავით მეომარი ხალხი, ვისაც თითქმის ორასი წელია არავინ დასხმია თავს, მაგრამ თავს რომ დასხმოდნენ, თავს დაიცავდა და დასტურად იმისა, რომ დაიცავდა, ციხეში აგზავნის იმათ, რომელთაც სამოქალაქო ვაჟკაცობა და პატიოსნება აქვთ ასაღიარებელი; რადგან თავს რომ დასხმოდნენ, არავითარ გარემოებაში არ ისურვებდნენ თავის დაცვას. სასჯელის შემსუბუქებას მხოლოდ მაშინ აქვს ადგილი, თუ სამხედრო სასამართლოს აზრით, რელიგიური მიდრეკილებაა თამაშში გარეული, მაგრამ თუ პოლოტიკური რწმენა მტკიცეა - როგორც თქვენი იყო, ძვირფასო ჰაველ, მაშინ სამსახურეობრივ მოვალეობაზე უარის მთქმელ პოლიტიკოსზე სასამართლოს მთელი სიმკაცრით გამოაქვს განაჩენი, როგორც ეს თქვენს შემთხვევაში ჩეხოსლოვაკიაში მოხდა.

ასე არიან მაინც ჩვენი სამსახურეობრივ მოვალეობაზე უარის მთქმელი შვეიცარიელები დისიდენტები. მათ აქამდე ვერაფრს მიაღწიეს.
ამგვარად, მე როგორც შვეიცარიელს, არ მსურს სამხედრო ხაზით მკვეთრად გამოვიდე ვიღაცის წინააღმდეგ. ჰუსისტების ომმა ბრმა მთავარსარდლის, ციცკას მეთაურობით თავზარი დასცა ევროპას, მან აღიარა დანაშული, მაგრამ ას წელზე მეტი გავიდა, სანამ ჰუსი გოტლიბენში საპყრობილეში იჯდა და კოცონზე დაწვავდნენ, 1278 წლის 28 აგვისტოს აარგაუს ჰაბსბურგელების დინასტიის წარმომადგენელმა რუდოლფმა დიურუკრუტთან მარხის ბრძოლის ველზე თავის შვეიცარელ მეფის მეთაურობით ბომენის მეფე ოტოკარ II დაამარცხა, რომელიც 1526 წელს, საბოლოოდ, თითქმის ოთხასი წელი ჰაბსბურგერების ყველაზე წარმატებულ საზღვაგარეთ მყოფ შვეიცარიული ოჯახის მმართველობის ქვეშ მოექცა, ხოლო სამშობლოში მათ დაბრუნებას ჩვენ, გამარჯვებებით აღსავსენი შევეწინაღმდეგეთ – რადგან ვფიქრობთ მხოლოდ მორგატენზე და ზემპაჩზე.
ძველი კონფედერაციის მსხვრევამ გამოიწვია ახალი კონფედერაციის შექმნა, 1918 წელს ასე გამოვიდა პირველ მსოფლიო ომიდან თანამედროვე ჩეხოსლოვაკია.
ორივე ქვეყანა სახელმწიფო მარცხის შედეგია. ჩვენ - საკუთარის, ჩეხოსლოვაკია კი ავსტრია-უნგრეთის.

შემდეგ მოვიდა ჰიტლერი. ბერნის საკათედრო ტაძარში სამადლობელი პარაკლისი ჩატარდა, როცა დიდმა სახელმწიფოებმა ჩეხოსლოვაკია ბედის ანაბარა გასაჭირში მიატოვეს, მან წინააღმდეგობა ვერ გაუწია, ზუდეტენლანდი ოკუპირებული იქნა და ცოტა მოგვიანებით ჩეხოსლოვაკია პროტექტორად და სლოვაკეთი კი ვასალურ სახელმწიფოდ გადაიქცა.
ისმის კითხვა: მსგავს სიტუაციაში გაუწევდა თუ არა შვეიცარია წინააღმდეგობას. შეკითხვა უპასუხოა. ის ასეთ სიტუაციაში არასოდეს ყოფილა.
ჩეხებისათვის კი ეს მდგომარეობა კატასტროფული იყო. მხოლოდ ლიდიცეზე ფიქრობ - მათ ჰიტლერისათვის უნდა ემუშავათ და ებრაელები გაზით მოწამლეს.

ჩვენ თავს არ დაგვსხმიან, მაგრამ მაინც ჰიტლერისათვის უნდა გვემუშავა და ებრაელები, რომლებიც ჩვენ საზღვარზე არ გადმოვუშვით და უკან გავაბრუნეთ, გაზით მოწამლეს.
ომის შემდგომ ჩეხოსლოვაკია სტალინისა და მისი მემკვიდრეების პოლიტიკის მსხვერპლი გახდა.

გდრ-ისა და უნგრეთის შემდეგ, აგრეთვე ამ ქვეყანაში იმის მცდელობას, რომ კომუნიზმი ადამიანური გაეხადათ და გარდაექმნათ, ძალისმიერად შეუშალეს ხელი.
თქვენ, ვაცლავ ჰაველ, მოვლენებზე და ერთიანობაზე წერდით თქვენს ესეებში. ორმოცდაათიან წლებში ჩვენს ქვეყანაში უზარმაზარი საკონცენტრაციო ბანაკები და მასში მოთავსებული ათიათასობით უდანაშაულო ადამიანი იყო. ამასთან ერთად, ახალგაზრდულ სამშენებლო მოედანზე წინ გამოვიდნენ ათიათასობით ახალი რწმენით აღფრთოვანებულები და მღეროდნენ აღმშენებლობის სიმღერებს, აწამებდნენ და სიკვდილით სჯიდნენ. დრამატიზმით აღსავსენი საზღვრებისკენ გარბოდნენ, შეთქმულებას აწყობდნენ და იმავდროულად საზეიმო ლექსებს თხზავდნენ მთავარ დიქტატორზე.

რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა თავისი მეგობრების სასიკვდილო განაჩენს, რამდენადაც უცნაური უნდა იყოს, მაინც შესაძლებელი იყო, რომ მას აქა-იქ კვლავ ქუჩაში შეხვედროდით.
იდეალისტებისა და ფანატიკოსების სიმღერა, პოლიტიკური დამნაშავეების ბობოქრობა და გმირების ტანჯვა-წამება უხსოვარი დროიდან ისტორიას მიეკუთვნება.
ორმოცდაათიანი წლები თუმც ცუდი დრო იყო, მაგრამ მაინც ასეთი დროები კაცობრიობის ისტორიაში ხშირად იყო. ყოველთვის შეიძლებოდა მისი ამ დროებისათვის დაქვემდებარება და მეტ-ნაკლებად მასთან შედარება. როგორც კი შესაძლებლობა იქნებოდა, მუდამ იგონებდნენ ისინი რამენაირად ამ ისტორიას.
მე ვერ გავბედავ იმის მტკიცებას, რომ ამ დროში არაფერი მომხდარა და ან ეს მოვლენა მისთვის უცნობი იყო. პოლიტიკური ხელისუფლების ძირითად ფუძემდებლურ დოკუმენტს, რომელიც ჩეხოსლოვაკიაში საბჭოეთის დავდასხმის დროს დადგინდა, ერქვა “რჩევა-დარიგება კრიზისის დროიდან”.

მასში იყო რაღაც სიმბოლური. ამ ხელისუფლებამ, მართლაც ისწავლა რაღაც. მან აღნიშნა, საითკენ შეიძლება წავიდეთ, შეხედულებებისა და ინტერესების პლურალიზმს კარს ცოტათი თუ გაუღებთ: თავისი ტოტალიტარული არსის საშიშროებისკენ. ასეთი ინსტრუქტაჟით მან ყველაფერზე უარი თქვა, გარდა საკუთარი თავის მხარდაჭერისა. ცხოვრების პირდაპირი და არაპირდაპირი მანიპულაციების ყველა მექანიზმებმა დაიწყეს საკუთარი დინამიკის სახეობის აქამდე უცნობ ფორმებში გადაზრდა. უკვე არაფრის დათმობა არ შეიძლებოდა შემთხვევისათვის. უკანასკნელ ცხრამეტ წელს, როგორც თვალსაჩინო მაგალითს, შეუძლია ჩეხოსლოვაკიაში მომწიფებულ და ყავლგადასულ ტოტალიტარულ სისტემას ემსახუროს.

რევოლუციური ეთოსი და ტერორი განთავისუფლდა დამყაყებული უმოძრაობისაგან, ალიბისტური სიფრთხილისაგან, ბიუროკრატიული ანონიმურობისაგან, უშინაარსო სტერეოტიპისაგან, რომლის ერთადერთი აზრი იმაში მდგომარეობს, მუდამ სრულყოფილი გახდეს, ვიდრე ისინი არიან. აღფრთოვანებულთა სიმღერა და წამებულთ ჩივილი შეწყდა. უსამართლობამ აბრეშუმის ხელთათმანები ჩაიცვა და ყბადაღებული საწამებელი კამერებიდან ბიოუროკრატების რბილი ავეჯით მორთულ ბიუროებში გადაინაცვლა. რესპუბლიკის პრეზიდენტი, შეიძლება, მაქსიმუმ ერთხელ თავისი მანქანის ტყვიაგაუმტარი მინის მიღმა შენიშნო, როცა პოლოციის კორდონის თანხმლებით აეროდრომისკენ მიქრის, რათა პოლკოვნიკ სადაფს მიესალმოს. დრომოჭმული სისტემა ეყრდნობა ისეთ რაფინირებულ, კომპლექსურ და მძლავრ ძლევამოსილ სამანიპულაციო ინსტრუმენტებს, რომ მკვლელები და მოკლულები აღარ სჭირდება. უფრო ნაკლები სჭირდება უტოპიის გულმოდგინე აღმშენებლები, რომლებიც თავიანთი ოცნებებით უკეთესი მომავლისათვის უწესრიგობას იწვევენ. ცნება “რეალურად არსებული სოციალიზმი”, რომელიც ამ ეპოქამ თავისთვის გამოიგონა, იმას მიუთითებს, თუ ვისთვის არ არის იქ ადგილი - მეოცნებეთათვის.

და, როცა თქვენ, ვაცლავ ჰაველ, ამგვარად, როგორც სახელმწიფო პრეზიდენტმა 1990 წელს თვენს საახალწლო გამოსვლაში თქვენი ოცნებები უფრო ახლოს გაითვალისწინეთ და ჩამოაყალიბეთ, იქნებ, იკითხოთ, როგორ რესპუბლიკაზე ვოცნებობ მე.
მე გიპასუხებთ: დამოუკიდებელ, თავისუფალ, დემოკრატიულ, ეკონომიკურად აყვავებულ და ამავდროულად სოციალურ, სამართლიან რესპუბლიკაზე, მოკლედ რომ ვთქვა, ადამიანურ რესპუბლიკაზე, რომელიც ადამიანებს ემსახურება და ამიტომაც იმედი აქვს, რომ ადამიანებიც მოემსახურებიან. ყოველმხრივ განათლებულ ადამიანების რესპუბლიკაზე, რადგან მათ გარეშე, არცერთი ჩვენი პრობლემის გადაჭრა არ შეიძლება, იქნება ეს ადამიანური, ეკონომიკური, ეკოლოგიურ, სოციალური და პოლიტიკური. ასევე ფიქრობს ბევრი შეიცარიელი ძირითადად ოცნებებში, რომ ისინიც იმ რესპუბლიკაში იცხოვრებენ, რომელზედაც თქვენ, ვაცლავ ჰაველ, ოცნებობთ. მაგრამ სინამდვილე, რომელზედაც შვეიცარიელები ოცნებობენ სხვაგვარია.
ძვირფასო, ვაცლავ ჰაველ, თქვენ, როგორც დრამატურგმა, სინამდვილე, რომელშიც ცხოვრობდით, სანამ პოლიტიკური დოგმატიზმი მარცხს განიცდიდა, პიესაში ასახეთ, რომელსაც კრიტიკოსები აბსურდის თეატრად მიიჩნევენ. ჩემთვის ეს პიესები არ არის აბსურდი, უაზრო, არამედ ტრაგიკული გროტესკებია. გროტესკი ხომ მაინც პარადოქსის, აბსურდის გამოხატვაა, რომელიც წარმოიშობა, როცა ვინმეს მისთვის გონივრულ იდეაზე, თუ როგორ ასახვს მას კომუნიზმი - საზოგადოებრივ სამართლიან წესრიგზე აფიქრებინებს? - სინამდვილში დანერგავს - აგრეთვე უძველესი ქრისტიანობაც, ბოლოს და ბოლოს, კომუნისტური იყო და რა გამოვიდა ქრისტიანობიდან?
ადამიანის მეშვეობით ყველაფერი პარადოქსული ხდება, აზრი უაზროდ იქცევა, სამართლიანობა - უსამართლობად, თავისუფლება - მონობად, რადგან ადამიანი თვითონაა პარადოქსი, არაციონალური რაციონალისტი.

ასე უპირისპირდება თქვენს ტრაგიკულ გროტესკებს აგრეთვე შვეიცარიაც, როგორც გროტესკი: როგორც საპყრობილე, მაგრამ მაინც თითქმის სხვა, ვიდრე ის საპყრობილეები იყვნენ, რომელშიც თქვენ მოგათავსეს, ძვირფასო ჰაველ; როგორც საპყრობილე, საითკენაც შვეიცარიელები გაიქცეოდნენ. რადგანაც საპყრობილეს გარეთ ყველაფერი ერთმანეთს დაეჯახა და რადგანაც ისინი მხოლოდ საპყრობილში გრძნობენ თავს უსაფრთხოდ, რომ თავს არ დაესხმებიან.
შვეიცარიელები თავს თავისუფლდ გრძნობენ, ვიდრე ყველ სხვა დანარჩენი ხალხი; თავისუფლად, ვიდრე პატიმრები, თავიანთი ნეიტრალიტეტის საპყრობილეში. მხოლოდ ერთი სიძნელე არსებობს ამ საპყრობილესათვის, სახელდობრ, იმის მტკიცება, რომ ეს საპყრობილე კი არ არის, არამედ თავისუფლების ბურჯია.
გარედან დანახული ეს საპყრობილე - საპყრობილეა და იქ მყოფი ადამიანები - პატიმრები და ვინც დაჭერილია, ის თავისუფალი არაა.

გარე სამყაროსათვის თავისუფალი მხოლოდ ციხის ზედამხედველია, ისინი რომ თავისუფლები არ იყვნენ, მაშინ პატიმრები იქნებოდნენ.
ეს წინააღმდეგობა რომ გადაეწყვიტათ, პატიმრებმა ზედამხედველის საყოველთაო მოვალეობები შემოიღეს.
ყოველი პატიმარი, რომელიც ამვე დროს საკუთარი თავის დარაჯია, ამტკიცებს, რომ ის თავისუფალია.
შვეიცარიელს ამით დიალექტური უპირატესობა აქვს, რომ ის ერთდროულად თავისუფალი, პატიმარი და დარაჯია.
ციხეს არ სჭირდება გალავანი, რადგან მისი პატიმრები ზედამხედველებიც არიან და საკუთარ თავს თავადვე სდარაჯობენ და რადგანაც ზედამხედველები თავისუფალი ადამიანები არიან და ისინიც აგრეთვე მთელ მსოფლიოსთან ხელსაყრელ გარიგებებს დებენ და თან როგორ!
და რადგანაც ისინი მაინც პატიმრები არიან, არ შეუძლიათ გაერო-ში შევიდნენ და ევროპის ეკონომიკური გაერთიანება მათ ძალიან აწუხებთ.

ვინც დიალექტურად ცხოვრობს, ის სიძნელეებს აწყდება.
რადგანაც ზედამხედველებიც პატიმრები არიან, შეიძლება მათ შორის ეჭვიც წარმოიქმნას, ისინი არიან პატიმრები და არა ზედამხედველები, ან სრულიად თავისუფლები, რის გამოც ციხის ადმინისტრაციამ, ვინც ეჭვმიტანილად მიაჩნდა, საქმე აღძრა მათზე. ის თავს დაჭერილად გრძნობს და არა თავისუფლად, რადგანაც ის ბევრში ეჭვს იწვევდა, საქმეების გროვა შექმნა, რომელთაც, რაც უფრო მეტს იკვლევდა, როცა მთლიანი საქმეების გროვა აღმოჩნდა, ყოველი ახალი საქმის უკან ახალი ამოტივტივდებოდა. მაგრამ რადგანაც ამ საქმეების დასტა მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა გამოეყენებინათ, როცა ციხეს თავს დაესხმებოდნენ და რადგანაც არასოდეს დასხმიან თავს და, როცა ამ საქმეებიდან შეიტყვეს, რომლებიც პატიმრებზე იყო შედგენილი, და ზედამხედველებმა თავი იგრძნეს მოულოდნელად პატიმრებად და არა თავისუფლებად, ისინი თავს გრძნობდნენ ისე, როგორც ეს ციხის ადმინისტრაციას არ სურდა, რომ მათ თავი ასე ეგრძნოთ. რათა თავი კვლავ თავისუფლებად, ზედამხედველად და არა პატიმრებად ეგრძნოთ, პატიმრებმა ციხის ადმინისტრაციას მოსთხოვეს ახსნა-განმარტება იმაზე, ვინ დაიწყო საქმეები. მაგრამ დოსიეები იმდენად მძლავრი იყო, ციხის ადმინისტრაცია იმ გადაწყვეტილებამდე მივიდა, რომ საქმეები თავისთვის შედგა.
იქ, სადაც ყველა პასუხისმგებელია, არავინ არ არის პასუხისმგებელი.

შიშმა, რომ დაცული არა ხარ, გამოაშკარავა ეს საქმეები. შიში უსაფუძვლო არ არის. ვის სურს ციხეში, სადაც თავისუფალი ხარ, არ იყო პატიმარი და ასე გახდა საპყრობილე მსოფლიოს ატრაქციონი; ბევრი ცდილობს გახდეს პატიმარი, რისი ნებაც მათ აქვთ, როცა მათ ხელში საჭირო საშუალებებია, თავისუფლება, ბოლოს და ბოლოს, ცოტათი ძვირფასია იმ დროს, როცა გაკოტრებულს ციხეში შეძლებისდაგვარად იმ უსაფრთხოების ძებნა შეეძლოთ, რომელიც მხოლოდ თავისუფალ პატიმარს აქვს და კვლავაც ბევრს უარი უთხრეს.
ციხის ადმინისტრაციის არ უნდა შეგშურდეს.
ერთი მხრივ, ცოტა პატიმარია იმისათვის, რომ საპყრობილეში სისუფთავე დაიცვას, მდიდრად მორთული საკნები, დერეფნები და გისოსები გაწმინდოს. ასე რომ, გარედან ასეთი ციხეში ისეთები უნდა დატოვო, რომლებიც ფულის საშოვნელად ციხეს შეაკეთებენ, გადააკეთებენ და ციხის აქტიურ მდგომარეობას მხრს დაუჭერენ.
თავის მხრივ, პატიმრებს, რომლებიც თუმც ფულს გამოიმუშავებენ, ისევ დაჰყურებენ ზემოდან, რადგან თავისუფლები არ არიან.

სხვა მხრივ, ყველა საპყრობილემ რაღაცას უნდა უდარაჯოს, მაგრამ როცა პატიმრები, როგორც ზედამხედველები საკუთარ თავს თავად სდარაჯობენ, არსებობს ეჭვი, რომ დარაჯები კიდევ სხვა რაღაცას დარაჯობენ, ვიდრე საკუთარ თავს, რის გამოც კიდევ უფრო ძლიერდება ის აზრი, რომ ციხის პირდაპირი, უშუალო არსი იმაში კი არ მდგომარეობს, რომ პატიმრების თავისუფლება, არამედ ბანკის საიდუმლეობა დაიცვას.
ასეა თუ ისეა, ეს ციხე იფურჩქნება და მისი ბიზნესი გარდა საკუთარისა, ისე გადაება მაფიოზურ სტრუქტურებს, რომ უფრო და უფრო ძლიერდება ეჭვი, არსებობს თუ არა, საერთოდ, კვლავ საპყრობილე, თუ ის მოჩვენებითი ციხე გახდა. იმისთვის, რომ თავისი ნამდვილობა დაამტკიცოს, ციხის ადმინისტრაცია ყოველთვის ხარჯავს იმ ზედმხედველებისათვის, რომლებიც მათი საკუთარი პატიმარია, მილიარდობით შვეიცარიულ ფრანკს თანამედროვე იარაღზე, რომელიც მუდამ ძველდება, და კვლავ ახლის შეძენის საჭიროებას ქმნის, მიუხედავად იმის დამაჯერებლობისა, რომ ომი იმის მარცხს ნიშნავს, რის დაცვასაც ცდილობს. ის თავდებობს უტოპიას, ნიბელუნგების სტრატეგია ტექნიკურ სამყაროში მზარდ კატასტროფებისადმი მიდრეკილებას აბსოლუტურ უსაფრთხოების უფლებას ანიჭებს, ნაცვლად იმისა, რომ გამოიკვლიოს, სწორედ შვეიცარიის საპყრობილეს შეუძლია მამაცობა, გამბედაობა გამოიჩინოს, მისი ზედამხედველები გააუქმოს იმ ნდობის მოსაპოვებლად, რომ მისი პატიმრები არ არიან პატიმრები, არამედ თავისუფლები, რაც, რა თქმა უნდა, იმას აღნიშნავდა, რომ შვეიცარია არ არის საპყრობილე, არამედ ევროპის ნაწილი, ერთი მისი რეგიონთაგანი, როგორც, დიახ, საერთოდ, ევროპა, მიუხედავად გერმანიის გაერთიანების შოკისა, რეგიონებად რღვევას იწყებს.
ასე გაიტეხა სახელი საპყრობილემ. მას საკუთარ თავში ეჭვი ეპარება. ციხის ადმინისტრაცია, რომელიც ყველაფრის კანონიერად მოწესრიგებას ცდილობს, ამტკიცებს, რომ საპყრობილე არ იმყოფება კრიზისში, პატიმრები თავისუფლები არიან, რამდენადაც ისინი ციხის ადმინისტრაციის ნამდვილი პატიმრები არიან, იმ დროს, როცა ბევრი პატიმარი იმ აზრისაა, რომ ციხე იმყოფება კრიზისში, რადგანაც პატიმრები თავისუფლები კი არა, არამედ პატიმრებია.

საპატიმროს შიდა დისკუსია, რომელიც მხოლოდ უწესრიგობას ამყარებს, რადგან ციხის ადმინისტრაციას განზრახული აქვს შვიდასი წლის წინ მოჩვენებითი, სავარაუდო ციხის დაარსება იზეიმოს, როცა მაშინაც კი საპყრობილე აგრეთვე ციხე არ იყო, არამედ შეშინებული მტაცებლების ბუდე.
ამგვარად, ჩვენ არ ვიცით, რა უნდა ვიზეიმოთ, ჩვენი ციხე თუ თავისუფლება. თუ ვიზეიმებთ ციხის დაბრუნებას, მაშინ პატიმრები თავს დაკავებულად იგრძნობენ და თუ ვიზეიმებთ თავისუფლებას, ციხე საჭირო აღარ იქნება. და რადგანაც საპყრობილეს გარეშე ცხოვრებას ვერ ვბედავთ, კიდევ ერთხელ ვიზეიმებთ ჩვენს დამოუკიდებლობას, რადგანაც ჩვენი ნეიტრალიტეტის დამოუკიდებელ ციხეში გარედან ვერავის მოელაპარაკები, დაჭერილები ვართ თუ თავისუფლები.
ომების და ოკუპაციების გადატანა, შეიძლება დიდი მსხვერპლის შედეგად, რომელსაც, არავის ვუსურვებ, მაგრამ თქვენმა ქვეყანამ და არა უკანასკნელად თქვენ, ძვირფასო ვაცლავ ჰაველ, ეს დაამტკიცეთ იმ დროს, როცა ჩვენ, შვეიცარიელები წინააღმდეგობით, რომელიც არ შემოწმებულა, ვერაფერს დავამტკიცებდით და ვერც ვამტკიცებთ.

ეს არის უცნაური გრძნობა, ძვირფასო ჰაველ, რომელიც მე დამეუფლა, როცა ამ სიტყვას ვწერდი და ახლა მეუფლება, როცა ვკითხულობ.
ძალიან ბევრი უხერხულობაა ამ გრძნობაში, რადგან მეტისმეტად ადვილად შეგიძლიათ, როგორც მტკიცებულება არაკეთილგანწყობილებით გამოიყენოთ, რომ ჩვენი დასვლეთი სამყარო წესრიგშია და რომ იმაზე დიდი არაფერია, ვიდრე თავისუფლება.

ხალისით ვმალავთ იმას, რასაც თქვენ ესეებში ცდილობთ აღწეროთ, რომ სიმართლით გვეცხოვრა; ეს ისე არ გამოიყურება, რომ ტრადიციულ პარლამენტალურ დემოკრატიებს რეცეპტი ჰქონდეთ შესათავაზებელი, თუ როგორ შეიძლება პრინციპული ტექნიკური ცივილიზაციის, ინდუსტრიისა და სამომხმარებლო კომპანიის ,,საკუთრ მოძრაობას” შეეწინაღმდეგო. თქვენც იმყოფებით ბუქსირზე, გსურთ დაეხმაროთ სხვას და მათ მიმართ უმწეო ხართ. არსებობს მხოლოდ მეთოდი, თუ როგორ მანიპულირებენ ისინი ადამიანებზე, უსასრულოდ დახვეწილებზე და რაფინირებულებზე, ვიდრე პოსტოტალიტარული სისტემის მკაცრი მეთოდია. მაგრამ ეს მთლიანი სტატიკური კომპლექსი დამყაყებული და უკონცეფციო და მხოლოდ პოლიტიკური მიზნით განპირებობებული პოლიტიკური მასების პარტიებისა, რომლებიც პროფესიონალური აპარატის გავლენის ქვეშ არიან და მოქალაქეებს ყოველგვარი კონკრეტული და პირადი პასუხისმგებლობისაგან ანთავისუფლებენ, ეს მთლიანი კომპლიცირებული სტრუქტურა, ფარულად მანიპულირებული და გაფართოებული ცენტრები კაპიტალის დაგროვებისა, სამომხმარებლო საზოგადოების, პროდუქტის, რეკლამის, კომერციის, სამომხმარებლო კულტურის ეს ყველგან მსუფევი დიქტატი, ეს მთლიანი საინფორმაციო ზვირთი - ყველაფერ ამას, უკვე ასე ხშირად გაანალიზირებულს და აღწერილს, შეიძლება ნამდვილად მხოლოდ ძნელად დავაკვირდეთ, ვიდრე პერსპექტივას, ან გზას, რომელზედაც თვითონ ადამიანი კვლავ იმყოფება. კარგია, რომ ეს წინადადებები ჩვენი დასავლური თავისუფლების შესახებ მეხსიერებაში აისახა, უფრო მეტად, ვიდრე ეს დოგმატურად რეალურად არსებულ სოციალიზმის ციხიდან მოდის. რა თქმა უნდა, უეჭველია, ჩვენ თავს ვიქებთ ჩვენი პირდაპირი დემოკრატიის გამო; რა თქმა უნდა, ჩვენ მოხუცებულობისა და მარჩენალის დაკარგვის დაზღვევა და ქალთა ამომრჩევლობის უფლებაც კი მსოფლიოს გასაოცებლად მაინც უკვე შემოვიღეთ და, კერძოდ, ჩვენ ვართ დაზღვეული სიკვდილისაგან, ავადმყოფობისაგან, უბედური შემთხვევისაგან, ხანძრისაგან; რა თქმა უნდა, ვიდრე ვინმეს სახლი დაიწვება.
ჩვენთან პოლიტიკამ იდეოლოგიიდან ეკონომიკაში გადაინაცვლა, მისი საკითხები ეკონომიკური საკითხებია.

სად შეიძლება სახელმწიფო ჩაერიოს, სად არა, სად მოახდინოს სუბსიდირება და სად არა, რა დაბეგროს გადსახადებით და რა არა? გამომუშავებული ხელფასი, თავისუფალი დრო, მოლაპარაკებებით განისაზღვრება.
მშვიდობას უფრო საშიშროება ემუქრება, ვიდრე ომს.
მკაცრი, მაგრამ არა ცინიკური სიტყვაა. ჩვენი ქუჩები ბრძოლის ველია, ჩვენი ატმოსფერო მომწამვლავი გაზის საფრთხის ქვეშაა, ჩვენი ოკეანეები ნავთობის გუბეა, ჩვენი მიწის ნაკვეთები პესტიციდებითაა მოწამლული. მესამე სამყარო გაძარცვულია, გაჩანაგებულია უარესად, ვიდრე აღმოსავლეთი ჯვაროსნებისაგან. არ არის გასაკვირი, რომ ის ჩვენ გვბოჭავს. არა ომი, არამედ მშვიდობაა ყველა საქმის მამამთავარი.

ომი წარმოიქმნება გადაულახავი მშვიდობისაგან.
მშვიდობა არის პრობლემა, რომელიც ჩვენ უნდა გადავჭრათ.
მშვიდობას ის ფატალური თვისება აქვს, რომ ის ომს აერთიანებს.
თავისუფალი ეკონომიკური ბაზრის მამოძრავებელი ძალა არის კონკურენცია, ეკონომიკური ომი, ომი გასაღების ბაზრისთვის.
კაცობრიობა აფეთქდება, როგორც მსოფლიო ტალღა, რომელშიც ჩვენ ვცხოვრობთ. ჩვენ არ ვიცით, როგორი იქნება ის, როცა ათი მილიარდი ადამიანი იცხოვრებს დედამიწაზე. თავისუფალი ეკონომიკური ბაზრობა ფუნქციონირებს თავისუფლების ბატონობის ქვეშ, იქნებ, შემდგომ გეგმიურმა ეკონომიკამ სამართლიანობის ხელმძღვანელობით იარსებოს.

იქნებ, მარქსიზმის ექსპერიმენტისათვის ჯერ ადრე იყო, რა შეუძლია გააკეთოს თითოეულმა?
მაშასადამე, ამგვარად რა გამოდის?
თქვენც იკითხავთ აგრეთვე, ვაცლავ ჰაველ.
ცალკეული - ეს არის ექსისტენციალური ცნება, სახელმწიფო დაწესებულებები, ეკონომიკური ფორმები, საყოველთაო ცნებები. პოლიტიკას საყოველთაოსთან და არა ექსისტენციალურთან აქვს საქმე, მაგრამ უნდა მიუბრუნდეს ცალკეულს, რათა უფრო ეფექტური გახდეს.
ადამიანი უფრო მეტად არარაციონალურია, ვიდრე რაციონალური. ემოციები მასზე უფრო ძლიერ მოქმედებს, ვიდრე ლოგიკური აზროვნება. ამას იყენებს პოლიტიკა. მხოლოდ ასე აიხსნება ჩვენს საუკუნეში იდეოლოგების ტრიუმფალური სვლა, მოწოდება გონიერებისაკენ უშედეგოა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ტოტალიტარული იდეოლოგია აზროვნების ნიღაბს ატარებს.

თითოეულმა ადამიანის შესაძლებლობასა და შეუძლებლობას შორის განსხვავება უნდა გააკეთოს.
საზოგადოება არასდროს შეიძლება იყოს სამართლიანი, თავისუფალი, არამედ მხოლოდ უფრო სამართლიანი, თავისუფალი, სოციალური უნდა გახდეს. ამის მოთხოვნის უფლება ცალკეულს აქვს და არა მარტო ნება აქვს, არამედ ვალდებულია, მოითხოვოს – ეს არის ის, რაც თქვენ მოითხოვეთ, ვაცლავ ჰაველ. ადამიანის უფლებები, თითოეულისათვის ყოველდღიური ლუკმა-პური, თანასწორობა კანონის წინაშე, აზრის გამოხატვის თვისუფლება, შეკრების თავისუფლება, გამჭირვალობა, წამების გაუქმება და ასე შემდეგ.
ეს ყველაფერი არ არის უტოპია, არამედ დამოუკიდებლობა, ადამიანის თვისება, მისი ღირსების ნიშან-თვისება, უფლებები, როგორც ტოლერანტობის გამოხატულება, უხეშად რომ ვთქვათ, მოძრაობის წესები. მარტოკა ადამიანის უფლებები არის ექსისტენციალური უფლებები, ყოველი იდეოლოგიური რევოლუცია მიმართულია მის გაუქმებისაკენ და ახალ ადამიანს ითხოვს. ვის არ მოუთხოვია ახალი ადამიანი.
ძვირფასო ვაცლავ ჰაველ, თქვენი ამოცანა, როგორც სახელმწიფოს პრეზიდენტისა ემთხვევა როგორც დისიდენტის ამოცანას.

ღრმად პტივცემულო სახელმწიფოს პრეზიდენტო, თქვენ აქ ბრძანდებით შვეიცარიელთა შორის, შვეიცარიელები თქვენ მოგესალმენ, შვეიცარიის ფედერალურმა მინისტრმა თქვენ მიგიღოთ, შვეიცარიის ძველმა ბუნდესტაგმა სახოტბო სიტყვა წაიკითხა და მე, როგორც შვეიცარიელი, გამოვედი აგრეთვე სიტყვით, რადგან შვეიცარიაში ბევრს ლაპარაკობენ.
როგორი ადამიანები ვართ ჩვენ შვეიცარიელები?
იყო ბედისაგან დანდობილი, - ეს არც სირცხვილია და არც დიდება, არამედ ეს არის გაფრთხილება ავის მომასწავებელი საფრთხის შესახებ.

პლატონი მისი “პოლიტეას” დასასრულს ჰყვება, რომ სიკვდილის შემდგომ თითოეულის სულმა ახალი ცხოვრების ხვედრი უნდა აირჩიოს. მაგრამ შემთხვევით ოდისევსის სულს ყველაზე უარესი ბედი ერგო და ოდისევსის სული მივიდა ამ თავის ყველაზე უარეს ბედთან, რათა ეს ხვედრი აერჩია. რადგანაც მან თავის ადრეულ მძიმე ცხოვრებისეულ მოგონებებისას ყოველგვარ პატივმოყვარეობაზე უარი თქვა, სული დიდხანს დახეტიალობდა, ბოლოს მშვიდი, განმარტოებული კაცის ცხოვრება მოძებნა და სწორედ ის იპოვა, რომელიც სხვებმა შეუმჩნევლად მიატოვეს, და როცა ის სული აღმოაჩინა, თქვა, რომ სწორედ ისევე მოიქცეოდა, პირველი ხვედრი რომ რგებოდა და მას სიხარულით აირჩევდა. დარწმუნებული ვარ, ოდისევსმა აირჩია ბედი – იყოს შვეიცარიელი.


მთარგმნელი მზია ჩხარტიშვილი

ბმული
* http://lib.ge/book.php?author=1452&book=8962
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4151
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი - Friedrich Josef Dürrenmatt   Thu Jul 27, 2017 12:30 pm

Фридрих Дюрренматт

Пилат

Он сказал: вам дано знать тайны Царствия Божия, а прочим в притчах, так что они видя не видят и слыша не разумеют.
Евангелие от Луки, 8:10


Лишь только распахнулись железные двери в противоположной стене зала, прямо напротив его судейского кресла, и лишь только эти отверстые гигантские пасти изрыгнули потоки людей — их с трудом сдерживали легионеры, ставшие цепью, взявшись за руки, спиной к беснующейся толпе, — он осознал, что человек, которого чернь точно щит несла перед собой ему навстречу, — не кто иной, как бог; а между тем он не решился даже второй раз взглянуть на него, так ему стало страшно. Избегая смотреть на лик бога, он рассчитывал также выиграть время, за которое как-то сумеет разобраться, приспособиться к своему ужасному положению. Ему было ясно, что этим явлением бога он отмечен среди всех людей, не закрывал он глаз и на опасность, которая неминуемо содержалась в таком отличии. И потому он заставил себя скользнуть взглядом по оружию легионеров, проверил, как всегда, плотно ли пригнаны подбородные ремни шлемов, начищены ли мечи и копья, точны ли и уверенны движения, крепки ли мускулы, и лишь потом искоса посмотрел на толпу, которая застыла, сгустившись в недвижную массу, и теперь беззвучно заполняла зал, выставив вперед бога — жадно облепленный множеством рук, он спокойно ждал, а Пилат еще и сейчас избегал глядеть на него. Более того, он опустил глаза на свиток с императорским указом, развернутый у него на коленях. А сам размышлял о том, что же мешает ему принародно воздать почести этому богу. Ему отчетливо представился тот миг, когда бог поразил его своим взглядом. Пилат вспомнил, что встретился с богом глазами, когда двери, через которые толпа втолкнула бога, едва отворились, и что он увидел лишь эти глаза, и больше ничего. То были всего-навсего человеческие глаза, без всякой сверхчеловеческой силы или того особого света, который восхищал Пилата на греческих изображениях богов. И не было в них презрения, какое питают к людям боги, когда они спускаются на землю, чтобы истребить целые поколения, но не было и непокорства, какое тлело в глазах преступников, приводимых к нему на суд, — бунтовщиков, восставших против империи, и дураков, умиравших смеясь. В этих глазах выражалось безусловное подчинение, что, однако же, наверняка было коварным лицедейством, ибо благодаря этому стиралась грань между богом и человеком и бог становился человеком, а человек — богом. Посему Пилат не верил в смирение бога и полагал, что тот, приняв человеческий облик, лишь прибегнул к уловке, чтобы испытать человечество. Для Пилата важнее всего казалось узнать, как воспринял бог его собственное поведение; ибо он ясно осознавал, что перед лицом бога от него требуются какие-то поступки. Его охватил страх, что, переведя глаза на свиток, он упустил решающий миг, ведь в этом движении его глаз бог мог увидеть пренебрежение. Поэтому Пилат счел за лучшее поискать на лицах своих солдат признаки, подтверждающие его подозрение. Он поднял как бы невидящие глаза, медленно, не торопясь и не выдавая своего страха, обвел ими легионеров, словно удивляясь, зачем они находятся в этом зале.
Однако, не обнаружил на их лицах никаких поводов для беспокойства, но также и ничего такого, что могло бы устранить его опасения, ибо он тут же сказал себе, что легионеры умеют скрывать свои мысли; с другой стороны, возможно, что им совершенно безразлично, как он вел себя по отношению к богу, они ведь не распознали в этом человеке бога. Итак, он решился второй раз взглянуть на толпу, и от его взгляда она дрогнула. Передние отпрянули, а в середине возникла давка, поскольку задние, жаждая во что бы то ни стало истолковать его взгляд, в это время стали напирать. Перед ним были неприкрытые в своей откровенности лица; обезображенные ненавистью, они показались ему безобразными до отвращения. У него мелькнула мысль, не отдать ли приказ легионерам запереть двери, а затем, обнажив оружие, со всех сторон врезаться в толпу; однако он не решался поступить так перед лицом бога. При этом, видя неистовство толпы и ярость, с которой она вцепилась в свою жертву, Пилат ясно понял, что эти люди потребуют от него казни бога, и он невольно повернулся к связанному веревками, хотя ему по-прежнему было неимоверно страшно второй раз встретиться с ним глазами. Но вид его был таков, что Пилат долго не мог отвести от него взгляда. Бог был невысокого роста, его можно было принять за тщедушного человека. Руки связаны впереди, на них вздулись синие жилы. Одежда грязная и изодранная, в прорехах сквозило голое тело в кровоподтеках и ссадинах. Пилат понял, какой жестокостью со стороны бога было избрать обличье, которое не могло не обмануть людей, понял и то, что только невообразимая ненависть могла внушить богу мысль явиться в маске такого оборванца. Но самое ужасное — что бог не счел нужным взглянуть на него; ибо, хотя Пилат и боялся его взгляда, думать, что бог пренебрегает им, было ему невыносимо. Бог стоял опустив голову, щеки у него были бледные, ввалившиеся, и великая скорбь, казалось, разлилась по его лицу. Взгляд был как бы обращен внутрь, словно все окружающее было бесконечно далеко от него: толпа, облепившая его, легионеры с их оружием, но также и тот, кто сидел перед ним в судейском кресле и кто единственный понял истину. Пилат хотел, чтобы время повернуло вспять и бог посмотрел бы на него, как тогда, когда распахнулись двери, и он знал, что теперь бы он преклонил перед ним колена, и стал плакать в голос и вслух читать молитвы, и перед легионерами и всем народом назвал бы его богом. Но, увидев, что богу нет больше до него дела, Пилат судорожно сжал руки, будто хотел разорвать свиток, лежавший у него на коленях. Теперь он знал: бог явился для того, чтобы убить его. И поняв это, он откинулся на спинку трона, на лице его выступил холодный пот, а свиток выскользнул из рук и упал к ногам бога. Но когда к нему наклонилось скучающее и усталое лицо легата, Пилат, словно речь шла о чем-то незначащем, вполголоса отдал приказ, а после повернулся к одному из префектов, только что возвратившемуся из Галилеи, поманил его к себе; легат между тем громко и безразлично повторил его приказ, и, слушая доклад префекта, Пилат смотрел вслед толпе, которая с ропотом удалялась через раскрытые двери. Но бога он больше не видел — так тесно обступили его люди, скрывая, словно свою тайну.

Теперь двери снова были заперты и зал перед ним пустынен. Пилат знаком приказал оставить его одного. Он откинулся в кресле и смотрел на свиток на полу, который легонько касался его ноги. Руки спокойно охватывали подлокотники. Слегка склонив голову, Пилат прислушивался к удаляющимся шагам своих центурионов; с ним остался только один раб. Потом Пилат внимательным взглядом обвел зал, словно бы для того, чтобы обнаружить в нем следы бога. Он видел мощные стены, воздвигнутые без всякого архитектурного замысла и лишенные красоты, железные створки дверей, тех самых, через которые толпа вынесла бога, они были расписаны причудливым орнаментом кричаще-красного цвета. Пилата охватило безразличие, дотоле ему неведомое. Страх лишил его силы. Этот страх был везде. Стены давили его. Пилат встал и прошел мимо раба. Узким коридором он вышел из башни и ступил на двор. Фигуры легионеров на угловых башнях и высоких стенах выделялись на фоне глубокой синевы неба. Камни, которыми был вымощен двор, сверкали на солнце. Пересекая двор, Пилат словно бы проходил сквозь огонь, так много света было вокруг. Он направился к главному зданию дворца, который высился перед ним, похожий на топорной работы блестящую игральную кость, и шагнул в главный зал. Потом поднялся по лестнице, прямо напротив входа, она вела на верхний этаж, в путаницу маленьких покоев с проломами в стенах и узкими зарешеченными окнами под самым потолком, сквозь которые слабо сочился послеполуденный свет. Стены были голые, потому что Пилат редко жил в столице этой ненавистной страны; однако пол был устлан коврами и подушками. В самом большом покое его ждал легат, он уже возлег на пиршественное ложе. Пилат подсел к легату, но к еде не прикоснулся и выпил совсем немного вина. Он спокойно вел беседу, слушал и отвечал. В глубине души Пилату очень хотелось перевести разговор на бога; но он не решился, потому что не доверял легату, очень уж выжидающим был его взгляд. Пилат стал задавать конкретные вопросы, касающиеся войска, и это сбило с толку легата, потому что разговор вдруг стал сугубо деловым. Теперь Пилат мог в глубине своего существа, как бы наблюдая из потаенного места, с удивительной отчетливостью воспроизвести каждое мгновение своей встречи с богом. Он считал маловероятным, чтобы Ирод оставил бога у себя, ибо догадывался, что лишь ему одному, Пилату, дано было прозреть истину. Он и боялся, что бог вернется к нему — ведь пришел же он к нему, и ни к кому другому, — и, как это ни странно, страстно желал этого. Пропасть между человеком и богом бесконечна, и теперь, когда бог перекинул мост через эту пропасть и стал человеком, он, Пилат, должен погибнуть по милости бога, разбиться об него, как пловец, которого волна швыряет на риф.
Но вот явился гонец: оказалось, что бог, отосланный Иродом, снова стоит, связанный, у ворот дворца, а вокруг беснуется толпа; Пилат отдал приказ ввести бога во дворец, желая вырвать его из рук толпы, и выждал время, потребное для того, чтобы легионеры привели бога в зал дворца. Потом встал и прошествовал мимо императорского бюста у двери, по привычке остановив взор на мраморном изваянии: венценосная голова, недвижно парившая над ним во мраке, казалась удивительно чуждой. Он миновал длинный коридор, ведущий к лестнице, по сторонам которого стояли легионеры. Их фигуры выступали из сумрака, резко очерченные в свете факелов, которые здесь были уже зажжены, и на легионеров желтыми и красными волнами, одна за другой ударяющимися в обитые железом щиты, падал мерцающий свет. Пилат спускался к выходу, и он уже виделся ему как светлый прямоугольник, через который можно было заглянуть в зал, и снова в его воспоминании возник взор бога. Мгновение Пилат словно бы помедлил; зато оставшиеся несколько шагов сделал столь решительно, что ему пришлось энергично раздвинуть копья легионеров, и вышел из полумрака в светлое помещение зала. Чуть наклонив голову, глянул. С ужасом увидел легионеров, в глазах которых едва успела погаснуть насмешка. Бог недвижно стоял между ними. Руки его по-прежнему были связаны, только теперь на плечи ему накинули белый плащ, перепачканный человечьим дерьмом. Пилат понял, что над богом надругались, понял и то, что это его вина, ведь именно он, Пилат, послал бога к Ироду. Да, так и было, как он предполагал: все, что он предпринимал для своего спасения, на самом деле вело к его проклятью; и, поняв это, Пилат вернулся тою же дорогой, какой пришел, мимо легионеров, отложив покамест всякие мысли о боге.

Бичевать бога он приказал во время третьей ночной стражи, но еще до этого срока явился на обычное место экзекуций между дворцом и ближайшей к нему башней. Прошедший день был жарким, и солнце, катившееся над двором по безоблачному небу, жгло немилосердно; теперь же ночь опустилась на город, луна еще не взошла, лишь колючие огоньки звезд пробивали тьму, так что казалось — весь мир ограничен неосвещенными плоскостями этих стен и этих башен, на которых, как на сваях, покоилось небо; пространство, неизмеримое по глубине, хотя в длину и ширину оно измерялось определенным числом шагов. Пилат подошел к столбу, предназначенному им для бога; столб отвесно торчал из земли, вонзаясь в ночь, едва освещенный факелом в руке раба. Обхватив деревянный столб ладонями, Пилат ощутил гвозди и сучки, которые до крови расцарапали ему кожу. Потом он повернулся к стене дворца, где в проеме небольших боковых ворот стояло кресло, и, опустившись в это кресло, велел рабу погасить факел, ибо ему показалось, что он уже слышит шаги легионеров; однако прошло еще некоторое время, пока до него донеслись голоса. На противоположной стене, наискосок от него, появился едва заметный отблеск приближающихся факелов, на глазах он становился все ярче, и наконец стена осветилась так ярко, что стал ясно виден каждый камень кладки. И с особенной отчетливостью выделялся на фоне стены позорный столб, его тень, прямая как стрела, лежала на мощеной поверхности двора, круто переламывалась у подножия стены и вертикально бежала дальше вверх по стене, растворяясь в бесконечности ночи; но по мере того, как приближались факелы, она начала раскачиваться из стороны в сторону, как взбесившийся маятник гигантских часов. По освещенному двору к столбу темной массой лилась толпа, она постепенно растеклась во все стороны и вот уже заполнила пространство густой мешаниной бесформенных голов, неистово развевающихся перьев на шлемах и судорожно сжатых кулаков, и наконец глазам Пилата предстали легионеры: буйное переплетение тел и оружия, а некоторые высоко во тьму вздымали факелы; раздавались смех и возгласы, ведь никто не знал, что Пилат упрямо ждет их, застыв в своем кресле, едва замечая тяжелое дыхание раба за своей спиной. Он знал, что среди легионеров, там, где всего гуще толпа и неистовей людской водоворот, шагает бог, невидимый ему; его острый глаз различал, однако, как именно в том месте резко поднимались и опускались рукоятки мечей и кулаки, иногда даже останавливалось все шествие, потому что каждый стремился протолкаться, нанести удар, потом пронзительным смехом разрядить свое напряжение, а после снова поспешить к столбу, который постепенно окружала прибывавшая толпа. Но людей было так много, что Пилат не мог разглядеть среди них бога.


Продолжение внизу

ბმული
* http://royallib.com/read/dyurrenmatt_fridrih/pilat.html#0

Arrow


Last edited by Admin on Thu Jul 27, 2017 12:34 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4151
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი - Friedrich Josef Dürrenmatt   Thu Jul 27, 2017 12:32 pm

Фридрих Дюрренматт

Пилат

Он сказал: вам дано знать тайны Царствия Божия, а прочим в притчах, так что они видя не видят и слыша не разумеют.
Евангелие от Луки, 8:10


Продолжение

Один из легионеров взобрался на столб и прикрепил факелы вокруг его верхушки, после чего бросил вниз веревку и спрыгнул в самую гущу толпы, которая теперь, громко крича, сгрудилась вокруг столба, создав неимоверную давку. Факелы сверху освещали ее ярким нереальным светом, от которого во все стороны разбегались тени, подобные лепесткам внезапно раскрывшегося огромного редкостного цветка. Однако потом толпа распалась, разделилась на одиночек, спешивших прочь за круг света огненной короны и садившихся на землю в темноте, подчас так близко к Пилату, что они едва не касались его ног. Он же не замечал этого и сидел не шелохнувшись, ибо теперь бог явился его глазам, и вид его был ужасен. Бог был наг, и приподнятые его руки были обвиты веревкой, которая, косо натянувшись под его тяжестью, свисала с верхушки столба. Бог стоял на некотором расстоянии от столба, он был один у этого древа позора, один под бесконечно темным и вместе огненным небом, отчетливо видный в свете факелов, окружавшем его как колесо, он был загнан в этот круг и был живым свидетельством власти того, кто недвижно сидел во мраке в проеме боковых ворот лицом к лицу с богом. Однако тень бога выходила за пределы светового круга и падала прямо в сердце Пилату, и все, что сейчас свершалось, разыгрывалось между ними двоими, Пилатом и богом. Ведь все это — легионеры, и пламя факелов, столб, вонзающийся в небо, суровая каменная кладка стен, жесткая мощеная поверхность двора, тихое дыхание раба и огненные массы звезд, — все это существовало лишь потому, что существовал бог и существовал он, Пилат, — только поэтому; а они оба существовали потому, что в споре между богом и человеком не может быть иного решения, кроме смерти, и иного милосердия, кроме проклятия, и иной любви, кроме ненависти. И не успел Пилат додумать эту мысль до конца, как выступили из скрывавшей их ночи легионеры — немногие из них — и, обнаженные до пояса, со всех сторон окружили бога, одни — ярко освещенные, другие — видные лишь как силуэты. Бичи в их руках извивались словно змеи, играя, обвивали могучие руки, далее скользили, подрагивая, по земле, точно жестокие твари с уродливыми головками из свинца. Легионеры будто водили вокруг бога хоровод, как бы играя касались его тонкими бичами, а затем вдруг набрасывались на него с бешеной яростью, и свинцовые головки глубоко вгрызались в его тело, так что выступала кровь, и это переполняло Пилата в его кресле невыразимой мукой, ибо он втайне ожидал, что бичевание не причинит вреда богу, как если бы он был мраморный. Но теперь Пилат видел, как бог упал под страшными ударами легионеров, как его подняли, сильно дернув за веревку, к которой были привязаны его руки, как ноги его протащились по земле, как его швыряло из стороны в сторону под градом ударов, как снова и снова опускались на него свистящие бичи полуголых легионеров, водивших вокруг него хоровод, чтобы настигать его со всех сторон. В колеблющемся свете факелов тени призрачно повторяли этот хоровод на каменных плитах двора, подобного зеркалу, подобного тонкому льду на поверхности бездонного моря. Но вот тело бога безжизненно поникло: легионеры отступились, их лица уже одеревенели, а бичи в руках устало повисли; мало-помалу легионеры исчезли в ночи, их нестройные шаги отзвучали, и Пилат остался наедине с богом. Факелы горели теперь ровнее; но они готовы были вот-вот погаснуть, и смола капала на окровавленное тело, обвившее подножие столба. Пилат поднялся со своего кресла и медленно подошел к богу. Он подошел к нему так близко, что мог бы коснуться его; и видел он теперь обнаженное тело бога совершенно отчетливо. Тело это не было красиво: кожа дряблая, в ссадинах и глубоких ранах, некоторые из них гноились, и все было залито кровью. Но лица бога Пилат не видел, потому что голова его была опущена и скрыта между руками. Да, тело это было обезображено и некрасиво, каким бывает тело всякого человека после пытки, и все равно в каждой ране и в каждой ссадине Пилат узнавал бога; и он застонал и удалился в ночь, а за его спиной над богом погасли факелы.

Скрючившись, как зверь, от ужаса, Пилат лежал без сна где-то в своих покоях среди голых стен, отражавших пламя масляного светильника. Всей своей душою погрузился он в страх, он был совсем одинок среди людей, и никто из них не понял бы его страха — никто из тех, кто проходил перед его взором, не вызывая никаких чувств; так видишь в морозную ночь смутные тени людей в мертвенном свете луны. Здесь, вдали от глаз людских, руки Пилата блуждали по узору ковра, судорожно зарывались в подушки или, дрожа, хватали кубок с вином. Порой он искоса полубезумным взглядом скользил по лицу императора, белевшему в темноте, казалось, на губах императора мелькала улыбка, нереальная, как улыбка мертвецов среди могил, — улыбка, терявшаяся во мраке. Потом Пилат безмолвно переводил глаза на раба, и тот отворачивался, смущенный непонятной завистью, которая брезжила во взгляде господина. Утром же, едва взошло солнце, Пилат приказал позвать музыкантов, и однообразная мелодия коснулась его слуха; но ничто не могло ни развлечь, ни взволновать его, потому что образ бога отныне и навсегда поселился в его душе.

Раз уж ему не удалось вынудить к действию самого бога, он попытался снять с себя часть вины, переложив ее на толпу. Местом для осуществления своего замысла Пилат выбрал лестницу, ведущую к главному порталу дворца, а временем — раннее утро следующего дня после своей первой встречи с богом; ведь все события разыгрались всего за несколько дней. Лестница и главный портал находились в тени, которая узкой полоской тянулась вдоль дворца и покрывала часть площади и собравшейся на ней толпы. Люди, которые всю ночь распевали песенки, хулящие бога, еще спозаранок появились у ворот крепости и, неистово галдя, стали вливаться во двор; теперь они целиком заполняли огромный двор, не беспокоясь о том, что находятся во власти легионеров, которые, обнажив оружие, окружали народ. Когда Пилат из своих покоев дошел до зала, он увидел через открытую дверь, что бог и Варавва уже стоят на лестнице перед толпой, ненамного возвышаясь над нею, как он и приказывал; несмотря ни на что, он спокойно выступил из полутемного зала и неожиданно встал между богом и разбойником, столь величественный в своем белом плаще, что чернь окаменела под его взглядом. Он равнодушно взглянул на море голов, без конца и края простиравшееся перед ним, море лиц, на которых налитые кровью глаза напоминали ржавые гвозди, а меж желтых зубов тяжело покоился бесформенный черный язык. Казалось, у толпы одно-единственное лицо, общее для всех людей, огромный устрашающий лик; от него исходило грозное безмолвие, которое заволокло все окружающее. Толпе предстояло сделать выбор: бог или разбойник, истина или насилие… и единодушным пронзительным воплем толпа потребовала, чтобы бог был предан смерти. И поскольку бог допустил все это, Пилат приказал рабу принести чашу с водой и умыл руки в знак своей невиновности, не обращая больше внимания на неистовствующую толпу. Однако же, когда Пилат повернулся и увидел немой лик бога, он понял, что не может переложить на толпу даже малую часть своей вины, потому что только он один знал истину. Он невольно причинял богу одну боль за другой, потому что знал истину, но не разумел ее, — и поняв это, он закрыл лицо руками, с которых еще капала вода.

И с этой минуты Пилат, как казалось ему, стал мертвецом среди мертвецов. Он проверял, как идет подготовка к распятию бога, и наблюдал, как над богом измываются легионеры. Он стоял лицом к лицу с богом, смотрел на него спокойно, равнодушным взглядом; не воспрепятствовал он также и тому, чтобы на бога надели терновый венец. Потом Пилат велел, чтобы ему показали крест и поставили перед ним это сооружение из неструганого дерева вертикально, а сам придирчиво провел руками по коре. Он выбрал легионеров для участия в казни и потом смотрел вслед процессии, пока вся толпа не вывалилась за ворота, увлекая с собой бога, который, шатаясь под тяжестью огромного креста, брел посреди отряда легионеров. Пилат повернулся, чуть не налетев на ребенка кого-то из рабов, хныча бежавшего через двор туда, где под аркой ворот исчез бог. Он возвратился в свои покои и приказал приготовить ему поесть. Недвижно возлежал он у стола и словно издалека слышал игру лидийских музыкантов, которые, надувая щеки, дудели в свои флейты, а по ту сторону толстых стен, ограждавших его покои, опустилась ночь. Солнце померкло. Небо превратилось в камень, и все, кто был здесь, вздрогнули. Музыканты отняли флейты от побелевших губ и, вытаращив глаза, уставились на зарешеченные окна. Посреди неба недвижно стояло мертвое солнце, диск, лишенный блеска и света, подобный огромному шару, испещренному глубокими дырами. И тут сотряслась земля, так что все попáдало, и люди с криками вжались в землю. Пилат понял, что в эту самую минуту бог, творя устрашающие чудеса, сошел с креста, дабы наконец свершить возмездие. Он встал и вышел во двор. Велел подать ему коня и ускакал в сопровождении немногочисленной свиты. Лошади понесли, как будто были сильно напуганы. Улицы города опустели, провалившись в разрушенную землю, придавленную небом, и нельзя было больше отличать день от ночи. Лица спутников Пилата были бледны, а шлемы — как панцирь улитки на голом черепе с потухшими глазами. Пилат испугался, увидев свои руки: будто пауки обвились они вокруг поводьев.

Всадники выехали из города, направляясь к холму, где были воздвигнуты кресты. Они проезжали мимо людей, которые, обхватив руками колени, сидели на корточках вдоль дороги и громко и быстро произносили непонятные слова. Некоторые молча бросались на дорогу перед всадниками и так и оставались лежать, растоптанные копытами. Пальмы были сломаны посередине, оливы расщеплены. Гробы, высеченные в скалах, стояли разверстые, и мертвецы выступали, чуть не вываливались из гробов, и их бесплотные руки как стяги поднимались в густом тумане. Толпы прокаженных ковыляли навстречу в развевающихся плащах, похожие на черных птиц, и их гнусавые голоса напоминали неблагозвучный птичий свист. Тропа поднималась вверх среди скал. На ней валялись изуродованные останки самоубийц, которые бросались с вершин. Лошади становились все беспокойнее по мере того, как они приближались к месту, где были воздвигнуты кресты, посредине — крест бога, сейчас, вероятно, покинутый, а сам бог, быть может, прислонился к нему, обнаженный и прекрасный, громко смеясь, и поджидает Пилата, чтобы разорвать его в клочки. Солнце, перегоревшее и недвижное, по-прежнему стояло в зените, как будто время перестало существовать. Сделалось еще темнее, и Пилат чуть не налетел на крест, вздымавшийся прямо перед ним; с большим трудом удалось ему определить, что это и есть крест бога. Он уже было отвернулся, чтобы продолжать поиски; но в это время на востоке взлетела в небо огромная зеленая комета, и Пилат увидел, что этот крест вовсе не пуст, как он ожидал. Прежде всего он увидел ступни. Они были пробиты гвоздем, а когда взгляд Пилата скользнул выше, он увидел тело, выгнувшееся и тяжело свисавшее вниз, и вытянутые руки, нечеловеческим отчаянным жестом воздетые к небесам; а прямо над его лицом склонился мертвый лик бога.

Через три дня рано утром к нему явился гонец и возвестил, что ночью бог покинул свой гроб, он оказался пуст; Пилат тотчас поскакал туда и долго глядел в глубь пещеры. Да, она была пуста, и рядом лежали обломки тяжелого камня, которым завалили вход. Пилат медленно повернулся. А за спиной у него стоял раб, и теперь он увидел лицо господина. Как будто бескрайний ландшафт царства мертвых разостлался перед рабом — таково было это лицо, бледное в свете занимающегося дня, со смеженными веками, а когда глаза господина открылись, взгляд их был холоден и безучастен.


Конец

ბმული
* http://royallib.com/read/dyurrenmatt_fridrih/pilat.html#0

Arrow
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Sponsored content




PostSubject: Re: ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი - Friedrich Josef Dürrenmatt   

Back to top Go down
 
ფრიდრიხ იოზეფ დიურენმატი - Friedrich Josef Dürrenmatt
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური (ნისლი მთათა ზედა) :: მთქმელი და გამგონებელი :: ლიტერატურა უსაზღვრებოდ-
Jump to: