არმური (ნისლი მთათა ზედა)
არმური
არმური (ნისლი მთათა ზედა)

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri (scotch mist over mountains) - literary Arena from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  CalendarCalendar  GalleryGallery  FAQFAQ  SearchSearch  MemberlistMemberlist  UsergroupsUsergroups  RegisterRegister  Log inLog in  

Share | 
 

 მიხო მოსულიშვილი – თეონა კენჭიაშვილი (მეორე ინტერვიუ)

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4185
Registration date : 09.11.08

PostSubject: მიხო მოსულიშვილი – თეონა კენჭიაშვილი (მეორე ინტერვიუ)   Sun Mar 25, 2012 10:44 am


გამომცემლობა "სიესტას" წიგნი, 2011

მიხო მოსულიშვილი: "რაც კლდიდან ჩამოვვარდი, იმის შემდეგ ნასესხებ სიცოცხლეს გავდივარ"

მწერალი მიხო მოსულიშვილი ამბობს, რომ მის გარშემო სულ არის რაღაც სიახლეები. მართალია, სამი წელია უმუშევრად არის, მაგრამ ღმერთი იმ ხალხს უგზავნის დროდადრო, რომლებიც მხარს უჭერენ ნაწარმოებების დაბეჭდვაში. ასევე, ხშირად უწევს სხვადასხვა რეჟისორებთან პიესებზე მუშაობა. მწერლისთვის სამართლიანი კრიტიკა მისაღებია და ამ დროს უფრო მონდომებული ხდება, რომ უკეთესი ნაწარმოები შექმნას. წერის დროს რწმენას დიდ ყურადღებას აქცევს. როცა წერს, პირველ რიგში, იმაზე ფიქრობს, რომ ეს დაწერილი ზევით, უზენაესის სამფლობელოში მოეწონებათ თუ არა. როგორც ბატონი მიხო მიიჩნევს, მწერლისთვის დამღუპველია, როდესაც ამპარტავნობის გრძნობა უჩნდება და ჰგონია, რომ სხვაზე მაღლა დგას. თავადაც ჰქონია, თურმე, ცხოვრებაში ასეთი მომენტი, თუმცა, შემდეგ ერთმა შემთხვევამ მიახვედრა, რომ ისიც ჩვეულებრივი ადამიანია. მაშინ სიკვდილს გადაურჩა და როგორც თავად ამბობს, იმ ფათერაკის მერე, ნასესხებ სიცოცხლეს გადის. ამ და ბევრ საინტერესო თემაზე "გუმბათი" მიხო მოსულიშვილს ესაუბრა.



- ბატონო მიხო, როგორც ვიცით, ახალი წიგნის პრეზენტაცია გექნებათ სულ მალე. კერძოდ, რომელ წიგნზეა საუბარი?

- ეს არის წიგნი "მადლის ქვა", რომელიც გამომცემლობა "სიესტამ" გამოსცა გასული წლის დეკემბერში. ახლა კი, 16 მარტს, საღამოს 19 საათზე წარდგინება გაიმართება წიგნის მაღაზია "დიოგენეში". ამ წიგნში შედის 8 მოთხრობა. მე-9 მოთხრობა კი ცალკე გამოიცა და იმ წიგნის შვილობილივით არის, ხუმრობით წიგნ-კენგურუს ვეძახი. ამ პატარა წიგნაკს "სალამანდრა", ამავე სახელწოდების მოთხრობის სათაური, ჰქვია. ეს მოთხრობა შედგება მინიატურებისგან, მაგრამ არა ცალ-ცალკე, არამედ ერთიან სიუჟეტურ მდინარებაში ერთიანდებიან. ვფიქრობ, რომ ამნაირი ნაწარმოები ერთგვარი სიახლეა და მკითხველსაც დააინტერესებს. რა თქმა უნდა, სხვა მწერლებიც არიან, რომლებმაც ეს სცადეს, ოღონდ სუფთა პროზაული ხერხების დონეზე და ამ შემთხვევაში მე ვისარგებლე ისეთი დიდი მხატვრის მიგნებებით, როგორიც იყო ფრანსისკო გოია და, კერძოდ, მისი ოფორტების სერიის "ომის უბედურებანის" გამომსახველობითი ოსტატობით...

- რატომ ჰქვია წიგნს "მადლის ქვა"?

- ამ მოთხრობაში, რომელიც პატარა წიგნაკშია დაბეჭდილი, მოთხრობილია ომგამოვლილ კაცზე, რომელიც ისე გათავხედდა, რომ ჯიხურებს აყაჩაღებდა, ფულსა და პროდუქტებს ართმევდა. ამ ყველაფერს სიმთვრალეში აკეთებდა, მეორე დღეს კი აღარც ახსოვდა, რა ჩაიდინა. აღსარებაზე უცხოეთიდან ჩამოსული მეგობარი მიიყვანს და მოძღვარი რომ გაგზავნის დავით გარეჯში, იქ სიზმარში ხედავს "მადლის ქვას". საერთოდ, მადლის ქვის შესახებ ასეთი გადმოცემა არსებობს, რომ მამა დავით გარეჯელი იერუსალიმში წავიდა მოსალოცად. ქალაქთან მისულმა კი თქვა, რომ ვერ გავბედავ იმ ადგილებზე გავიარო, სადაც ჩემი უფალი დადიოდაო და არ შევიდა უფლის ქალაქ იერუსალიმში. მეორე დღეს კი თავის მოწნულ კალათაში სამი ქვა ჩადო და უკან გამობრუნდა. იმ ღამით იერუსალიმის პატრიარქმა სიზმარი ნახა: უფლის ანგელოზი გამოეცხადა, რომელმაც უთხრა, რომ ქალაქის მისადგომებთან მამა დავითია მოსული და თავის კალათში ჩადებული სამი ქვის სახით მთელი იერუსალიმის მადლი მიაქვსო. მდევარი დაადევნეთ, ორი ქვა უკან გამოართვით და ერთიღა გაატანეთო. ასეც მოიქცნენ და წმინდა მამა დავით გარეჯელმა ერთი მადლის ქვა ჩამოიტანა წმინდა მიწიდან. ეს ქვა ამჟამად სწორედ მისი სახელობის ტაძარში ინახება, როგორც ქართული ეკლესიის ერთ-ერთი დიდი სიწმინდე. ჩემი ნაწარმოების გმირის ცხოვრებაც სწორედ იმის შემდეგ იცვლება, როდესაც დავით გარეჯის მონასტერში ყოფნისას ამ ქვას ნახავს სიზმარში თუ ხილვაში. ამიტომ დავარქვი ჩემს წიგნს "მადლის ქვა". ამ წიგნში ასევე არის კიდევ ერთი მოთხრობა, სახელად "თოვლიანი დღის ნათელში", რომელიც ფორე მოსულიშვილის შესახებ არის.

- ფორე მოსულიშვილთან რაიმე ნათესაური კავშირი გაქვთ?

- ალბათ, რაღაც ნათესავები ვიქნებით, რადგან ჩემი გვარი პატარაა. სოფელ მაჩხაანიდან იწყება მისი ისტორია. იქიდან არიან გადმოსულები, რადგანაც ჩემი წინაპარი ანდრონიკაშვილებს წამოუყვანიათ, როგორც მეთუნე ოსტატი. ფორე მოსულიშვილის გმირობის ამბავი ყველასთვის კარგად არის ნაცნობი. ჩემს მოთხრობაში კი ორი უკვე გარდაცვლილი ჯარისკაცი, ორივე იტალიის ეროვნული გმირი ვიღაც იქ მოხვედრილ მთხრობელს უყვება ერთმანეთის ამბავს. ალბათ, მთხრობელებიც და მსმენელიც სასუფეველში არიან, მოვლენებიც იქ ვითარდება. ეს არის მოთხრობა-მენიპეა, ანუ ისეთი ნაწარმოები, რომელიც სინამდვილისა და წარმოსახულის ზღვარზეა დაწერილი, და სადაც მკვდრები ლაპარაკობენ.

- მწერალთა ახალ თაობაზე რას გვეტყვით?

- სულ ვცდილობ ხოლმე წავიკითხო, რაც იწერება და, რასაკვირველია, ახალი თაობა თავისას ქმნის, რაც ძალიან კარგია. ისინი მუშაობენ სხვადასხვა მიმართულებებით. ღმერთმა ნუ ქნას, რომ მათ გარეშე დავრჩეთ.

- დღეს, რა ტიპის წიგნს ჰყავს უფრო მეტი მკითხველი?

- მკითხველი და წიგნი უცნაური თემაა. რომელიღაც წიგნი, შეიძლება, რაღაც მომენტში გახდეს პუპულარული, მაგრამ სინამდვილეში დიდი ვერაფერი შვილი წიგნი გამოდგეს. შესაძლოა, რაღაც ჩხუბი მოხდეს, სათაურმა გამოიწვიოს აჟიოტაჟი, ანდა წიგნის ავტორი სხვა რომელიმე წინასწარ დაგეგმილ თუ დაუგეგმავ სკანდალში გაეხვიოს და ამით მისი წიგნი უფრო კარგად გაიყიდოს. მაგრამ მთელი უბედურება ამნაირი წიგნის გაყიდვის მერე იწყება, როცა მკითხველი აღმოაჩენს, რომ ეს სულაც არ ყოფილა ისეთი წიგნი, როგორადაც რეკლამებიდან უხატავდნენ. საერთოდ, მწერალმა რაც უნდა სკანდალები ატეხოს, საბოლოოდ ყველაფერი განზე რჩება და მხოლოდ იმის დაწერილთან დარჩება მკითხველი პირისპირ, ნაწერს აფასებს. ამიტომაც იყო, რომ ნობელიანტი პოეტი იოსიფ ბროდსკი ამბობდა, დისიდენტ მწერლად ნუ ჩამთვლით, მხოლოდ და მხოლოდ მწერლად ჩამთვალეთო. საზოგადოება ჯერ წიგნს ეცნობა და მერე ინტერესდება იმით, თუ როგორი ადამიანი იყო მისი ავტორი. მაგალითად, ჯერ "დონ კიხოტს" წაიკითხავენ და მერე აღმოაჩენენ ხოლმე, რომ, თურმე, სერვანტესს თავის წიგნზე არანაკლებ საინტერესო ცხოვრება ჰქონია, - ალჟირის ფაშის ტყვეობაშიც მოხვედრილა და ციხეშიც მჯდარა.

- როგორ შეაფასებდით დღევანდელი მკითხველის გემოვნებას?

- ლიტერატურული ნაწარმოები რომ მასობრივი გახდეს და მეტი მკითხველი ჰყავდეს, თვითონ ნაწარმოები უნდა იყოს ისეთი, რომელსაც ყველანაირი მკითხველი თავის დონეზე შეაფასებს. დღეს, თითქოს ისე ჩანს, რომ მკითხველის გემოვნება უფრო მყვირალა რეკლამებისკენ იხრება. სკანდალური წიგნები უფრო იყიდება. თუმცა, ისიც არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ წიგნის მყიდველთა შორის ძალიან ბევრი ზერელე გადამკითხველი და, საერთოდ, არწამკითხველიც არის. ვიცი ხალხი, რომლებსაც ესა თუ ის წიგნი სახლში უდევთ იმიტომ, რომ ვიღაცისგან გაიგეს, კარგიაო. მერე შინაარსიც სხვას ჰკითხა და თვითონ წაკითხვა აღარ უცდია. ეს ადამიანი, რომელმაც წიგნი სხვისი მოყოლით იცის ან მხოლოდ თავსა და ბოლოში აქვს წაკითხული, მკითხველად ვერ ჩაითვლება. გალაკტიონი სწორედ ასეთ გადამკითხველებზე ამბობდა, არის მკითხველი და არის გადამკითხველიო. თუმცა, არსებობენ განსაკუთრებული მკითხველები, რომლებიც სულ უნდა გახსოვდეს. სხვათა შორის, ჯემალ ქარჩხაძეს თავისი ბოლო რომანის ("განზომილება") შესავალში უწერია, მე სულ 137 მკითხველი მყავსო. ეს თითქოს ხუმრობით ნათქვამია, მაგრამ აქ სიმართლეა, რომ ისეთი დიდ მწერალს, როგორიც ჯემალ ქარჩხაძეა, ნამდვილი მკითხველი ძალიან ცოტა ეგულებოდა. ჩემი ახალი წიგნის წარდგინების თაობაზე სოციალურ ქსელ "ფეისბუქზე" დადეს განცხადება ამ ღონისძიების შესახებ, სადაც 3.147 "ფრენდი" არის მოწვეული, აქედან, ასი თუ გამოთქვამს მოსვლის სურვილს, მაგრამ ადრინდელი გამოცდილებიდან ვიცი, რომ 7-8 ადამიანი თუ მოვა პრეზენტაციაზე, ვისაც წიგნი მართლა აინტერესებს.

- თქვენც ხომ არ გყავთ მკითხველები დათვლილი?

- ჯემალ ქარჩხაძეს თუ 137 ნამდვილი მკითხველი ჰყავდა, მე ჯერ მხოლოდ 7 მკითხველს ვითვლი. ნამდვილმა მწერლობამ ნამდვილი მკითხველი რომ მოიპოვოს, ამას დიდი დრო სჭირდება. ჩვენ, მწერლებმა კი მოთმინება უნდა ვიქონიოთ. არ უნდა გვქონდეს იმის ამბიცია, რომ უცებ გავხდებით ძალიან პოპულარულები და ხალხი ხელში აგვიტაცებს. ეს ძალიან ცუდი რაღაცაა. მირჩევნია ჩვეულებრივი ცხოვრებით ვიცხოვრო, ვიდრე ამაზე ვიოცნებო. თანაც, ლიტერატურაში ცნება "პოპულარულობა" საკმაოდ დროებითია. დრო რომ გავა და ცოცხალი აღარ ვიქნები, მაშინ ჩემს დაწერილს ვინმე თუ წაიკითხავს, ესე იგი, სწორად დამიწერია და იმაზე არ მიფიქრია, რომ სიცოცხლეშივე პოპულარული მწერალი გავმხდარიყავი. წელს 50 წელი შემისრულდება და ჯერ კიდევ უნდა ვეცადო, რომ უკეთესი ნაწარმოები დავწერო. ამ წლების განმავლობაში 7 ნამდვილ მკითხველს მაინც რომ მოაგროვებ, ეს უკვე კარგია, რადგანაც ნამდვილი მკითხველი იშვიათია.

- კრიტიკას როგორ აღიქვამთ?

- ძალიან კარგად. არ მაღიზიანებს, როცა ვინმე გამაკრიტიკებს ან მეტყვის, რომ ჩემი ნაწარმოები არ მოეწონა. ამ დროს მიჩნდება სურვილი, რომ კიდევ უფრო კარგი ნაწარმოები შევქმნა. მაგალითად, როდესაც პიესებზე ვმუშაობ და რეჟისორი რაღაცას მიწუნებს, ეს მომწონს. მივდივარ და იმაზე უკეთესად ვცდილობ დაწერას. მწერალმა უნდა ეცადოს, რომ ყოველთვის უფრო უკეთესი წიგნი დაწეროს, ვიდრე წინა იყო. თუმცა, აქვე ერთი საინტერესო რაღაც არის, რომ თავად მწერალს არ უნდა შეაფასებინო თავისი ნაწარმოებები. შეიძლება თვითონ ერთი წიგნი მოსწონდეს, რომელსაც ისეთი ფასი არ აქვს, როგორიც მეორეს. თურმე, სერვანტესი სიცოცხლის ბოლოს ამბობდა, "პერსილიარესი" რომ დავწერე, ეს ჩემი საუკეთესო წიგნია და მთელ ქვეყანაში სახელს გავითქვამო. არადა, ფაქტია, რომ ეს წიგნი მხოლოდ ერთი-ორმა ადამიანმა იცის, "დონ კიხოტს" კი გაცილებით მეტი მკითხველი ჰყავს. ლიტერატურაში ნამდვილი შემფასებელი მაინც დროა. რაც უნდა "გაქაჩონ" ესა თუ ის მწერალი, ბოლომდე ვეღარ "გაიქაჩება". მკითხველი ერთხელ თუ დაინახავს, რომ ამ "გაქაჩულის" წიგნი ისეთი არაფერი იყო იმის ფონზე, როგორი რეკლამაც გაუკეთეს, მეორედ იმის წიგნს აღარ იყიდის. სხვათა შორის, როდესაც ვამბობ, რომ პაულო კოელიო არ მომწონს-თქო, ეცინებათ. მისი ერთი წიგნი წავიკითხე და იმდენად არ მომეწონა, რაც უნდა გაარეკლამონ, ის ჩემთვის კარგი მწერალი არ არის. პოპულარულ ჟანრში წერს და, ალბათ, ეგეთი მწერლობაც რაღაც მომენტში საჭიროა. თუმცა, რეკლამით შექმნილი სახელი გაძლებს იქამდე, სანამ მწერალი ცოცხალია. პაულო კოელიო როგორც კი ცოცხალი აღარ იქნება, ყველას მიავიწყდება, მაგრამ იმ დიდ მწერლებს გაიხსენებენ, რომლებიც ახლა კოელიოს გვერდით არიან, თუმცა, წიგნებს მასავით ვერ ყიდიან. ამ ბოლო დროს ლიტერატურა კომერციული გახადეს. ასეთი წიგნები არც ადამიანს ცვლის და არც უკეთესობისკენ მიჰყავს, არადა, ლიტერატურის მოვალეობა სწორედ ეს არის. მან უნდა შეგძრას და შეგცვალოს. როგორც გურამ დოჩანაშვილი ამბობს, წიგნის წაკითხვის მერე, ოდნავ უფრო უკეთესი უნდა გახდე, ვიდრე იყავიო.

- წეღან ახსენეთ, მირჩევნია ჩვეულებრივად ვიცხოვროო. საერთოდ, მწერლის ცხოვრება ჩვეულებრივი ადამიანის ცხოვრებისგან არ განსხვავდება?

- არაფრით განსხვავდება და არც რამით არის განსაკუთრებული! მეც ისე ვაკეთებ ჩემს საქმეს და ისევე ვმუშაობ, როგორც სხვა დანარჩენები. არ მინდა ისე ვცხოვრობდე, ვიღაცას თავისზე უკეთესი ვეგონო. საერთოდ, მწერალმა რაღაც მომენტში შეიძლება იფიქროს, რომ სხვაზე მაღლა დგას, რაც ძალიან ცუდია და ზოგჯერ დამღუპველიც.

- თქვენ გქონიათ ისეთი შეგრძნება, რომ სხვაზე მაღლა იდექით?

- კი, სტუდენტობის დროს. 20 წლის ბიჭი ვიყავი, როდესაც ნოველა "ტყის კაცი" დავწერე და მაშინ საქართველოში ისეთი მწერალი არ მეგულებოდა, ვინც ეგეთ რამეს დაწერდა. მეგონა, რომ ამის გამო სხვებზე მაღლა ვიდექი. მაგრამ შემდეგ 7 წელი ფშავში გეოლოგად მუშაობა მომიწია. მეშვიდე წელს კლდიდან ჩამოვვარდი, ძლივს გადავრჩი. რომ იტყვიან, 6 თვის განმავლობაში "მაწყობდნენ" ექიმები და ძლივს ამაწყვეს. ჩემი აზრით, ეს იყო გაფრთხილება, რომელიც ზემოდან წამოვიდა. ამით უზენაესმა მიმანიშნა, რომ შენი თავი ნურავისზე უკეთესი ნუ გეგონება, შენც ჩვეულებრივი ადამიანი ხარო. შეიძლება, ადამიანი არ წერდეს, არ ხატავდეს, მაგრამ სიკეთისა და სიყვარულის დიდი შინაგანი ნიჭი ჰქონდეს და ნამდვილი პიროვნება იყოს. შესაბამისად, შენ მასზე ზევით ვერ იდგები. მერე რა, რომ მწერალი ხარ, სხვას სულ სხვა ნიჭი აქვს, რაც დასაფასებელია. ამპარტავნობა და ცოდვაა, როცა გგონია, რომ მე ვარ, რაც ვარ და ჩემნაირი არავინ არისო. შენ თვითონ ღმერთმა შეგქმნა და იმას რომ არ მოევლინე ამქვეყნად, ვერც ვერაფერს შექმნიდი. ჰოდა, როგორც მე მგონია, რაც იმ კლდიდან ჩამოვვარდი, იმის შემდეგ ნასესხებ სიცოცხლეს გავდივარ. ალბათ, უფალმა სიცოცხლე მაჩუქა იმიტომ, რომ კიდევ რაღაც დამრჩა დასაწერი. მისი ნება-სურვილის გარეშე ხომ არაფერი ხდება. ერთხელ ჯემალ ქარჩხაძე მელაპარაკებოდა, ზეცაში რომ წარუდგები უფალს და შეგეკითხება, აბა, როგორ იცხოვრე და რა გააკეთეო? რა უნდა უპასუხოო? მართალია, იმ შენს შემკითხველებს ყველაფერი წინასწარ ეცოდინებათ შენზე, მაგრამ მაინც გკითხავს, შენ რომ ციროზით მოკვდი და არაფერი დაწერე, მე ნიჭი ამისთვის მოგეციო? რას უპასუხებ, ნეტა, ამაზეო? ნიჭს მართლაც უფალი გვაძლევს და ეს ნიჭი აუცილებლად სწორად უნდა გამოვიყენოთ. ალბათ, წერის ნიჭი მომცა ღმერთმა, რაც არ არის შემოსავლიანი საქმე, მაგრამ მაინც ამას ვაკეთებ. როცა მხოლოდ წერ, ამ დროს ოჯახს ვერ შეინახავ. ეს არის გაძლება გაჭირვებისაც, შიმშილისაც, ტკივილისაც... გაძლება, რომ რაღაც ღირებული შექმნა და ცოცხალი რომ აღარ იქნები, ვიღაცამ შენი ერთი ნაწარმოები მაინც წაიკითხოს. მე მაინც მგონია, რომ მწერალმა რამდენი წიგნიც არ უნდა დაწეროს, სინამდვილეში მხოლოდ ერთი წიგნი დარჩება. იმ ერთი მთავარი წიგნის დაწერას კი მთელ ცხოვრებას ანდომებს. ამ წიგნში ავტორი მთელ თავის ცხოვრებას ჩადებს, მაგრამ ამ ყველაფერს დანახვა და გაგება უნდა. ღმერთი სიყვარულია და ის სიყვარული რა დოზითაც აქვს ადამიანს, სწორედ ამით ფასობს.

- რწმენა რამდენად საჭიროა მწერლისთვის?

- ჩემთვის რწმენა აუცილებელია. მე ვიცი, რომ მაღლიდან ყველაფერს ხედავენ და ამის უნდა გჯეროდეს, როცა რაღაცას ქმნი. ზევიდან რაღაც ძალა გკარნახობს, რომ დაწერო და ამით უფალს უნდა, რომ შენი ნაწერის საშუალებით რაღაც თქვას. დარწმუნებული ვარ, რასაც მიწაზე ჩვენ, მწერლები, ვაკეთებთ, ზევით ფასდება და იქ ამას ყველა კარგად ხედავს. კრიტიკა, გარშემომყოფთა აზრი მისაღებია, დასაფიქრებელია, მაგრამ არის ყველაზე დიდი შეგრძნება, როცა ფიქრობ, ჩემი წიგნი იქ, მაღლა თუ მოეწონებათო. თუ ეს შეკითხვა გიჩნდება, მაშინ შენს შემოქმედებას აზრი ეძლევა. მე ასე მესმის მწერლობა და რწმენა, რომელიც მწერლის ცხოვრებას თან უნდა ახლდეს.


თეონა კენჭიაშვილი
ჟურნალი "გუმბათი", 2012-03-18 14:34:03
ბმული – http://sana.ge/address/news/cat/8/id/126558/რაც კლდიდან ჩამოვვარდი,

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
 
მიხო მოსულიშვილი – თეონა კენჭიაშვილი (მეორე ინტერვიუ)
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური (ნისლი მთათა ზედა) :: მთქმელი და გამგონებელი :: სიტყვითდუელები-
Jump to: