არმური (ნისლი მთათა ზედა)
არმური
არმური (ნისლი მთათა ზედა)

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri (scotch mist over mountains) - literary Arena from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  CalendarCalendar  GalleryGallery  FAQFAQ  SearchSearch  MemberlistMemberlist  UsergroupsUsergroups  RegisterRegister  Log inLog in  
* თამარ გელოვანი"სიმღერიდან სიტყვამდე". * მიხო მოსულიშვილი„ჰელესა“ (კინორომანი). * თამარ ლომიძე"ზღვარი" (ლექსები).
* ანრი გიდელი"პიკასო" (ბიოგრაფიული რომანი) * გიგი სულაკაური"ხეტიალი" (ლექსები. რჩეული) * ბელა ჩეკურიშვილი"შეკითხვად სიზიფეს" (ლექსები)
* ლაშა ბუღაძე"ნავიგატორი" (პიესა). * ნინო ქაჯაია (მთარგმნელი)უილიმ გოლდინგი - "ბუზთა ბატონი" (რომანი) * ზაზა თვარაძე"სიტყვები" (რომანი).
* მიხეილ ანთაძე"საიდუმლოებით მოცული უ.შ", "სინქრონისტულობის პრინციპი". *
* რადიარდ კიპლინგი - "აი ასეთი ამბები" (თორმეტი და კიდევ ერთი ზღაპარი), მთარგმნელი ანი მოსულიშვილი * ვახტანგ ჯავახაძე"ვახტანგური" (ლექსები. რჩეული)
* მიხო მოსულიშვილი"დიდი ძუ დათვი" (რომანი). * ნინო ნადირაძე"VIA SOLIS" (ლექსები). * მარიამ ხუცურაული"სანათა" (ლექსები და ჩანაწერები).
* Zurab Karumidze"Dagny or a Love Feast" (English brushed up and fine-tuned by Amy Spurling). * გივი ალხაზიშვილი"ეპისტოლეთა წიგნი" (ლექსები).
* ბესიკ ხარანაული"მთავარი გამთამაშებელი". * მიხო მოსულიშვილი"სულის მდინარე" (თორმეტი ნოველა). * ნინო სადღობელაშვილი"ფრთები და ხელები" (ლექსები).
* მამუკა ხერხეულიძე„ომში, როგორც ომში“ (მოთხრობები). * ნატა ვარადა – „დედის კერძი“ (მოთხრობები). * ზაალ სამადაშვილი – „ავტოპორტრეტი წიგნების ფონზე“ (მოთხრობები). * ვაჟა ხორნაული – „როგორც ბაღიდან...“ (ლექსები). * ირაკლი ლომოური – „ავტონეკროლოგი“ (მოთხრობები).
* მანანა ანთაძე (მთარგმნელი)ტენესი უილიამსი - Camino Real (პიესა). * თამარ ბართაია, დავით გაბუნია, ნინო მირზიაშვილი, მიხო მოსულიშვილი, ნანუკა სეფაშვილი, ირაკლი ცხადაია„ქართული პიესა 2012“ (ექვსი პიესა).
* ნატა ვარადა – "დედის კერძი" (მოთხრობები). * თამრი ფხაკაძე – "ბოსტანი კონფლიქტის ზონაში" (მოთხრობა). * რიუნოსკე აკუტაგავა – "დიალოგი წყვდიადში" (მოთხრობები).
* გიორგი კაკაბაძე"ნიკო ფიროსმანი" (ბიოგრაფიული რომანი). * მიხო მოსულიშვილი – "ვაჟა-ფშაველა" (ბიოგრაფიული რომანი).

Share | 
 

 გურამ გეგეშიძე

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3860
Registration date : 09.11.08

PostSubject: გურამ გეგეშიძე    Wed Mar 02, 2011 9:33 am


Guram Gegeshidze


გურამ გეგეშიძე

დაიბადა 1934 წლის 21 ივლისს, ქ. თბილისში, ექიმის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის პირველი ვაჟთა სკოლა, შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი 1957 წელს და მოსკოვის უმაღლესი სასცენარო კურსები 1962 წელს.
წლების განმავლობაში მუშაობდა კინოსტუდია "ქართულ ფილმში". იყო რუსთაველის საზოგადოების ვიცე–პრეზიდენტი და თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელი.
ბეჭდვა დაიწყო 1957 წელს განახლებულ ჟურნალ "ცისკარში" გურამ რჩეულიშვილთან ერთად. პირველი მოთხრობა "სანამ ერთად ვართ" დაწერა 1957 წელს, რომელიც ჟურნალ "ცისკარში" გამოაქვეყნა. პირველი წიგნი "მზეა, თბილა" 1965 წელს დაწერა. ეს პუბლიკაციები იყო პირველი ნაბიჯი მაშინ გაბატონებული, ეგრეთ წოდებული, სოციალისტური რეალობის მარწუხებიდან ქართული პროზის თავდაღწევისა, რამაც დასაბამი მისცა სალიტერატურო ასპარეზზე ახალი თაობის შესანიშნავი ქართველი მწერლების გამოჩენას.
ჰყავს მეუღლე, ორი შვილი ( ქალ-ვაჟი), ექვსი შვილიშვილი.

გამოქვეყნებული წიგნები:

* "მზეა, თბილა" (1965),
* "სიშორე" (1967),
* "შურისძიება" (1968),
* "მოთხრობები" (1971),
* "აპრილი" (1985),
* "ჟამი" (1989);
* "ცოდვილი" (1968),
* "სტუმარი" (1976, 2010),
* "ხმა მღაღადებლისა" (1982, 1985, 1991),
* "სისხლის წვიმები" (1993),
* "ნაცრის კოშკი" (2001),
* რომანების ტომი სათაურით "ორი რომანი" (1978),
* თხზულებათა "ერთტომეული" (1987),
* დევნილი და სხვა მოთხრობები (2009),
* პუბლიცისტურ-კრიტიკულ თხზულებათა კრებული "სიტყვები" (1990).

ფილმოგრაფია:

* "კაშხალი მთაში", სცენარის ავტორი, 1979 წ.
* "დიდი მწვანე ველი", როლი: მთავარი გეოლოგი, 1967 წ.

ბმულები:

* http://publish.dlf.ge/vaxtangvi/guramgegehidze/

* http://www.geocinema.ge/ge/scenari.php?kod5=216

* http://ka.wikipedia.org/wiki/გურამ_გეგეშიძე

study


Last edited by Admin on Wed Mar 02, 2011 9:46 am; edited 2 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3860
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: გურამ გეგეშიძე    Wed Mar 02, 2011 9:40 am

ზოგჯერ შენც არ იცი, რას წერ
(საუბრობენ გურამ გეგეშიძე და მიხო მოსულიშვილი)


"სადაც უნდა მივეყვანე ჩემი ცხოვრების გზას, ის მუდამ მთებში მაბრუნებდა. ჩემთვის მთებია ყველაფერი".

თენზინგ ნორგეი – მისივე ავტობიოგრაფიული წიგნიდან "მყინვართა ვეფხვი" (თარგმნა ნოდარ ჩხეიძემ).




- ბატონო გურამ, თავად მწერლები უკეთესად წერენ მწერლებზე, ვიდრე კრიტიკოსებიო, გამიგონია...

- აი, მაგალითად, თომას მანის ესეები. ანდა ის ფრანგი, რა გვარია, ანდრე მორუა... იმის ესეებში იმისთანა რაღაცეებია ჩავლებული... ჩვენთანაც, იგივეა, კონსტანტინე გამსახურდია, გრიგოლ რობაქიძე, ან სხვა მწერლები რომ წერენ - გასაგებია და, კრიტიკოსები რომ წერენ, გაუგებარი.
მე, მაგალითად, ამ ხნის კაცი ვარ და, ჩემს ნაწერებზე გაგებას რომ შევხვედროდი, იშვიათად ძალიან. გინდა ქართულად და გინდა რუსულად. კი, ძალიან იშვიათად ვაწყდები ისეთ რამეს, რომ გამიგონ, ხალხმა გაიგოს. აი, ერთხელ მომეწონა, მაგალითად, თამაზ ნატროშვილმა დაწერა იმ მოთხრობებზე, შენც რომ მიხსენე...

- ჰო, "ჟამი" და "დიდება". თანაც თამაზ ნატროშვილს თავადაც ჩინებული წიგნი აქვს დაწერილი - "მაშრიყით მაღრიბამდე".

- ჰო, ის ნიჭიერი კაცია და კარგად დაწერა. თავადაც რომ წერს, იმიტომ. მაგრამ ასეთი შემთხვევები იშვიათია. შენ სხვა რამეს გულისხმობ, ისინი კიდევ რაღაც სქემებით გიდგებიან. იმათ თავიანთი თეორიები აქვთ.

- ადამიანს ხომ რაღაცა გადააწყვეტინებს, რომ წერა დაიწყოს. როგორ მოხდა, რომ თქვენც დაიწყეთ და გურამ რჩეულიშვილს როგორ დაუმეგობრდით.

- როგორ და... მაშინ არც ვწერდი, არც არაფერი. უბრალოდ, მე და ის ერთად ვსწავლობდით, უნივერსიტეტში. მე ისტორიულზე, ის ფილოლოგიურზე. ლექციები ერთად გვქონდა, სამხედრო ლექციებზე ერთად დავდიოდით და სულ ერთად ვიყავით, ვმეგობრობდით. დათო ჯავახიშვილი იყო კიდევ, ნუგზარ წერეთელი... დათო ახლახანს გარდაიცვალა...

- ჰო, სამწუხარო აბავია.

- ჩვენ ბავშვობის მეგობრები ვართ, ოღონდ წერა გვიან დავიწყეთ. ჯერ ძმაკაცები გავხდით, მაშინ არ ვწერდით. მერე სტუდენტობისას დავიწყეთ წერა.
მაშინ ძალიან ძნელი პერიოდი იყო. ახლა შენთვის ცოტა ძნელი წარმოსადგენია... ძალიან მკაცრი ცენზურა იყო... ძალიან. ახლა, მაგალითად, ასეთი გალაღებული როა ხალხი და რასაც უნდა, იმას ბეჭდავს, სად იყო ესეთები მაშინ. ნაწარმოებში გინება რომ გქონოდა, იმას ვინ დაგიბეჭდავდა. მაგრამ ლიტერატურას უფრო მეტი რეზონანსი ჰქონდა, ვიდრე ახლა. ახლა ტელევიზიამ და ამ კომპიუტერმა ჩაახშო ლიტერატურა. იმიტომ, რომ ტელევიზიას უყურებს ყველა და ტელევიზია ყველაფრის გასაშუალებას, გაუბრალოებას და გამარტივებას უწყობს ხელს... აი, თქვენი ჟურნალი რომ გამოვიდა, იქაც აღვნიშნე, ჩემს მისალმებაში, რომ ტელევიზიის საშუალებით ჩვეულებრივი, საშუალო ადამიანი აღზევდა. და უკვე რჩეულები აღარ არიან. ყველა ჩვეულებრივი, ერთნაირი გახდა, არადა "ყველა ერთნაირი" არ არსებობს ამ ქვეყანაზე...
ჰო, მე რომ გამოვჩნდი პირველად, ეს არის... ორმოცდაათი წელიწადია გასული მას შემდეგ. ეს მეოცე საუკუნის შუაწლებია და მაშინ
ლიტერატურას დიდი გავლენა ჰქონდა საზოგადოებაზე. ჰოდა, დაიწყო გურამმა წერა, ჩვენც გვერდში ამოვუდექით, მერე გურამს უნიჭიერესი ხალხი მოჰყვა.

- ახალ ნაწარმოებებს აკითხებდით ერთმანეთს?

- ბავშვები ვიყავით, ოცადორი წლის ბიჭები. რა თქმა უნდა, ვნახულობდით, ვარჩევდით... ყოველდღე სულ ერთად ვიყავით ნუგზარი, გურამი, მე... ლექციები ერთად გვქონდა, ბაღშიც ერთად ვიდექით და ოჯახებშიც დავდიოდით, ჩემთან, გურამთან... ნათესავებივით ვიყავით, მოკლედ. როგორც არის ხოლმე ახალგაზრდობაში. მერე წერაც ერთდროულად დავიწყეთ... ოღონდ იმას ბედი არ აღმოაჩნდა და ძალიან ახალგაზრდა მოკვდა.

- თქვენ მაშინ დაიბეჭდეთ ახალდაარსებულ ჟურნალ "ცისკარში", რომელიც ვახტანგ ჭელიძის რედაქტორობით გამოდიოდა. თქვენი ნოველა იყო და გურამის მოთხრობებიც.

- ჰო. მე და გურამი... და, ანზორ სალუქვაძე იყო კიდევ – ძალიან კარგი პოეტი და კაცი. ორმოცდაჩვიდმეტში.

- მე ის "ცისკარი" ნანახი მაქვს, ეს დიდი მოვლენა იყო მაშინ და ფართოდ გახმაურდა კიდეც საზოგადოებაში. აი, გამოჩნდა ახალი თაობა. გამოვიდა ჟურნალი და მოვიდნენ ახალი ავტორები, რომლებიც ძალიან თავისებურნი არიან და განსხვავდებიან იმისგან, რასაც წერდნენ მანამდე, ხომ? ისე, პროტესტის გრძნობაც გქონდათ - თქვენს წინ რასაც წერდნენ, მთლად კმაყოფილი არ იყავით იმით.

- მე გეტყვი, რაშიც იყო საქმე. ვთქვათ, ნიკო ლორთქიფანიძე, მიხეილ ჯავახიშვილი, კონსტანტინე გამსახურდია (მე ისტორიულ რომანებს არ ვგულისხობ, მე ვამბობ "მთვარის მოტაცებაზე", "დიონისოს ღიმილზე" და ნოველებზე) - ბრწყინვალეა ეს მწერლობა. მაგრამ სწორედ ეს მწერლობა მოსპეს კომუნისტებმა. გაანადგურეს... მით უმეტეს, გრიგოლ რობაქიზე. მერე სოციალისტური რეალიზმი რომ წამოვიდა, უნდა გეწერა – მუშაზე, გლეხზე... კოლმეურნეზე და ასეთებზე... ფაბრიკებზე, ქარხნებზე, მერკანტილურ ამბებზე. სოციალურ ამბებზე. ესე იგი, ფაქტიურად ლიტერატურა დაასამარეს და ეს ლიტერატურა გახდა პოლიტიკის დანამატი. იმათი იდეოლოგიის გაძლიერების საშუალება, და თუ დაწერდი ისეთს, რაც ამათ უნდოდათ, პრემიებიც იყო და დიდი დაფასებაც... ჰოდა, აი ჯერ "წყნარი დონი" დაწერა კაცმა, და მერე დააწერინეს...

- მიხეილ შოლოხოვმა...

- ჰო. და მერე დააწერინეს "გატეხილი ყამირი". და ეს რომანი უკვე ის დონე აღარ იყო. ჰოდა, დიდი ხანი იყო ლიტერატურა პოლიტიკის დამხმარის როლში და ორმოცდაათიან წლებში უკვე აღარაფერი იქმნებოდა ისეთი. ყველაფერი ყალბი იყო. ყალბი ცხოვრება შექმნეს და ამაზე ცხოვრებაზე უნდა გეწერა. რომ ყველაფერი კარგია და თუ დღეს არ არის, ხვალ კაი იქნება. აი, ეს იყო, ამას ქადაგებდა კრიტიკა, ტელევიზია თუ პრესა. რა იყო, იცი, ჩვენ ისევ იმას მივუბრუნდით. ოციანი წლების ლიტერატურას, ქართულს. შეიძლებოდა გეწერა უბრალო ამბებიც... აი, მაგალითად, "ტრაგედია უგმიროდ", "თავსაფრიანი დედაკაცი" - გენიალური ნაწარმოებებია. შეიძლებოდა ყველაფერზე დაწერა და აი, ამას რაღაცნაირად მივუახლოვდით. და ამ პოლიტიკისგან შებოჭილი ლიტერატურის გამო დავიწყუბული ჰქონდა ხალხს, თორე ჩვენზე ადრე იყო იგივე "მართალი აბდულაჰ" და მიხეილ ჯავახიშვილის სხვა გენიალური ნაწარმოებები. ეს ხომ იყო. როგორ არ იყო, მაგრამ მერე გადაავიწყდა ხალხს. გადაავიწყეს და ჩვენ ისევ ის ტრადიცია აღვადგინეთ. ფაქტიურად, ახალი არაფერი არ გაგვიკეთებია და ამან გამოიწვია ყურადღება...

- ამას გარდა, ისიც იყო, ბატონო გურამ, რომ გაჩნდა საშუალება და უცხოეთის ლიტერატურასაც ეცნობოდით. აი, ჰემინგუეის სტილი, მაგალითად.

- კი, მაშინ ბევრი რამე შემოვიდა, გაიხსნა საზღვრები. ჩვენ კიდევ რუსულადაც ვკითხულობდით და, სხვა ენებზეც - გურამმა ინგლისური ხომ იცოდა და, გერმანულს ფლობდა დიდებულად... მე ლაპარაკი არ ვიცი კარგად, მიჭირს, მაგრამ, კითხვა შემიძლია ინგლისურად.
იმ დროს ჰემინგუეი უკვე დაბეჭდილი იყო რუსულად, საბჭოთა კავშირში პირველად დაბეჭდეს ოცდათექვსმეტ წელს.

- ივან ალექსანდროვიჩ კაშკინის თარგმანები.

- შესანიშნავი თარგმანები იყო ამ კაშკინის და ოცდათექვსმეტ წელს გამოვიდა: ყვითელყდიანი, სქელი წიგნი იყო. თუ ოცდაჩვიდმეტ წელს, კარგად არ მახსოვს. პატარა, შესანიშნავი წიგნი იყო, მაგრამ გამქრალი იყო მიმოქცევიდან. და ჩვენს პერიოდში ისე დაემთხვა, გესმის, რომ აღარ არის აუცილებელი პარტუჯრედზე დაწერო მაინცდამაინც. დავინახეთ, რომ შეიძლებოდა ჩვეულებრივ ცხოვრებაზე გვეწერა. მერე ჩვენ ალპინიზმით ვიყავით გატაცებული. მე და გურამი დავდიოდით მთაში.

- ჰო, მთამ შესანიშნავი მასალა მოგცათ... აი, ახლა გამახსენდა თქვენი მაშინდელი ნოველა `მდინარესთან, მთებში~.

- კი, მასე იყო... ყოველწელს დავდიოდით მთაში. ისეთი პერიოდი იყო. ჯეკ ლონდოდნით ვიყავით კიდევ გატაცებულები. "ჩრდილოეთის მოთხრობები" რომ აქვს. უკავშირდება, ხო იცი, ალპინიზმს – არის ჯეკ ლონდონთან ეგეთი რამეები, და აი, ამ ალპინისტურ ცხოვრებაზე დავიწყეთ წერა. მერე იყო შესანიშნავი კაცი, ნოდარ ჩხეიძე. არაჩვეულებრივი კრიტიკოსი...

- მოდით, ის გავახსენოთ მკითხველს, ნოდარ ჩხეიძემ რომ დაწერა თქვენზე ჯერ კიდევ 1967 წელს: "გურამ გეგეშიძის სამწერლო გზა ერთ-ერთი საინტერესოთაგანია დღევანდელ ქართულ მწერლობაში. ცხადია, ის არ არის ერთადერთი, მაგრამ მეტად მნიშვნელოვანი, პერსპექტიული და გამოკვეთილია. ამასთანავე, ეს ახალი, სუბიექტური. "ტკივილებსა და ბრძოლაში" გაკაფული გზაა.
მისი მოქალაქეობრივი პოზიცია და შემოქმედებითი პრინციპები ჩამოყალიბდა და განმტკიცდა ცნობილ მოთხრობებში: "ნავსადგური", "ეუ", "შურისძიება", "ეშმაკის მოსახვევი", "სიშორე"...
პოზიცია ნათელია და თითქოს მარტივი: ნამდვილი ადამიანური არსებობა სიკეთის, ჭეშმარიტების, სამართლიანობის, სიყვარულისა და თანაგრძნობის ნიჭია. ბრძოლა ყოველივე ამისათვის უნდა შეადგენდეს ადამიანის ბუნებრივ მოთხოვნილებას და არა "საკუთარი სიკეთით დატკბობის საშუალებას", რადგან ადამიანი ყველაზე მეტად მოწმდება იმით, თუ რამდენად ბუნებრივია, თუ რამდენად არის ის, რაც არის, თუ მართლა ისე ცხოვრობს, როგორც უნდა იცხოვროს" – ეს იმ დროისთვის ძალიან მართბული შეფასება იყო, ალბათ...

- კი, სწორი იყო...

- თუმცა მას შემდეგ, თქვენ გაცილებით უფრო მასშტაბური რომანები გაქვთ შექმნილი: "დევნილი", "ცოდვილი", "სტუმარი", "ხმა მღაღადებლისა", "სისხლის წვიმები", "ნაცრის ქექვა"... ვრცელი მოთხრობები: "ჟამი" და "დიდება", რომელთა რიგში უნდა ვახსენოთ ეს თქვენი ახალი მოთხრობაც - "შეწირული", რომელზეც კიდევ ვილაპარალებთ, მაგრამ ამჯერად, თუ ისევ ნოდარ ჩხეიძეს დავუბრუნდებით, გამახსენდა "ცისკრის" ძველ ნომრებში გაგრძელებებით დაბეჭდილი, მის მიერ თარგმნილი თენზინგ ნორგეის წიგნი "მყინვართა ვეფხვი"...

- ჰო, იმასაც ძალიან უყვარდა მთა... ტრაგიკულად დაიღუპა სამოცდარვა წელს ნოდარი... იცი, როგორი იყო? ძალიან კარგი, შესანიშნავი ალღო ჰქონდა და იყო, რაც მთავარია, უშურველი კაცი. თავდავიწყებული გატაცება იცოდა, თუკი ვიღაცას ნიჭს შეამჩნევდა. და იმდენად, რომ... ისეთი ერთგულება და ისეთი დაფასება იცოდა... ცდილობდა, რომ გაემხნევებინე. ისეთი გვერდით დადგომა იცოდა, რომ თავსაც კი მოგაბეზრებდა. ჩვენზე უფროსი იყო, უნივერსიტეტის პროფესორი და ჯერ ლექციებს გვიკითხავდა. მაგრამ ასაკით არც ისე განსხვავდებოდა ჩვენგან, ექვსი წლით დიდი იყო ჩემზე და გურამზე. ჰოდა, მერე დავძმაკაცდით კიდეც. ის მართლა ლიტერატურით ცხოვრობდა და აი, მაგალითად, ნოდარისაგან გავიგეთ ისეთი მწერალი, როგორიც არის ჯეიმს ჯოისი. იმისი მოთხრობების კრებული "დუბლინელები" მაგან წამაკითხა. მე ეგ წიგნი დღესაც შედევრი მგონია.

- კი, მართალი ხართ!..

- მარტო ეს ხომ არაა, საერთოდ ფანტასტიური მწერალია ეს ჯოისი... აი, ასეთი სიტუაცია იყო, გესმის და მერე ეს ახალგაზრდული ენერგიაც გვქონდა, როცა სუყველაფერი შენ გინდა, რომ განაახლო. როცა ცხოვრება სიახლეა... გესმის? ახლა, ჩემთვის უკვე ყველაფერი მობეზრებულია. ყველაფერი მინახია, რაც შეიძლება ნახო და... ეს სიკვდილი, უბედურება და ეს მეგობრები - არავინ აღარ შემომრჩა. მაშინ კიდევ ის პერიოდი იყო, აღზევებული რომ ხარ. თანაც მერე და მერე ნიჭიერი ახალგაზრდები გამოვიდნენ იმ პერიოდში. ჩვენ რომ დავიწყეთ, მერე რეზო ინანიშვილი იყო, ვაჟა გიგაშვილი, არჩილ სულაკაური, ძმები ჭილაძეები იყვნენ, უფრო გვიან ჭაბუა ამირეჯიბიც გამოჩნდა, გადასახლებიდან ჩამოვიდა. რეზო ჭეიშვილი მოვიდა, სხვებიც და... შეიქმნა ახალი ლიტერატურა.

- ჰო, სამოციანი წლებიდან აღორძინება დაიწყო ჩვენს ლიტერატურაში...

- კი, ძალიან ნიჭიერი ხალხი წამოვიდა. აი, გიორგი შატბერაშვილი, ჩვენზე უფროსი კაცი, - შესანიშნავი პიროვნება იყო, ბრწყინვალე. უწერია, რჩეულიშვილის მოთხრობა რომ წავიკითხე, მეც სხვანაირად გადავხედე ჩემს შემოქმედებასო. და მართლაც, მშვენიერი მოთხრობები დაწერა მერე: “მკვდრის მზე” და “მამალხინე”. იყო ესეც. მერე, რა თქმა უნდა, კონიუნქტურა მაინც ერევა ამ საქმეში. თანაც გურამი ნაადრევად დაიღუპა. ნოდარ ჩხეიძეც ადრე წავიდა ჩვენგან. გამოგვაკლდნენ და რაღაცა დაიშალა. მერე ეს კონიუნქტურაც...
მწერალს ჭირდება რეკლამა. მე, მაგალითად, როცა ნოდარ ჩხეიძე ცოცხალი იყო, ყველანაირად ხელს მიწყობდა, მხარში მედგა. იმის მერე არავის მაინცდამაინც თავი არ მოუკლავს ჩემი გულისთვის. პიროვნულად როგორი ხარ, ამასაც აქვს მნიშვნელობა. მე ისეთი არა ვარ, რომ საკუთარ თავს თვითრეკლამა გავუწიო.

- აი, ახალი საუკუნე დაიწყო და დღეს როგორ იქნება, იმ მაშინდელ სამოციან წლებს რომ შევადაროთ? გრძნობთ, რომ ახალი თაობა მოვიდა და ახალი სათქმელი მოიტანა?

- დღესაც არიან ნიჭიერი ახალგაზრდები. ბევრია, მაგრამ ჯერ ნაადრევია ამაზე ლაპარაკი. იმიტომ, რომ ესენი ახალგაზრდები არიან და ჯერ-ჯერობით მხოლოდ იმედის მომცემნი. უნდა შეიქმნას რაღაცა მნიშვნელოვანი და ამას დრო უნდა. აბა, ახლა შენ წარმოიდგინე, მეოცე საუკუნის, ილიას და აკაკის შემდგომი თაობა რომ წავა. ვაჟა-ფშაველა, გენიოსი ვაჟა-ფშაველა ცხრაასხუთ წელში მოკვდა. გალაკტიონი უკვე იბეჭდება ცხრაას თორმეტში, ცამეტში. თოთხმეტში, თხუთმეტში, თექვსმეტში. მაგრამ ჯერ-ჯერობით ვაჟასთან არავინ აიგივებს.

- რა თქმა უნდა.

- მაგრამ, შენ წარმოიდგინე, აი, ოციანი წლები დგება. უკვე მიხეილ ჯავახიშვილი გამოჩნდა, კონსტანტინე გამსახურდია გამოვიდა ასპარეზზე, ცოტა ადრე იყო ნიკო ლორთქიფანიძე, ამ პერიოდში უკვე ისიც მომძლავრდა. იქ ლეო ქიაჩელი, სხვები...
ესე იგი, ახლა ასი წლის წინ რომ გადავიდეთ, ვერ გეტყვის იმ პერიოდის კაცი, რა იქნება.

- ჰო, მართალია.

- მიხვდი, ხო? მაგალითად, კიტა აბაშიძე ამბობდა, რომ ქართული ლიტერატურის ამომავალი ვარსკვლავი არის ილია ზურაბიშვილიო, რომელიც გაქრა. ასე ეგონა, იმაში ხედავდა შიო არაგვისპირელის ტრადიციის გაგრძელებას. შიო არაგვისპირელი კი დარჩა, მაგრამ აი, ილია ზურაბაშვილიც წერდა, მაგრამ ილია დღეს არავინ იცის. სულ მიატოვა წერა მერე. არადა, შესანიშნავი მოგონებები აქვს. ასე რომ, ეხლა ძნელია ლაპარაკი, რა როგორ წავა. უნდა ჩამოყალიბდეს ეს თაობა. დრო უნდა. ისე არიან, როგორ არა. მე ვინც მომწონს ძალიან – აკა მორჩილაძეა. თქვენთან იყო, რომანი წავიკითხე თქვენ ჟურნალში...

- "ვენერას სიზმარი".

- ჰო, კარგი არის. მწერლური ხედვა აქვს და ენასაც ფლობს – როგორი კარგი სტილების პაროდიები აქვს მადათოვის კუნძულზე რომ რომანი დაწერა, იქ. ოღონდ მაგისი, მაგ აკა მორჩილაძის პრობლემატიკა ხშირად მსუბუქია ხოლმე. არადა, ნიჭიერი კაცია აშკარად.
შენი ის მოთხრონა მომეწონა ძალიან, მაფიაზე რო არის.

- "ფლიუგერი არსაით".

- ჰო, მაგრამ "о присутствующих не говорят"-ო, რუსები იტყვიან რა...
მომეწონა ზაალ სამადაშვილის ნოველები.. ზალიკოს "პლეხანოვური ამბები" - აი, რა კარგად არის დაწერილი. თან ოსტატიც არის და, ენასაც გრძნობს.
არის ასეთი კარგი ნაწარმოებები. და არის კიდევ ისეთები, სადაც წვრილმანებია. შაბლონურია. მოძველებულია. ახალი სიტყვა არ არის ნათქვამი. გამოჩნდება, ალბათ, თანდათან გამოიკვეთება კიდევ. დრო უნდა ყველაფერს, დრო ჭირდება.

- თქვენ როგორ სწავლობდით წერის ხელოვნებას?

- მაგის ახსნა ყოვლად შეუძლებელია. შინაგანია. ყველას თავისი კილო აქვს. ყველას ახასიათებს თავისი ტემპერამენტი, თავისი გამოთქმის ფორმა, თავისი აღქმის უნარი. ამისი სწავლა არ შეიძლება, ეს თავისთავად მოდის, მაგრამ ძალიან ბევრი რამის სწავლა შეიძლება ამას გარდა. ყველაფერზე უნდა ისწავლო. როგორ, რანაირად კეთდება. და პრინციპში ის ხმა, რომელიც ნებისმიერ მწერალს აქვს, შენ, მე, სხვას, - ის არის ერთადერთი, და არ ისწავლება. თუ კაი მწერალია, იმ წუთში გამოარჩევ. მაშინვე მიხვდები, ნახევარი გვერდი რომ წაიკითხო - გამსახურდიასი, მიხეილ ჯავახიშვილის, ნიკო ლორთქიფანიძის ან იგივე გურამ რჩეულიშვილის. რეზო ინანიშვილის. იმავე წუთში გამოარჩევ და აღარ აგერევა სხვაში მერე. იმიტომ, რომ ყველას თავისი ინტონაცია აქვს. ეს ბუნებრივია. ახლა სწავლა, მეთოდები არის, - ვთქვათ, შეიძლება უფრო მოკლედ რაღაცის თქმა. ასეთ რამეებს სწავლობს მწერალი, მაგრამ იმ საზღვრიდან ვერ გამოდის, რაც მიცემული აქვს ღმერთისაგან. იქიდანვე არის ჩადებული ის თავისთავადობა. რაღაცეებს კი ისწავლის, მაგრამ იმას ვერ შეცვლის.
მოკლედ, ჩვენი საუბარი რა არის და, - რამეს რომ წერს მწერალი, იმის იქით უნდა იყოს რაღაცა ჩასაფიქრებელი. იმდენი სიღრმე უნდა ჰქონდეს, ისეთი უნდა იყოს, კაცი რომ წაიკითხავს, ან გული დაწყდეს, ან რაღაცა იფიქროს. ესე არ შეიძლება ქრონიკასავით და რეპოტაჟივით დაწერო. ხდებაო, - ვიღაცა ამტკიცებს. მოხდომით ბევრი რამე ხდება. მაგრამ თუ ეს არ არის გააზრებული, თუ ემოცია არ არის ჩადებული, თუ ტვინის ნატამალი არ არის ჩადებული... ზოგჯერ შენც არ იცი, რას წერ.

- თითქოს ინსტურმენტი ხარ ვიღაცის ხელში...

- ეგ მართალია, რომ თითქოს ვიღაცას მიყავხარ. ისეთი რამე გაგახსენდება წერის დროს, სულ რომ არ გახსოვს. შენი ხელი ვიღაცას უჭირავს. მაგრამ აბდაუბდა და გაუგებრობა არ უნდა გამოვიდეს. რაღაცა უნდა იყოს. შენ ქვეცნობიერად მაინც უნდა იცოდე, ამ გარემოს რომ ასახავ და ამას რომ ვიღაცას თავზე ახვევ და ეუბნები, რომ წაიკითხეო, დროს აკარგვინებ, აუცილებლად რაიმე მნიშვნელოვანი უნდა უთხრა. თუ ეს არ არის, არავინ გამოიხედავს შენი დაწერილისკენ.

- მწერალი დიდ ნაწარმოებს რომ წერს, წინასწარ რაღაც სქემასავით შედგენილი თუ აქვს?

- არა, ბუნდოვნად იცი, კაცო, და ისიც სულ იცვლება. გმირების სახელებს და საქციელებს ცვლი, აერთიანებ და სულ სხვა სამყარო ყალიბდება ბოლოს. ეს ძნელი შრომაა. შეიძლება, რაც ნაფიქრი გქონდა, იმისგან განსხვავებული გამოვიდეს. რაღაცა გუმანი გეუბნება და აქეთ მიდიხარ, მიდიხარ და გკარნახობს ვიღაცა რაღაცა ამბებს. რომ დავწერ, მერე ნახევარზე მეტს ვყრი. იმიტომ, რომ ვწერ, ვწერ, მერე წავიკითხავ და, თუ აღარ მომწონს – ესე იგი, არასწორი გზით წავედი. თავიდან უნდა დაიწყო. ძალიან ბევრჯერ მომიწევს ხოლმე თავიდან. კიდევ არის, რომ რაღაცა გამიტაცებს, გავყვები, გავყვები, დამთავრდა, ხო? მეორე დღეს წავიკითხავ, ეს არ არის საჭირო. არაფერს არ იძლევა. ეს არის ყოფითი მომენტი. არა აქვს ამას სიღრმე. იძულებული ვარ გადავაგდო. წვალება არის, მომბეზრდა ეს მწერლობა რა...

- ჩვენი ბედისწერა ჩვენივე შინაგანი ბუნებაა, როგორც ეს ნოვალისს ესმოდა თუ ეს მხოლოდ ილუზიაა?

- ეგ არავინ არ იცის. არც თავად ნოვალისმა. ადამიანი რაღაცას აკეთებს, რაღაცა შედეგამდე მიდის. ეს განპირობებულია, ალბათ. იმიტომ არის ამ თემებზე მსჯელობა შეუძლებელი, ჩვენ რა ვიცით, რა ხდება ამ ქვეყანაზე. ვინ იცის, სად მივდივართ? ეს ყველაფერი ხომ არის ილუზია. ილუზიებით ვცხოვრობთ. აბა, სიკვდილის რატომ გვეშინია. იმიტომ, რომ არ ვიცით. ჩვენ გვგონია, რომ ყველაფერი ამით მთავრდება. ამაზე მსჯელობა არ შეიძლება, არადა თავიდანვე ამაზე ლაპარკობს კაცობრიობა. კაცმა არ იცის და არც არასდროს არავის არ ეცოდინება, ეს რა არის. აუხსნელი თემაა. ყველაფერს მნიშვნელობა აქვს ლოკალურ პირობებში. ჩვენ რომ ვლაპარაკობთ, აი, ჩვენი მწერლობაო, ვიძახით, ისა, ესა. გლობალურ განზომილებაში რომ წარმოიდგინო, საუკუნეების მიღმა, ვინ არის შექსპირი, ან ტოლსტოი, ან ჰომეროსი ან სხვა ვინმე. რამდენი ვარსკვლავია ცაში, რამდენი პლანეტაა. და იქ რა ხდება? და სასრული არაფერს არა აქვს. ეს შექსპირი ხომ დედამიწის აი, ამ მონაკვეთზეა საინტერესო, დინოზავრებამდე ხომ არ იყო საინტერესო? მერე რა იქნება კიდევ – ღმერთმა იცის. რით შეიძლება, იცი, მივხვდეთ? ხომ არსებობდა დიდი ცივილიზაციები ქრისტემდე – ეგვიპტელების, შუმერების, ბერძნების, ათასი ვიღაცეების, ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა არსებობდა და ახლა, ამ ახალ მოთხრობაში მიწერია – რა იცი, იქ რა დაიწვა? იქნებ ალექსანდრიის ბიბლიოთეკაში ისეთი შედევრები დაიწვა... იცის ვინმემ, რა მოხდა? კაცმა არ იცის. ახლა ჩვენ რომ ვიძახით პარმენიდე, ჰერაკლიტე, ვიღაცეები. ეს ხომ სულ იმით არის მოსული, ნაკუწებით და ფრაგმენტულად. შედარებით უკეთესად პლატონია მოღწეული აქამდე და არისტოტელე. მთლიანობაში ეს ხომ რაღაც გიგანტური კულტურა იყო და ხომ ხედავ, რომ შესაძლებელი ყოფილა ამის გაქრობა, მოსპობა. ასევე დღევანდელი დღეც – ახლა არის ოცდამეერთე საუკუნე, ხომ? და ორმოცდამეთრეთმეტე საუკუნეში ეს რა იქნება? ვის ემახსოვრება? რა მოხდება, ვინ იცის. კონტინენტები იცვლება, კაცო. აფრიკა და სამხრეთ ამერიკა ერთად იყვნენ და დასცილდნენ. ამ შექსპირს აქვს მნიშვნელობა ლოკალურ ვითარებაში. ათასჯერ მითქვია და ნორმალურმა ადამიანმა, ყველამ იცის. გლობალურად შენ გამქრალი ხარ, არც არსებობ. ეს უსაზღვრობა იმდენად დიდია, რომ აი, ეს წუთი, ახლა მე და შენ რომ ვლაპარკობთ, ფაქტიურად ქრება.

- მეხსიერებაში ხომ მაინც გვრჩება?

- ხო, მაგრამ ჩვენი მეხსიერებაც ხომ ქრება. ასე, რომ – ყველაფერი გარკვეულ მომენტშია საინტერესო და გარკვეულ ადგილზე. და მერე ეს ყველაფერი იცვლება. მეხსიერებამ შეიძლება გაძლოს ათასობით წლები, მაგრამ გაძლებს მეხსირება მილიონი წლები, ვერა ძლებს.

- თქვენი ახალი მოთხრობის გმირი, უშანგი შეწირული გეგონება დღევანდელ საქართველოში ცხოვრობსო, არადა ბოლშევიკები რომ შემოვიდნენ, იმ დავიდარების დროინდელი ადამიანია...

- ახლა უყურე, რა ხდება... ის ქართველები, ვინც იყვნენ ოციანი წლებში, დღეს ხომ ისინი აღარ არიან? დღეს სხვა ხალხია. ამ ოციან წლებს და ოცდაოთხი წლის აჯანყებას მერე ოცდაჩვიდმეტი წელი მოჰყვა. საერთოდ განადგურდა ის თაობა. სულ სხვა ხალხი წამოვიდა. ჩემი თაობა, მე ვისი წარმომადგენელიცა ვარ – შენ შვილად მეკუთვნი, უფროსი ვარ შენზე. თქვენ სხვა ხალხი ხართ. სხვა რაღაცა მოგაქვთ. ახალგაზრდობის გამოსვლებს ვუსმენ, ლაპარაკს, ვკითხულობ. სხვა ხალხია ესა. შეიძლება ითქვას, რომ უცხო ჩემთვის.

- თქვენი ახალი მოთხრობის გმირი, უშანგი შეწირული, მკითხველის დიდ თანაგრძნობას იმსახურებს, რადგან ნორმალურ პირობებში ასეთი ადამიანები უამრავ სიკეთეს მიაგებენ სამშობლოს, მაგრამ ბოლოს მაინც უნდა დახვრიტონ ახალი იდეებით მოსულმა რევოლუციონერებმა, რადგან იმათ ტერორს ესეც და ამისთანებიც ტერორითვე პასუხობდნენ. მართლა შეწირულია თავის სამშობლოს...

- ჩვენ ყველა, გარდა იმისა, რომ საკუთარ თავს ვეკუთვნით, ჩვენი დროის შვილებიც ვართ. ჩემი გემოვნება განსხვავდება ჩემი შვილის და მით უმეტეს, ჩემი შვილიშვილის გამოვნებისაგან. ის სხვა კაცი იქნება. პაპაჩემი რომ მოკვდა, მე ვიყავი 29 წლის. და ახლა რომ ვაკვირდები, ის რომანი რომ მაქვს "ხმა მღაღადებლისა" - იქ პაპაჩემის ცხოვრებაა მოყოლილი. მთავარი გმირი ის არის, იმისი მონაყოლებია დიდი ნაწილი. ზოგი ჩემი დამატებული და კომბინაციებიც არის იქ, კომბინაციებს ყველა აკეთებს, მაგრამ ფაქტებზე არის აგებული. ამიტომ, ვინც კითხულობს, ყველაზე დიდ შთაბეჭდილებას ახდენს და შემდეგაც, ეს სამივე რომანი. თუნდაც ეს რომ არის, ბოლო, "ცისკარში" რომ დაიბეჭდა...

- "ნაცრის ქექვა".

- ჰო. ისიც ამ დროის ამბებზეა. ესე იგი, დრო ადამიანზე ახდენს გავლენას. შენ შენი დროის შვილიცა ხარ. შენი დროის კაცი ხარ. დროის გარდა არის კიდევ უნივერსალური ნიშნები. მაგალითად, შენ რომ კითხულობ ჰომეროსს, რომელიც ჯერ კიდევ როდის იყო, რამხელა შთაბეჭდილებას ახდენს. მანდ ერთი მომენტია, იმან ჭკუაზე შემშალა. ომი რომ დამთავრდება, "ილიადაშია" ეს, სირბილს აწყობენ, ტროას სირბილს და იქ რომელიღაც გმირი გარბის და წაიქცა, ფეხი დაუცდა და ფუნაში ჩავარდა. სახე დაესვარა და - რომ გარბოდაო, სულ იფურთხებოდაო. როგორი დეტალია, როგორ ცოცხლდება ეს ადამიანი. და მერე, ოდისევსი რომ ჩამოვიდა თავის სახლში, მამამისთან მივიდა. მამამისმა არ იცის, ეს ვინ არის - ვერ იცნო და მამამისთან რომ მივიდა, წერია - ეკლებს ჭრიდა თავის ბოსტანშიო. და ხელთათმანები ეცვაო, ეკლები რომ არ შერჭობოდაო. ხელთათმანებს თითები წაჭრილი ჰქონდაო. ეს ისეთი დეტალებია, დღესაც რომ დაინახავ იმ პერსონაჟებს. და რეალობაა. და უკვე რაღაცას რომ წერს მნიშვნელოვანს, ისიც გჯერა. იმიტომ, რომ დეტალებში სწორია. ამიტომ, რა არის, იცი, ადამიანებს ერთმანეთის საერთო ყოველთვის აქვთ, მიუხედავად დროში განსხვავებისა. ახლა პლატონი ხომ არის გენიოსი, აი, თუნდაც "ტიმეოსს" რომ წაიკითხავ. ხომ ისეთნაირად მსჯელობს, როგორც ჩვენ ვმსჯელობთ, მაგრამ სად არის, როდის იყო. ჰოდა, ეს ლიტერატურაც ამისთანა რამეა – თუ მართლა მწერალი ხარ, სადაც არ უნდა წაგიყვანოს ცხოვრებამ, მაინც თავისთან დაგაბრუნებს, რადგან შენთვის ლიტერატურაა ყველაფერი. აი, თენზინგ ნორგეისთვის კი – მთები იყო ყველაფერი...

- ბატონო გურამ, გულახდილად რომ გითხრათ, მე ყოველთვის აღფრთოვანებული ვარ ხოლმე თქვენი ბრწყინვალე ფინალებით, - თუ გნებავთ, ამ ახალი მოთხრობის დაბოლოებითაც – და თითქოს სწორედ ამის დასტურად, ამ ჩვენს საუბარსაც ჩინებული წერტილი დაუსვით. დიდი მადლობა.


2006 წელი, მაისი.

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
 
გურამ გეგეშიძე
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური (ნისლი მთათა ზედა) :: მთქმელი და გამგონებელი :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის-
Jump to: