არმური (ნისლი მთათა ზედა)
არმური
არმური (ნისლი მთათა ზედა)

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri (scotch mist over mountains) - literary Arena from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  CalendarCalendar  GalleryGallery  FAQFAQ  SearchSearch  MemberlistMemberlist  UsergroupsUsergroups  RegisterRegister  Log inLog in  
* თამარ გელოვანი"სიმღერიდან სიტყვამდე". * მიხო მოსულიშვილი„ჰელესა“ (კინორომანი). * თამარ ლომიძე"ზღვარი" (ლექსები).
* ანრი გიდელი"პიკასო" (ბიოგრაფიული რომანი) * გიგი სულაკაური"ხეტიალი" (ლექსები. რჩეული) * ბელა ჩეკურიშვილი"შეკითხვად სიზიფეს" (ლექსები)
* ლაშა ბუღაძე"ნავიგატორი" (პიესა). * ნინო ქაჯაია (მთარგმნელი)უილიმ გოლდინგი - "ბუზთა ბატონი" (რომანი) * ზაზა თვარაძე"სიტყვები" (რომანი).
* მიხეილ ანთაძე"საიდუმლოებით მოცული უ.შ", "სინქრონისტულობის პრინციპი". *
* რადიარდ კიპლინგი - "აი ასეთი ამბები" (თორმეტი და კიდევ ერთი ზღაპარი), მთარგმნელი ანი მოსულიშვილი * ვახტანგ ჯავახაძე"ვახტანგური" (ლექსები. რჩეული)
* მიხო მოსულიშვილი"დიდი ძუ დათვი" (რომანი). * ნინო ნადირაძე"VIA SOLIS" (ლექსები). * მარიამ ხუცურაული"სანათა" (ლექსები და ჩანაწერები).
* Zurab Karumidze"Dagny or a Love Feast" (English brushed up and fine-tuned by Amy Spurling). * გივი ალხაზიშვილი"ეპისტოლეთა წიგნი" (ლექსები).
* ბესიკ ხარანაული"მთავარი გამთამაშებელი". * მიხო მოსულიშვილი"სულის მდინარე" (თორმეტი ნოველა). * ნინო სადღობელაშვილი"ფრთები და ხელები" (ლექსები).
* მამუკა ხერხეულიძე„ომში, როგორც ომში“ (მოთხრობები). * ნატა ვარადა – „დედის კერძი“ (მოთხრობები). * ზაალ სამადაშვილი – „ავტოპორტრეტი წიგნების ფონზე“ (მოთხრობები). * ვაჟა ხორნაული – „როგორც ბაღიდან...“ (ლექსები). * ირაკლი ლომოური – „ავტონეკროლოგი“ (მოთხრობები).
* მანანა ანთაძე (მთარგმნელი)ტენესი უილიამსი - Camino Real (პიესა). * თამარ ბართაია, დავით გაბუნია, ნინო მირზიაშვილი, მიხო მოსულიშვილი, ნანუკა სეფაშვილი, ირაკლი ცხადაია„ქართული პიესა 2012“ (ექვსი პიესა).
* ნატა ვარადა – "დედის კერძი" (მოთხრობები). * თამრი ფხაკაძე – "ბოსტანი კონფლიქტის ზონაში" (მოთხრობა). * რიუნოსკე აკუტაგავა – "დიალოგი წყვდიადში" (მოთხრობები).
* გიორგი კაკაბაძე"ნიკო ფიროსმანი" (ბიოგრაფიული რომანი). * მიხო მოსულიშვილი – "ვაჟა-ფშაველა" (ბიოგრაფიული რომანი).

Share | 
 

 ჯემალ თოფურიძე

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: ჯემალ თოფურიძე   Tue Mar 01, 2011 5:44 pm


Jemal Topuridze

ჯემალ თოფურიძე

დაიბადა 1947 წელს, ახალი წლის ღამეს.
მამა: ვახტანგ თოფურიძე _ თავისი დროის ერთ-ერთი თვალსაჩინო არქიტექტორი და მშენებელი.
დედა: გუგული დიასამიძე – ექიმი.

ცხოვრობდა თბილისში _ ვერაზე. სწავლობდა თბილისის 51-ე და ბათუმის პირველ საშუალო სკოლებში. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკისა და მართვის ინსტიტუტში. 1974-78 წლებში მუშაობდა ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში. 1975 წელს იქორწინა მანანა დუმბაძეზე. 1976 წელს შეეძინათ ვაჟი ნოდარ თოფურიძე.
1978 წლის 22 აპრილს ჯემალ თოფურიძე ტრაგიკულად დაიღუპა.

1974-78 წლებში ლიტერატურულ ჟურნალ “ცისკარში” დაიბეჭდა მისი მოთხრობები “ნუციკო ემხვარი”, “ლექსო”, “თედოს ოცნება”, “დაბადება”., “კაცი” და სხვები. მოთხრობა “მარტო” დაიბეჭდა გაზეთ “ლიტერატურულ საქართველოში”. 1978 წელს, გარდაცვალებიდან ერთ თვეში, “ცისკარში” გამოქვეყნდა ჯემალ თოფურიძის ყველაზე ცნობილი მოთხრობა “დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია”. იმავე წელს ამ მოთხრობას მიენიჭა მწერალთა კავშირის პრემია წლის საუკეთესო მოთხრობისათვის.

1979 წელს გამომცემლობა “მერანმა” გამოსცა ჯემალ თოფურიძის პირველი წიგნი: მოთხრობების კრებული “დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია”. 1983 წელს “მერანმა” ამ წიგნის რუსული თარგმანიც გამოსცა. 1994 წელს “დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია” ადრე გამოუქვეყნებელ სამ მოთხრობასთან ერთად გამომცემლობა “საქართველომ” დასტამბა. 2003 წელს გამოვიდა ჯემალ თოფურიძის მეოთხე წიგნი, სახელწოდებით “გამოუსწორებელი”. მასში ძველ მოთხრობებთან ერთად ხუთი გამოუქვეყნებელი მოთხრობა დაიბეჭდა.

2007 წელს დაბადებიდან 60 წლის აღსანიშნავად ჯემალ თოფურიძის მეუღლემ, მანანა დუმბაძემ, გამომცემლობა “მერანის” ბაზაზე გამოსცა “ჯიბის წიგნი”, რომელიც მწერლის სრულ შემოქმედებას მოიცავს.


Manana Dumbadze

დიდ მადლობას ვუხდით ქალბატონ მანანა დუმბაძეს თანამშრომლობისათვის.

"არმური"


study

ბმულები:

* "ბურუსზე" - http://burusi.wordpress.com/literature/jemal-topuridze/

* "ეროვნულ ფილმოგრაფიაზე" - http://www.geocinema.ge/ge/scenari.php?kod5=421





Last edited by Admin on Tue Mar 01, 2011 6:25 pm; edited 4 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: ჯემალ თოფურიძე – "გამოუსწორებელი" (მოთხრობა)   Tue Mar 01, 2011 5:50 pm

ჯემალ თოფურიძე

გამოუსწორებელი

(მოთხრობა)

ენვერა ჯიჯავაძე ავტობუსის გაჩერებაზე იდგა პატარა სოფელში. პატარა ჩემოდანი ეჭირა, სცხელოდა და საშინლად ბრაზობდა, კაციშვილი მანქანას რომ არ უჩერებდა. ენვერა ციხიდან ნახევარი საათის გამოშვებული იყო.
ციხის უფროსმა, ლოყებღაჟღაჟა შალიკო ქათამაძემ მაგრად ჩამოართვა ენვერას ხელი,კიდევ უფრო გაწითლდა მოზღვავებული გრძნობებისაგან და უთხრა:
—ანგელოზივით ბიჭი ხარ ენვერა, შენისთანა არ მყოლია არავინ, იცოდე, აქ თუ მოხვალ კიდევ,
მე ვიცი შენი პატივისცემა.
გადაეხვია და აკოცა, მერე ცხვირსახოცი ამოიღო და ცრემლი მოიწმინდა.
სატირალი კი ჰქონდაშალიკოქათამაძეს. საქმე იმაში იყო, რომ მის ციხეს „რამკიანი“ ქურდი არ ჰყავდა, ვისაც რა მოეპრიანებოდა, იმას აკეთებდა. იყო მთელი დღე ერთმანეთის ლანძღვა და ცემა-ტყეპა. ვერაფერს უხერხებდა პატიმრებს ამხანაგი შალიკო. კოლონიის უფროსობიდან სულ რამდენიმე თვის დაქვეითებული იყო და ამით კიდევ უფრო მცირდებოდა პატიმრების თვალში.
ენვერა ჯიჯავაძე რომ მოიყვანეს, სულ სხვანაირად წავიდა საქმე. არა, ენვერა ქურდი არ იყო. უბრალოდ, საშინელი ძალა ჰქონდა და უსამართლობას ვერ იტანდა...
რომმიიყვანეს, ერთი კვირის განმავლობაში იმდენი ძალადობა ნახა პატიმრებს შორის,
რამდენიც მთელი მისი ცხოვრება არ ენახა გარეთ. თითქოს მთელი ქვეყნის საშინელებას ამ პატარა ციხეში მოეყარათავი. ნახა ენვერამ, ცოტა ხანს უყურა, მერე ვეღარ მოითმინა და ერთი თვის შემდეგ მამის მკვლელები, ცოლწაგებულები, საკუთარი ოჯახის გამცლელები, ჯიბის ქურდები და ხულიგნები, ერთმანეთს სულ თქვენობით ელაპარაკებოდნენ.
ოთხი წელი იჯდა ენვერა. ჰოდა, ეწყინებოდა შალიკო ქათამაძეს ასეთი კაცის გაშვება,
აბა რა იქნებოდა.
ენვერაზე პირველად მაშინ თქვეს „უბედური ყავს გამჩენსო“, ჩიტას ძმა რომ გალახა. ჩიტა ბათუმში განთქმული სადისტი და მკვლელი იყო. ჩიტა ისეთი იარაღით ჭრიდა ხალხს, რომელსაც ანკესივით მოკაუჭებული თავი ჰქონდა. კაცს რომ დაარტყამდა, „ინსტრუმენტი“
შიგნით რჩებოდა. ჭრილობა სასიკვდილოც რომ არ ყოფილიყო, ოპერაცია მარტო იმიტომ ხდებოდა აუცილებელი, იარაღი რომ ამოეღოთ სხეულიდან. ჩიტა ორმოციწლისა იყო,
ძალიან შავი და უსაშველოდ გამხდარი; ორჯერ მკვლელობისათვის იჯდა. დაჭრილი უამრავი
ჰყავდა. ეს, ოფიციალურად. ისე, რამდენიც ჰყავდა ჩიტას გაფუჭებული, ღმერთმა და იმან იცოდა მხოლოდ.
ენვერა ჯიჯავაძეს იმ დილით მკვდარი დედა ესიზმრა. კოცნიდა, ეხვეოდა ქალს, ეღიმებოდა ძილში. მერე უცებ დედამ მოიშორა ენვერა, ოთახის კარები გააღო და მე უნდა წავიდეო, უთხრა. ენვერამ სიზმარშივე იცოდა, რომ ვეღარასოდეს ვერ ნახავდა.
„არ დამტოვო, დედა, არ დამტოვო“! ტიროდა ბიჭი დედის მუხლებთან ჩაჩოქილი...
—ენვერა! ენვერა ბიჭო! ენვერა, გაიღვიძე, რა გატირებს, ბიჭო?! —ტირილითვე აღვიძებდა თემური, მისი ბავშვობის მეგობარი.
თვალები გაახილა.
—დედა! — თქვა ენვერამ.
—დაწყნარდი, ენვერა, შენი ჭირიმე! — სლუკუნებდა თემური.
ენვერამ თავი გააქნია, ცრემლები ჩამოიწმინდა, ერთ ადგილს ჩააშტერდა,
სიზმარი დაუდგა თვალწინ. „დედა“— გაიფიქრა და კიდევ ერთხელ მოუკვდა თითქოს, ისე ჩასწია გულმა. თემურ სახედა.
—შენ რა გატირებს, ბიჭო?
—არაფერი. — თემური ვერ ჩერდებოდა.
—რა არაფერი, — წამოჯდა ლოგინზე ენვერა.
თემური სკამზე დაეშვა, თავი ხელებში ჩარგო. ენვერა მივიდა თემურისთან და შეაჯანჯღარა.
—რა მოგივიდა?
—ამირანა.
—ვინ ამირანა?
—ჩიტას ძმა.
—რა?
—ჩემ ლეილასთან გაუვლია, — ძლივს დამარცვლა გულამოსკვნილმა თემურიმ.
—რა მოხდა, ბიჭო, მერე? — გაეღიმა ენვერას.
—გაუუპატიურებია, ბიჭოოო, — უფრო ატირდა თემური.
სალოცავი იყო ლეილა თემურის. ყურებამდე იყო შეყვარებული და საერთოდ, მსოფლიოში ისეთი გოგო თუ დადიოდა, არ წარმოედგინა.
ჯერ გათეთრდა ენვერა,სულ გათეთრდა, მერე ფანჯარასთან მივიდა, ნაწვიმარ ქუჩას გადახედა. უცბად, რაღაც სიმშვიდე ჩაეღვარა მთელ სხეულს.
—ამირანამ, ბიჭო? — ძალიან ჩვეულებრივად ჰკითხა თემურს.
— ჰო, — განაგრძობდა ტირილს თემური.
—გაჩერდი! — უთხრა ენვერამ. ისეთი რაღაც იყო მის ხმაში, რომ თემური უნებურად გაჩერ
და, ახლა თავს იქნევდა მხოლოდ შეკავებული ტირილისაგან და ასლოკინებდა.
—ნამდვილადიცი? — ჰკითხა ენვერამ.
—ნამდვილად.
—წავიდეთ.
ამირანა ნავსადგურში ნახეს. გრძელ სკამზე იჯდა, სიგარეტს ეწეოდა, „პლაშის“ საყელო აეწია, და ზღვას გაჰყურებდა.
—ამირან! — დაუძახა ენვერამ. ამირანი ზანტად ადგა და მივიდა.
ენვერამ რამდენიმე ნაბიჯზე გაიყვანა.
—ატყუებენ, ბიჭო? — ჰკითხა ენვერამ.
—ვის? — ჰკითხა ამირანმა.
—თემურას, ბიჭო, ეგებ ატყუებენ?
—რას?
—იმას.
—ნაღდია.
—მართალს ამბობ?
—სტაპრაცენტნი.
—მერე, შენ და თემურა ასეთი ახლობლები რომ იყავით, ბიჭო?
—რა იყო მერე?
—რატო, ბიჭო? — ენვერა ისევ გათეთრდა.
—ბრილიანტის ბეჭედი რომ მოგცენ, არ აიღებ, ენვერა? —გამოცდილი „ნაშამორის“ სახით
ჰკითხა ამირანმა და გადააპურჭყა.
—თემურა?
—ქალი პარახოდია, ენვერა, როის გავა პორტიდან, კაციშვილმა არ იცის. ვინც მიუსწრებს იმ გემს,
იგი დეემგზავრება უახლოეს ნავსადგურამდე. — ეტყობა, ვიღაც იდიოტისგან გაგონილი, ღრმა
ფილოსოფიური აზრი გაიმეორა ამირანმა, შორს გახედა ზღვას და კიდევ ერთხელ გადააპურჭყა.
—ერთად გაიზარდეთ...
—მერე ახლა უფრო ახლობლები არა ვართ?
ენვერამ მოწყვეტით დაარტყა და სველ ქვაფენილზე გაშალა მოაზროვნე ქალების რისხვა. წამოაყენა. ისევ დაარტყა და ადრინდელ პოზას დაუბრუნა.
—ხვალე კიდევ ვცემ, — დაამშვიდა ენვერამ თემური და ნავსადგურიდან გაიყვანა.
—„უბედური ყოლია გამჩენს“!
—„ამირანას ცემას ვის შეარჩენს ჩიტა“?
—„მოკლავს“!
ორისაათის შემდეგ მთელმა ბათუმმა იცოდა ჩიტას ძმა ნაცემი რომ იყო. უმეტესობა ფიქრობდა, „ის უბედურიო“.
„ისუბედური“ ჩიტამ საღამოს ნახა„ ბერეგზე“. ჩიტას გაეღიმა სიამოვნებისაგან. მზით ისედაც გარუჯული ბიჭები, ჩიტას დანახვაზე სულ გაშავდნენ.
—მოი, მოი! — უთხრა ენვერას და კბილები გამოაჩინა. ენვერა ბიჭებს გამოეყო.
—რატომ გამილახე ბრატი? — შესცინა ჩიტამ და გაზეთში გახვეული „ინსტრუმენტი“ მარცხენა ხელისგულზე ორჯერ დაირტყა.
—იცი შენ! — უპასუხა ენვერამ.
—იმიტომ ხომ?
—კი.
—კიდო რატო?
—კიდევ, იმიტომ!
—იმიტომ ხომ?
—კი!
ჩიტამ გაშავებულ ბიჭებს გადახედა, ჩაიმუხლა და სიცილით მოკვდა.
მერე წამოდგა და საშინელი სისწრაფით მოუქნია ენვერას ბასრი რკინა. ენვერა გვერდზე გახტა,
პიჯაკსა და პერანგსშერჩა „ინსტრუმენტი“. ენვერამ მარცხენა ხელი დაარტყა, ჩიტა უგონოდ
დაეცა. ბიჭებმა რაღაც უცნაური ხმები ამოუშვეს. ერთი თვის შემდეგ ჩიტა საავადმყოფოდან გამოწერეს. მოკლავდა, იცოდა ენვერამ. საავადმყოფოსთან დახვდა, ქუჩის კუთხესთან უთვალთვალებდა. მერე, ჩიტასათვის სრულიად მოულოდნელად, კუთხეს მოწყდა, მივარდა,
დაარტყა და უკან შეაბრუნა საავადმყოფოში. ჩიტა ახლა ორი თვე იწვა.
საავადმყოფოდან გამოსული აქეთ-იქით აცეცებდა თვალებს. უცებ დაინახა ჩასაფრებული ენვერა და გაიქცა. მეორე დილით ენვერასთან ვიღაც ხანშიშესული კაცი მივიდა, ისიც ჩიტასავით შავი იყო და გამხდარი, ხმა არ ამოუღია, ისე მისცა პატარა ბარათი ენვერას.
„ენვერა, საავადმყოფოდან გამომიშვი. ნუ გადავეკიდებით ერთმანეთს. არ მიცნობ, არ გიცნობ. ჩიტა“.
ეწერა ქაღალდზე.
მართლა აღარ გაკარებია ჩიტა ენვერას. ქუჩაში რომ წააწყდებოდა, ეღიმებოდა. ჩიტა თავს დახრიდა და სწრაფადგაივლიდა.
ენვერა მაშინ ჩვიდმეტი წლისაიყო.
ხშირად კი ჩხუბობდა ენვერა, მაგრამ რაღაც ბედად, ციხეში არ ხვდებოდა. ოცდასამის იყო, რომ დაიჭირეს. სახლში ბრუნდე ბოდა საღამოს, ქარხნიდან. ლენინისა და სტალინის ქუჩების გადაკვეთაზე, ორი მუტრუკი ფეხებით შემდგარიყო თხუთმეტ-თექვსმეტი წლის ბიჭს.
„საწყალი“. — ერთი გაიფიქრა ენვერამ და მიეხმარა, რისშემდეგაც ის ორი მუტრუკი ქალაქის მთავარ საავადმყოფოში მოხვდა, ენვერა კი, „სასწაულში“ აღმოჩნდა. ასე ეძახდნენ ბათუმელები ამ „დასასვენებელ ადგილს“. საქმე იმაში იყო, რომ მუტრუკები, ბიჭის მამა და ბიძა აღმოჩნდნენ. მისი, მორფის კეთების ამბავი გაეგოთ და იმიტომ სცემდნენ...
ენვერას არავინ არ ჰყავდა. არც დედა, არც მამა, არც ცოლ-შვილი. ბებია ჰყავდა მხოლოდ.
ისიც, ენვერას დაპატიმრებიდან ორი წლის შემდეგ გარდაიცვალა.
ხშირად ნახავდით ბათუმის სანაპიროზე ბირჟავიკებში შერეულ, სამოცდაათწელსგადაშორებულ, წელში მოკაკულ, ჯოხზე დაყრდნობილ ქალს.
—წადი, ბებია, სახლში! — ეუბნებოდნენ ბიჭები.
—ვიქნები ცოტას კიდო, სუფთა ჰაერია. — ჰაერს აბრალებდა ბებია გაბირჟავიკებას. ისე კი, აქეთ-იქით იყურებოდა, იქნებ სადმე თვალი მოეკრა, როგორც თვითონ ეძახდა, თავისი გადარეული ენვერასათვის. მამა უკანასკნელად ენვერამ ათიწლისამ ნახა. თბილისი-ბათუმის მატარებლისაკენ ვიღაც ქერათმიან ქალთან ხელკავგაყრილი, ნასვამი და საშინლად კმაყოფილი სახით მიმავალი. გამოეკიდა ენვერა და მიუსწრო კიდეც მატარებლის კიბესთან.
—სადმიდიხარ, მამა? — ჰკითხა გაკვირვებულმა ბავშვმა.
—სადმივდივარ? — თავისთავსაც და ენვერასაც დაუსვა კითხვა მამამ.
—ჰო! — გაუღიმა ბავშვმა.
კაცი დაიხარა და აკოცა.
—მალე ჩამოვალ მამა მე, მალე! თბილისში საქმე მაქვს პატარა, ჩამოვალ! — თქვა და უხერხულად ჩაახველა მამამ.
—Скорее Феридончик, время не ждёт! — დროის ფილოსოფიური არსი შეახსენა კაცს,
უკვე კიბეზე ასულმა ქერათმიანმა ქალმა.
მამა ავიდა. მატარებელი ერთ იშეინჯღრა და ნელა წავიდა. ეგ იყო და ეგ. დედა ენვერას,
სკოლა რომ დაამთავრა, მაშინ მოუკვდა. ერთ თვეში მოკლა ფილტვის კიბომ.
დრო გადიოდა. ენვერა ქარხანაში მუშაობდა. ერთხელაც, ის შეეყარა ენვერას, პირველი სიყვარული რომ ჰქვია. მისი უბნელი გოგო იყო, ადრეც იცნობდა. იმ დღეს რატომ შეხედა სხვა თვალით, თვითონაც არ იცოდა. „რაღაცნაირად მომესალმა“— ფიქრობდა ენვერა. არაფერი რაღაცნაირად არ მისალმებია ის გოგო; უბრალოდ, თვითონ შეხედა მართლა რაღაცნაირად.
შეხედა და რამდენიმე დღის შემდეგ ინსტიტუტთან დახვდა ლექციებისშემდეგ. მერე ზედიზედ რამდენიმეჯერ და ბოლოს, როგორც იქნა, აკოცა. ერთი წელი ხვდებოდნენ ერთმანეთს.
„ამ დღეებში მივალ და ვეტყვი მამამისს, ცოლად რომმინდა, რა მოხდა მერე, უპატრონო რომ ვარ“? — ფიქრობდა ენვერა, მაგრამ აღარ დასცალდა განზრახულის სისრულეში მოყვანა.
არც რუსიკომ მოიკლა თავი ლოდინით. ენვერას დაპატიმრებიდან ზუსტად წლისთავზე, ისე,
თითქოს წლისთავს იხდიდა ენვერასიო, ხორცკომბინატის ახალგაზრდა, პერსპექტიულ ცეხის უფროსს, ტარიელ ბოცვაძეს გაჰყვა ცოლად. „შოთა რუსთაველი“ ნელა გაუყვა ოდესისაკენ.
გემბანიდან რუსიკო ხელს უქნევდა ძველ და ახალშეძენილ ბედნიერ მშობლებს.
ენვერას ბებიის სიკვდილი და რუსიკოს გათხოვების ამბავი ყველამ იცოდა ციხეში ენვერასგარდა. ენვერას არ ეუბნებოდნენ. ბოლოს, ერთმა მაინც წამოსძახა: „ჩვენ რომ გვასამართლებ აქანე, იქინე მოგევლო იმ „ნაშიზაო“. ენვერამ ხელში აიტაცა და კედელზე მიაყუდა.
—რამოხდა, ბიჭო?!
—დამიშვი, ენვერა, ძირში!
—რამოხდა, ბიჭო?
—დამიშვი ძირში!
ენვერამ დაუშვა. იმან სიგარეტს მოუკიდა, გაიარ-გამოიარა საკანში.
—მცემ, რო გითხრა? — ჰკითხა მერე.
—რატომ უნდა გცემო, ბიჭო?
—სიტყვა მომეცი, რომ არმცემ.
—სიტყვას გაძლევ! — მოუთმენლად ამბობდა ენვერა.
—ყველა გიმალავს და მეგეტყვი. ამისთანა ამბავი, უნდაიცოდეს ამან! — სხვებს გადახედა ამაყად.
—თქვი ახლა!
—გათხოვდა ის შენირუსიკო. — თქვა და გაფითრდა შიშისაგან.
ენვერა ნელა დაეშვა იატაკზე, დაჯდა. კარგა ხანს იყო ასე ჩუმად.
—შენ რაზე უნდა მეცემე მაგის გულისათვის? — თქვა მერე. ნარზე ავიდა და დაწვა, ხმა აღარ ამოუღია. ბებიის ამბავიც ერთ კვირაში შეაპარეს.

***
—ე, გააჩერე! — გასძახა მანქანას ენვერამ.
ვიღაც დალოცვილმა გააჩერა. სულ ჭაღარა იყო მძღოლი.
—სად მიხვალ?
—სახლში. — უპასუხა დაუფიქრებლა დენვერამ.
—როგორ გავიგოთ მაგი?
—ზღვის პირზე გავიდეთ.
—საიდან მოდიხარ, ჯო?!
ენვერას შერცხვა სიმართლი სთქმა.
—ნათესავთან ვიყავი, სოფელში.
—რაგვარის ხარ?
—ჯიჯავაძე.
—ბიძაშვილი მომიკლეს ჯიჯავაძეებმა, ორი თვისწინ. — ცოტა ფიქრის მერე უთხრა მძღოლმა.
იცოდა ენვერამ აჭარლების ამბავი, ბიძაშვილის მკვლელობას მთელგვარს არ აპატიებდნენ.
—„ სასწაულიდან“ მოვდივარ. ჯიბიდან დანარომ გიჩანს, ამოიღე დადამარტყი, ხელის გამნძრევი არავარ. უკან დაბრუნებას მაგიმირჩევნია, — ნერვულად დასწრაფად თქვა ენვერამ. მძღოლმა
უკან მიიხედა და მიხვდა, ენვერა სიმართლეს რომ ეუბნებოდა. მანქანა სანაპირო ქუჩაზე გავიდა.
ხმა არცერთს არ ამოუღია. ენვერამ სახლთან გააჩერებინა, მანქანიდან გადმოვიდა და სამმანეთიანი გაუწოდა.
—არგ რცხვენია? — უთხრა ჭაღარამ.
—გამომართვი.
—ფულს იქით მოგცემდი, ჯიჯავაძე რომ არ იყო, ბიძიკო, —
თქვა და მოწყვიტა მანქანა ადგილს.
თვალი გააყოლა ენვერამ. „არის კარგი ხალხი“, — გაიფიქრა და სახლში შევიდა.
კარის გაღების შემდეგ, რაც პირველად მოხვდა, დაგუბებული ჰაერი იყო. ენვერას საკანი გაახსენდა. ფანჯარა გააღო. მერე ოთახს მიუბრუნდა. ბებია კედლიდან უღიმოდა. ენვერამაც გაუღიმა,ისე, როგორც ცოცხალს. მერე ბებიას კარადა გააღო, მის ძველ და შავ კაბებს გადახედა.
ბებიას ნაქონი პატარა ყუთიც იდო შიგნით. კოჭისძაფებს და ნემსებს ინახავდა ბებია ამ ყუთში.
მეტი, აბა, რა უნდა შეენახა?
ფრთხილად გახსნა ენვერამ ყუთი. ოდნავ გაყვითლებული ქაღალდი ნახა. გაშალა ქაღალდი.
„ბებია, — ეწერა ზედ, — არავინ არ მყავს მე შენს მეტი.ამ წერილს მე ვჩივი და ჩვენი მეზობელი ცაცა წერს. უნდა იცოდე, ბებია და რუსიკო გათხოვდა. ასე უნდოდა ალბათ ღმერთს, არ აცალეს. თლად ყველაფერში მაგიც არაა დამნაშავე. მოლოდინი ყველას არ შეუძლია.
კაი გოგოს ნახავ კიდევ. თავს მიხედე ოღონდ, შენი ჭირიმე. რომ გამოხვალ, მე შეიძლება აღარ დაგხვდე, თავს ნურც მაგაზე მოიკლავ. ჩემი სული შენთან ერთად იქნება სულ. აგი წერილი, ცაცას რომნახავ, იგი გეტყვის, სად იდობა. ცაცას კიდო, ჩემი ოქროს ბეჭედიექნება, ბაბუაშენმა რომ მაჩუქა, ე, მაშინ. გეიკეთე ხელზე და ატარე, შეიძლება, ვიწრო იყოს შენდა, მარა, ნეკა თითზე მაინც ჩაგეტევა. ბებია, ნუ გამოესარჩლები ყველას. უსამართლობაზე თვალს ნუ დახუჭავ, მარა,
ნურც გადაირევი. ხომ ხედავ, რა გიქნა მაგ ამბავმა. აგი ოთახი არ დაკარგო შენ. აქანე ჩაწერილი ხარ და გეკუთვნის. იქნებ მუშაობა დაიწყო და იქნებ დაუსწრებელზეც ჩააბარო შენ შემოგევლე. შენისთანა გახსნილი ტვინი რომ მქონოდა, ქალი ვარ, მარა, მინისტრი ვიქნებოდი, ანდა პროფესორი. ცოლი შეირთე, მეგობარი და მომვლელი გინდა. იმ ოქროს ბეჭდის და ამ ოთახის გარდა ვერაფერს ვერ გიტოვებ. მენატრები ძალიან. ნამეტანი მენატრები, შენს სურათს ვკოცნი. მშვიდობით ბებია. მოგიკვდეს, ბებია შენ, ჩემო კეთილობიჭო“. — ენვერამ დაამთავრა წერილის კითხვა, ბებიას ლოგინზე ჩამოჯდა, მერე დაემხო ლოგინს.
ოთხი, საკანში გატარებული, ტყუილად დაკარგული წელი, რუსიკო და ბებია, სულ ერთად გამოიტირა.
ორი თვეიყო გასული, რაც ენვერასუფთა ჰაერს ყლაპავდა, მაგრამ ნაღდად არ ყოფნიდა მარტოსუფთა ჰაერი. ორი თვის განმავლობაში ეძებდა სამუშაოს.პირველად თავის ძველ ქარხანაში მივიდა.
—ენვერა, ხომიცი, ბიჭო, როგორ მიყვარხარ? — უთხრა ენვერას დანახვაზე ცოტა შეშინებულმა ქარხნის კომკავშირის მდივანმა.
—კი. — უპასუხა ენვერამ.
—დაჯექი, ბიჭო, რას დგახარ? ენვერადაჯდა.
— ჰოდა, რომ იცი როგორ მიყვარხარ, მაგიტომ უნდა გამიგო.
—რა? — ჰკითხა ენვერამ.
—რადა,
— გაიხედ-გამოიხედა კომკავშირის მდივანმა, თითქოს არიცოდა, არავინ რომ არ იყო ოთახში იმათ გარდა.
—რა და ხომ იცია მათი ამბავი, — თავი გვერდით გადაიქნია, რითაც უფროსებისაკენ მიანიშნა, —
შემჭამენ, რომ წარგადგინო. რაქენიიციშენ? პირდაპირ დირექტორთან შედი.
— რაგნებავთ?
— უკმეხად ჰკითხა დირექტორმა, მაღალმა და გამხდარმა კაცმა. უკმეხად უთხრა, მაგრამ სიტყვა „გნებავთ“ არ დავიწყებია, იმიტომ, რომ კარგად ახსოვდა, დირექტორი რომ იყო.
—მე ჯიჯავაძე ვარ, ენვერი.
—მერე? —ჰკითხა დირექტორმა და ნეკა თითით მარჯვენა ყური კარგად შეარხია.
—თქვენთან ვმუშაობდი.
—მერე?
—მერე დამიჭირეს და ერთ იოთხი დღეა გამომიშვეს.
—მერე?— სიტყვა მერე ძალიან უყვარდა დირექტორს. ერთი თანამდებობის პირის კაბინეტში,
მომსწრე გახდა, ამ თანამდებობის პირის და ქვეშევრდომის ლაპარაკისა. უფროსი „მერეს“ ხშირად ხმარობდა, თანაც ისე, რომ ამ სიტყვით ხაზ სუსვამდა, ისიც ვიცი, მერე რა უნდა თქვა და საერთოდ, ყველაფრის აზრზე ვარო. ჰოდა, ამის მერე, სიტყვა „მერეზე“გიჟდებოდა დირექტორი.
—ისევ აქ მინდა გავაგრძელო მუშაობა.
—მერე?
—მერე, არაფერი. — თქვა ენვერამ და გაჩუმდა.
—ენვერ ჯიჯავაძე... — ჩაიბურდღუნა დირექტორმა, დაფიქრდა,— ორი კაც... ფიქრით ქვამი სდაუნებურად.
—ნამდვილად! — გაუხარდაენვერას.
—ბიჭო, ვერთქვ იადრე, ამდენს რომ მალაპარაკებ? — წამოდგა დირექტორი.
—როგორ ხარისე, ბიჭო?— ხელი მაგრად ჩამოართვა.
—არა მიჭირს რა.
—დაჯექი, რას დგახარ?
—მადლობთ, არ მინდა. — დაიმორცხვა ენვერამ.
—დაჯექი, რომ გელაპარაკები!
—მეყოფა, ოთხი ვიჯექი.— ხუმრობა სცადა ნაციხარმა.
— დაჯ... — მოკლედ და ძალიან შინაურულად უთხრ ადირექტორმა; ისე, როგორც, ვთქვათ,
მამის უახლოესი მეგობარი გეტყვის,ვითომ მოფერება-გაბრაზებით. ენვერა დაჯდა.
—როგორ ხარ, რა არის ახალი? — ნაძალადევი ღიმილით ჰკითხა დირექტორმა და სიგარეტის კოლოფი გაუწოდა (ეს ჟესტი ფილმებიდან ახსოვდა).
—მადლობთ, არ მინდა.
—მოწიე.
—არ მინდა.
—მწ, —იმავე ინტონაციით, მოფერება-გაბრაზებით უთხრა.
ენვერამ სიგარეტი ამოიღო დ ამაგიდაზე დადებული სანთებელათიმო უკიდა.
—რას შვრები, ბიჭო, რას?
—რას უნდ ავშვრებოდე, გამოვედი და მოვედი.
—დაგესვენა, ბიჭო, ცოტა.
—როგორ?
—როგორ ისვენებს ხალხი? წასულიყავი სადმე, რა ვიცი, სოფელში სადმე.
—სოფელი არა მაქვს.
—მაშინ სადმე, ისე.
—რა ვიცი, —თქვა ენვერამ და რას მასვენებსო, გაიფიქრა.
—სხვა, ჰა?
—რა ვიცი.
—ჯანმრთელობა ხომ კარგად?
—არა უშავს.
—ოჯახში ხომყველა კარგად?
—არავინ არ მყავს ოჯახში.
—ოხ, სულდამავიწყდა, — „შეწუხდა“ დირექტორი,
—ძნელი იყოალბათ.
—რა?
—იქ.
—კი.
—პირველ ხანებში ალბათ უფრო.
—კი.
—მდაა, — გააგრძელა. — რა იყო ენვერი, რაზე შეწუხებულხარ, გენაცვალე?! — ენვერამ გაკვირვებულმა შეხედა, მერე იფიქრა, ალბათ ვერ გაიგო თხოვნაო და გაუმეორა.
—აქ მინდა ისევ მუშაობის დაწყება; დახასიათება კარგი მაქვს.
ენვერამ ჯიბიდან ოთხად დაკეცილი ქაღალდია მოიღო.
—აჰ, შეიცხადა დირექტორმა, — აქ, ბიჭო?
— ჰო.
—ხომ იცი, მე შენ როგორ მიყვარხარ?
ენვერამ არაფერი უპასუხა.
—მე მგონი, შენც პატივს მცემ. ჰოდა, თუ პატივს მცემ, ნუ დამღუპავ, ბიჭო!
—რატომ?
დირექტორმა ზუსტად ისე მიიხედ-მოიხედა კაბინეტში, როგორც კომკავშირის მდივანმა.
—ბიჭო, ხომ იცი ამათი ამბავი? — ხმას დაუწია და თავი მარცხნივ გადააგდო, ქვეშევრდომებზე მიანიშნა. — დამიწერენ, ნაციხარი მიიღოო. გამაფუჭებენ, ბიჭო!
—უფლება გაქვთ ნაციხარის მიღების; აი დახასიათება.
—მერე?
—რა მერე?
—მერე დახასიათებით ვირბინო ობკომში?
ენვერა ადგა სავარძლიდან. დახასიათება გულმოდგინედ დაკეცა, გულისჯიბეში ჩაიდო. —
დირექტორიც ადგა.
—ბოდიში. — თქვა ჩუმად ენვერამ.
—არ გეწყინოს, ბიჭო!— დირექტორი კარისაკენ მიმავალს გაჰყვა.
—მეიცა! — გაახსენდა უცებ; — აგერ შენ პაპიროსიზა, — სწრაფად ამოიღო ფული ჯიბიდან. —ჩეიდე!
ენვერამ ხელი ჩაუწია.
—ჩეიდე, რომ გელაპარაკები!
ენვერამ კიდევჩა უწიახელი.
—ჩდ! — ისევ მოეფერა და გაუბრაზდა. თვალებში შეხედა.
ენვერას საშინელი თვალები ჰქონდა.
—მამასავით, — წაილუღლუღა შეშინებულმა დირექტორმა.
ენვერა გავიდა.
დირექტორი მიხურულ კარებთან იდგა, თუმნიანი ეჭირახელში და „გულში არ ჩეიდოს ამ უპატრონომო“, — ფიქრობდა.
კიდევ რამდენიმე ადგილას მივიდა ენვერა, ყველგან უარი უთხრეს. ორი თვე კი გავიდა ამ სირბილში. „მეთევზედწავალ, მაგის დედაც ვატირე“! — გადაწყვიტა იმ დღეს ენვერამ.
კანტორაში მივიდა. დირექტორი ერთ-ერთბრიგადას გაჰყოლოდა ზღვაში.
—მეთევზე გჭირდებათ? — ჰკითხა ენვერამ მდივან ქალს.
—მაგი დირექტორის საქმეა, გენაცვალე, — გაუღიმა სანდომიანმაქალმა.
—როდის იქნება?
—ზეგამდე არ იქნება, გენაცვალე, — ისევ გაუღიმა.
—მადლობთ, გენაცვალე, — გაუღიმა ენვერამაც. ქუჩაში გავიდა ისევ და ძალიან მოშივდა.
თემურს და ბიჭებს სანამ არ ნახავდა, ვერ შეჭამდა. ბულვარში დაჯდა. მალე გამოჩნდა თემური და კიდევ ერთი.
—წავიდეთ, ვჭამოთ, — უთხრამეორემ. მეგობრები იყვნენ და არ რცხვენოდა იმათი.
მაგრამ ახლა რაღაც სხვანაირად მოეჩვენა —„წავიდეთ, ვჭამოთ“!— და არწაყვა.
—ნაჭამივარ,
— თქვა დამშიერ კუჭს სიგარეტის კვამლი დაამატა.
—ქობულეთში არ წამოხვალ?
— ჰკითხა მეორემ.
—რა მინდა ქობულეთში.
—„ნაშებიზა“.
—არა! — თქვა ენვერამ და გაახსენდა, ოთხი წლის შემდეგ პირ-
ველად რომ ნახა თავისი ძველი „ნაშა“ გორკის ქუჩაზე. ეთერიმ გადაკოცნა,
მოიკითხა და უთხრა:
—ამოდიჩემთანამსაღამოს, მოშიებული იქნები შენ.
—საჭმელიცმაქვსდასასმელიც, — იწყინა ენვერამ.
—მაგას ვინგეუბნება, შე შტერო, არ გაქვსო, ისე იქნები მოშიებული.
—ამოვალ, — გაუხარდა ენვერას.
—არც მახანია იქნება სახლში და არც პახანია (მახანია დედას ნიშნავდა, პახანია—მამას).
ავიდა ენვერა შავთვალა და დიდმკერდიან ეთერისთან იმ საღამოს და მართლა მოიკლა შიმშილი.
—არ წამოხვალ, აბა? — ჰკითხა თემურიმ.
—არა. — ენვერა ადგა და სახლისაკენ წავიდა.
შუა გზაზე იყო, რომ გაახსენდა თავისი დალაგებული ოთახი და საშინელი სიმარტოვე იმ ოთახში, ენით აუწერელი სიმარტოვე. ზღვისკენ გაბრუნდა.
შუადღეგადასულიიყო. პლაჟზე არ იყო ბევრი ხალხი. ენვერა სულ ნაპირთან მივიდა, გაიხადა და გაიშალა თბილ ქვებზე. „თბილისშიწავალ“, — ფიქრობდა ენვერა. —
„მეთევზედაც თუ ვერ მოვეწყვე, თბილისში წავალ, სამართალს მაინც ვიპოვი. მასე კი არაა
მართლა საქმე, დახასიათება კარგი მაქვს“. —სიგარეტი ხომ არ გაქვს, ბაბუა? — ჰკითხავიღაცამ.
ენვერამ შეხედა შეზლონგზე მჯდარ ჭაღარა, პატარა და ძალიან სასაცილო ბაბუას. პატარა იყო და დიდი თავი ჰქონდა, საწყლად იყურებოდა და ძალიან საყვარელი იყო ამიტომ.
ენვერამ ორადგადაკეცილი შარვლის ჯიბიდან სიგარეტი ამოიღო დამიაწოდა.
—მადლობთ, ჭირიმე.
ენვერამ მოუკიდა.
პლაჟის ზემოდან რამდენიმე ბიჭმა და გოგომ ჩამოირბინა. მათ უკან დაიწყეს ბურთის თამაში ხელით. ენვერამ შეხედა. არცერთს არ იცნობდა. თბილისელები იყვნენ. ენვერასაც მოუნდა თამაში. ბურთი შემთხვევით სასაცილო მოხუცის შეზლონგს მოხვდა. ერთ-ერთმა აიღო,
თან მოხუცს შეხედა და სიცილი წასკდა. ყველამ მოხუცს შეხედა, ყველას გაეცინა. ენვერასაც გაეღიმა. ცოტა ხანში ვიღაცამ „ტოპკა“ დაარტყა. მოხუცს თავში მოხვდა, სათვალე გადაუვარდა.
—რას ჰგავსეს?! — თქვა გაბრაზებულმა.
ენვერამ სათვალე მიაწოდა. მოხუცმა გაზეთის კითხვა განაგრძო. ბოდი შიმოუხადეს. ისევ განაგრძეს თამაში, თან იცინოდნენ. კიდევ მოხვდა მოხუცს ბურთი. კიდევ ბოდიში მოუხადეს.
იცინოდნენ. ენვერას აღარ ეღიმებოდა. ორი წუთი არ იყო გასული, მესამედ რომ მოარტყეს თავში. სიცილით კვდებოდნენ. ახლომსხდომნი „აღშფოთდნენ“, ოღონ დჩუმად.
—მორფიანი პაპიროსი ექნება მაგათ მოწეული! — თქვა მოხუცმა გაბრაზებით.
მეოთხედ რომ მოარტყეს ბურთი, ენვერა წამოდგადა „არგინდა თმაგფერი ამბავიო“, —მოთამაშეებს უთხრა. ისინი კი იცინოდნენ, ქვებზე ეყარნენ სიცილისაგან.
მოხუცს ისევ მოხვდა ბურთი თავში. ენვერამ ჯერმათ დ ამერე სასაცილო ბაბუას შეხედა.
სასაცილო ბაბუა ჩუმად ტიროდა.
მერე რა მოხდა, ენვერას არ ახსოვდა. ერთი გაიხსენა მხოლოდ მოგვიანებით:
ვიღაც გოგო, მის წინ დაჩოქილი და მუხლებზე შემოხვეული რომ ემუდარებოდა, ძმას ნუ მომიკლავო. ხუთი ბიჭი ცემა ენვერამ. ერთს ყბა ჰქონდა მოტეხილი, ერთს ნეკნი ჩატეხილი და ერთი უაზროდ ლაპარაკობდა. ორი გადარჩა. ენვერა ვერ გადარჩა მხოლოდ. დაიჭირეს. ამ სამიდან ორმა, ვისაც ტვინის შერყევა და ყბა ჰქონდა მოტეხილი, სასამართლოს წინ ჩვენებები შეცვალეს. თავს იცავდაო, თქვეს. ნეკნი ვისაც ჰქონდა ჩატეხილი, ვირზე შეჯდა. კასტეტი ჰქონდამაგას, ისე რას დამაკლებდაო. მოხუცმა სასამართლო ზებევრი იძახა, მე დამიცვაო, მაგრამ
მაინც ვერ უშველა. ენვერ ჯიჯავაძე ადრე ნასამართლევი იყო.
—ორიწლით, თავისუფლების აღკვეთა!
— გამოაცხადა განაჩენი მოსამართლემ და „რა ვქნა, ამაზე ნაკლებს ვერ ვიზამდიო“, — ენვერას თვალებით უთხრა.
—შენიჭირიმე, შენი! — შეეგება ციხის უფროსი შალი კოქათამაძე ენვერას.
—როგორხარ, ბიჭო?
—გადასარევად! — უპასუხაენვერამ.
—იმისთანა ადგილი მოგინახე ჰაერთანახლოს, ზედა ნარზე.
—გმადლობთ, — თქვა პატიმარმა.
—მართალი რომ გითხრა, თან მეწყინა და რავა ვთქვა, თან მესიამოვნა...
—მერე? — კითხა ენვერამ და ქარხნის დირექტორი გაახსენდა.
—მერე ის, რომ შენი ხელის ჭირიმე, შენ მოუვლი მაგათ!
—მე ნასედკაში ხომ არ გეშლები, შალიკო?!
—ვინ გაკადრა, ბიჭო, მაგი?!
—რა ვიცი.
—რასაა რომ ამბობ, უსამართლობას რომ ვერ იტან, იმაზე ვთქვი, თვარა...
—წავედი.
—ენვერა, მაგი ბეჭედი მოიძრე და დამიტოვე, წასვლის წინ მოგცემ, შენი ჭირიმე! ხომ იცი,
არ შეიძლება, — თხოვა ციხის უფროსმა, ვიდრე საკანში გაგზავნიდა.
—თითს თუ მომაჭრი შალიკო, წაიღე, ბებიას დატოვებულია, — უთხრა ენვერამ.
ენვერა ზედა ნარზე იწვა გისოსებიან ფანჯარასთან და ვარსკვლავებიან ცას უყურებდა.
ორი „ძველი“ ერთ „ახალს“დედას აგინებდა საკნის მეორე ბოლოში.
ერთ-ერთი შიგადაშიგ სილას ურტყამდა და ეუბნებოდა:
—ზეგ პასლედნი სროკია, ზეგე მაყუთი აქანე უნდა იყოს!
„დაუხოცია მთელ ქვეყანას ერთმანეთი“! — ფიქრობდა ენვერა თავქვეშხელებამოდებული, „გადაუჟლეტიათ ერთმანეთი, გადამწვარან ერთ დღეს.
ჩაგოზონ ერთმანეთი. დედა ვატირე ყველასი“!
ორი თავისას აგრძელებდა. მესამე ტიროდა. დანარჩენი ოცი ჩუმადიყო.
—მეიტან, ტკც! მეიტან, ტკც! მონოტონურად ისმოდა საკანში ქვითინის აკომპანიმენტით.
„მოკლან“! — ფიქრობდა ენვერა, — „მოსაკლავია, აბა, რა უნდა აქ“?!
„მეიტან, ტკც! მეიტან, ტკც“! ენვერა წამოიწია, ნარიდან ჩამოვიდა, საკანი გაიარა.
—რას ერჩით? — ჰკითხა მჩაგვრელებს.
—წაგებულშია. —ისე თქვა ერთმა, არც შეუხედავს ენვერასათვის.
—რამდენშია?
—ორმოცდაათი მანეთი გუშინწინ აქანე უნდა ყოფილიყო.
—დაანებეთავი! — თქვა ენვერამ.
—შენ ქურდი ხარ, ძამა?
—ამ ციხეს არ ჰყავს ქურდი! — უთხრა ენვერამ.
—ფუფლოა აგი!
—ზეგამდე ხომ მიეცით დრო?
—არც ზეგ მოატანიებს.
—მე მაქვს მაგისი ვალი და მე მოგცემთ ზეგ.
—გარედან შემოგყვა ვალი, ძამა?
—მაგი შენისა ქმე არ არის, საიდა ნშემომყვა, მოგცემთმაგის ფულს.
—ატვეჩაი ხარ შენ სიტყვებზე?
—ატვეჩაი ვარ, — უთხრაენვერამ და გაბრუნდა.
„მეიტან, ტკც“! —გაიგონა ისევ. ერთს მარცხენა ჩაავლო ქეჩოში, მეორეს მარჯვენა,
მაგრად მიარტყმევინა თავები ერთმანეთს. ერთი დაეცა. ენვერამ სწრაფად წამოაყენა წაგებული.
გამწარებულმა უთხრა:
—მოგცემფულს დამიაშავე ამათ! თუ არშეგიძლია, ნუ თამაშობ, თვარა ამაზეუარესი დღე დაგადგება, ნაბიჭვარო შენ!
წავიდა ენვერა თავის ნარისკენ.
—დარჩენილაკარგიხალხიამქვეყანაზე! — თქვა ვიღაცამ.
ენვერას ჭაღარა მძღოლი გაახსენდა. ნარზე დაიწყო აძრომა. უცებ ვიღაცამ იყვირა.
თირკმელთან ბლაგვის ხეული შეუვიდა ენვერას, საშინლად აეწვა ხორცი. ენვერა შეტრიალდა,
დანა გამოვიდატანიდან დაენვერას მკერდში ჩაჭრა ახლა.
—მომკალი? — ჰკითხა ენვერამ.
მან ისევ მკერდში ჩაარტყა.
—მომკალი? — გაიმეორა ენვერამ.
კიდევ ჩაარტყა.
სისხლიიღვრებოდა იატაკზე. საკანი ფეხზე ადგა.
ისე ერთდროულად ადგა საკანი, როგორც სუფრაზე დგებიან გარდაცვლილის შესანდობარზე.
ენვერა ძლივს აბობღდა ნარზე, მერე გისოსებს ჩაეჭიდა, ჰაერი
ღრმად შეისუნთქა, გახურებული სახე ცივ რკინას მიაბჯინა.
—რატომ გამაწვალე? — რაღაცას თუ ვიღაცას უთხრა ენვერამ. მის გამხდარ ღაწვებზე ნელა ეშვებოდნენ ცრემლები.
—რა დავაშავე?
სიცოცხლე, სისხლთან ერთად გამოდიოდა სხეულიდან. ენვერა მოწყდა გისოსებს და იატაკზე დაეცა. ჯერ დედა დაინახა, მერე ბებია, მერე მოკვდა.
საკანი დაჯდა.
—„მაპატიე, ენვერა ბიჯოო“! — ბღაოდა წაგებული.
თბილოდა გარეთ, ზღვიდან უბერავდა. იყო ძალიან კარგი საღამო.

study


Last edited by Admin on Tue Mar 01, 2011 8:47 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Tue Mar 01, 2011 5:57 pm

გია არგანაშვილი


ეს ერთადერთია, რაზეც წერა ღირს


ჯემალ თოფურიძის მოთხრობების დღემდე გამოცემული ყველა კრებული მისი ერთ-ერთი საუკეთესო მოთხრობის, "დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია" სათაურით დაიბეჭდა. დიოსკურია მართლაც ზღვაში ჩაძირული ქალაქია, თუმცა ანტიკური დასახლების სახელწოდება ისე ბუნებრივად გაერთდა მწერლის სახელთან, ვინმეს რომ ეთქვა დიოსკურიას ვეძებო, დარწმუნებულნი ვიყავით, ჯემარ თოფურიძის წიგნს გულისხმობდა და არა ათასექვსასი წლის წინ კოლხეთის შავ ზღვაში ჩაძირულ ციხე-ქალაქს.
ახლა გამოვიდა მწერლის მოთხრობების სრული კრებული "გამოუსწორებელი".
"გამოუსწორებელი" ჯემალ თოფურიძის ერთ-ერთი მოთხრობაა ენვერა ჯიჯავაძეზე.
ენვერას არც დედა ჰყავდა, არც მამა, არც ცოლ-შვილი. ბებია ჰყავდა და ისიც ენვერას დაპატიმრებიდან ორი წლის შემდეგ გარდაიცვალა. ენვერა ქურდი არ იყო, უბრალოდ საშინელი ძალა ჰქონდა და უსამართლობას ვერ იტანდა.
ბებია სთხოვდა - ნუ გამოესარჩლები ყველას, უსამართლობაზე თვალს ნუ დახუჭავ, მარა, ნურც გადაირევი, ხომ ხედავ, რა გიქნა მაგ ამბავმაო.
ენვერა უსამართლობას ვერ იტანდა, ენვერა გამოუსწორებელი იყო.
ენვერა ციხეში მოკლეს.
წიგნის შემდგენლებმა ენვერას ხასიათი რომ ამოწიეს და მწერლის სხვა მოთხრობების პერსონაჟებს დაამჯობინეს, ამას უთუოდ ჰქონდა მათი მხრიდან გამართლება. ჩვენ კი შეგვიძლია მხოლოდ ვივარაუდოთ - მოთხრობის მხატვრულ-იდეურმა სრულყოფილებამ განსაზღვრა ეს არჩევანი თუ მწერლის შემოქმედებითი პორტრეტისთვის ახალი მეტაფორული სახის ძიების სურვილმა.
მე "დიოსკურიაზე" დამწყდა გული. მგონია, რომ უსამართლოდ დაიჩაგრა, ჩაძირული ქალაქი. ჯემალ თოფურიძე კი არა უბრალოდ ქალაქელი ან თბილისელი, არამედ სწორედ დიოსკურელი მწერალია. ამ ქალაქში ბევრად უფრო საშინელი ამბები ხდება, ვიდრე ჩვეულებრივ ტოტალიტარულ გარემოში. აქ ყველა კაცი უბედურია ("დიოსკურია", "მარტო", "გოგია", "ლექსო"). ბავშვები უმამოდ იზრდებიან ("გამოუსწორებელი", "დიოსკურია", "მათთვის, ვინც მამამ მიატოვა"), ნამუსწართმეული ქალები ქმრებს ატყუებენ... ("გოგია", "ლექსო", "დიოსკურია"), ადამიანები ხოცავენ, სპობენ ერთმანეთს, ანგრევენ საკუთარ ოჯახებს, შეგნებულად თუ შეუგნებლად, ნებსით თუ უნებლიეთ.
თუმცა, ყველა ეს ცოდვა დიდი ხანია ქალაქთან ერთად ჩაიძირა, ხალხმა დაივიწყა დიოსკურია. ხალხმა ახალი სახლების შენება, ახალი ოჯახების შექმნა დაიწყო. მწერალს ამ წიგნით ახალი თაობის მკითხველთან მოუწევს შეხვედრა, მათ კი ჩაძირული ქალაქის ("დიოსკურია") მითოლოგიზებულ სიმბოლოებზე მეტად, უსამართლობასთან მებრძოლი, საშინელი ძალის პატრონი, გამოუსწორებელი გმირი უფრო იზიდავს.
საერთოდ, ლიტერატურული მემკვიდრეობის შედარებით ზუსტი და პირუთვნელი შეფასება მწერლის გარდაცვალებიდან ოცი-ოცდახუთი წლის შემდეგაა შესაძლებელი, დროის ამ მონაკვეთში ხდება მნიშვნელოვანი ცვლილებები საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, ჩნდება ახალი კრიტიკულ-ესთეტიკური აზრი, დავიწყებას ეძლევა მწერლის სოციალური სტატუსი, პიროვნული თვისებები, რაც ამა თუ იმ ფორმით, ყოველთვის რეპრესიულად მოქმედებს მკითხველზე, არღვევს მხატვრული ტექსტის აღქმის აუცილებელ პირობას, რომელიც პირობითად უძრავი ათვლის წერტილის, ზუსტი ფოკუსური მანძილის მოძებნას და დაცვას გულისხმობს.
ჯემალ თოფურიძის გარდაცვალებიდან ოცდაექვსი წლის, შემდეგ მწერლის შემოქმედება თავისუფალია მსოფლმხედველური, იდეოლოგიური, სოციალური და პიროვნული მეურვეობისგან.
კრიტიკაც თავისუფალია და თუ უნდა ჯემალ თოფურიძეს XX საუკუნის მეორე ნახევრის ერთ-ერთ ყველაზე უფრო ანტიტოტალიტარულ მწერლად, გურამ რჩეულიშვილის პირდაპირ მემკვიდრედ გამოაცხადებს, უნდა დაეთანხმება იმ აზრს, რომ მწერლის შემოქმედებითი მრწამსის საუკეთესო გამომხატველი მაინცდამაინც გამოუსწორებელი ენვერა ჯიჯავაძეა.
მე შემიძლია რამდენიმე ინდივიდუალური ხაზი კიდევ შევმატო მის შემოქმედებით პორტრეტს, თუმცა, დარწმუნებული ვარ, გამორჩეულ ნიშანთა სიუხვე ისევე ცუდად ახასიათებს მწერალს, როგორც მათი ნაკლებობა, ნამდვილი ინდივიდუალიზმი კი მაშინ იწყება, როდესაც ადამიანი სხვებთან მსგავსების, დაკვირვების საფუძველზე პიროვნულ სრულყოფილებას აღწევს.
ამიტომ ჩვენთვის უფრო საინტერესოა გასული საუკუნის 80-იანი წლების ლიტერატურული თაობის ერთ-ერთი წარმომადგენელი, თავისი დროის საერთო ნიშნის მატარებელი, მწერალი ჯემალ თოფურიძე.
ამ პერიოდის ქართულ მწერლობაში შემთხვევითი ადამიანების სიმრავლე იგრძნობა. მათ, ვინც არსებითი გავლენა მოახდინეს ლიტერატურულ პროცესებზე, შემოქმედად არ დაბადებულან, უმრავლესობა თავიდან სულ სხვა პროფესიით, სხვა საქმიანობით იყო გატაცებული (ჯემალ თოფურიძემ გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი დაამთავრა და ერთხანს ეკონომიკისა და მართვის ინსტიტუტში მუშაობდა). ამიტომ მათი ლიტერატურული მოღვაწეობა წინასწარი ვალდებულებების გარეშე დაიწყო, ასეთ დროს კი ყოველთვის თვალშისაცემია ენთუზიაზმი და პროდუქტიულობა. მართალია, მათ არ ჰქონდათ ელემენტარული პროფესიული ჩვევები, ლიტერატურული ცხოვრების ტრადიცია, წინასწარ შეგულებული თემატიკა, მაგრამ მათ ჰქონდათ ბევრი სათქმელი, დაუკმაყოფილებლობის გრძნობა და ფორმის თავისუფლება. ისინი დარწმუნებულნი არ იყვნენ, რომ ცხოვრების ბოლომდე ერთგულად გაჰყვებოდნენ ამ გზას და ამიტომ ჩქარობდნენ (ახლა ზოგიერთ მათგანზე ვამბობთ, რომ ეს იყო მისი საბედისწერო წინათგრძნობა), გადარბოდნენ თემიდან თემაზე, ტოვებდნენ მასზე სანიშნო ნაჭდევებს (ასეთი ნაჭდევებით ტყისმჭრელები ხეებს ზეზეურად ისაკუთრებენ), გზადაგზა რჩებოდა სანახევროდ გათლილი, ხშირად მხოლოდ უხეშად გაჩორკნილი მხატვრული სახეები, ხორცშეუსხმელი სქემები, დაუსრულებელი ესკიზები.
ახალი სუბიექტური რეალობის შექმნის მცდელობის თუ გამომსახველობითი საშუალებების ძიების გამო, მათი შემოქმედება მოდერნიზმისფრად გვეჩვენება, ალბათ გვეჩვენება, რადგან ხშირ შემთხვევაში ძალზე დაბალია საშემსრულებლო ტექნიკა, მხატვრული სტილი ზედაპირულია და არ იგრძნობა ქვემოდინებები, ეპიკური თხრობა რემარკამდეა დაყვანილი, მთელი სიმძაფრე გადატანილია პირად განცდაზე, ლიტერატურაში შემოდის მოაზროვნე, არჩევანისა და ნების თავისუფლების მქონე არსება, რომელსაც ტრადიციული გაგებით, გმირსაც ვეღარ ვუწოდებთ.
თვალის ერთი გადავლებით ასეც შეიძლება შეფასდეს 80-იანელთა თაობის მწერალთა ერთი ჯგუფის, მათ შორის ჯემალ თოფურიძის შემოქმედება.
მათ არ შეუქმნიათ საკუთარი ლიტერატურული მანიფესტი. თუმცა, მხატვრულ ტექსტებში კარგად ჩანს საერთო ტენდენციის ხასიათი, საერთო აზრი, რომელიც ამ მონოლოგშია გამოხატული.
"ორიოდე სიტყვა ჩემი ნაწარმოებების შესახებ. მე იქ, ე.ი. ნაწერებში, ვცდილობ ვწერო ჩემ თავზე; ეს ერთადერთი ადამიანია, რომელზეც ღირს საერთოდ წერა ან ლაპარაკი" (გურამ რჩეულიშვილი, "ბატონო ტელემაყურებლებო").
ზოგიერთი კრიტიკოსი გურამ რჩეულიშვილის ამ გამოსვლაში თვითირონიას ხედავს. მე ვერ შევნიშნე. ღირებულებათა ნგრევის პროცესში პერსონალიზმი - ადამიანის ხსნის ერთადერთი გზა ჯერ კიდევ ადრე გალაკტიონ ტაბიძის შემოქმედებაში გამოიკვეთა ("ვიცი, ერთადერთი ვარ") და გადმოეცა შემდგომ ლიტერატურულ თაობებს.
გაცნობიერებული და თავის თავში დარწმუნებული "მე", რომლის აქტივობის საფუძველი მის პიროვნულ ერთიან საწყისშია, ჯემალ თოფურიძის შემოქმედებაში გარკვეული თეორიული ორიენტაციის სახეს იძენს, ადამიანის თვისებების ერთადერთობას აღიარებს და დასავლური საზოგადოების დემოკრატიულ პრინციპებს ეხმაურება, რომელმაც ამგვარი ფსიქოლოგიური თეორიების და სკოლების შექმნას შეუწყო ხელი.
"დიოსკურიაში" მწერალი წერს საკუთარ თავზე (ეს ერთადერთი ადამიანია, რომელზეც ღირს საერთოდ წერა...). დასაწყისიდანვე თხრობის პირველ და მესამე პირში მონაცვლეობა ავტორს საშუალებას აძლევს, ერთდროულად შიგნიდან და გარედან შეაფასოს საკუთარი პიროვნება. ეს ლიტერატურული ხერხია. ზუსტად გვიხატავს პერსონაჟის ემოციურ მდგომარეობას, რომელიც ზოგადი სიტყვებით - დაძაბულობა, უსიამოვნება, უკმაყოფილება, სევდა, შფოთი, შიში გადმოიცემა, სინამდვილეში კი ესაა მძიმე სტრესი, დეპრესია, რომელსაც "მე"-სთან შეუთავსებელი და კონფლიქტში მყოფი მორალური ცნობიერებით ნაკარნახევი შეხედულებების მქონე ინდივიდები განიცდიან.
სოციალურ-ფსიქოლოგიური გარემო, რა თქმა უნდა, ამძიმებს პერსონაჟის (პერსონაჟების) სულიერ მდგომარეობას, მაგრამ ვერც სტერეოტიპების მსხვრევა, ტოტალიტარული სახელმწიფოს დემონტაჟი მოჰგვრის შვებას, მათი "ბედნიერება შემოდგომის მზიანი დღეებივითაა. გეშინია, ცა არ მოიღრუბლოს, არ განაცრისფერდეს ყველაფერი გარშემო, არ ჩამობნელდეს მიწაზე; იმიტომ, რომ იცი, შემოდგომაზე მალე უნდა მოკვდეს მზე" ("დიოსკურია").
სიცოცხლე კი ისეთი მოკლეა, თემურმა ერთი წამით, ალბათ, უფრო ნაკლებითაც, თავის თავს რომ მოჰკრა თვალი მატარებლის ფანჯარაში, ხელით სცადა ჩაბღაუჭება და იღრიალა სიმწრისგან.
... გაჩერებული მატარებელიც კიოდა, თითქოს, მთელი ქვეყნისათვის უნდოდა გაეგებინებინა ეს ამბავი.
"დიოსკურია" იმითაც დაამახსოვრებს თავს მკითხველს, რომ ამ მოთხრობაში ძალზე გამძაფრებულია სიკვდილის განცდა (ბევრად უფრო უჩვეულოა სიკვდილის ნატურალური წარმოსახვა ჯემალ თოფურიძის სხვა მოთხრობაში "გარდაცვალება"), ეს არის საკმაოდ გაცნობიერებული გრძნობა, რომელიც თემურის (მთავარი პერსონაჟი) მამის ხსოვნას, მის სიკვდილს უკავშირდება, თუმცა ეს არ არის დამთრგუნველი შიში, რომელიც ლიტერატურაში ჩვეულებრივ შავ ფერშია გამოხატული. "მამას თეთრი პერანგი ეცვა", თემურის სიკვდილის შემდეგ დედამიწამაც თეთრი პერანგი ჩაიცვა. აქ უფრო მოწიწება იგრძნობა, რადგან თემურისათვის სიკვდილი ცივი აბსტრაქცია როდია, ის თოკზე ჩამოკიდებული მამის სხეულია, რომელთან ერთად თვითონაც ქანაობდა, ამიტომ სძულს გულგრილი დამოკიდებულება სიკვდილისადმი. საშინელებაა - ამბობს თემური, როდესაც უყურებს, როგორი სიმშვიდით იწყებს ოთახის დალაგებას ქურთის ქალი, "გურამი ხო მოკვდება, ხალხი ხო მოვა, ზუბთა უნდა იყოზ", როგორი სიმშვიდით თხოულობს ქერათმიანი ექიმი ბინტს, რომლითაც გურამს სახე უნდა აუკრას.
თუმცა, თემურს უკვე გამომუშავებული აქვს სიკვდილისგან დაცვის ალტრუისტული მექანიზმი, ზრუნავს მათზე, ვინც ახლა კვდება, კოტიკა ისე უნდა მოკვდეს, რომ არ უნდა ეტკინოს, ოღონდ კოტიკას არ ეტკინოს...
ეს მისი შინაგანი რწმენაა, რომელიც აუცილებლად მიიღებს საზღაურს - ფიქრობს მკითხველი და უხარია, როცა თემური ვიღაც უცნობის მხარზე თავმიდებული კვდება.
ჯემალ თოფურიძეს საკუთარი თემები აქვს. გარემო, სადაც მისი პერსონაჟები მოქმედებენ, მისთვის ძალზე ნაცნობია. მწერალი არ ცდილობს, ზედმეტად დაუახლოვდეს ან დაიახლოვოს საკვლევი ობიექტი. ფეხმოუცვლელად დგას პიროვნულ და სოციალურ საზღვრებში და თავისი სიმაღლიდან დაჰყურებს უბანს, სადაც გოგია ტაქსისტი თვეში ერთხელ ცოლსა სცემს, ლოთი ყოველ ღამე გრიშას ფანჯარაზე აკაკუნებს, ცისანას პატარა ბიჭებიც სტუმრობენ, სადაც კედელსა და ასფალტს შორის ცოტაოდენი მწვანე ხარობს...
ჯემალ თოფურიძისთვის სოფლის თემა უცხოა. თავისთავად ეს არც ნაკლია მწერლისთვის და არც უპირატესობა. ის კი კარგია, რომ ამ მოთხრობაში "თედოს ოცნება" არ იგრძნობა ქართული პროზისთვის დამახასიათებელი აღფრთოვანება პატრიარქალური ყოფის წიაღისადმი (თუმცა, სადაა პატრიარქალური ყოფა?), სადაც ჯერ კიდევ არ შეჭრილა ქალაქური ცხოვრების ფორმები. მწერალს ურბანიზმის მავნე გავლენისგან გასათავისუფლებლად სოფლისკენ არ გაურბის თვალი, პირიქით, თედო ("თედოს ოცნება") თვითონაა შეპყრობილი ქვეყნიერების, დიდი ქალაქის ნახვის სურვილით. იქით კიდევ ვანო აქეზებს, ბიჭი ახარბებს ლერწამივით აშოლტილ გოგოებს, ყ-ს მაგივრად კ-ს რომ იძახიან და ძალიან სასაცილოდ რომ გამოსდით.
ასეთია სოფლის ერთფეროვნებას მიჯაჭვული დღევანდელი გლეხის ცხოვრება, სადღაც ძალიან ახლოს მსოფლიო ფუსფუსებს, იქ ნამდვილი ზღაპარია. თედომ ჟურნალში ნახა მათი ბედნიერი სახეები, შეშურდა. ასეთ დროს უფრო მატულობს წარმავლობის შიში, ფიქრი იმაზე, რომ მხოლოდ ერთხელ მოდიხარ ამ ქვეყანაზე და ისიც ასე, სახლიდან გაუსვლელად... "ის" კი (თედოს მისი სახელი არ ახსოვდა) მაინც შემოდის მასთან და თედო ხელჩაკიდებული მიჰყავს ქვეყნიერების სანახავად.
ნაწარმოების ფინალში მწერალი მაინც ვერ თმობს ნაცნობ სტერეოტიპს. სასიკვდილო სარეცელზე თედო იმის სახელის გახსენებას ლამობს _ ჰო, ვაზი, ვაზი, ვაზი! იმას ვენაცვალე, მეტი არაფერი მინდა.
`ჰო, მეტი არაფერი უნდა ქართველ გლეხს, ოდენ ვაზი ("ვაზო, შვილივით ნაზარდო...", "ვაზო, შენს გამო არ ვართ მოცლილი...") და კიდევ "სამშობლო ხევსურისა".
ჩვენს ლიტერატურაში ლოთი ერთგვარი რომანტიკული ხიბლის მატარებელია, თითქმის ყველა შემთხვევაში ის არის შემოქმედებითი ბუნების ადამიანი, რომელიც სოციალური გარემოს მსხვერპლი ხდება, უცვლელია მისი ირონიული, გაღიზიანებული დამოკიდებულება საზოგადოებისადმი, უცვლელია მისი ფიზიონომია, ხასიათი და ისიც, რომ ლოთი ერთგვარ სავალდებულო, ჩასათვლელ თემად იქცა ქართული მწერლობისთვის. საკმარისია გავიხსენოთ გურამ რჩეულიშვილის "ნიაზი", რომ დავრწმუნდეთ, ჯემალ თოფურიძის ლოთიც ("მარტო") ჩვეულებრივი ლოთია (უკვე ჩვეულებრივი). პორტრეტი კი მართლაც შესანიშნავია. მით უფრო, რომ მწერლისთვის და საზოგადოებისთვის ძალზე ახლობელი ადამიანის ლიტერატურული სახე კარგი სახსოვარია არა მარტო საოჯახო ალბომისთვის.
კიდევ რამდენიმე მოთხრობა და მათ შორის აუცილებლად "გოგია" უნდა წაიკითხოთ, რომ სრულად გაეცნოთ ჯემალ თოფურიძის ლიტერატურულ მემკვიდრეობას.
"გოგია" უფრო ფსიქოლოგიური ნოველაა. ერთი ჩვეულებრივი ოჯახის ისტორია და გოგია ტაქსისტის თავისებური სიყვარულის ამბავი ("სიყვარულში ყველა თავისებურია" _ ბრძენს უთქვამს).
გოგია თვეში ერთხელ თავის ცოლს, ჯუმბერას ნაკოცნ მარინას სცემდა. სცემდა აფო-ჯუმბერასთვის ერთი კოცნის გამო. სცემდა გოგია და ტიროდა მარინა. ცხოვრობდნენ ასე.
გოგიას სიყვარულის თავისებურება კი ის იყო, რომ საზოგადოდ, როცა ქმრები ცოლებს სცემენ (ან პირიქით), ჰპირდებიან კიდევ გცემო, გოგია კი ბალიშზე დაემხობოდა და ჩუმად ტიროდა. მერე ერთი თვე მარინას ხელისგულზე ატარებდა. თვეში ერთხელ კი სცემდა.
თავისებური იყო გოგია სიყვარულში.
გოგია რომ მოკლეს, სწორედ ერთი თვე იყო გასული. გოგიას მოფერებას მოკლებულ მარინას სურვილმა მოუარა. დაემხო იატაკზე. ორივე ხელით მაგიდის ფეხს მოეჭიდა (თითქოს გოგიას ფეხები ყოფილიყო) და დაიწყო ჩურჩული: - "მცემე, გოგია, შენი ჭირიმე, ბიჭო მცემე!"


* * *
თუ ლიტერატურას კონკრეტული დროის და გარემოს აღდგენის ვალდებულებაც აკისრია, ვთქვათ და მომავალმა ჩაძირული ქალაქის (დიოსკურია) ყოფის ამსახველი სურათების აღდგენა მოიწადინა, მაშინ ამ ქალაქში ტაქსისტად უთუოდ გოგია იმუშავებს. მისი ბინიდან, თვეში ერთხელ, მეზობლები მარინას კივილსაც გაიგონებენ:
_ უსამართლოდა, გოგია, უსამართლოდა!

_ მცემე, შენი ჭირიმე, ბიჭო მცემე!

study

წყარო – http://lib.ge/body_text.php?7156
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Tue Mar 01, 2011 6:07 pm


მანანა დუმბაძე შვედეთში, პოეზიის ფესტივალზე


ჯემალ თოფურიძის 19 მოთხრობა

by Manana Dumbadze on 2011 წლის 23 02, ოთხშაბათი, 21:46-ზე


ჯემალ თოფურიძეს ბედმა შემოქმედებითი დაღვინება არ აცალა, თუმცა, აღიარება და პოპულარობა მას პირველივე მოთხრობებმა მოუხვეჭეს. ჯემალი იყო უჩვეულოდ მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი, მას არასოდეს გაუცხადებია ხმამაღლა, როგორ უყვარდა და ტკიოდა თავისი სამშობლო. ეს მხოლოდ გარდაცვალების შემდეგ ამოიკითხეს ოჯახის წევრებმა მისი გაცრეცილი უბის წიგნაკიდან: “საქართველო თბილისში ასფალტდაგებულ ეზოებს მაგონებს, ოღონდ ეზოს ბეტონიან ნაწილს კი არა, იმ პატარა გადარჩენილ მიწას, კედელსა და ასფალტს შორის რომ არის მოქცეული, მომწყვდეული, ვიღაცას რომ დაურგავს ამ გადარჩენილ მიწაზე ცოტაოდენი მწვანე...”

2008 წლის, 31 დეკემბერს ჯემალ თოფურიძეს 60 წელი შეუსრულდებოდა, რომ არა 1978 წლის ის საბედისწერო 22 აპრილის წვიმიანი ღამე, როცა მეგობრის დაბადების დღეზე მიმავალს მანქანა დაეჯახა.

გარდაცვალებამდე სულ ათიოდე პატარა მოთხრობა და ესსე ჰქონდა გამოქვეყნებული ქართულ ლიტერატურულ ჟურნალ-გაზეთებში, თუმცა იმ პირველივე მოთხრობებით, სიცოცხლეშივე შეძლო საკუთარი, განსაკუთრებული ხელწერის შექმნა და ერთი გამორჩეული ადგილის დამკვიდრება 70-იანი წლების ქართული მწერლობაში.

რამდენიმე მოთხრობა საწერ მაგიდაზე დარჩა დაუმთავრებელი, ერთი-ორი _ უჯრაში ჩაკეტილი და გადამალული. ჯემალის პირველი წიგნი 1979 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა. კრებულში გამოქვეყნებული მოთხრობები და “ცისკარში” დასაბეჭდად მიტანილი მოთხრობა “დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია” შევიდა. მალე ეს წიგნი რუსულ ენაზეც გამოვიდა. იმავე წელს, “დიოსკურიას” მწერალთა კავშირის წლის საუკეთესო მოთხრობის პრემია მიენიჭა.

1994 წელს გამომცემლობა “საქართველომ” ჯემალ თოფურიძის მოთხრობების მეორე კრებული გამოსცა. 2003 წელს კი, გამომცემლობა “მერანმა” გამოუშვა ჯემალ თოფურიძის ნაწარმოებთა სრული კრებული “გამოუსწორებელი”, რომელშიც ძველ 11 მოთხრობასთან ერთად 8 გამოუქვეყნებელი მოთხრობაც შევიდა.

ბოლო, 2008 წლის გამოცემა, ეგრეთ წოდებული “ჯიბის წიგნი”, არის ჯემალ თოფურიძის მეუღლის, მანანა დუმბაძის საჩუქარი გარდაცვლილი ახალგაზრდა მწერლის მკითხველისათვის და მათთვის, ვისაც ჯემალ თოფურიძის შემოქმედებით სიამოვნება ჯერ კიდევ წინა აქვს.

ვისაც ეს კრებული ჯერ არ უნახავს და წაუკითხავს, ეწვიეთ მანანა დუმბაძის ვებგვერდს ამ მისამართზე: http://ertad.ucoz.com/_ld/0/7_Jemal_Book-1-.pdf

Idea

წყარო – http://www.facebook.com/notes/manana-dumbadze/ჯემალ-თოფურიძის-19-მოთხრობა/195845027107127
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: „დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია“   Sat Mar 05, 2011 5:16 pm


ბრინჯაოს მონეტა, კოლხეთი, დიოსკურია. ძვ. წ. II-I საუკუნეები, თეიმურაზ მენაბდიშვილის კოლექციიდან.


ჯემალ თოფურიძე


„დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია“

(მოთხრობა)

სახლში გვიან დაბრუნდა. მთვრალი იყო. გამხდარი სახე თეთრი ჰქონდა. დედის საწოლთან დაიხარა და აკოცა.
—ხომ იცი, ხვალ როგორ იქნები?— უთხრა ქალმა.
თავის ოთახში შევიდა. გაიხადა და დაწვა. დასცხა საბნის ქვეშ. გადაიძრო. ქუჩიდან შემოსულმა სინათლემ შეაწუხა.ზურგიშეაქცია. მალე ჩაეძინა. ღრმად სუნთქავდა. დედა ადგა და თეთრ სახეს დახედა პულსი გაუსინჯა. ოდნავ შეაღო ფანჯარა. საბანი გად-აფარაზურგზე.
დილით ვიღვიძებ. თავი მტკივა. პირი მიშრება. რამდენიმე წუთში გული აჩქარდება. ამასაც შევეჩვევი, მაგრამ მერე დაიწყება ის, რის სახელსაც დაახლოები თვხვდები…
ფანჯარა ალბათ დედამ გააღო. მცივა, მაგრამ ღიაფან ჯარასთან ვერმივალ, მეშინია. მარინას ამაზე ეცინება. ვერაფერს ვერვხედავ სასაცილოს. სათამაშო ლომს ვუყურებ. წელიწადია,
ერთ კუთხეში დევს. თავი ოდნავ მოღრეცილი აქვს. დაბლა აქვს დახრილი. მოწყენილია.
„ბიჭი ერთი წელია აქ აღარ ცხოვრობს“.
„ბიჭის ლოგინი ცარიელია“.
ჩემი საწოლი ფართოა და ის მხარეც, სადაც მარინა უნდა იწვეს, მარტოა. ახლა მთლიანად ლოგინი და მისი ის ნაწილიც, რომელიც ჩემის ხეულითაა დაკავებული, შუაზე გაჭრილი ადამიანი მგონია. თავიდან ფეხებამდე შუაზე გაჭრილი.
ყველაფერი მამაჩემიით დაიწყო. მამაჩემიით კი არა, იმ კაცით, მეფისტოფელს რომ მიუგავდა სახე და ბაბუაჩემს რომ ეძახდნენ. რატოა ამ ხალხში ისეთი აზრი, თითქო სბაბუები დაბებიები გადასარევები იყვნენ.
„თემურ“! — მეძახის ვიღაც. ვიცი, არავინაა. ყოველი დალევის შემდეგ მეძახიან. რადგან ვიცი, მეჩვენება, ესე იგი, გიჟი არა ვარ. დედას ვეუბნები, რომ ფანჯარა დაკეტოს. ვდგები და ვიხედები ქუჩაში. უზრდელობაა, როცა გეძახიან და არ იხედები. თუნდაც ცარიელი ხმა იყოს ის.
დედა ამბობს, — კოტიკას ლალიმ დამირეკაგ უშინ, — ძალიან ცუდად არის კოტიკაო.
მე მხოლოდ გუშინ არ ვყოფილვარ მასთან. ეტყობა, ძალიან უნდა ლალის, ვნახო, როგორ მოკვდება კოტიკა.
—თავიდამანებე! — ვყვირიმე.
—არა, ნამდვილადგიჟიხარ.
—თქვენგამაგიჟეთ! — უფრო ვყვირივარ.
დედა ოთახიდან გადის. მთელი სხეულით ვკანკალებ. საწოლზე ვჯდები. ფეხებს ვერ ვაჩერებ, ისე დახტიან იატაკზე. ორივე ხელს მაგრად ვაჭერ მუხლისთავებს. ცოტა ხანში ჩერდებიან. ვიცვამ და სამზარეულოში გული სწვეთებს ვსვამ. უკან ისე ვბრუნდები, დედას არ ვუყურებ.
„თემურ!“ — მეძახის ვიღაც. ვიხედები. არავინაა...
ახლა შენ უნდა გახვიდე სახლიდან, აქ უარესად გახდები... საში-
ნელებაა აქ. დედა სედუქსენს მაძლევს და თან მეუბნება, რომ ორი დღით მივლინებაში მიდის.
—ძალიან გიყვირე?
—შენ ნუ მოიკლავთავს, თორემ მე არაფერი მიჭირს.
—რამდენი დარჩა კოტიკას?
—ღმერთმა იცის.
—ალბათ, ერთი კვირა.
ფანჯარასვუყურებ და ვფიქრობ, ქუჩაში არ დავეცე. დედას ჩემი ნაფიქრალი ესმის:
—ნუგეშინია, არ დაეცემი.
—არა?
—არა. ახლა კარგად ხარ.

ორჯერ დავეცი. მივდიოდი ქუჩაში და ჩემს თავს ვეუბნებოდი:
—ახლა დაეცემი! ახლა დაეცემი! უცებ ყველაფერი გათეთრდა და დავეცი. დედა ფარდებს ბოლომდე სწევს.
—შენგააღეარა, ფანჯარა?
— ჰო, ჰაერისათვის.
სულმგონია, გადავხტები. თავის მოკვლა არ მინდა და ღია ფანჯარას ვერ ვეკარები.
რაღაც ძალა გადამაგდებს. შეიძლება სულაც იმ ბებერმა გადამაგდოს, მეფისტოფელის სახე რომ
ჰქონდა. მკვდარია, მაგრამ მაინც... მკვდრები სულ თან მდევენ...


***
მოხუცმა ხუთი წლის ბიჭი ხელში აიყვანა. ახალგაზრდა ქალი კედელს აეკრა. მოხუცმა შეხედა ქალს. ქალი, შვილს უყურებდა. ბავშვი ხვდებოდა, რომ დედას რაღაცის ძალიან ეშინოდა. ბიჭი ტიროდა. მოხუცი გველივით იყო მიშტერებული ქალს. ქალი უფრო ეკვროდა კედელს,
თითქოს ზურგით კედლის განგრევა უნდოდა. დაინგრეოდა კედელი, ჩაიქოლებოდა ქალი და ვეღარფერს ვერ დაინახავდა. სიკვდლი უნდოდა ქალს იმ წუთში და ზურგით უფროე კვროდა კედელს.
—დატოვებ ჩემს შვილს და ამასაც ვეღა რნახავ! —მოხუცი ბავშვზ ეეუბნებოდა. ბავშვი ტიროდა,
გაწითლებული იყო ტირილისაგან. ძალიან ქერა ჰქონდა თმები.
მოხუცი ბავშვიანად მივიდა ფანჯარასთან. გამოაღო. ფანჯრი დანგადაჰყო ბიჭი.
ბიჭი კიოდა. მოხუცმა ქალს გახედა.
—გადავაგდებ, იცოდე!
ქალი იატაკზე დაეცა.
ბავშვი ძალიან ხშირად კიოდა ღამით. დედას არ ეძინა, ანდა, რა დააძინებდა. უნდა ამდგარიყო დილით და ბავშვიანად გაქცეულიყო იქიდან, სადღაც გადაკარგულიყო. იმ სახლში გაჩერება აღარ შეიძლებოდა. დიდი ცოდვა იყო იმ სახლში გაჩერება, მაგრამ ამდე ნი არ ესმოდა ქალს. იმიტომ, რომ დედა იყო და ეშინოდა, მომიკლავსო. მეტზე არაფერზე არ ფიქრობდა,
ვერც იფიქრებდა.

***
დედაჩემი ზეწარს იღებს.
—რამდენჯერ გითხარი, ჩემს ლოგინს მე მოვუვლი! — ზეწარს ხელიდან ვართმევ და ვიკრავ.
ზეწრიანად ვხედავ ჩემსთავს სარკეში...

***
მამა ზღვიდან ბრუნდებოდა სამი წლის თემურის თანერთად. მამას მაგრად ეჭირა ბავშვის პატარა, თეთრი ხელი. საშუალო სიმაღლის კაცი იყო. თვალები ლურჯი ჰქონდა, ძალიან ლურჯი, ზღვისფერი. თემური ძალიან ჰგავდა მამას. გამვლელებს უცინოდა. მამასაც თემური ერქვა.
—დედა სახლში იქნება?—ჰკითხა ბავშვმა.
—სახლშია, თემურიკო! — უპასუხა მამამ.
—მშია.
—მეც მშია. დედა გვაჭმევს. — კაცს გაეცინ აბიჭზე. მერე, ხელში აიყვანა და უფრო სწრაფად წავიდა.
სამივენიმაგიდასთანისხდნენ.

***
თემურ, ვიღაც ორი კაცი იყო შენთან! — გაახსენდა ქალს.
—ვინ?
—არ ვიცი, პირველად ვნახე. მაგის თანამშრომლები ვართო.
—მშენებლობიდანო?
—არ ვიცი, ასე თქვეს.
—რა გვინდაო?
—კიდევ მოვალთო.
—ვინ უნდა ყოფილიყვნენ ნეტა? — თქვა კაცმა. დაფიქრდა.
—ჭამე, გაცივდება.
კაცმა ცხელი სუფის ჭამა განაგრძო.
—ვინ უნდა ყოფილიყვნენ?
საღამოსმოვიდნენ. ერთ-ერთმა მოწმობა აჩვენა.
—რა გნებავთ? — იკითხა კაცმა.
—უნდა წამოხვიდეთ.
—რაშია საქმე?
—მშენებლობაზე კაცი მიიღეთ, რომელიც ძიებაშია.
—მე არავინ არ მიმიღია.
—უხერხულია აქ ამაზე ლაპარაკი.
—რა მოხდა? — ჰკითხა ქალმა.
—მშენებლობაზე უნდა წავიდე, — მოატყუა ქმარმა.
—ისინიარიან?
— ჰო, ჰო, მე შეიძლება... არშეგეშინდეთ.
დედა-შვილი კარში იდგა და უყურებდა, როგორ გადიოდა მამა ეზოდან.
სამი დღის შემდეგ დაბრუნდა. არავისთვის არ შეუხედავს, თითქოს არავინ იყო ოთახში.
ბიჭისთვისაც კი არ შეუხედავს. მშენებლობაზე, მის მოადგილეს ვიღაც „ვლასოველი“ მიეღო.
თემური დაკითხეს. მერე გამოუშვეს, ოღონდ, გაათავისუფლეს სამუშაოდან.
—უნდა მცოდნოდა. — თქვა კაცმა.
—რა? — ჰკითხა ბიჭმა და მამის მუხლზე აძვრა.
—ყველაფერი.
დაწვა კაცი. კედლისკენ გადატრიალდადა ერთი კვირა ხმა არ ამოუღია. ზოგჯერ შპალერს წიწკნიდა. ერთი კვირის შემდეგ წამოდგა. ცოტაჭამა. ხმას მაინც არ იღებდა. დრო გადიოდა.
კაცი კი ხმას არ იღებდა. ექიმი მოიყვანეს სახლში. ექიმიც კაცი იყო, ჭაღარა. ძალიან სუფთა
ჰქონდა ხელები. ლურჯი ვენები გამოკვეთილიყვნენ ხელებზე. ისინი მარტო დატოვეს ოთახში.
დიდხანს ელაპარაკებოდა ექიმი. მერე წამლები გამოწერა და წავიდა.
—მარტო ნუ დატოვებთ, — უთხრა ქალს წასვლის წინ.
—ეშველება რამე? — ჰკითხა ქალმა.
—ეშველება. —
თქვა ექიმმა ათასჯერ ნათქვამი მხოლოდ იმიტომ, ქალი რომ დაემშვიდებინა. ოღონდ, თვითონ ვეღარ ამჩნევდა იმას,რომ თავის „ეშველებას“ ისე ამბობდა ბოლო დროს, როგორც იძახიან: „გამარჯობა“, „იმიტომ“, „ისე“, „მშვიდობით“.
—ვითომ? — ჰკითხა მოხუცმა კაცმა.
—ბავშვი? — ახლა ექიმმ აიკითხა, ოთახში შემობაჯბაჯებული პატარა ბიჭი რომ დაინახა.
—ბავშვი თქვენია?
—დიახ, ბატონო. — თქვა ქალმა.
ცოტა ხანს უყურა ბავშვს...
—კარგი ბიჭია, — ამასაც ნუ დატოვებთ მარტო. მშვიდობით.
ერთი წელი სიჩუმე იყო სახლში. პატარა ბიჭი თუ დაარღვევდა ამ სიჩუმეს და იმასაც ხელს აფარებდნენ პირზე. სტუმრებით სავსე, განათებულ სახლში ახლა მხოლოდ ექიმი დადიოდა. ისიც გვიან, რომ დაბნელდებოდა. მერე, მოვიდოდა მარტო და ნელა დაეშვებოდა სკამზე ისე, როგორც პანაშვიდზე დაგვიანებული, მაგრამ მაინც მოსული ოჯახის ახლობელი ადამიანი.
ერთი წლის შემდეგ კაცი უკეთ გახდა. ლაპარაკი დაიწყო. ქალს იმედ იმიეცა. კაცი კარგად იყო. ბიჭი ხმამაღლა იცინოდა. მხოლოდ მოხუცი იყო მოღუშული და ბრაზდებოდა მის სიცილზე. ასე გაგრძელდა რვა თვე.
ღამე იყო. ყველას ეძინა. ქალს ესიზმრებოდა, რომ ზღვაში იხრჩობოდა. ქალმა იცოდა ცურვა, მაგრამ დაღლილი იყო დ ანაპირს ვერ ხედავდა. ნაპირზე შვილი და ქმარი ელოდნენ და არ იცოდნენ, რომ დედა ეხრჩობოდათ. ქალი ყვიროდა. ყვირილი არავის ესმოდა. ქალს მლაშე წყალი ჩასდიოდა პირში, ხახაში. ის იძირებოდა ზღვაში. ძალას იკრებდა, ხტებოდა წყლიდან და ყველაფერი მეორდებოდა.
თვალი გაახილა. სიბნელეში ქმრის შეშლილი სახე დაინახა, თავზე წამოსდგომოდა. ისევ სიზმარში ეგონა თავი, სულ ერთ წამს ეგონა, იმიტომ, რომ ქმრის ხელები მაგრად უჭერდნენ ყელზე. იკივლა, ძლივს მოიშორა.
ბავშვმა ტირილი დაიწყო. ბებერი წამოდგა. კაცი ხმამაღლა იცინოდა.
დედა ატირებულ ბავშვს იკრავდა და ევედრებოდა ქმარს: „თემურ! ჩვენ ვართ შენი ჭირიმე, მე და შენი ბიჭი!“— ბებერი სასწრაფოში რეკავდა. კაცი ახლა ჩუმად იცინოდა. მერე ზეწარი შიშველ ტანზე შემოიხვია, ლოგინზე დადგა და თვალების აქეთ-იქით ცეცებით სწრაფად და ნერვულად დაიწყო:
„დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია. ერთ დროს სიცოცხლე იყო დიოსკურიაზე და ზღვა სულ არ იყო იქ. მერე ზღვა მივიდა დ ადიოსკურია კუნძულად გადაიქცა. ზღვა რომ აღელდებოდა, მისი ტალღები თეთრი ქვითნაშენ სახლებს ანგრევდა, მერე წყნარდებოდა და ისევ უკან იხევდა. ხალხი თავიდან აშენებდა დანგრეულ სახლებს და ოჯახებს. შემდეგ ისევ მოვარდებოდა ზღვა და თავიდან იწყებოდა ყველაფერი. ერთხელაც, სულ მოშორდა ზღვა დიოსკურიას. ზღვა არაფერს ერჩოდა, მაგრამ ახლა ადამიანები დაერივნენ ერთმანეთს: ხოცავდნენ, ჟლეტდნენ, აუპატიურებდნენ, სპობდნენ! ადამიანები თავიანთ საკუთარ ოჯახებსაც ანგრევდნენ და სპობდნენ ფიზიკურად დამორალურად. შეგნებულად და შეუგნებლად, ნებით და უნებლიეთ“.
— გესმის შენ?! — უყვირა ცოლს. ქალი მაგრად იხუტებდა ბავშვს და კანკალებდა. ზეწარმოსხმულ კაცს დუჟი გადმოსდიო დაპირიდან.
—გესმის?! ოჯახებს კლავდნენ განზრახ, ნებით და უნებლიეთ. საშინელება ტრიალებდა დიოსკურიაში. გაბრაზდა დიდი ზღვა, ისევ მოვარდა ქალაქში და მთლიანად ჩაძირა ის.
კაცმა პირი მკლავით მოიწმინდა.
—ახლა, მისმინე! — განაგრძო მერე. — არავინიცის, პირველად რატომ მივიდა ქალაქთან ზღვა,
რატომ ანგრევ და, რატომ მოშორდა და ბოლოს, რატომ ჩაძირა სულ. მე ვიცი მხოლოდ და შენ
ერთადერთი ხარ, ვისაც ვუმხელ. ზღვამ გააჩინა დიოსკურია და მისცა ადამიანებს სიცოცხლე და სიკეთე. მერე მივიდა და გამოსცადა მათი სიკეთე. დიდხანს ცდიდა ზღვა. იმიტომ, რომ იცოდა,
სიკეთეს ყველაზე მეტ ხანს სჭირდებოდა გამოცდა. წავიდა მერე და რომ გაიგო ხალხის ცოდვები,
უკან დაბრუნდა და ჩაძირა მთლიანად თეთრი ქალაქი. ზღვა ყოვლისშემძლეა!..
კაცი ცოტა ხანს გაშეშებული იდგა. მერე, უფრო შეშინებულმა თქვა:„ ახლა ყველამ ჩაიცვით ანაფორები და გრძელი პალტოები. ძალიან გეხვეწებით... ძალიან, ძალიან!..“
დრო გადიოდა. კაცი ხან ცუდად იყო, ხან კარგად.

„თქვენ უნდა წახვიდეთ აქედან, თქვენ არავინ არ გაგამტყუნებთ, ბავშვი ცოდოა“. — ეუბნებოდა ჭაღარა, სუფთახელებიანი ექიმი ქალს. უნდა გაცლოდა იქაურობას. ჯერ ქმარი ეცოდებოდა. იმ ფანჯრის მერე კი დაფრთხა, დაბეჩავდა. „მომიკლავს ბავშვს!“ ფიქრობდა მამამთილზე, —„გადამიგდებს, მომიკლავს“!..

***
წამალს ჯერ არ უმოქმედია. ზეწარსლოგინზევაგდებ. პირს ვიმშრალებ. უნდა ჩქარა გავიდე სახლიდან. თეთრი ხის კარადაზე, რომელიც ჩემს ოთახშია, რამდენიმე გვირგვინია ამოკვეთილი. ეს, ხეზე ამოჭრილი ყვავილები სგვირგვინები ძალიან ლამაზია და ძალიან ჰგვანან იმათ, პანაშვიდებზე რომ მიჰქონდათ ადრე. ლენტები აკლია, შავი და თეთრი ლენტები წარწერით: „დავტირით უდროოდ დაღუპულ თემურს“. დედას ვეუბნები, რომ ცუდი ამინდებია დაუკან მატარებლით დაბრუნდეს. მე რომ გავალ, ის ფანჯრიდან გადმომხედავს.
—დაკეტე! — ვეძახი მე. ის კეტავს ფანჯარას და მიღიმის.
„დავტირით უდროოდ დაღუპულ...“
ქვევითკენ მივყვები ჩვენს ვიწრო ქუჩას.ჩემსპირდაპირ,ზედცხვირწინ,თოკიეშვება.მეგვერდითვხტები.მემაწვნექალსვე-ჯახები.
—რაიყო,ბიჭო?— მეკითხება შავებში ჩაცმული ქალი.
—არაფერი, არაფერი.
ნაცრისფერ ჩანთაში ორ ქილა მაწონს დებს და თოკს აბამს ჩანთაზე. თოკი მაღლა ადის, ჩანთა ააქვს...
„დავტირით უდროოდ...“
ათი წლის ვიყავი. თოვდა სოხუმში. იშვიათად თუ მოთოვს სოხუმში. იმ დღეს თოვდა.
დახვეული რკინის კიბეები ავირბინე. მამა კარგად იყო მაშინ.
მამას ღამე მეთევზეებთან უნდა წავეყვანე. იქ უნდა გაგვეთია ღამე და გათენებისას, გათენებისას კი არა, უფრო ადრეც, კატარ ღით ზღვაში გავიდოდით. იმ დღეს მე ძალიან ბედნიერი ვიყავი. იმ დღეს, როდესაც თოვდა სოხუმში და ჩვენი სახლის დახვეულ რკინის კიბეებზე რომ ავრბოდი. კაცი, რომელსაც ბაბუაჩემი ერქვა,სახლში
არ იყო. რომ ყოფილიყო, აუცილებლად წინა ოთახში იჯდებოდა, გაზეთით, ან წიგნით ხელში. წიგნიდან ამომხედავდა გაბრაზებული, ხმას არ გამცემდა...
—დედა!—დავიძახე და შუა ოთახში შევედი. არც ისი ყო. დათოვლილი პალტო სწრაფად გავიხადე და საძინებელი ოთახისაკენ წავედი. ძალიან მინდოდა, უკვე დამეწყო ღამისათვის სამზადისი. კარი შევაღე. მაღალჭერიანი ოთახის შუაგულში თოკზე მამა ეკიდა. მისფეხებს ქვევით წაქცეული სკამი ეგდო. რაღაც ვიყვირე, გავიქეცი და მამას ავახტი. თოკი მაგრად დაირხა
მამას თავს ზევით. ორივე ხელი მაგრად ჩავავლე თოკს და ქვევით ჩამოვქაჩე, რომ გამომეგლიჯა.
თოკი რკინის კაუჭზე იყო შეკრული; რკინა მაგრად ჩაჭედებულ იყო ჭერში. კიდევ ვცადე ჩამოგლეჯა. თოკი ძლიერად ირხეოდა აქეთ-იქით ოთახში. მხოლოდ მაშინ შევხედე მამის სახეს.
მისი მკვდარი, ღია თვალები უბეებიდან გადმობერილიყვნენ. ისე, როგორც ბავშვობაში ჩვენი სულით გაბერილი დაკოჭიდან გადმოსული, ჯერ გადმოსული, და არა, გაფრენილი საპნის ბუშტები. დაგვიანებული იყო ყველაფერი. მე თოკს ხელები გავუშვი დამაგრად ჩავეხუტე მამას,
ისე, როგორც თვითონ მიხუტებდა ხოლმე. მამას თეთრი პერანგი ეცვა, მახსოვს. თოკი ირხეოდა მამასთან და ჩემთან ერთად. მთელი სხეულით ვეკვროდი მის გახევებულ ტანს. თოკი კი ირხეოდა, არ ჩერდებოდა. ის გვაქანავებდა მაღალჭერიან საძინებელში. უხაროდა. თოკი ცხოვრება იყო თითქოს და დაგვცინოდა თავისი სიძლიერით. ვის გიფრენიათ მამასთან ერთად ასეთ ლამაზ საქანელაზე?!


***
„მოვისვენე“. — ეს სიტყვა იყო, რაც პირველად გავიგონე იმ კაცისაგან, რომელსაც ბაბუაჩემიერქვა. „მოვისვენე“. — თქვა მაშინ, როდესაც შემოვიდა ოთახში და ზეწარგადაფარებული მამაჩემი დაინახა. სანამ ოთახში შემოვიდოდა, მანამდე იცოდა,
რომ მისმა შვილმა თავი მოიკლა. რას ფიქრობდა გზაში, ან რას ამბობდა, როდესაც სახლში მოყვებოდნენ ვიღაცეები, არ ვიცი, მაგრამ მისგან პირველად რაც გავიგონე, ეს იყო—„მოვისვენე“.
პანაშვიდებზე მოჰქონდათ გვირგვინები, ლურსმნებს აჭედებდ- ნენ კედლებზე და გვირგვინებს მათზე მამაჩემივით კიდებდნენ. უმეტესობაზე ეწერა: „დავტირით უდროოდ დაღუპულ თემურს“.

***
ახლა მეჩავივლი ამ ქუჩას და აღარაფერზე არ ვიფიქრებ. უნდა ჩავიარო და აღარ ვიფიქრო.
სამსახურში ბიჭებს ვნახავ და აღარ ვიფიქრებ.
ქვევიდან ნელა ამოდის შუახნის ქალი,რომელსაც გახუნებული პალტო აცვია. ბაზრის ჩანთა უჭირავს ხელში. სახეზე ეტყობა, რომ ჩანთა მძიმეა. უკვე მოუსწრია ბაზრიდან დაბრუნება, ანდა შეიძლება ნათესავთან ეძინა ღამე, რომელსაც სტუმრები ჰყავდა და დარჩენილი საჭმელი გამოატანა. იქ იქნებოდა იმიტომ, რომ ასეთი გაცვეთილპალტოიანი ქალი, ამდენს ვერაფერს იყიდდა ბაზარში და სწორედ ფეხით ამოვიდოდა ამ დაკიდებულ ქუჩაზე. თანაც,
ასეთ ქალს, ნაღდად მდიდარი და სტუმრიანი ნათესავები ეყოლება, რომლებიც სუფრის ალაგებასა და ჭურჭლის დარეცხვაში ჩანთას გაუვსებდნენ ნარჩენი საჭმელებით.
ალბათ ქმარიც არა ჰყავს ამ ქალს; ჰყავდა და მოუკვდა, ან გაშორდა, ან არც არასოდეს ჰყოლია. ძალიან საცოდავები არიან ასეთი შუახნის, უქმროდ დარჩენილი, გახუნებულპალტოიანი, გაწვალებული და დაღლილი ქალები. დედაჩემივით მეცოდებიან ისინი.
—„თემურ“! — კიდევ მეძახის ვიღაც. ვიხედები...
„მარინა ერთი წელია წასულია...“
„ბიჭის ლოგინი ცარიელია...“
„სათამაშო ლომი მოწყენილია...“
„კოტიკა მალე მოკვდება...“
ქალი მიახლოვდება. ჩვენ ვუახლოვდებით ერთმანეთს. მე რომ წაქცევის არ მეშინოდეს, მოვუკიდებდი ამ ჩანთაზე ხელს და ავუტანდი აღმართზე. არ შემიძლია, არა, არშემიძლია!..
—ქალბატონო, მომეცით ეგ ჩანთა.
ქალი უნდობლად მიყურებს და ჩანთას უკან სწევს.
—აგატანინებთ, ქალბატონო.
—რას?
—ჩანთას.
—ამატანინებთ?
—დიახ.
—გმადლობთ შვილო, თვითონ ავიტან. — რწმუნდება იმაში, რომ წართმევა არმინდა.
—მომეცით.
ღრმად სუნთქავს ქალი, დგას და ისვენებს. მე ხელიდან ვართმევ ჩანთას და ვუყურებ.
—წავიდეთ, — მეუბნება ცოტა ხანში. ორივენი ნელა მივდივართ აღმართზე. ისე მძიმეა ჩანთა,
მიკვირს, როგორ მოჰქონდა, თუმცა მე ვარ სუსტად და ალბათ იმიტომ მეჩვენება. არაფერიც არ მეჩვენება. ნათესავები ეყოლება კეთილი. ო, რა კეთილები ხართ ეს ნათესავები!..
ვიღლები და მეც ქალი მგონია თავი, ასევე შუახნის, დაღლილი და გაწვალებული... ვაღწევთ აღმართის დასასრულს.
—წადი შვილო ახლა. დიდიმადლობა.
—მშვიდობით.
—შენი თავი დიდხანს უცოცხლოს დედაშენს.
მე მივდივარ.
„შენი თავი დიდხანს უცოცხლოს... დიდხანს უცოცხლოს“, — მომყვებიან მისი სიტყვები. გმადლობთ, ქალბატონო.
აეროფლოტის სალაროსთან უამრავი ხალხია.
—დაიშალეთ! — ყვირიან მილიციელები.
—რამოხდა? — კითხულობენ ახალი მისულები. მეც მათ ვუერთდები.
—აიაქ, აიაქ, ამ ადგილას დაეწია! ავტობუსის კარს აღებდა, შესწრება უნდოდა, შოფერმა არ გაუღო! — ტირის ახალგაზრდა, ლამაზი ქალი.
—დაიშალეთ, დაიშალეთ!
—კაი დროს იცით თქვენ მოსვლა, — ეუბნება კაცი ჩვენი უსაფრთხოების დამცველებს.
—დაგვესიზმრებოდა? — ყვირიან ისინი.
—ალბათ, ერთი ათი წუთი დასდევდა. — ამბობს ბიჭი.
—მერე, ვერ დაიჭირეთ?
—ჩვენხელა დანას გვიქნევდა, რომ გამოვეკიდებოდით.
—რომ მოკლა, მერეც დავდევდით.
—რა მოხდა, რა? — კითხულობს ფერდაკარგული ქალი.
—ბიჭმა ბიჭი მოკლა დანით.
—სულ აჩეხა.
—ავტობუსის კარი რომ ვერ გააღო, მაშინ დაეწია.
—ზურგშიურტყა.
—რომ დაეწია, ზევიდან დაახტა ზურგზე და კიდევ ურტყა.
—ქართველი იყო? — კითხულობს ვიღაც.
—ვინ?
—ვინც მოკვდა.
—ქართველი იყო.
—მკვლელი?
—ეროვნება არ მიკითხავს. — მაინცხუმრობს ვიღაც.
—დაიშალეთ, რომ გეუბნებიან! სამსახურები არა გაქვთ?
—ისიც ქართველი იყო, — ამბობს მეორე და გაბრაზებული უყურებს „ხუმარას“.
—რატომ დედა, რატომ მერე?..
—რას აკეთებ აქ?
მე ვფხიზლდები. ისევ აეროფლოტის სალაროებთან ვდგავარ. ჩემს წინ დაბალი მილიციელია.
—მე?
—არა, მე!
—არაფერს.
—აბა რა გინდა, აქ რომ დგახარ?
—მე?
—შაყირის გუნებაზე თუ ხარ, ჩაგიყვან განყოფილებაში და იქ ვიშაყიროთ.
—არა, სულ არა ვარ.
—გაიარე, სანამ დროა!
მივდივართ. ალბათ სამსახურში მიდიოდა, ან ინსტიტუტში; გოგოსთან...
დედასთან...პური მიჰქონდა სახლში; რა მნიშვნელობა აქვს? ზურგში ურტყია. როგორ ტკიოდა ალბათ, როგორ არ უნდოდა. ავტობუსის შოფერმა კარი არ გაუღო. რომ გაეღო... ზურგზე აჯდა და ურტყამდა დანას...
—ცუდადხარ, შვილო? — მეკითხება ვიღაცქალი.
მერე ბაგეებს ამოძრავებს. მე აღარ მესმის. ქუჩა მიჰქრის ჩემს თვალწინ. ქუჩამ ჩაიქროლა ხალხიანად, მატარებელივით, მატარებლის ფანჯრებზე გადმოფენილი მგზავრებით...

***
ახლა კოტიკას სადარბაზოსთან ვდგავარ. თვალი რომ გავახილე, პირველად სასწრაფო დახმარების სახურავი დავინახე, მერე სამი თეთრხალათიანი. ერთს შპრიცი ეჭირა ხელში.
—უკეთ ხართ? — მკითხა სულ ახალგაზრდა გოგომ, რომელსაც „კალპაკიდან“ ქერა თმები მოუჩანდა.
—უკეთ ვარ.
წამოვჯექი საკაცეზე. ექიმი ჩემხელა იქნებოდა.
—დაწექით, დაწექით! — მითხრა ექიმმა.
—არა, გმადლობთ, ახლა კარგად ვარ. გააჩერეთ მანქანა!
—როგორ გეკადრებათ?!
—ანალგინი ან დიმედროლი თუ გაქვთ, გამიკეთეთ და გამიშვით.
—გაშვების უფლება არა მაქვს, ანალგინს კი გაგიკეთებთ, — ძალიან „მედიცინურად“ მითხრა.
როგორ ვერვიტან! „უფლება არა მაქვს, ამას კი...“ იმადლებიან რაღაცას. ექთანმა ანალგინის ამპულა გატეხა და შპრიცით აოიღო წამალი.
—გადაბრუნდით.
—არა, ვენაში! — ვუთხა რიმე.
ერთი სული მქონდა, გადავმხტარიყავი მანქანიდან. ისინი უფრო ცუდად მხდიდნენ.
—ვენაში არ შეიძლება, გენაცვალე.
—შეიძლება. მე თვითონ გამიკეთებია.
ერთმანეთს ისე გადახედეს, მივხვდი, ჩემს მორფინისტობაში ეჭვი აღარ ეპარებოდათ. მე გამიხარდა. ექიმებს ეშინიათ მორფინისტების. ვიცოდი, გამიშვებდნენ.
გაოცებულ ექთანს შპრიცი გამოვართვი და გავიკეთე. ექიმი გაკვირვებული მიყურებდა.
მანქანა გაჩერდა. ყველანი სასწრაფო დახმარების შენობასთან გადმოვედით. ჩემს წინ „ფიატმა“
დაამუხრუჭა. ჩემი სტუდენტობის დროინდელი ამხანაგი იყო. სწრაფად ჩავჯექი მანქანაში.
—წადი! — ვუთხარი თამაზს. მანქანა წავიდა.
—„გმადლობთ!“ — მოვასწარი მე.
ძალიან მაღიზიანებენ თეთრხალათიანები, რაც არ უნდ აქერათმიანები და ახალგაზრდები იყვნენ. მათ შეუძლიათ გონზე მოგიყვანონ, მაგრამ სამაგიეროდ, მერე გადაგრიონ თავიანთი დამრიგებლურ-მასწავლებლური ტონით.
—რაიყო, ბიჭო? — მკითხა თამაზმა.
—არაფერი, ნაცნობები იყვნენ... საბურთალოზე გამიყვანე.
—როგორა ხარ?
—კარგად... ახლა ბიჭი მოკლეს ზემელზე.
—მერე?
—რა მერე?
—რა, რომ ოკლეს?!
—არაფერი.
—გუშინ ქეთის თანვიყავი, ვარიანტი იყო პატარა. აი, ფილოლოგიურზე რომ სწავლობდა,
დიდი მკერდი რომ ჰქონდა. კაროჩე, მე რომ ვუყვარდი. მაგარი ნაშები იყვნენ, მაგრად ვიგრიალეთ.
მე თამაზს ვუყურებდი. ის წინ იხედებოდა, ოღონდ, თვალწინ აშკარად წუხანდელი „გრიალი“ ედგა.
არიან ადამიანები, რომელთაც სხვებზე მეტად აქვთ შეგნებული, რომ ერთხელ მოსულან ამ ქვეყანაზე. ისინი არავითარ სიამოვნებას არ იკლებენ. შოულობენ ბევ რფულს, ყოველ შემთხვევაში, ყველაფერს აკეთებენ ამისათვის და რაცმთავარია, არ ეზარებათ.
ცხოვრობენ ლამაზ გოგოებთან, ქეიფობენ და მოგზაურობენ. იცვამენი მას, რაც ყველაზე ძვირიღირს. ისინი ცდილობენ, არაფერზე არ იდარდონ და აღწევენ კიდეც ამას.
სხვა ძალიან ბევრი რამ აკლიათ, მაგრამ მაინც, ალბათ დიდი ბედნიერებაა იმის მიღწევა,
რომ აღარაფერზე არ იდარდო.
—აბა, მაგრად იგრიალეთ?
—„ჩერესჩურ“.
—კარგია.
—გამოიარე ერთი, შე თუქსუსო! წევიდეთ, წამევიდეთ, არ გინდა?
—გამოვივლი.
—ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ, ასე უნდა დავკარგოთ ერთმანეთი?
—არა, კაცო!
— ჰოდა, გამეიარე.
—აქ გააჩერე. — ვუთხარი მე. —კარგადი ყავი!
—კარგად იყავი და გამეიარე.
—აუცილებლად გამოვივლი.
აუცილებლად!

(გაგრძელება ქვემოთ)


Last edited by Admin on Sat Mar 05, 2011 5:40 pm; edited 2 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: „დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია“   Sat Mar 05, 2011 5:18 pm

ჯემალ თოფურიძე


„დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია“

(მოთხრობა)

(გაგრძელება)

***
„თემურ!“ — მეძახიან და სადარბაზოდან ვიხედები. „გამიწყალა ამან კიდევ საქმე“! ანალგინი მოქმედებს. წაქცევის მაინც აღარ მეშინია. კოტიკას ოთახში შევდივარ. საწოლის გვერდით ლალი ზის. ლალის ჩემს დანახვაზე თვალები უნათდება, ამას თუ განათება ჰქვია. ეს ორი ობოლი რაღას გადაეყარა ერთმანეთს?
—როგორ ხარ? — იმ ქვეყნიდან მეკითხებაკოტიკა.
—ცუდად, კოტიკ!
კარგადაც რომ ვიყო, მაინც შემრცხვებოდა კოტიკასთან ამის თქმა. მე ყოველთვის მერიდება მძიმე ავადმყოფთან, ვთქვა—„კარგადა ვარ“. მე ნაცნობებთან პანაშვიდებზე სიარულიც მერიდება. მით უმეტეს, თუ ზედიზედ მიჰყვა მათ ოჯახში გარდაცვალება. შედიხარ, დედა უწევს მკვდარი.შენ წრეს ურტყამ ოთახს, ხელს ართმევ, კოცნი და მიდიხარ. ისევ ბრუნდები მასთან. ახლა მამა უწევს წინ. შენი გიეს იმეორებ. შენ დედა მაინც გყავს, ან მამა, იმას, აღარავინ.
თითქოს ამაში შენც მიგიძღვის რაღაც ბრალი.
—კარგია, რომ მოხვედი. — მეუბნება ლალი.
მევჯდები. კოტიკას თავი გაზრდილი აქვს, თვალები — ჩავარდნილი დ აჩაბნელებული.
საბანი თითქოს თავის გაგრძელებაა მხოლოდ. სხეული არ იგრძნობა მის შიგნით.
—პალტო უნდა იშოვო ახალი. ეგ, ძალიან გაიცრიცა. — მეუბნება კოტიკა.
— ჰო.
— ჰო კი არა, უნდა იშოვო.
—ვიშოვი, კოტიკ, აბა რასვიზამ?
—არ მიყვარს, როცა მაწყნარებენ. ეგ, შენ მაინციცი.
— ჰო.
—ფერი არა გაქვს სახეზე.
მე სახეზე მექანიკურად ვისვამ ხელს.
—გუშინ დაგირეკე. — ამბობს ლალი.
—ვიცი, — დედამ მითხრა.
—იცი, დღეს უკეთაა კოტიკა.
—არ გინდა. — ამბობსკოტიკა.
—სხვა? — ძალად ვუღიმი ლალის.
—რა ვიცი.
—გუშინ ძალიან მტკიოდა. — მეუბნება კოტიკა.
—დღეს?
—დღეს ისე არა, საღამოს დამიწყებს.
—არ დაგიწყებს.
—დამიწყებს. ეს ტკივილები რომ არ მქონდეს, ძალიან კარგად ვიგრძნობდი თავს, სიარულსაც შევძლებდი. მთავარია ტკივილები მომეხსნას და კარგად ვიქნები.
—მალე მოგეხსნება.
—ძალიან კარგად არის ადამიანის ტვინი მოწყობილი. ბოლომდე არასოდეს არ სჯერა,
რომ კვდება.
—სისულელეს ნუ ლაპარაკობ.
—რამე რომმ ოხდეს, ის, შენი ნაჩუქარი კოსტუმი ჩამაცვი. — ისე მეუბნება კოტიკა, თითქოს სადმე გამგზავრებას აპირებდეს. არ სჯერა და იმიტომ მეუბნება ასე.
—ნუ გააწყალე საქმე!
ლალის ცრემლით ევსება თვალი. ეს გოგო მაშინ უფრო მიყვარს, როცა თვალები ცრემლიანი აქვს.
—ცოცხლებს არ ტირიან. — ამბობს კოტიკა.
—სულაც არ ვტირივარ. — პასუხობს ლალი და მხრებს ზევით ისე სწევს, ვითომ უკვირს მისი ნათქვამი.
ცოცხლებს ტირიან სწორედ, მკვდარი რაღა სატირალია.
„თემურ!“ — მეძახიან. მე ვდგები და ფანჯრისაკენ მივდივარ.
—დალიე გუშინ? — მეკითხება კოტიკა.
სწრაფად ვტრიალდები მისკენ. ერთმანეთს ვუყურებთ. მერე ვუღიმი. კოტიკამ და მარინამ იციან, მე რომ მეშინია. ოღონდ, ეს არის, რომ კოტიკას ამაზე არასოდეს გაუცინია.
—დავლიე.
—იმიტომაც არ მოხვედი, ალბათ. — მეუბნება ლალი.
— ჰო,იმიტომ.
—მეც არ გამიკვირდა?! — ლალი რაღაცას მანიშნებს თვალით. მე ვერ ვხვდები.
—ძალიან მოუხშირე! — მეუბნება კოტიკა.
—არც ისე.
—ძალიან და მარინა შეირიგე! ეგეთი გოგოები ქუჩაში არ ყრიან.
მე ჩუმადვარ. ლალის ვუყურებ. იქნებ მივხვდე, რა უნდა? ლალი იატაკს ჩაშტერებია.
წავალ და დავრეკავ.
—აუცილებლად ერთად უნდა იყოთ თქვენ! ნახავ, შენ კარგად იქნები!
—წავალ და საღამოს მოვალ, სამსახურში არ ვყოფილვარ.
—წადი, წადი, ოღონდ, საღამოს გამოიარე.
— ჰო, გამოვივლი. — კარისკენ მივდივარ.
—ნეტა, ისევ სკოლაში ვსწავლობდეთ?! — იძახის კოტიკა.
აბღავლების მეშინია და არ ვტრიალდებიმისკენ.
—აბა, ბიჭო?! — ვითომ სკოლა მენანება, ისე ვამბობ და სწრაფად გავდივარ ოთახიდან.
ცივა გარეთ. თოვლი მაინც მოვიდეს. ლალიმ რა მანიშნა, არ ვიცი. ახლა რომ დავრეკო,
კოტიკა მიხვდება. სამსახურში წავალ დაიქიდანდავრეკავ.ფეხითწავალ,დრორომგავიდეს.
„თემურ!“—მეძახიან.
„ბიჭისლოგინიცარიელია“.
„მარინაწასულია“.
„კოტიკამოკვდება“.
ჩემს წინმანქანები მიჰქრიან. პირველზე თოჯინაა მიმაგრებული. ვერ ვიტან ქორწილებს.
როგორ შეიძლება გიყვარდეს ქორწილები ან პანაშვიდები? ალბათ, ორი- სამი თვე იქნებოდა გასული მამაჩემის სიკვდილის შემდეგ. საღამო იყო. მე და დედა სასაფლაოდან ვბრუნდებოდით. ქარი ამოვარდა უცებ. ზღვაზე ხშირად იცის ასე. სანაპიროთი მოვდიოდით. ზღვა ჯერ ძალიან არ ღელავდა, შავი იყო ოღონდ და ძალიან შორს ასეთივე შავ ღრუბელს უერთდებოდა. ყველა სადღაც გარბოდა. ჩვენც, როგორც შეგვეძლო. ხეები თმაგაწეწილ მომტირალ ქალებს ჰგავდნენ. სახლამდე რომ მივაღწიეთ, წვიმაც დაიწყო. ყველა ზემეტად მამა მაშინ მეცოდებოდა, როდესაც წვიმდა. შესასვლელში რამდენიმე ლაბადა ეკიდა. მე და დედას გაგვიკვირდა. დედამ ზალის კარი შეაღო. გაეჩირაღდნებიათ ოთახი. თეთრსუფრაგადაფარებული გრძელი მაგიდის თავში მოხუცი იჯდა, მეფისტოფელს რომ მიუგავდა ცხვირ-პირი და თავზე ედგა წითელი ქაღალდისაგან გაკეთებული გვირგვინი. გვერდით ქალი ეჯდა. თეთრი საქორწინო კაბით მიხვდებოდით, რომ ქალი იყო. ჭაღარაგარეული თმები აწეწოდა, საშინლად გამხდარი იყო დაშავი, დამჭკნარი ლოყები პომადით ჰქონდა შეწითლებული.
მეფისტოფელი უფრო მოკაკვულ იყო წელში. შავი პიჯაკი ეცვა. საჩვენებელ თითზე ბრილიანტისთვლიანი ბეჭედი უბრწყინავდა. კიდევ, რამდენიმე კაცი და ქალი უსხდნენ მაგიდას. ისინიც ბებრები და მახინჯები. ერთს შავი ბაფთა ეკეთა პერანგზე.
—მოდით, მამა, მოდით! — ძალიან კეთილგანწყობით გვითხრა მეფისტოფელმა. ბებრები სახეს გვარიდებდნენ. თავები საჭმელში ჰქონდათ ჩარგული და მადიანად ჭამდნენ. მეფისტოფელმა
ქაღალდისგან გაკეთებული წითელი გვირგვინი მოიძრო თავიდან. თითქოს ამას, რამე მნიშვნელობა ჰქონდა. შავი და პომადიანი, ტუჩებს გრეხდა.
—რა არის? — იკითხა დედამ.
—სიურპრიზი, მამა, სიურპრიზი! — გაცინება სცადა ბებერმა.
—მოდით, შემოდით!
მე და დედა შევედით.
ბებერი წამოდგა, ჭიქა შეავსო და დაიწყო:
—რავქნა, შვილო, აწი, ვბერდები და მომვლელი დამჭირდება მე. თემურიმ წაიღო ჩემი ცხოვრება,
მარა, სული მწარე ყოფილა, ვერ გადავყევი. შენ შენი ცხოვრება გექნება აწი, მე კიდევ, პატრონი მჭირდება. მშვენიერი ქალია ჩემი მარო; გავატარებთ ერთად იმ
დღეებს, რაც დაგვრჩენია. ცოლი გახდა ის ჩემი.
—ნამდვილად...
—ნამდვილად... თავი წამოყვეს გათამამებულმა ბებრებმა.
—აგერ, გვირგვინიც ქე დავადგით! ხი, ხი, ხი! — ვითომ, მოკვდა სიცილით ბაფთიანი და ისევ ჩარგო საჭმელში თავი.
დედამ ხელი მაგრად მომიჭირა მხარზე. გავედით. ხმა არც ერთს არ ამოგვიღია.
არც სინათლე აგვინთია ჩვენს ოთახში, ისე ვიჯექით საწოლზე ორივენი. დედა ტიროდა. გარეთ გაუთავებლად და გულისშემაწუხებლად წვიმდა. შუშები ზრიალებდნენ ქარისა და წვიმისაგან.
დედა კი ისევ ტიროდა და ინგრეოდა ქვეყანა, ისინი კი რაღაცაზე გულიანად იცინოდნენ, ხარხარებდნენ. მერე ცოტახანს გაჩუმდებოდნენ, ვიღაცა რაღაცას იტყოდა, ისევ ატეხდნენ სიცილს. მთელი სხეულით ვცახცახებდი. რაღაც უნდა მექნა, ამ უბე დურ ღრეობას რომ დასდგომოდა საშველი და დედას აღარ ეტირა. ოთახიდან გავედი. რომ გავდიოდი, უკვე ვიცოდი, რაც უნდა მექნა. ბებერ სმუხლზე დაესვა საქორწინო კაბაში გამოწყობილი
ურჩხული. წითელი გვირგვინი ისევ დაედო გველის თავზე; ამაზე, უფრო გამხიარებულიყვნენ პატივცემული სტუმრები. ქალები კისკისებდნენ, ცხვირსახოცებით იწმენდნენ სიცილის ცრემლსდა „რავა სულ ამფერი ციგანი იყავიო“, გაჰკიოდნენ ხმამაღლა.
საკუჭნაოში შევედი და მამის ძველ თოფს ხელის ფათურით დავუწყე ძებნას იბნელეში. ცოტა ხანში ვიპოვნე კიდეც და თითით მოვსინჯე სატყვიარი. ტყვია შიგნით იყო. თოფიანად შევბრუნდი.
მეფისტოფელი იცინოდა. რომდამინახა, სიცილი შეწყვიტა და პირი ღია დარჩა; დორბლი ჩამოუვიდა ტუჩიდან. სტუმრებმა ნეფის გაოგნებული სახე რომ დაინახეს, მისმ ზერას გამოჰყვნენ და მათაც დააფჩინეს პირები.
მომარჯვებული თოფით ფანჯრებთან მივედი. ორივე სწრაფად გავაღე. თვითონ, ფანჯრებს შორის, კედელთან დავდექი და თოფი სუფრას მივუშვირე. ახლა, პირდაპირ სუფრაზე წვიმდა. ქარი ოთახშიც კიოდა და რამდენიმე წამის წინ გაშეშებულ ბებრებს ცხვირ-პირში სცემდა, თმებს უწეწავდა. „რასშვები,ბაბუო!“— ყვიროდა მეფისტოფელი. „რასშვები?!“—კიოდნენ ქალები და სულს ვეღარ იბრუნებდნენ. იმან, ბაბუაჩემი რომ ერქვა, წამოდგომა სცადა. ვესროლე. ტყვიამ თეფში გატეხა და ასხლტა. ქალებმაკივილსუმატეს.
—ამოგხოცავთ ყველას! —ავტირდი მე.
ისინი ისევ გაქვავდნენ. რამდენ ხანს ვიდექი ასე, თოფით მიშვერილი სუფრისკენ, არ
მახსოვს. ვიღაცის ხმამ მომიყვანა გონს.
—მოვკვდები, წიე!—მოთქვამდა ქალი. —გავიყინე. მოვკვდები!
ნეფის წითელი გვირგვინი, სველი და დაფლეთილი, ჩემს ფეხებთან ეგდო.
—გაეთრიეთ!—ვიყვირედაყველაკარსეცანეფიან-პატარძ-ლიანად.
—Расстрелять его надо!
—ხულიგანი მაგ!
—სავერშენოლეტნი იყოს, ქე ვიცით, რას ვუზამდით! — ყვიროდნენ ბებრები ქუჩაში.
ვიცინოდი და ვტიროდი. ოღონდ, დედა აღარ ტიროდა. სველ სახეს მიკოცნიდა ის და „არაო!“ — მთხოვდა ჩემი, მარტოდ დარჩენილი და საცოდავი დედა.

***
„თემურ, თემურ!“ — ორჯერიშვიათადმეძახიან. არც ისე ბევრ იდარჩა სამსახურამდე, მივალ და დავრეკავ. ალბათ კოტიკას რაღაც სჭირდება. ალბათ კი არა, სჭირდება.
„თემურ!“ — მეძახიან ისევ.
„ბიჭის ლოგინი ცარიელია“.
„მარინა წასულია“.
„კოტიკა მოკვდება“.
საწინააღმდეგო მიმართულებით ახალგაზრდა კაცი მიდის, რომელსაც სახეთე თრი ბინტით აქვს ახვეული. ხელი ყბაზე აქვს მიდებული. ეტყობა, კბილი სტკივა. ძალიან ჰგავს ეს ხალხი მიცვალებულებს თავიანთი ახალი ფეხსაცმელებით, ახალი კოსტუმებით, ქათქათა, თეთრი პერანგებით და შავი ჰალსტუხებით, პიჯაკის გულისჯიბეში — სათვალეებით. სახეზე ბინტახვეულები რამდენიმე წუთის გარდაცვლილები მგონია. ალბათ იმ ბიჭსაც აუხვიეს, დღეს რომ მოკლეს. კოტიკასაც აუხვევენ. მერე დამწუხრებული ნათესავები თეთრ პერანგს ჩააცმევენ, ახალ ფეხსაცმელებს უყიდიან და ცოცხალს დაამსგავსებენ. მანამდე კი არავინ გამოჩნდება, სანამ არ მოკვდება... სანამ არ მოკვდება.
იმასაც აუხვიეს, რომ კარგად შეკვროდა კრიჭა. რომ კარგად...კარგად. ისეთივე ქერათმიანმა ქალმაა უხვია, როგორმაც მე წამიყვანა სასწრაფოში. ცოცხლები მკვდრებს ისე მაგრად უხვევენ პირს, თითქოს ეშინიათ, სიკვდილის შემდეგ ის არა თქვან, რაც სიცოცხლეში დაუმალავთ, არავისთვის გაუმხელიათ, გულში დაუმარხავთ, რითაც დაღუპულან. და რაც იმ ქვეყნად გაჰყოლიათ დარდად, სიკვდილის შემდეგ არა თქვანო, —ეშინიათ, შევრცხვებით, თავი მოგვეჭრებაო...

***
მატარებელი თბილისის სადგურში ნელა შევიდა და გაჩერდა. ბა-ქანზე ქალი და ბიჭი გადმოვიდნენ, ჩემოდნებით ხელში. ორივენი თვალებით ვიღაცა სეძებდნენ. ქალმა იცოდა,
ვისაც ეძებდა. ბიჭს არასოდეს არ ენახა მამის ძმა. სურათებიდან იცნობდა მხოლოდ, საოჯახო,
სქელი და გაფხეკილყდიანი ალბომის ფოტოებიდან.
—აი ბიძაშენი, — უთხრა ქალმა.
მოდიოდა საშუალოზე მაღალი, მხრებგაშლილი, გამხდარი ახალგაზრდა კაცი, ლამაზი და მკაცრი, აღმოსავლურ ნაკვთებიანი სახით. თეთრი პიჯაკი და შავი შარვალი ეცვა. პიჯაკი გახსნილი ჰქონდა და პერანგის ფართო, ლურჯი საყელო პიჯაკზე ჰქონდა გადმოფენილი.
უახლოვდებოდა ბიჭსა და ქალს. უცინოდა. ბიჭი უყურებდა და თვალს არ აშორებდა მამამისივით ლურჯ თვალებს, ჩალისფერ თმას და ფიქრობდა, რომ ქრისტეს ჰგავდა ის, ვინც მოდიოდა. მისი სისხლი და ხორცი უახლოვდებოდა, ერთადერთი დარჩენილი იმედი მისი, ერთადერთი საყრდენი მისი ბიჭობისა. მოდიოდა, უღიმოდა. ბიჭი ხედავდა ბიძამისის ზევით მზეს და ეგონა, რომ მზეც მოჰყვებოდა ბიძამისს. შეიძლება, ქრისტესაც იმიტომ ამსგავსებდა,
რომ ახლა ქრისტე იყო ის მისთვის. დაიხარა და აკოცა. ბიძას მამამისის სუნი ჰქონდა.
—მე ვერ ვნახავდი; იმიტომ არ ჩამოვედი! — თქვა ბიძამისმა ძმაზე.
—ვიცი. — თქვა ქალმა.
—ჩვენ ერთად ვიცხოვრებთ! — თქვა კაცმა და ჩემოდნებს მო ჰკიდა ხელი.
—წავიდეთ! — უთხრა მერე ძმისშვილს. —მართლა მოიყვანა ცოლი? — ჰკითხა მამაზე ქალს.
— ჰო. — უპასუხაქალმა.
—სიბერეში სულ შეიშალა. — თქვა კაცმა დ აბიჭს დამნაშავედ გაუღიმა.
ბიჭს,როგორ არ ეხატებოდა ბიძასთან შეხვედრა, ის კი, მხოლოდ დაიხარა და აკოცა.
—მძიმეა? — ჰკითხა კაცმა ჩანთაზე, რომელიც თემურს მიჰქონდა.
—არა! მაკოცე! — თქვა თემურმა და შერცხვა თავისივე ნათქვამის.
წამით, გაოცება ჩაუდგა თვალებში ბიძას, მერე ის გაოცება სევდამ გაუვსო. ბარგი ასფალტზე დაუშვა, ათი წლის ბიჭი ხელში აიყვანა და მაგრად ჩაიკრა. ბიძას მამამისის სუნი
ჰქონდა.
ერთად ცხოვრობდნენ. ბიძამისი ოცდაათი წლის იყო და გურამიერქვა. გურამს ცოლი
ჰყავდა და თემური ფიქრობდა, რომ იმაზე ლამაზი და კარგი გოგო, არ იყო თბილისში. ლექციების შემდეგ, როდესაც მედიკოს სახლში მოსვლის დრო დგებოდა, გურამი ფანჯრიდან ქუჩას გაჰყურებდა. კერესელიძის ქუჩაზე ამოხვეულს რომ დაინახავდა, სადარბაზოსთან დადგებოდა, ხელში აიყვანდა და ისე ამოვიდოდა სახლში. მერე ისინი თავიანთ საძინებელში შედიოდნენ.
—თემური? სირცხვილია! — ჩუმადეუბნებოდაცოლიქმარს.
თემურმა იცოდა მაშინ, რა უნდ აექნა. ეს ყველა ბიჭმა იცის. აწითლებული და რაღაც სულელურად ბედნიერი, სახლიდან გადიოდა. ბიძამისს და მის ცოლს რომ მიჰყვებო დაქუჩაში, მაშინაც ძალიან ბედნიერი იყო. გამვლელები ხშირად ჩერდებოდნენ და თვალს აყოლებდნენ. თემურს მაშინ დაძახება უნდოდა, რომ ის, ვისაც ასე უყურებდნენ, ბიძა იყო მისი.
მერე გურამი მას მხარზე გადაადებდა თავის გამხდარ და ძლიერ ხელს. მაშინ ბიჭი გრძნობდა, რომ ის მამაზე მეტი ხდებოდა მისთვის, რადგან ხელის მხარზე მშვიდად დადებით, ბიძამისი მის ძმობასაც იღებდა თავზე დ ამამობასაც.
კვირა დღე იყო, გურამმა იპოდრომზე რომ წაიყვანა და თეთრ ცხენზე შესვა.
ლაგამი თვითონ ეჭირა ხელში და ისე დაჰყავდა მინდორზე. მერე, გადმოხტა ბიჭი ცხენიდან და ახლა გურამი იჯდა მის ადგილას. წელში გამართულმა, ჯერ ნელა ატარა ცხენი, მერე, მიუშვა. დიდხანს აჭენა...
ხშირად დაჰყავდა მერე იქ და მალე თემურმაც მიიჩვია ცხენი. „მაჯობებ, მალე მაჯობებო!“ — ეტყოდა ხოლმე ბიძამისი და თემურიც ხმამაღლა იცინოდა ამ, თითქოს ძალიან ჩვეულებრივი სიტყვების გამო. დრო გადიოდა. ყველანი ერთად ცხოვრობდნენ და თემურს ეშინოდა, ისეთი ბედნიერი იყო. ტყუილად არც შეშინებია. ტყუილად, არც არაფრის ეშინიათ, მითუმეტეს, ბედნიერების. ბედნიერება შემოდგომის მზიანი დღეებივითაა. გეშინია, ცა არ
მოიღრუბლოს, არ განაცრისფერდეს ყველაფერი გარშემო, არ ჩამობნელდეს მიწაზე; იმიტომ,
რო მიცი, შემოდგომაზე მალე უნდა მოკვდეს მზე.
თემურისთვისაც კიდევ ერთხელ მოკვდა მზე. თბილისში გადმოსვლის შემდეგ, სულ ორი წელი ათბო მისი პატარა სხეული და იმ დღეს მოკვდა. იმ დღეს ჩამობნელდა თემურისთვის,
როდესაც დილით, სკოლიდან სახლში რაღაცისთვის ადრე მიბრუნებულმა, ბიძამისის მაგივრად,
მედიკოს საწოლში, ვიღაც უცხო კაცი ნახა. რაც პირველად მოხვდა თვალში, მედიკოს შიშველი,
თეთრი ფეხი იყო და იმ ვიღაც უცხოს, — ბალნიანი ტორი.
„გურამ!“ — იყვირა ბიჭმა და გაიქცა სახლიდან. „გურამ!“ — განწირული ხმით ყვიროდა ბიჭი და თავქუდმოგლეჯილი გარბოდა. გურამ!“ — კიოდა ბიჭი და გაკვირვებულ გამვლელებს ეჯახებოდა, ფეხებში უვარდებოდა, ეცემოდა, დგებოდა და ისევ გარბოდა. გარბოდა ბიჭი, თან, ხალხის გაოცებული მზერა მისდევდა.
„მხეცო! იდიოტო!“ — უყვიროდა ვიღაც ახალგაზრდა ქალი, რომელიც კედელს მიენარცხა,
თემური რომ დაეჯახა, მაშინ.
„ვაი,შენსპატრონს!“ — დააწია ხმა მოხუცმა კაცმა, რომლის ჯოხსაც წამოედო თემური დ აწაიქცა.
„შენ მოუკვდი დედაშენს!“ — უკივლა ქალმა, რომლის ბაზრის ჩანთ აძირს ეგდო და იქიდან კარტოფილები ნელა მოგორავდნენ ქუჩაზე.
ყველა ეხმიანებოდა, ვისაც კი შეეხებოდა თემური, ყველა „კეთილ სურვილებს“ აწევდა გაქცეული ბიჭის ზურგს. არავინ ფიქრობდა, რატომ გარბოდა პატარა ბიჭი ასე გამეტებით,
რატომ ყვიროდა ამ სახელს, ან ვის გაურბოდა; რა უჭირდა, რისგან იყო გამოქცეული, ან, საით მიქროდა ასე გამწარებული.
ორი თვე გაგრძელდა წამება. ორი თვის განმავლობაში, დღეში ერთ-ორ სიტყვას თუ იტყოდა. დედა სკოლაში მიდიოდა და მასწავლებლებს ეკითხებოდა, რა მოუვიდა ჩემს ბიჭსო.
ბიძამისი თავის რძალს და ცოლს ეკითხებოდა, თემურს რა სჭირს, ვეღარ ვცნობო. ცოლი თავს გააქანებდა. ანდა, რა ჰქონდა სათქმელი. დედა ხშირად ტიროდა. ბიძამისმა ჰკითხა ერთხელ,
სადილობის დროს და პასუხი რომ ვერმიიღო, ჩანგალი დააგდო მაგიდაზე, ადგა და გავიდა
ოთახიდან. მერე, მოგვიანებით, ბოდიშიმოუხადა: — ჩემი, შვილიცა ხარ და ძმაცო. იმიტომ მწყინსო, — უთხრა. შეყვარებულივარო, —უპასუხა ბიჭმა და გაიხარ აბიძამისმა: ადრე გეთქვა,
შე კაი კაცოო.შეყვარებული, ვინ არა ვყოფილვართო?! — რძალსაც უთხრა მერე ჩუმად და ცოლსაც.
ერთ საღამოს მთვრალი დაბრუნდა გურამი სახლში. არავინ იყო თემურის გარდა.
შუა ოთახში დადგა და თემურს შეხედა თვალებში. ბიჭი ნელა წამოდგა სკამიდან და იმ ამბის შემდეგ, პირველად შეხედა თვალებში. გურამს ცრემლი მოსდიოდა და უღიმოდა.
„რა“?— თვალებით ჰკითხა თემურმა.
„გავიგეყველაფერი“! — თვალებითვე უპასუხა ბიძამისმა.
„ყველაფერი?“ — გაიფიქრა თემურიმ.
„სუყველაფერი, სუყველაფერი“! — პასუხობდა ბიძა.
თემური ნელა მიუახლოვდა. მერე, ჩაიჩოქა მისწინ; ისე, როგორც სალოცავის წინ იჩოქებენ.
მედიკო წავიდა. შვიდი წელი გავიდა. თემური, მეოთხე კურსის სტუდენტი, პრაქტიკაზე იყო მოსკოვში. ივლისი მთავრდებოდა. წამოსვლის წინ გამოიყვანა გურამი საავადმყოფოდან,
ღვიძლი სტკიოდა. მერე, კუჭის წყლულიც აღმოაჩნდა.
„წვეთი არ უნდა დალიოთ, თორემ დაიღუპებით“! — უთხრა ექიმმა.
„დაღუპულია“. — გაიფიქრა თემურიმ.
იმ დღეს დაიღუპა, ის რომ გაიგო. უფრო ადრეც. მედიკო წავიდა. შვიდი წელი გავიდადა
თემურს გურამი ფხიზელი აღარ უნახავს. იშვიათად, ძალიან იშვიათად თუ დაისვენებდა გადაბმული სმისაგან.
ივლისი იყო. ცხელოდა მოსკოვში. თბილისი იწვოდა სიცხისაგან და სარიბეგას სარდაფში მაინც გრილოდა. ხალხიც ცოტა იყო. ერთ მაგიდას, რომელიც კუთხეში იდგა, სახედაწითლებული მთვრალები უსხდნენ. მათ შორის ერთი გამოირჩეოდა თავისი ფერმკრთალისახით, ლურჯი, ოდნავ უკვე გახუნებული თვალებით, მოშვებული თმებით და წვერით, სუფთა, ძალიან სუფთა თეთრი პერანგით.
—დალიე რა, შებემურაზო! — ჭიქაშეუვსო გვერდით მჯდომმა ერთ-ერთმა აწითლებულმა.
—შე, ბემურაზო? — ჰკითხაგურამმა.
—ჰო, რა, დალიე!
—უარი მითქვამს როდისმე? გურამმა კიდევ ერთი ჭიქა დალია. —დავთვერი, აღარ მინდა. — თქვა მერე.
—ჩვენრა, გვინდა? — ჰკითხა წითურმა და კიდევ შეავსო ჭიქები.
—ჩვენი მშობლების ხსოვნა იყოს, კიდევ ერთხელ! — თქვავიღაცამ.
—ავდგეთ! — წინადადება შემოიტანა წითურმა. ბარბაცით წამოდგნენ. გურამი არ ამდგარა.
—შენ რად არ დგები? — ჰკითხა წითურმა.
—სულერთი არ არის?
—ადე, ბიჭო! — დაუყვირა, ხელი ჩაავლო და ფეხზე წამოაყენა. დალიეს. დასხდნენ. გურამიც დაჯდა. ეღიმებოდა.
—შენ რაღაც, კარგ გუნებაზე ხარ! — არ ეშვებოდა წითური.
—არ ცისე.
—მაშ, რათ იღიმები, მე დამცინი?
—არა.
—თავი დაანებე! — თქვა ვიღაცამ. ისევ სვამდნენ.
—მაგ გაზეთში რა გაქვს გახვეული? — ჰკითხა ისევ წითურმა.
—ეიფელის კოშკი.
—შაყირობ?
—არც ისე.
—თავი გაანებე, რას გადაეკიდე?!
—მაშ, არმეტყვი, რა გაქვს?
—ნახატია.
—ვისი?
—ჩემი.
—ყიდი?
— ჰო.
—შენც ფიროსმანი ხარ, აი!
—ჩვენს ძმაკაცობას გაუმარჯოს! — ჩაიბურდღუნა ერთმა. დალიეს.
—მაჩვენე.
გურამმა მისცა.
იმან გაზეთი შემოაცალა ნახატს.
—„ვა, ტოჟე მნე, პეტროვ ვოდკინ, რა“! ეგ თევზი, პური, არყის ბოთლი. თევზი შეჭმული რათაა?
—მშიოდა.
წითურმა ნახატი ორი ხელით დაიჭირა და თავის მუხლს ჩამოარტყა.
—რას შვრები?! — დაუძახეს აქეთ-იქიდან.
—შარზე ხარდღეს, ლოვიკ! — უთხრა გვერდით მჯდომმა.
გურამი წამოდგა. სავსე ღვინის ბოთლს მოჰკიდა ხელი და სარდაფის კიბეებს ნელა აუყვა.
—ეწყინა. — უთხრეს წითურს.
—ისე, „პაზდრავლიაიუ, გურამჩიკ“! — სულ გამწარდა ლოვიკა, ხმა რომ არ გასცა. —შენი ცოლიგათხოვდა! ქელანს გაჰყოლია. ახლა ფული სულ გექნება.
გურამი გაჩერდა. მერე შეტრიალდა მისკენ.
—მართლა? — ჰკითხა წითურს.
—ვა, ვითომ არ იცოდი, არა?!
გურამი ცოტა ხანს ასე იდგა, რაღაცაზე ფიქრობდა და არავის უყურებდა.
—არ ვიცოდი. — თქვა რაღაც ნერვულად. — ისე, კარგია. კიდევ კარგი. — გასვლა დააპირა.
—კიდევ კარგი რათა, აღარ იგულავებს, არა?!
გურამი მიუახლოვდა ლოვიკას. სახეში შესცინა. მერე ღვინით სავსე ბოთლი ჩაარტყა თავში. წითური თითქოს ამას ელოდაო, ბოთლის ჩარტყმა და მისი ჯიბიდან გახსნილი დანის ამოღება ერთი იყო. ამოიღო და დაარტყა კიდეც. ქვევიდან დაარტყა მუცელში.
—მოკლა, ამ შობელძაღლმა! — იყვირეს სარდაფში.

***
„ბიჭის ლოგინ იცარიელია“.
„მარინაწასულია“.
„კოტიკა მოკვდება მალე და გურამივით აუკრავენ სახეს“.
„თემურ“! — აღარ მინდა, აღარ გამოგხედავ! დავიღალე, თავი დამანებე!

***
თვითმფრინავი ღამის სამ საათზე მიიღო თბილისმა. როდესაც დაშვება დაიწყო, ქალაქს გადავხედე. ენთო თბილისი და რაღაც იმედი მომეცა. სახლთან მიმატოვა ამ იმედმა. ჩაბნელებულ სახლს რომ შევხედე, მიმატოვა. კარი გასაღებით გავაღე და სანამ ოთახს
გავანათებდი, რაღაცას დავეჯახე. ოთახის შუაში, რატომღაც კარადა იდგა. გამიკვირდა.
დედა საავადმყოფოში იქნებამეთქი, ვიფიქრე და აღარ გავანათე, ისე დავეშვი დივანზე.
კარი ნელა გაიღო. გული კინაღამ წამივიდა შიშისაგან. მაშინ მივხვდი, რისიც მეშინოდა. გარდაცვლილის მეშინოდა. უკვე მკვდრად ვთვლიდი ალბათ გურამს და იმის მეშინოდა.
—ვინა ხარ? — ვკითხემე.
—კარინე ვარ.
მეზობლისქურთისქალიიყო, ზოგჯერ ეხმარებოდა დედას.
—რა გინდა აქ, კარინე, ამ შუაღამისას? — სული მოვითქვი მე.
—გურამი კვდება.
—რა მოხდა, კარინე?
—ვიღაცაზ, საზიზღარზ, მუცელში დანა დაურტყამს. მერე აპერაცია გაუკეთეს. მაინც კდება.
ექიმს უთქვამს, დანა რომ არ დაერტყათ, მაინც ერთი-ორ წელიწადში მოკვდებოდაო. — ქურთის ქალმა ოთახი გაანათა.
—ოთახი რატოა ასე არეული, კარინე? — ვკითხე ცოტა ხნის შემდეგ.
—ვალაგებდი. მერე მეძინებოდა.
—რატომ ალაგებდი?
—გურამი ხო მოკდება, ხალხი ხო მოვა, ზუბთა უნდა იყოზ.
—იქნებ გადარჩეს? რა გეჩქარებოდათ, ქალო, რა სამზადისი აგიტყდათ?!
—ზუბთა უნდა იყოს.
—საშინელებაა!
—ბატონო?
—არაფერი.
„საშინელებაა“. ეს სიტყვა ხვდებოდა თავის ქალას გულისცემასთან ერთად.
„საშინელებაა“... თენდებოდა.
—ვინ, ვინ?! — ეკითხებოდნენ დედა და ექიმი, გურამმა რომ ვერ გაიხსენა სახელი.
—ძმა ჩემი. —თქვა გურამმა.
—ბოდავს. — თქვაექიმმა.
—არა, რაღაც მომდის...
—თემური?
— ჰკითხა დედამ.
— ჰო,თემური.
მე კართან ვიდექი და შევედი.
—გამარჯობა. — მითხრა მომაკვდავმა.
—გამარჯობა, გურამ! — ვუთხარი. დავიხარე და ვაკოცე. ცივი ჰქონდა გამხდარი სახე.
—რატომ ჩამოხვედი?
—პრაქტიკის ხელმძღვანელი ავად გახდა. — საცოდავად მოვიტყუე.
—ქუნთრუშით? — დამცინა გურამმა.
—მართლა.
—როგორა ხარ?
—ისე, რა.
—შენ?— სულელურად ვკითხე.
—მეც. გადით! — უთხრა დედაჩემს და ექთანს.
ისინი გავიდნენ.
—მაკოცე! — მითხრა ისე, როგორც მე ვთხოვე სადგურზე ათი წლის წინ. მე ვაკოცე.
—შენ მყავდი მარტო. — მითხრა გურამმა.
—მეც.
—შენ არ დამტოვებ.
—არა, არა!
—ისე, ბევრი კი გაწვალე.
—რა მაწვალე, გურამ?
—რაც შენ სარდაფებში დამდევდი, გაგალოთე მგონი?
—უშენოდაც კარგა მიყვარდა.
—საავადმყოფოებში გარბენინე.
—გაჩუმდი.
—რაც შენ გითრევივარ ზურგით.
—არასოდეს.
—გგონია, არ მახსოვს?
—შენ მამაზე მეტი ხარ ჩემთვის და ძმა ხარ!
ჩუმად იყო. მერე ღრმად დაიწყო სუნთქვა.
—გახსოვს? — მკითხა და თვალებში ჩამაცქერდა. მე თვალები დავხუჭე და გავახილე. მივხვდი,
რაზეც მეუბნებოდა და არმინდოდა, ახლა ამაზე ეფიქრა.
—ვერ მოვიკალი თავი.
ხმა ვერ ამოვიღე.
—მაგ დროს კაცმა თავი უნდა მოიკლას. მე ვერ მოვიკალი. თუმცა თვითმკვლელობა ორნაირად შეიძლება: უცებ და ისე, როგორც მე ვქენი, ნელნელა. როგორც მე გავაკეთე, ასე უფრო სუსტები იქცევიან.
—რატომ მოგივიდა ჩხუბი? — ჩემი ჭკუით, ვცადე სხვაზე გადამეტანა ლაპარაკი.
—ის არაფერ შუაშია, დააჩქარა უბრალოდ. —ცხენი გახსოვს?
—როგორ არ მახსოვს.
—ცხენიმინდა. — თქვა გურამმა და წამოიწია ლოგინზე.
—რომ გამოგწერენ, ისევ წავიდეთ იქ. ანდა, სულაც სოფელში წავიდეთ, სადმე.
—ჰაერი მინდა.
წამოვხტი და ფანჯარა გავაღე. არ შემშინებია, ისე გავაღე. პალატაში ექიმი, დედა და ექთანი შემოვიდნენ.
— ჰაერი მინდა. — შეევედრა ექიმს.
— ჰაერი უნდა! — ვიყვირემე.
— გააღეთ ფანჯრები! — თქვა გურამმა.
—გააღეთ! — გავიმეორე მე.
—ღიაა. — უკვირდა ექთანს.
—გადი! — მითხრა დედამ.
—არ გახვიდე, თემურ! — მთხოვა გურამმა.
—არა, ნუ გეშინია! — მკერდზე მომეყრდნო ზურგით. გაყინული ხელებით მაგრად ჩამებღაუჭა მარჯვენაზე. ხელში გაუკეთეს ნემსი.
—ახლა დამშვიდდებით.
—ახლა გაგივლის. — ვუთხარი მე.
—გადი! — თქვა დედამ.
—შენ თვითონ გადი! — ვუყვირე მე.
—გადით. — მთხოვა ექიმმა დ ათვალი ჩამიკრა; — ავადმყოფს მოსვენება სჭირდება. გურამმა უფრო მომიჭირა ხელი.
—გაეთრიე! — ვუყვირ ეექიმს.
—რა მომდის? — იკითხა გურამმა.
—იცის ხოლმე ასე.
—რა?
—უბრალოდ, უკმარისობა გაქვს.
—უბრალოდ... — გაიმეორა თავის დასაჯერებლად.
—გაგივლის ახლა.
—გამივლის?
— ჰო,გაგივლის.
—ეს ლურჯი კლდე რაღაა გარეთ?
—არ შეგიმჩნევია ადრე?
—არასოდეს.
გარეთ, რასაკვირველია, არაფერი არ იყო.
—ძალიან ლამაზია. — ვთქვი მე.
—ძალიან, ოღონდ ლურჯია.
— ჰო...
—ჩაქრა კლდე, კვამლი არ შემოვიდეს, ისედაც არ მყოფნის ჰაერი...
—არ შემოვა, გურამ.
—ეს რაღაა? გურამი წამოიწია. მეც წამოვდექი მასთან ერთად.
—შენ? — ჩუმად, ძალიანჩუმად ჰკითხა არაფერს, გაოცებული და შეშინებულ ითვალებით. მერე მისი სხეული მოეშვა და მკერდზე გადმომაწვა. შიში გაქრა და დაუტოვა თვალებს მარტო ის,
რასაც სახტად დარჩენა ჰქვია. გურამი გარდაიცვალა. დედა ტიროდა.
—ბინტი! — დაიძახა ქერათმიანმა ექიმმა ისე მშვიდად, თით ქოს ჩვეულებრივ გადახვევას აპირებდა. ექთანმა მიაწოდა. ექიმმა ჯერ თვალები დაუხუჭა, მერე სახეზე მაგრად შემოახვია ბინტი, კარგად რომ შეკრულიყო კრიჭა.

(გაგრძელება ქვემოთ)


Last edited by Admin on Sat Mar 05, 2011 5:24 pm; edited 2 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: ჯემალ თოფურიძე - „დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია“   Sat Mar 05, 2011 5:20 pm

ჯემალ თოფურიძე


„დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია“

(მოთხრობა)

(დასასრული)

***
სამსახურიდან დარეკა კოტიკასთან და ლალიმ უთხრა, რომ კოტიკას არ ეძინა.
—მარინასთან წავიდესო, — მთხოვს, — უთხრა ლალიმ.
—წავალ. — თქვა თემურმა.
დერეფანში მიდიოდა და — რა უნდა სჭირდებოდესო? — ფიქრობდა.
თანამშრომლებს მექანიკურად ესალმებოდა. „წავალ, აუცილებლად წავალ!“ — ფიქრობდა თემური.
ის ახლა ქუჩაში იყო და მარინასთან მიდიოდა. თუ მასთან დაბრუნებაზე უარს ეტყოდა,
დაუჩოქებდა და ფეხებს დაუკოცნიდა თავის ცოლს, ერთადერთ ახლობელ ადამიანს, ვინც ცოცხალი რჩებოდა ამ ქვეყანაზე. კოტიკაც მოკვდებოდა და გათავდებოდა ყველაფერი.
თემურს დედა და შვილი რჩებოდა ამ ქვეყანაზე, მაგრამ როდის ყოფილა, დედას გაეგო და ემეგობრა შვილთან, — ან კიდევ, შვილს — მამასთან?
მარინა რჩებოდა, რომელიც შვილზე მეტად უყვარდა, დედაზე და კოტიკაზე მეტად, თავის თავზე მეტადაც, რადგან თვითონ მოენდომებინა განშორება მასთან. იმის მერე განიზრახა, როდესაც მიხვდა, თავისი ნერვების, თავისივე გუნებისა და განწყობის ტყვე რომ გამხდარიყო.
იცოდა, რისი შედეგიც იყო მისი ასეთი მდგომარეობა. ყველაფერი ახსოვდა. უბედურებაც ის იყო, ყველაფერი რომ კარგად ახსოვდა, რაც ენახა. ბედნიერი დღეები უფრო ადვილად ავიწყდება კაცს. უბედურება სულ ახსოვს, ტვინსა და გულს უღრღნის, სულ თანა სდევს, იმიტომ რომ უფრო ნაღდია, ყველაფერზე ნაღდია, რაც კი რამ გაჩენილა ამ ქვეყანაზე.
მარინას კი, არავითარი ბრალი არ მიუძღოდა მის უბედურებაში. ტყუილად იტანჯებოდა, მისი უგუნებობისა და არეული ნერვების შემყურე. კარგადაც ყოფილა. მარინასთან ერთად ყოფილა კარგად, მაგრამ ისე მიუჩვეველი იყო მისი არსება ასეთ მდგომარეობას, რომ უკვირდა. ის უკვირდა, როგორ შეიძლებოდა, კარგად ყოფილიყო. „ ალბათ, ისე არ არის რაღაცო“; „ ალბათ, ვტყუვდები, ან თავს ვიტყუებო“.
სამი წელი იცხოვრეს ერთად და ერთხელ, როდესაც მისმა ბიჭმა მამის ყვირილს კივილით უპასუხა, დაფრთხა თემური. ამათ რაღას ვერჩი, ღმერთოო; ამათ ხომ არაფერი დაუშავებიათ ჩემთვისო. დაფრთხა და გაიტრუნა. იმას ფიქრობდა მხოლოდ, — „უნდა წავიდნენ ჩემგან, თორემ ყველაფერი განმეორდება. მარინაც დაიღუპება და შვილიც დამეღუპებაო“.
მეორე დილით გაუშვა ორივე. თავისი ხელით ჩააცვა ბიჭს ტანზე. თავისივე ხელით ჩაალაგა მარინას ტანსაცმელი ჩანთაში და გაუშვა მშობლებთან. ასეჯობიაო, — მარინას უთხრა;
— თქვენთვისაც და ჩემთვისაც ასე ჯობიაო. — რაღაც, სხვა ხმით ეუბნებოდა.
ერთი წელი აღარ იყვნენ მასთან. ღამე, უფრო ხშირად მთვრალი მიდიო დასახლში, მალე რომ ჩასძინებოდა და არავინ და აღარაფერი გახსენებოდა.
ახლა კი ქუჩაში იყო. მიდიოდა მარინასთან და მათ უკან დაბრუნებაზე ფიქრობდა.
საიდანღაც იმის იმედიც გასჩენოდა, რომ თავს მოერეოდა და კარგად იქნებოდა. შეიძლება, კოტიკას საყვედურიც და გამხნევებაც დახმარებოდა ამაში. ისე გახარებული იყო ამ გადაწყვეტილებით, რომ კოტიკას ავადმყოფობაც დავიწყებოდა ცოტა ხნით. ჩქარი ნაბიჯით მიდიოდა, მხნედ. არ ეშინოდა წაქცევისა და აღარავინ არ ეძახდა თავისივე სახელს. კარი მარინას ბებიამ გაუღო.
—გამარჯობათ! — თქვა თემურმა.
—რაგნებავთ, ვაჟბატონო, მაგალითად? — მეგრული კილოთი მოუქცია მარინას ბებიამ.
—მარინა.
—კიდო, რაგინდათ, კიდო?!
თემურს გაეღიმა.
—შემიშვით, თუშეიძლება?
—არ შეიძლება! — უფრო გაკაპასდა ქალი.
—გამიშვით!
—ჩვენბროდიაგები, გიჟები, ნენორმალიურები და ლოთები კიდო, არ გვჭირდება!
—დამლაგებლები ან შემფუთავები, კიდო?!
—უზრდელი ეს!
—მაშინ, ჩამოკიდეთ კედელზე, რომ ბროდიაგები, ნენორმალიურები, — თემურმაც საგანგებოდ მოუქცია ქალივით, — და ლოთები კიდო, არ გჭირდებათ, ოღონდ, „ნენორმალიურები“ არ დაგავიწყდეთ, კიდო!
—დასტოვეთ სადარბაზო, მე თქვენ გელაპარაკებით! — იყვირა ქალმა.
თემურმა ქალს ხელები წელზე მოხვია, აიყვანა, „გადააადგილა“ და სახლში შევიდა. მარინას დაბავშვს დაუწყო ოთახებში ძებნა.
—წავიდა შენი მარინა! გაფუჭებული ეს! — უკან მისდევდა დედაბერი.
—წავიდა. — უთხრა მარინას დედამაც. სკამიდან ადგა.
—როგორ, წავიდა?!
—ერთი კვირაა.
—სად წავიდა, ბავშვი სად არის?!
—ბავშვი სასეირნოდ წაიყვანეს. მარინა ერთი კვირაა, სოხუმში წავიდა.
—რა უნდა სოხუმში ამ ზამთარში?
—ისე. — უხერხულობა დაეტყო ქალს და ფანჯარას თანმივიდა.
თემურიუფრომიუახლოვდაქალს.
—რატომ? — ჰკითხა მერე.
—მარინა... — გაჩუმდა ქალი. — გათხოვდა. — თქვა ბოლოს.
თემურს გაეცინა.
—ნამდვილად! — დაამატა მოხუცმა ქალმა.
—არ შეიძლება! — თქვა თემურმა.
—ერთი კვირაა.
—არა, არშეიძლება!
—ასეა, თემურ!
—რატოა ასე? — თემურმა თავისთვის ჩაილაპარაკა. „არშეიძლება, ასე რომ იყოს“! —
გაიფიქრა და ქალს შეხედა.
—ასეა. — თქვა ქალმა.
„გათავდა ყველაფერი“! — გაიფიქრა თემურმა და ფანჯარას შეხედა. თოვდა გარეთ.
—თოვს. — თქვა თემურმა.

***
მანქანა გადაკეტილ შლაგბაუმთან იდგა, სულ ახლოს. თემური წინ იჯდა.
მატარებელი გამოვლას აგვიანებდა. მძღოლი მანქანიდან გადასულიყო, სიგარეტს ეწეოდა და ქალს ეარშიყებოდა, რომელიც კიბის თავში, ჯიხურთან იდგა და ყვითელი დროშა აეწია.
გარშემო სულ თოვლი იყო. თემურის გვერდით კიდევ ერთი მანქანა იდგა. მანქანაში ახალგაზრდა გოგო იჯდა, რომელიც თემურს უყურებდა. თემური ექიმისათვის იყო წამოსული თბილისიდან.
კოტიკასთან მაშინმივიდა, იმას რომ ეძინა. მაშინ უთხრა ლალიმ, რომ წყალტუბოდან ვიღაც ბულგარელი ექიმი უნდა წამოეყვანა თემურს, რომელზედაც რაღაც სასწაულებს ყვებოდნენ. ყოველ შემთხვევაში, ერთი ნაღდი იყო, სენს ვერ განკურნავდა, მაგრამ ტკივილებს მთლიანად მოუხსნიდა კაცს, ამშვიდებდა...
აუცილებლად უნდა ჩამოეყვან აექიმი, რადაც არ უნდა დაჯდომოდა. ფული უნდა ეშოვნა, ოღონდ. მთელი საღამო ირბინა ფულზე და არავინ რომ არ მისცა, თავისივე უფროსს მიადგა ღამით სახლში. რცხვენოდა, მაგრამ სირცხვილის დრო არ იყო. კოტიკა ისე უნდა მომკვდარიყო, რომ არ უნდა ტკენოდა.
თემურს ღამე თავზე დაათენდა. დილით, ვიღაც მძღოლი ძლივს
დაიყოლია და ახლა გადაკეტილ შლაგბაუმთან იდგა, სულ ახლოს. მძღოლი რუსის ქალს რაღაცას ელაპარაკებოდა. თემურის გვერდით მანქანა იდგა. მანქანაში გოგო იჯდა და თემურს უყურებდა. თემური თოვლს გასცქეროდა...
„მარინა აღარ დაბრუნდება“.
„ბიჭის ლოგინი ცარიელი იქნება სულ“.
„კოტიკა მოკვდება, ოღონდ, არ ეტკინოს კოტიკას“.
თემურმა უცებ, მის გვერდით მდგომი მანქანისაკენ გაიხედა. მას გოგო უყურებდა. „როგორ საშინლად მიყურებს“?! — გაიფიქრა თემურმა. მატარებელი გამოჩნდა. თემურმა მანქანის დაჯახების ხმა გაიგო. უკან მიიხედა. მთვრალებით გატენილ მანქანას ბოძისთვის დაერტყა. ისევა ამუშავა, რატომღაც, ძალიან გახარებულმა მძღოლმა და საშინელი სისწრაფით
დაიძრა ადგილიდან. მატარებელი ახლოვდებოდა. თემურმა გოგოს შეხედა. გოგო შეშინებული თვალებით უყურებდა. თემურმა ახლა გამოქანებულ მანქანას შეხედა და მერე, — მატერებელს.
უკნიდან დაარტყა. მანქანა ძლიერი დარტყმისაგან წინ გავარდა, ხის შლაგბაუმი გაგლიჯა და ინერციით ლიანდაგებზე გადავიდა. თემურმა სულ ახლოს უზარმაზარი ფარანი დაინახა.
კარი გააღო და გადახტა. მატარებელმა შორს გადააგდო მანქანა. თემური ახლა ჰაერში იყო დამატარებლის ქარს მიჰყავდა მის გვერდით. ერთი წამით, ალბათ, უფრო ნაკლებითაც, თავის თავს მოჰკრა თვალი მატარებლი სფანჯარაში. ხელით სცადა ჩაბღაუჭება და იღრიალა სიმწრისაგან. მატარებელი ნელ-ნელა ჩერდებოდა. გოგო კიოდა. გაოგნებულმა მემანქანემ საყვირი ჩამოსწია რატომღაც. ახლა, გაჩერებული მატარებელიც კიოდა, თითქოს, მთელი
ქვეყნისათვის უნდოდა გაეგებინებინა ეს ამბავი.
—მცივა! — ვიღაცას უთხრა თემურმა. ის ვიღაც, ვერ მიეკარა. თემური თოვლზე ეგდო და სისხლი იყო თოვლზე.
—მიშველე! — თქვა და ხელი გაიშვირა მისკენ. მან იყვირა და უკან გაიქცა. მერე სხვები მოვიდნენ თემურთან და მანქანით საავადმყოფოში წაიყვანეს. ის გზაზე მოკვდა, ვიღაც უცნობის მხარზე თავმიდებული.
—როგორმცივა?! — თქვა სიკვდილის წინ.
ნახევარი საათის შემდეგ გზა გახსნეს. მთვრალები დააპატიმრეს. მანქანები წავიდ-წამოვიდნენ. ხალხი გაიფანტა. აღარავინ და აღარაფერი არ იყო გარშემო, თოვლის გარდა.
დედამიწას თეთრი და სისხლიანი პერანგი ეცვა.

(დასასრული)



ფრაგმენტი ქრისტოფორე ცელარიუსის ისტორიული რუკიდან "ბოსფორი, აზოვი, იბერია, ალბანეთი, აზიის სარმატია", გამოცემული ლაიფციგში 1706 წელს - http://www.oldmaps.ge/new_page_2.htm


დიოსკურიის შესახებ


დიოსკურია (ბერძნ. Διοσκουριάς, ლათ. Dioskuriás), ანტიკური ქალაქი კოლხეთის შავი ზღვის სანაპიროზე (ახლანდელი ქ. სოხუმის ადგილზე). დააარსეს ბერძნებმა მოახალშენეებმა, მილეტელებმა, ძვ. წ. VI საუკუნეში.

ადგილმდებარეობა

მდებარეობს ეხლანდელი სოხუმის ცენტრში, უმეტეს წილად სოხუმის აკვატორიის ფსკერზე, მდინრეების აძაფშს და ბესლეთს შორის. 1953 წელს ერთ-ერთი სანატორიუმის ფიზკულტურის ხელმღვანელმა იური მოვჩანმა ზღვის ფსკერზე ნაპირთან ახლოს ქვის ლოდი შეამჩნია, გაწმენდისა და ნაპირზე გამოტანის შემდეგ ნახეს, რომ ქვა მარმარილოს ბარელიეფი იყო. ეს ძველი ქალაქის დიოსკურიის ნანგრევები აღმოჩნდა.

ეტიმოლოგია

სახელი უწოდეს დიოსკურების ლედას ტყუპების საპატივცემლოდ, ისინი იაზონთან ერთად არგოთი კოლხეთშიც იყვნენ.

ისტორია

2500 წლის წინ შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე ბერძენმა ვაჭრებმა მილეტიდან დაარსეს კოლონია დიოსკურია. I საუკუნის გეოგრაფი სტრაბონი წერდა: "დიოსკურია წარმოადგენს კასპიისა და პონტოს ზღვებს შორის ყელის დასაწყისს და ხალხთა საერთო სავაჭრო ცენტრს, რომლების მას ზევით და ახლოს ცხოვრობენ; აქ იკრიბებია 70 ეროვნების ადამიანი. ახალი ერის დასაწყისში მოხდა რაღაც კატასტროფა, რამაც გამოიწვია ძველბერძნული დასახლების განადგურება.

რომაელი მეცნიერი პლინიუსი, დაღუპული 79 წელს ვეზუვის ამოფრქვევის დროს, წერდა დიოსკურიაზე: "ახლა ეს ქალაქი მიტოვებულია, მაგრამ ისე ცნობილი იყო, რომ თიმოსთენეს თქმით, იქ იკრიბებოდა 300 ეროვნების სხვადასხვა ენაზე მოლაპარაკე ადამიანი. და ამის შემდეგ ჩვენი რომაელები თავის საქმეებს აწარმოებდნენ 130 თარჯიმნის დახმარებით".

პლევიუსი წერს, რომ ამ ადგილზე არსებობდა რომაული ქალაქი სებასტოპოლისი. მაგრამ რომაულ ქალაქს, როგორც ბერძნულს რაღაც სტიქიური უბედურება დაატყდა თავს. მხოლოდ VI საუკუნის შუა წლებში ბიზანტიელი ისტორიკოსი პროკოფი კესარიელი ახსენებს პატარა ციხე-სიმაგრეს, მდგარს ლაზიკიდან აზოვის ზღვისაკენ მიმავალ გზაზე. იმ წლებში იმპერატორი იუსტინიანე აწარმოებდა ომს სპარსელებთან და რადგანაც ფიქრობდა, რომ ვერ შეინარჩუნებდა სებასტოპოლისს და პიტიუნტს (ბიჭვინთა), 550 წელს ეს ქალაქები დაანგრია, იქიდან გარნიზონი წაიყვანა, მაგრამ მალე ბიზანტიელებმა აღადგინეს ქალაქი სებასტოპოლისი; ხოლო შემდეგ მისი კვალი ქრება.


წყარო - http://ka.wikipedia.org/wiki/დიოსკურია


ბრინჯაოს მონეტა, კოლხეთი, დიოსკურია. ძვ. წ. II-I საუკუნეები, თეიმურაზ მენაბდიშვილის კოლექციიდან.

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Dioscuria is a City at the Bottom of the Sea   Sun Mar 06, 2011 12:14 pm

Dioscuria is a City at the Bottom of the Sea

A story by Jemal Topuridze

Translation by Carl Linich, 2003



He came home late. He was drunk. His face was pale and drawn. He leaned over his mother’s bed and kissed her.
“You know how you’ll be tomorrow,” she said.
He went into his room, undressed and lied down. It was hot under the covers and he tossed them off. The light coming in from the street bothered him. He was breathing heavily. His mother got up and looked at his white face. She checked his pulse. Opened the window a crack. Pulled the blanket over his back.
I wake in the morning. My head aches. My mouth is dry. In a few minutes my heart will start racing. I’m used to it. But soon will start that thing which I’m more or less acquainted with…
Mom must have opened the window. I’m cold but I can’t go to the open window – I’m afraid. Marina always laughs at this. I see nothing funny.
I’m looking at a toy lion. It’s been in that corner for a year. Its head has a slight bend in it. A little tilted down. It seems sad.
“The boy hasn’t lived here for a year.”
“The boy’s bed is empty.”
My bed is wide and the side where Marina should be lying is empty. Now the whole bed, including her side where I’m lying, seems like a person severed in two. From head to foot, severed down the middle.
It all started with my father. No, not with my father, with that man who looked like Mephistopheles – the man they called my grandfather. Why does everyone in my family seem to think all our grandparents are so wonderful?
“Temur,” someone is calling me. I know it’s no one. After each drink they call me. At least if I know I’m imagining it then I must not be crazy. I tell my mother to lock the window. I get up and look out at the street. It’s rude not to look out when someone calls to you. Even if no one’s there but an empty voice.
Mom says, “Kotika’s wife Lali called me yesterday and told me he’s in very bad shape. I just couldn’t go to see him. I guess Lali really wants me to see him die.”
“Leave me alone!” I shout.
“You know, you’re really crazy.”
“You’re the one who made me crazy!” I shout even louder.
Mom leaves the room. My whole body is shivering. I sit up on the bed. I can’t stop my feet from shaking on the floor. I wrap my arms tightly around my knees. They’ll stop soon. I dress and go up to the kitchen for my heart medicine, returning without looking at Mom.
“Temur!” someone’s calling me. I look. No one.
Now you have to leave the house because here you’ll just get worse – it’s awful here. Mom gives me the Seducsin and tells me she’s going away for two days on business.
“Did I shout too loudly at you?”
“As long as you don’t kill yourself I’ll have no problems.”
“How long does Kotika have?”
“Probably a week.”
I look out the window and think, I’d better not fall down in the street. Mom reads my mind.
“Don’t worry – you won’t fall down.”
“No?”
“No, you’re fine now.”
I’ve fallen twice. I was walking down the street telling myself, you’re gonna fall now… you’re gonna fall now. Suddenly everything went black and I fell. Mom pulls the curtains wide open.
“You opened the window, didn’t you?”
“Yes, for some fresh air.”
I keep thinking I’ll jump. I don’t want to kill myself so I can’t go near the window. Some force will make me jump. Maybe it’s that old man with the Mephistopheles face. True, he’s dead, but still… the dead are always after me.

*

An old man picked up a five-year-old boy. A young woman was leaning against the wall. The old man looked at the woman looking at her own child. The boy sensed that his mother was very afraid of something. He started to cry. The old man stared at the woman like a snake. She pressed herself closer to the wall, almost like she was trying to break it down, she’d break it and fall through and wouldn’t see any more. She wanted to die and so she kept pressing harder and harder against the wall.
“Leave my son and you’ll never see this one again,” the old man said to her. The boy was crying, his face red with tears. He was very blonde.
The old man carried the boy over near the window. Opened it. Pushed the boy towards the window. The boy screamed. The old man looked at the woman.
“I’ll throw him, you know.”
The woman collapsed.
The boy often woke screaming that night. His mother was never sleeping, of course – when could she? She had to get up first thing and get herself and the boy out of there, someplace where they couldn’t be found. They couldn’t stay in that house any longer. There was some great sin abiding in the house, but the woman didn’t understand any of it, so distracted by her fear. “He’ll kill him, he says…” She couldn’t think of anything else.

*

My mother starts pulling up my bed sheets. “How many times do I have to tell you? I’ll take care of my own bed.” I grab the sheets from her and wrap them up. I see myself with the sheets in the mirror…

*

Dad was coming back from the sea with three-year-old Temur. He was holding the boy’s little white hand very tightly. He was a man of average height. His eyes were blue – very blue – the color of the sea. Temur looked so much like his father. He was laughing at passers-by. Dad’s name was also Temur.
“Will Mom be at home?” the boy asked.
“She’s home, Temur,” his father replied.
“I’m hungry.”
“So am I. Mom will feed us.”
The man laughed at his son, picked him up and quickened his pace.
All three of them sat at the table.

*

“Temur, two men were looking for you.”
“Who?
“I don’t know, I’ve never seen them before. They said they were co-workers of yours.”
“From the construction site?”
“I don’t know, that’s what they said.”
“What did they want?”
“They said they’d come back later.”
“I wonder who they could have been,” he said. He thought and thought.
“Eat – it’s getting cold.”
He started eating the hot soup.
“Who could they have been?”
The men returned that evening. One of them showed an ID card.
“What do you want?” he asked them.
“You’ve got to come now.”
“What’s the problem?”
“You’ve hired someone we’re looking for.”
“I haven’t hired anyone.”
“We shouldn’t be talking here.”
“What’s happened?” the woman asked.
“I’ve gotta go to the site,” he said, lying.
“Is it the two men?”
“Yeah, yeah, I might… don’t worry.”
Mother and son stood in the threshold and watched as Dad walked out through the yard.
Three days later he returned. He didn’t look at anyone as he walked in, as if they weren’t in the room. Not even the boy.
His assistant at the site had hired a soldier from Vlasov’s1 army. Temur was questioned. Then released. But also fired.
“I should have known,” he said.
“What?” said the boy, climbing onto his father’s knee.
“Everything.”
The man lied down. He turned towards the wall and for a week he didn’t speak. Sometimes he scratched at the wallpaper. A week later he got up. Ate a little. Still didn’t speak.
They brought a doctor to the house. Salt-and-pepper hair. Extremely clean hands with bulging blue veins. He and Dad were left alone in the room. The doctor spoke for some time to Dad, wrote a prescription and left.
“Don’t leave him unattended,” the doctor told the woman before leaving.
“Will anything help him?” she asked.
“He’ll be fine,” he repeated, having told her countless times already, and this only to help calm her. But he wasn’t even aware that he was saying “He’ll be fine” the same way people say “Hello” or “How are you?” without even thinking about it.
“Really?” the old man asked.
“The boy?” the doctor now asked, catching a glimpse of him in the little room. “Is he yours?”
“Yes,” said the woman.
The doctor looked at the boy for a moment.
“He’s a good boy – don’t leave him unattended. Good bye.”
For one year the house was silent. Whenever the boy was about to break the silence his mouth was quickly covered. Their many guests, well-read indeed, were also all doctors. And they came late, after dark. They would come alone and sit down slowly, like someone late for a wake, someone close to the family.
A year passed and he seemed to be recovering. He began to speak. It gave her hope.
He was fine. The boy was laughing out loud. Only the old man seemed grim and annoyed by the laughter. This lasted for eight months.
It was night. Everyone was sleeping. The woman dreamt she was drowning in the sea. She could swim but she was very tired and couldn’t see the shore. On the shore her husband and son were waiting for her, unaware that she was drowning. She was crying for help but no one could hear. Salt water splashed into her mouth, down her throat. She was falling asleep in the sea. She’d gather her strength and surface, and then the process would repeat itself.
She opened her eyes. In the darkness she saw her husband’s crazed expression as he closed in on her. She imagined she was still dreaming, but only for a moment – then her husband wrapped his fingers tightly around her throat. She screamed and barely managed to free herself.
The boy started crying and the old man got up. The man was laughing loudly.
The mother grabbed the teary-eyed boy and implored her husband, “Temur, it’s us, sweetheart, me and your son!” The old man was dialing for an ambulance. Now the man was laughing quietly. Then he wrapped his naked body in the bed sheets. He stood up on the bed, eyes roving this way and that, and quickly, nervously, he began:
“Dioscuria is a city at the bottom of the sea. Once it was full of life and there was no sea there. Then the Sea came and turned it into an island. As the Sea rose its waves broke down the white stone houses, then calmed for awhile, only to resume. At first the people rebuilt their homes. But the process kept repeating. Once the Sea left Dioscuria entirely for a time and seemed to have ended its rampage, but then the people began fighting – killing, exterminating, violating, annihilating. People destroyed their own families, defiling them physically and morally, consciously and irrationally, voluntarily yet uncontrollably.
“Do you hear me?” he yelled at his wife. She clung fiercely to the boy and shivered. Wrapped in the bed sheet, the man had a string of drool hanging from his mouth.
“Do you hear? They were killing their families on purpose, voluntarily and uncontrollably. It was horrible in Dioscuria. The Great Sea was angered, returned and swallowed the place completely.
“Now listen,” he continued, “no one knows why the sea rose up in the first place, why it was destroying everything, why it left or why it returned to swallow the city. I alone know – and you’re the only people I’ve told. The Sea created Dioscuria and gave life and goodness to its people. Then it wanted to test the goodness. It was a long test, for the Sea knows that a true test of goodness takes a long time. After leaving, it found that the people had fallen into sin. It returned and swallowed the white city. The Sea is all-powerful.”
The man stood stiff for a minute, then said, suddenly frightened, “Now everyone, put on your cassocks and long coats… please, I beg of you… please, please…”
Time passed. At times he was worse, at times better.
“You’ve got to get out of here – it’s not your fault… the boy deserves pity,” she was told by the doctor, salt-and-pepper hair, clean hands. Get away somewhere. At first she’d been sorry for her husband, but since the window episode she was on guard, distressed. And “He’ll kill the boy,” she kept thinking of the old man, her father-in-law. “He’ll throw him out – kill him.”

*

The medicine hasn’t taken effect yet. I’ll put the sheets on the bed. Dry out my mouth. I’ve got to leave the house quickly. On the white wardrobe in my room there are several wreaths carved in the wood. They’re beautifully cut, these wreaths of flowers, and they look like the kind people used to take to wakes. But they’re missing the banners – black and white banners with inscriptions, “We weep for Temur, whose time came too soon.”
I tell Mom it’s bad weather and she should come home by train. As I go out she looks at me from the window.
“Lock it,” I tell her. She locks the window and smiles at me. “We weep for Temur, whose time…”
I walk down our narrow street. Suddenly right in front of me there’s a rope. I dodge to one side and bump into the yogurt woman.
“What’s your problem?” she asks me. She’s dressed entirely in black.
“Nothing. Nothing.”
She puts two jars of yogurt into a gray bag and ties the rope to it. The rope pulls the bag up to her client at the window above. “We weep for Temur…”
I was ten. It was snowing in Sukhumi, not a common occurrence. It snowed that day. I was running up the spiral iron steps. Dad was okay then.
We were supposed to meet up with some fishermen. Then we were going to stay up all night, setting to sea before daybreak. I was so happy that day – when it was snowing in Sukhumi and I was running up those spiral iron steps. That man they called my grandfather was not at home. If he had been home he’d have been in the front room with a newspaper or book, glancing up occasionally with a grim expression, never saying a word…
“Mom!” I called and went into the middle room. She wasn’t there. I tossed off my snow-covered coat and ran to the bedroom, eager to begin preparations for the night. I opened the door. In the center of the tall room my father was hanging by a noose, below him a chair on its side. I screamed something, ran over and jumped up on him. The rope held strong. I yanked hard in hopes of pulling him down but the rope was tied tightly to an unmoving iron hook in the ceiling. The taut rope swung this way and that. Then I saw his face, dead white eyes protruding from the sockets like some soap bubble blown but not yet set free into the air. Everything was too late. I let go of the rope and hugged Dad tightly, like he’d always hugged me. He was wearing a white shirt, I remember. The rope swung the two of us and I clung to his lifeless body with all my might. The rope swung, did not fall. Swinging the two of us in the tall bedroom, happy, the rope itself was life laughing at us with its strength. Who’s that on the nice swing with Dad?

*

“Now I’ll get some rest.” That’s the first thing I heard from that man they called my grandfather. He said it when he came into the room and saw Dad covered with a sheet. Before he entered the room he knew that Dad had killed himself. What had he been thinking or telling other people as he made his way there? I don’t know. But the first thing he said was, “Now I’ll get some rest.”
They brought wreaths to the wake and nailed them to the wall where they hung, just as my father had hung from the ceiling. Most of them bore the inscription: “We weep for Temur, whose time came too soon.”

*

Now I’ll walk down the street and not think about anything, just walk and not think. I’ll see the boys at work and not think.
Up comes a middle-aged woman in a faded coat. She’s carrying groceries. It’s clear from her expression that the bag is heavy. Either she’s just finished her shopping or she’s coming from a relative’s where they had guests and she’s being sent home with lots of leftover food. Yes that’s probably it – a woman in a threadbare coat like that wouldn’t have the money to buy so much. Or if she did she certainly wouldn’t be walking home uphill. And she’s just the kind of woman who would have rich relatives who like to entertain, sending her home with the leftovers in exchange for help with cleaning up and washing dishes.
She’s probably unmarried, either widowed or divorced, or possibly an old maid. Her kind of women are so pitiful – middle-aged, faded coats, exhausted women. I feel as sorry for them as I do for my own mother.
“Temur,” someone else is calling me. I look out.
“Marina has been gone for a year.”
“The boy’s bed is empty.”
“The toy lion is so sad…”
“Kotika will die soon…” The woman comes closer and we approach each other. If I weren’t so afraid of falling I’d take the bag and carry it up the hill for her. No, I can’t. I can’t.
“Ma’am, I’ll take your bag.” She looks suspiciously at me and puts the bag behind her.
“I’ll carry it up the hill for you.”
“What?”
“The bag.”
“You’ll carry it for me?”
“Yes.”
“Thanks, young man, but I’ll carry it myself.” She seems no longer nervous that I might steal it.
“I’ll take it for you.”
She breathes deeply, stands and rests. I take the bag and look at her. “Let’s go,” she says after a minute or so. We both go slowly up the hill. The bag is so heavy I can hardly believe she was carrying it, but then I’m in a weakened state myself, that must be it. No, that’s not it. She’s got very kind relatives. All you relatives are so kind…
I tire and begin to feel like a woman myself, just like her, tired and beaten down…
We reach the top of the hill.
“Thank you very much, young man. Off with you now.”
“Good bye.”
“I hope your mother has many years with you.”
I’m going. Many years… many years… Her words follow me. Yes, ma’am.
There are countless people in the ticket line at the airport.
“Break it up!” the security guards are yelling.
“What happened?” ask all the newly arrived people. I’m one of them.
“Over there – there! It happened right there! He wanted to open the door and get on the bus but the driver wouldn’t open it,” a pretty young woman cries.
“Break it up, break it up.”
“You’ve got great timing,” one man says to the security officers.
“You want us to be psychic?” one of them yells back.
“He must have been chasing the guy for at least ten minutes,” someone says.
“Couldn’t you catch him?”
“He saw us and waved this big knife at us.”
“We chased him after he killed the guy.”
“What happened, what?” asks a pale woman.
“A guy killed another guy with a knife.”
“Cut him right down.”
“It all started when he couldn’t open the bus door.”
“Got him in the back.”
“Once the guy was down he jumped on him and stabbed him again.”
“Was he a Georgian?” someone asks.
“Which one?”
“The guy who died.”
“Yeah, he was Georgian.”
“And the killer?”
“I forgot to ask his nationality,” someone jokes.
“Break it up now, don’t you have jobs to get to?”
“He was Georgian too,” says someone else, looking angrily at the comedian.
“Why, oh why,” says the woman.
“What are you doing here?”
I come to my senses. I’m standing by the ticket line at the airport, a short security guard in front of me.
“Me?”
“No, your twin.”
“Nothing.”
“So what business do you have here?”
“Me?”
“If you’re in the mood for jokes I’ll takes you to headquarters and we’ll have some laughs there.”
“No, I’m not.”
“Get out of here while you can.”
We’re all leaving. The guy was probably on his way to work, or to college, maybe to see his girl… or his mother… or maybe he was bringing bread home. What’s the difference? He got stabbed in the back. That must have been so painful. The last thing he needed. The bus driver didn’t open the door. If he had the guy would have sat behind him and stabbed him…
“Are you all right, young man?” some woman asks me.
Her lips move. I don’t get it. The street sprawls out in front of me. Sprawls forward with people like a train with passengers hanging out the windows.

*

Now I’m standing in front of Kotika’s place.
The first thing I saw when I opened my eyes was the top of the ambulance. Then I saw three people in white, one holding a needle.
“Felling better?” asked a young girl with bleached blonde hair.
“Better.”
I sat up in the gurney. The doctor must have been about my age.
“Lie down, lie down,” he said.
“No, thanks, I’m fine now. You can stop the vehicle.”
“I don’t think so.”
“Give me some Analgin or Dimedral if you’ve got it and let me go.”
“I’m not authorized to release you, but I will give you some Analgin,” he told me in a very medical voice.
I can’t stand when people aren’t “authorized,” but will do this or that. As if they’re doing you some favor. The nurse broke the seal on the Analgin and drew the medicine into a syringe.
“Turn over.”
“Not in the vein?” I ask.
I wanted to jump out of the ambulance. They kept treating me worse and worse.
“You never put this in the vein, sweetheart.”
“Yes you can – I’ve done it myself.”
They looked at each other in such a way I know they took me for an addict. I was glad. Doctors are afraid of addicts. I knew they’d let me go.
I grabbed the needle from the doctor and injected myself. He looked at me, astonished.
The ambulance stopped. We all got out in front of the emergency room. A Fiat screeched to a halt right in front of me. It was an old college friend of mine. I hopped into the car.
“Go!” I told Tamaz. We sped away.
“Thanks,” I managed to say.
I can’t stand those people in white, no matter how young and blonde they are. They may be able to bring you to consciousness but then they drive you crazy with their authoritative, proper tone of voice.
“What was that all about?” Tamaz asked me.
“Nothing. They’re friends of mine… Take me to Saburtalo.”
“How are you?”
“Fine… A guy was just killed on Zemeli Street.”
“So?”
“What do you mean, so?”
“So what if he was killed?”
“Nothing.”
“I was with Keti last night, had a shot at her. The one who studied in the linguistics department. With the big bust. The one I was so nuts for. They were such babes, we had a blast.”
I looked at Tamaz as he watched the road, though I could tell he was clearly seeing his “blast” from the previous night.
There are those people who are far more aware than others that we only live once. They never skip any pleasures. They find lots of cash, do anything for it, and they’re always eager. They have gorgeous girls and always travel. They wear only the most expensive clothes. They try to have no regrets and to reach for it all. True, they’re missing some other qualities, but it must be great if you really have no regrets.
“A blast, eh?”
“The ultimate.”
“Cool.”
“C’mon over sometime, why don’tcha, we’ll have some fun. Ya wanna?”
“Sure.”
“Gonna throw in the towel, forget about each other?”
“No way, man.”
“Yeah, so come over.”
“Stop here,” I say.
“So long.”
“So long - and come over.”
“You bet.”
You bet.

*

“Temur!” someone’s calling me and I look from the entryway. The Analgin helps – at least I’m not afraid of falling down now. I go into Kotika’s room. Lali is sitting next to the bed. Her eyes light up as she sees me. If you can call it light. Whatever brought those two orphans together?
“How are you?” Kotika asks from somewhere far away.
“Terrible, Kotika!”
Even if I weren’t, I’d be ashamed to admit it to Kotika. It’s so awkward to say “I’m fine” to someone so gravely ill. I even hesitate to go to wakes for people I knew well. Especially if several of them have died in succession. You go in and the mother is lying dead. You go round the circle, shake hands, kiss and depart. You go back again, only this time it’s the father who’s laid out and you go through the same motions. You still have your mother or father, but they don’t anymore. Almost as if it’s your fault.
“It’s good of you to come,” Lali tells me.
I sit down. Kotika’s head seems to have grown long, his eyes sunken and dim, his blankets look like a mere extension of his long head, no real body underneath.
“You need a new coat. That old thing is falling apart,” Kotika says.
“Yeah.”
“Yeah, yourself – get a new one.”
“I will, Kotika, don’t worry.”
“I hate it when people humor me, you know that, don’t you?”
“Yeah.”
“You’re as white as a sheet.”
I mechanically put my hand to my face.
“I called you yesterday,” Lali tells me.
“I know – Mom told me.”
“You know, Kotika’s doing better today.”
“Stop it,” says Kotika.
“What else is new?” I force a smile at Lali.
“I don’t know.”
“Yesterday I was in such pain,” Kotika says.
“Today?”
“Today isn’t so bad, but it’ll get worse tonight.”
“No it won’t.”
“It will. If not for this pain I’d be doing fine, even be able to walk. I just have to get rid of the pain and I’ll be fine.”
“It’ll get better soon.”
“The human mind is remarkable. It refuses to believe it’s dying right to the end.”
“Don’t talk such foolishness.”
“If anything happens I want to wear the suit you gave me,” Kotika tells me in such a manner, it seems like he’s planning a trip somewhere. He doesn’t believe it himself.
“Enough, already.”
Lali’s eyes fill with tears. I love her so much more when she gets teary.
“They don’t cry for the living,” Kotika tells her.
“I’m not crying,” she replies, shrugging as if surprised by the idea.
They do cry for the living. What do the dead need tears for?
“Temur!” they’re calling. I get up and head towards the window.
“Drink much yesterday?” Kotika asks. I quickly turn to face him. We look at each other. Then I smile at him. Kotika and Marina know I’m afraid, but the thing is that Kotika has never laughed about it.
“I drank.”
“So that’s why you didn’t come,” Lali says.
“Yeah, that’s why.”
“I was so surprised,” Lali seems to be signaling something with her eyes. I can’t figure it out.
“Always drinking too much!” Kotika says.
“Not so much.”
“Too much. You should make up with Marina. Her kind of girl shouldn’t be treated that way.”
I’m quiet. I look at Lali, hoping to figure out what she was trying to tell me but she’s staring at the floor. I’ll go and phone.
“You two are meant to be together. You’ll see, you’ll be fine.”
“I’ll go now and come back this evening. Haven’t been to work.”
“Go on, go, but come over tonight.”
“Yeah, I’ll come over.” I head towards the door.
“I wish we were back in school,” Kotika says. I don’t turn back to look at him.
“Oh, yeah?” I say as if I have something to regret from school, and I hurry out of the room.
It’s cold outside. I wish it would snow. What was Lali trying to tell me? If I called now Kotika would suspect something. I’ll go to work and call from there. I’ll walk there to pass the time.
“Temur!” someone calls.
“The boy’s bed is empty.”
“Kotika will die.”
Cars are speeding past me. There’s a doll fixed to the front of the first car. I can’t stand weddings. How can anyone like weddings or wakes?
It must have been two or three months after my father’s death. Mom and I were returning from the cemetery one evening when the wind picked up quite suddenly, as it often does near the sea. We were following along the shore. The waves were still rather calm but black, and far off in the distance equally black clouds were rolling in to meet them. Everyone was rushing somewhere, even we hurried as we were able. The trees looked like mourner women with long hair. As we reached the house the rain began. I had always felt sorriest for Dad when it rained. There were several raincoats hanging in the entryway. Mom and I were surprised. Mom opened the door to the family room. It filled with light. At the head of a long table with a white tablecloth sat the old man who looked like Mephistopheles. On his head a red paper crown. A woman was sitting next to him. We could tell she was a woman because she was wearing a white wedding dress. Her graying hair was tousled, she was frighteningly thin and very dark skinned. Her chapped lips were thick with red lipstick.
Mephistopheles was more bent over than usual. He wore a black jacket. A diamond ring gleamed on his finger. There were several other men and women at the table, equally old and ugly. One man had a black ribbon on his shirt.
“Come in, please come in,” Mephistopheles cordially invited us. The old people seemed to be hiding their faces, burying them in their plates and eating with obviously great appetites. Mephistopheles removed his red paper crown, as if to signify something. The dark, lipsticked woman grimaced.
“What’s all this?” Mom asked.
“Surprise, daughter, surprise,” and he attempted to laugh. “Come in now, come in.”
He stood up, filled his glass and began:
“What am I supposed to do? I’m getting old and I need someone to look after me. Temur took my life from me and my soul is bitter. I can’t rid myself of it. You have your life now, but I need someone to care for me. Maro is a fine woman and we’ll be together now for as long as I have left. She’s my new wife.”
“Are you serious…”
“Yes…” He raised his head up and spoke boldly now.
“I’ve even been crowned, see! Ha ha ha!” It looked like the man with the black ribbon was about to burst with laughter for a moment, then he stuck his face back in his plate.
Mom put her hand firmly on my shoulder. We left the room. Neither of us said a word. We didn’t even turn a light on in our room, just sat there. She wept. Outside it rained endlessly, bitterly. The windows rattled from the wind and rain. Mom cried and the world was crumbling while they laughed hysterically, guffawed, quieted down again until someone said something and they’d burst out laughing again. My whole body was trembling. I had to do something. To save my mother from this terrible carousal and end her tears. I left the room. As I left I already knew my plan. The old man had sat the monster in the wedding dress on his knee. The red crown was back on his serpentine head, no doubt to the increased merriment of his guests. The women were giggling hopelessly, wiping tears of laughter from their eyes and shouting, “You old womanizer, you!” I went into the storeroom and began rummaging around looking for my father’s old rifle. I soon found it and checked the ammunition. It was loaded. I returned to the room with the gun.
Mephistopheles was laughing. Upon seeing me his laughter ended and his jaw dropped, drool dangling from his mouth. The guests followed and were all left with open mouths.
With my gun ready I went to the windows, opening them both quickly. I stood against the wall between the two windows and aimed at the table.
Rain was pouring in on the table, the wind howling, pelting the astounded old man’s face and mussing his hair. “What are you doing, Temur?!!” Mephistopheles shouted. “What are you doing?!!” shrieked the women, about to faint. The man they called my grandfather tried to stand up. I fired, hitting a plate and shattering it in all directions. The women’s shrieking intensified.
“I’ll kill you all!” I cried.
Again everyone froze.
I don’t remember how long I stood there, the gun aimed at the table.
Someone’s voice brought me back to the situation at hand.
“I’m dying, son,” one woman said. “I’m freezing to death.”
The groom’s red crown was lying soaked and tattered near the window.
“Get outta here!” I shouted and they all left, bride and groom included.
“He needs a good thrashing.”
“What a delinquent.”
“If he weren’t a minor I know what I’d do to him.” I heard the old people yelling in the street.
I was laughing and weeping at once. My mother’s tears had stopped, however. She kissed my wet face and said, “No,” to stop my tears. My poor, abandoned mother.

*

“Temur! Temur!” They don’t often call me twice like that.
I’m almost to work. I’ll phone when I get there. Maybe Kotika needs something. No maybes – he needs something.
“Temur!” they call again.
“The boy’s bed is empty.”
“Marina has left.”
“Kotika will die.”
A young man is walking towards me, his head wrapped in white bandages. His hand is on his jaw. Obviously his tooth hurts. He looks just like someone who’s just died, with new shoes, suit, clean white shirt and black tie, eyeglasses in jacket breast pocket. I begin to think this man with the bandages has just recently died. They probably bandaged the guy who was killed today too, just like they’ll wrap up Kotika. Then his relatives will dress him in a clean white shirt and buy him new shoes in an effort to make him look like he’s alive. Until then no one will do anything, until he dies… until he dies.
They wrapped up his face too, so his mouth would be tightly bound… tightly. A blonde woman – just like the girl in the ambulance with me - wrapped him up. The living bind the mouths of the dead so tightly, almost as if they’re afraid the corpses will speak and reveal secrets they kept during their lives. This way their secrets will be buried with them, the same secrets which brought their deaths upon them, and which will be their eternal regrets in the next world. We don’t want them saying after death that we were afraid, ashamed, or that we shamed the family…

*

The train pulled slowly up to the Tbilisi station and stopped. A woman and a young boy stepped out onto the platform carrying their luggage. They were both looking for someone. The woman knew whom she sought. The boy had never seen his father’s brother before. He’d only seen photos of him in the thick, ragged family album.
“There’s your uncle,” she said.
A young man of above average height approached, broad-shouldered and lean, handsome with chiseled eastern features. He wore a white jacket and black pants. His jacket was open, the wide collar of his blue shirt flapped outside the jacket collar. He walked towards them. Smiled. The boy stared at his blue eyes and sandy blonde hair, just like Dad’s, and thought the man coming towards them looked like Jesus. The boy’s last remaining hope was walking towards him in the flesh. His last refuge in childhood. He was coming, smiling. The boy saw the sun above his uncle’s head and thought that it was following his uncle, that maybe that’s why he reminded him of Jesus, and maybe now his uncle would be like Jesus for him.
“I couldn’t have seen him, that’s why I never came,” Guram said to her, speaking of his brother.
“I know,” she said.
“We’ll live together,” he said, and took the luggage.
“Let’s go,” he told his nephew.
“Did he really get married?” Guram asked her concerning his father.
“Yeah,” she replied.
“He’s gone wrong in his old age,” he said, smiling guiltily at the boy.
It was clear from the boy’s expression how he felt meeting his uncle, who himself only smiled and kissed him.
“Is that heavy?” he asked the boy, indicating the bag Temur was carrying.
“No. Give me a kiss,” said Temur, then suddenly embarrassed by what he’d said.
For a moment his uncle seemed surprised. He put the luggage down on the asphalt, picked up the ten-year-old boy and hugged him tightly. His uncle had the same smell as his father.
They live together. His uncle was thirty years old and his name was Guram. He had a wife named Mediko, and Temur thought there could be no woman nicer or more beautiful in all Tbilisi.
After Mediko’s lectures, when it was time for her to come home, Guram would look out the window to the street below and wait for her to see him, then walk down to the entryway, pick her up and carry her inside. Then they would go into the bedroom.
When the boy was at home, she’d often hear him outside the door. “Temur? It’s shameful,” she’d say quietly to her husband.
Temur knew what to do then, as all boys know. Red-faced and rather foolishly happy he’d leave the house. He’d also be very happy whenever he went out with them on the street. Passers-by would look at them and Temur always felt like telling them that the man they were looking at was his uncle.
Then Guram would put his strong, wiry arm on his shoulder. At such times Temur felt he was more than a father to him, so casually he would put his arm around him, he was both father and friend to Temur.
One Sunday Guram took Temur to the hippodrome and put him on a white horse. Guram led the horse by the bridle around the field. Then Temur jumped down and Guram took the saddle, first trotting carefully, then letting loose and riding for a long time…
He would often take him after that and soon Temur was comfortable with horses. “Pretty soon you’ll be better than me,” his uncle often said, and Temur would laugh loudly at these seemingly ordinary words. Time Passed. They all lived together and Temur was afraid because he was so happy. His fears were not without grounds, which is so often true of fears. Especially fears of happiness.
Happiness is like a sunny autumn day, and you’re afraid the sky will cloud over, everything will turn gray and dark, for you know that in the autumn the sun will soon die.
And so the sun died once more for Temur. Two years had passed since he had moved to Tbilisi and warmed his little body, and then it died. It went dark for Temur that day when he came home early from school and saw another man in his aunt’s bed instead of his uncle. The first thing he noticed was Aunt Mediko’s naked leg and strange man’s hairy paw.
“Guram!” the boy yelled and ran out of the house. “Guram!” with a predestined cry the boy yelled, tearing down the street, his hat flying off. “Guram!” the boy yelled, bumping into surprised passers-by, falling down at their feet, fighting his way back up and taking off again, followed by the gazes of the surprised people.
“You little brat! Idiot!” a young woman shouted at him, thrown against a wall after Temur had run into her. “Why you little…” came another voice, this time an old man whose walking stick Temur had knocked out from under him.
“You’ll get yours!” cried another woman whose bag of potatoes he spilled on the street, rolling slowly in all directions.
Everyone that Temur bumped into yelled at him, sending “best wishes” in his direction. No one stopped to think why the little boy was running so frantically, why he was calling “Guram” or who he was running from, what was wrong, where he was running to – or from – so desperately.
The torture lasted two months. Two months of speaking at best a few words each day. His mother went to the school and asked what had come over him. His uncle kept asking both her and his wife what was wrong with Temur, saying that he hardly seemed himself anymore.
Guram’s wife just nodded, but then what had she to say? Temur’s mother often wept. Once his uncle asked about the problem at the dinner table and upon hearing no reply he put his fork down and left. Later he returned and apologized, telling the boy, “You’re my son and brother too, and that’s why it bothers me so.” The boy then told him, “I’m in love.” Uncle Guram was delighted. “Why didn’t you say so, you little rascal! We’ve all been there ourselves, you know!” Later Guram quietly told Temur’s mother and his wife.
One night Guram came home drunk. No one was there but Temur. He entered and stood in the center of the room, looking Temur in the eye. The boy slowly got up from his chair and for the first time since the incident looked right at his uncle.
Guram, teary-eyed, was smiling.
“What?” the boy asked, giving his uncle a look.
“I know everything,” his uncle answered with an equally expressive look.
“Everything?” Temur wondered.
“Yes, everything,” his uncle answered.
Temur slowly approached his uncle and knelt in front of him, just like they do when praying in church.
Mediko left. Seven years passed. Temur was in his fourth year at University, doing a semester in Moscow. It was the end of July. Before coming back he went to the hospital to get Guram, in with liver problems and an ulcer.
“You mustn’t drink a drop or you’ll die,” the doctor warned him.
Die, thought Guram. He had died the day he found out. Even before. Mediko had left. Seven years had passed and Temur hadn’t seen his uncle sober since. Rarely would he cease his drinking binges.
It was July. Moscow was hot. Tbilisi was burning up with the heat but the Saribega Sardapi basement café was cool, and there were few people there. At one table in the corner sat a group of red-faced drunks. One was prominent with his pale complexion and bleary blue eyes, long hair and beard, and a pristine white shirt.
“Go on, drink, you son of a bitch” said one of the red-faces sitting next to Guram, filling his glass.
“Son of a bitch?”
“Go on, drink.”
“I’ve been known to refuse.” But Guram did drink another glass. “I’m drunk – I don’t want any more,” he then said.
“You think we want it?” Red-face answered, and he filled the glasses again.
“Let’s drink to the memory of our parents once more,” one of the others said
“All rise,” added Red-face. They all stood up, swaying with drink. Guram remained seated.
“Why don’t you stand up?” Red-face asked him.
“Does it really matter?”
“Stand up, man!” shouted Red-face, grabbing Guram and pulling him to his feet. They drank. Sat down.
Guram sat down too. He was smiling.
“You’re sure in a good mood.” Red-face kept at him.
“Not really.”
“What are you smiling about? You laughing at me?”
“No.”
“Leave him be,” said one of the others.
“What you got wrapped in that newspaper?” asked Red-face.
“The Eiffel Tower.”
“Cut the comedy.”
“I’m not kidding.”
“Leave him be, don’t bother him.”
“So you won’t tell me what you’ve got?”
“It’s a painting.”
“Whose?”
“Mine.”
“You selling it?”
“Yeah.”
“You’re a regular Pirosmani,2 eh?”
“A toast to our brotherhood!” one of the voices interrupted. They drank.
“Show it to me.”
Guram handed it to him. Red-face unwrapped the painting.
“Hey – this guy’s another Petrov Vodkin3 – fish, bread vodka bottle. Why’s the fish half-eaten?”
“I got hungry.”
Red-face seized the painting with both hands, then whacked it down hard on his knee.
“What are you doing?!!” cried one of the others, still seated.
Guram rose to his feet. He grabbed a full wine bottle and slowly walked alongside the steps to the basement café.
“He’s mad,” someone told Red-face.
“Oh, well. Congratulations, Guram, old boy.” He fumed as he heard no reply to his incitement.
“I heard your wife got married – to a pimp. Your money problems are over.”
“Really?” Guram asked.
“Like you didn’t already know?”
Guram stood for a moment thinking about something, not looking at anyone. “I didn’t know,” he said somewhat nervously. “That’s fine. Just fine.” He was clearly intending to leave.
“Fine, huh? I guess she’s no good anymore then.”
Guram went up to Red-face. Smiled right at him. Then brought the wine bottle down on his head. It was almost as if Red-face was waiting for it, as if the motion of the bottle and of Red-face pulling his knife from his pocket were one. He thrusted, pulled it out and struck again, in the stomach.
“He killed him! The rat killed him!” someone yelled.

*

“The boy’s bed is empty.”
“Marina is gone.”
“Kotika will die soon and they’ll be binding his jaw shut.”
“Temur…” No more, I can’t stand it any more. I’m tired. Leave me alone.

*

The plane landed at 3:30 in the morning in Tbilisi. As we started our descent I looked out on the city. Tbilisi was lit up and it seemed to give me hope. That hope left me when I got home. As soon as I saw that dark house it left me. I opened the door with my key and before I switched on the light I bumped into something. For some reason there was a wardrobe in the center of the room. I was puzzled. Mother should be at the hospital, I thought, and I didn’t switch the light on but simply sat down on the couch. The door slowly opened. I was afraid that maybe someone had died. I’d already imagined Guram might be dead – I guess that was my fear.
“Who’s there?” I asked.
“It’s Karine.”
She was a Kurdish neighbor woman who sometimes helped Mom.
“What are you doing here, Karine, in the middle of the night?”
“Guram is dying.”
“What happened, Karine?”
“Some lowlife stabs him in the belly, they do an operation. But he’s dyin anyway. So the doctor says, even if he didn’t get knifed, he woulda died in a year or two.” The Kurdish woman switched the light on.
“Why’s the room so messy, Karine?” I asked a few moments later.
“I was cleaning up, then I got sleepy.”
“Why were you cleaning?”
“Guram dies right? People come and the place gotta be clean.”
“Maybe he’ll survive. Why the big hurry? The place isn’t going anywhere.”
“Gotta be clean.”
“Lousy…”
“Scuse me?”
“Nothing.”
Lousy. That word seemed to be the heartbeat of the city.
Dawned the lousy day.
“Who? Who?” Mom and the doctor were asking Guram, who couldn’t remember a name.
“My brother,” said Guram.
“He’s delirious,” said the doctor.
“No… wait a minute… Temur?” asked Mom.
“Yeah, Temur.”
I’d been standing at the door and I went in.
“Hello,” said the dying man.
“Hello, Guram,” I replied, bent down and kissed him. His face was drawn.
“What brings you home?”
“My teacher is ill,” I lied.
“Got the scarlet fever?” Guram smiled.
“Exactly.”
“How are you?”
“I dunno. Okay. And you?” I foolishly asked.
“The same. Get out,” he told Mom and the doctor. They left the room.
“Give me a kiss,” he said, just the same way I’d asked ten years earlier at the train station. I kissed him.
“You were the only one I ever had,” Guram told me.
“You, too.”
“Don’t you leave me.”
“No, no.”
“I guess I’ve been pretty hard on you.”
“What do you mean, Guram?”
“Since you’ve been following me around all these bars you’ve started drinking yourself.”
“I was drinking before that.”
“And all that running back and forth to hospitals.”
“Stop it.”
“You dragging me along.”
“Never.”
“Do you think I don’t remember?”
“You’re more than a father to me – and you’re my brother.”
He was quiet. Then he began breathing deeply.
“Do you remember?” he asked me, looking me in the eyes.
I shut my eyes and contemplated. I knew what he was recalling and I didn’t want him to think about it.
“I couldn’t kill myself.”
I was speechless.
“In such circumstances a man should kill himself. I couldn’t do it. Although I suppose there are two methods for suicide: suddenly, or gradually, as I’ve done, the way of the weak.”
“Why’d you start fighting?” I was trying to redirect the conversation.
“That’s got nothing to do with it. Just quickened the process.”
“Remember the horse?”
“How could I forget?”
“I want to ride,” Guram said and sat up in bed.
“Let’s go back there. Or let’s go somewhere in the country, once you’re out of the hospital.”
“I need air.”
I got up and opened the window. I wasn’t afraid, just opened it.
The doctor came in, accompanied by Mom and a nurse.
“I need air,” he begged the doctor.
“He needs air!” I cried.
“Open the windows,” said Guram.
“Open them,” I repeated.
“They’re open,” said the nurse, a bit confused.
“Leave us,” Mom told me.
“Don’t go, Temur,” said Guram.
“No, don’t be afraid.” He leaned his back against my chest. With his ice-cold hands he squeezed me tightly to his right side. They gave him an injection in the arm.
“You’ll calm down now.”
“Now you’ll feel better,” I told Guram
“Leave us,” Mom told me.
“You leave!” I shouted.
“All leave, please,” said the doctor, giving me a wink. “The patient needs rest.”
Guram squeezed me tighter.
“Get out!” I yelled at the doctor.
“What’s happening to me?” asked Guram.
“Quite common for someone in your state,” the doctor replied.
“What’s that?”
“A simple deficiency.”
“Simple…” Guram repeated, as if trying to convince himself.
“It will pass quickly.”
“It will?”
“Yes, it will.”
“What’s that blue cliff outside?”
“Haven’t you noticed it before?”
“Never.”
Of course, there was no cliff outside.
“It’s so beautiful,” I said.
“Yes, but blue.”
“Yeah…”
“The cliff’s gone… don’t let the smoke in, it’s hard enough for me to breathe…”
“It won’t come in, Guram.”
“What’s this?” Guram sat up and I sat next to him.
“You?” he very quietly asked no one, shock and fear in his eyes. Then his body fell limp and collapsed on my chest. The fear left his eyes and all that remained was a look of being taken aback. Guram passed away.
Mom was crying.
“Gauze,” said the blonde doctor so calmly, just like he’d say in any ordinary situation. The nurse gave it to him. He first closed Guram’s eyes, then wrapped the gauze tightly around his face, making sure the mouth was firmly bound.

*

He called from work and Lali told him that Kotika wasn’t sleeping.
“He says he wants you to go see Marina,” Lali said.
“I’ll go,” said Temur.
As he went through the hallway he wondered what she could possibly need, and wondering, greeted his co-workers. “I’ll go, absolutely, I’ll go,” Temur thought.
Now he was in the street heading towards Marina’s. If she refused to return, he’d force himself to kiss his wife’s feet, for she was the only close friend he had who would still be living in this world. Kotika would die soon and everything would end. Temur’s mother and son still survived but there had never been a time when Temur had understood his mother, or when she had seemed a true friend, or when even his own son had seemed one to him.
Marina survived, whom he loved more than his own son, more than his mother or Kotika, more than his own life, because she had chosen to leave him. Until then it had been her intent, when she was aware of it, to be a captive of his nerves, moods and states of mind.
She knew when he’d be in such states. She remembered everything. This was her misfortune, too, that she remembered everything she’d seen so well. People more easily forget the good days and always remember the bad, ever gnawing away at heart and mind, ever present, more real than anything in the world.
Of course, none of this was Marina’s fault and she fretted in vain through his moods and nervous anxiety. And he was okay with Marina, really okay, but she was so unaccustomed to dealing with such states that he was a bit surprised. Surprised that she could deal with it so well. “It’s probably nothing serious,” she’d say. “Probably just imagining it, or it’s psychosomatic.”
They lived together for three years, and once when their son finally responded to his father’s shouting in kind she warned Temur. “What am I taking it out on them for?” Thought Temur. “What have they done?” She warned him and held her breath. He kept thinking, “They have to leave me or else it will all start again, Marina and the boy will both die”
The next morning he let them both go. He dressed the boy himself. He packed Marina’s bag for her and sent her to her parents. “It’s better this way,” he told her. “For you both and for me as well, it’s better this way.” His voice seemed somehow different as he said this.
For a year they were separated from him. He more often came home drunk at night so that he’d fall asleep quickly and not remember anyone or anything.
Now he was in the street. He was headed for Marina’s and hoping they’d return to him. Somehow he had hope that things would start afresh and he’d be okay, maybe due to Kotika’s way of both scolding and encouraging him. He was so delighted with his resolution that he even forgot about Kotika’s illness for awhile, walking quickly and cheerfully, not afraid of falling and not hearing anyone calling his name.
Marina’s grandmother opened the door.
“Hello,” said Temur.
“What can I do for you, young man, for instance?” Marina’s grandmother spoke with a Megrelian inflection.
“Marina.”
“Again? Tell me again what?”
Temur smiled. “Please let me in.”
“I can’t do that,” she replied in a more quarrelsome voice.
“Let me in.”
“We don’t need any psychos, nuts, loonies or drunks around here.”
“How bout a cleaner or packer then, for instance?” he said, doing his best imitation of her.
“The nerve!”
“That’s just fine if you don’t want psychos, nuts,” Temur was now using a mockingly feminine tone, “loonies and drunks around here, but you can’t forget about us ‘nuts’ entirely, for instance.”
“Leave at once. I’m talking to you!” she cried.
Temur put his hands on her waist, picked her up, “put her in her place” and went inside. He began looking for Marina and the boy.
“Marina is gone. What a lowlife, this one.” Said Marina’s grandmother, following close behind him.
“She’s gone,” confirmed Marina’s mother, rising from her chair.
“What do you mean, gone?”
“It’s a week, now.”
“Where did she go? Where’s the boy?”
“The boy’s out for a walk, but Marina’s been in Sukhumi for a week.”
“Why would she go to Sukhumi in the winter?”
“No reason.” She clearly felt awkward in the situation and went over to the window.
Temur approached her.
“Why?” he asked again.
“Marina,” – she was silent for a moment – “got married,” she finally managed.
Temur smiled.
“It’s true,” added the old woman.
“That’s not possible,” said Temur.
“It’s a week now.”
“No, it’s not possible.”
“It’s the truth, Temur.”
“Why?” Temur was asking himself. “It’s not supposed to be this way,” he thought and looked at the woman.
“It’s the truth,” she said.
“It’s all over,” thought Temur and looked out the window. It was snowing outside.
“It’s snowing,” said Temur.

*

The car was parked near the closed rail-crossing gate. Temur was sitting in the front seat. The train was late coming out. Temur’s driver had left the vehicle, smoking a cigarette and flirting with some woman who was sitting at the top of the steps near the control booth with a raised white flag in her hand. Everything was covered in snow. Next to Temur there was a second car looking at him. Temur was leaving Tbilisi for a doctor’s appointment.
When he had gotten to Kotika’s place Kotika was asleep. It was then that Lali had told him about some Bulgarian doctor in Tskaltubo they were going to bring for Kotika, that the guy could work miracles. Maybe he couldn’t cure all diseases but he could completely free you of your pain, give you some rest…
They were definitely going to bring that doctor, no matter what. But they needed some money. After having scrambled all evening to borrow it from anyone with no success, Temur had finally gone to ask his boss – at his boss’ home. He was a bit embarrassed, but had decided it was no time to be shy, that Kotika should not die in such pain if there were an alternative.
Temur’s night had been spent at the crossing. By morning another driver had managed to get by and now he was at the very front of the closed crossing gate. His driver was saying something to a Russian woman. Next to Temur was the other car. In it a girl was sitting and staring at him. Temur was gazing at the snow.
“Marina will never come back.”
“The boy’s bed will remain forever empty.”
“Kotika will die, but maybe it will be painless.”
Temur glanced over at the car next to him. He saw the girl.
How terribly she’s starting at me, he thought.
The train appeared.
Temur heard the sound of a car crashing into something. He looked behind. A car full of drunks had run into a pole. Somehow the driver was able to get the car going again and intended to race from the scene. The train approached.
Temur look at the girl. She was watching him with frightened eyes. Temur watched the drunks’ darting car behind him, then the train. The car hit from behind. Temur’s car jerked forward from the impact, broke the wooden gate and rolled over the rails. Temur saw the enormous light on top of him. He opened the door and jumped out. The train pushed his car far away. Temur was in the air and caught by the train pulling him sideways. For a split second he saw his reflection in the cabin window. He tried desperately to grab something but it was too painful. The train slowly stopped. The girl screamed. The confused engineer sounded the whistle. The whistle of the stopped train blew as if trying to tell the whole world what was happening.
“I’m cold,” Temur said to someone. That someone couldn’t reach Temur. Temur lay on the snow, the snow covered in blood.
“Help me,” he said, thrusting his hand out towards the someone. The someone shrieked and ran away. Then some others came and rushed Temur to the hospital.
He died on the way, his head leaned against a stranger’s shoulder.
“I’m so cold,” were his last words before death..
A half-hour later the road was opened. The drunks were arrested. The traffic cleared out. The people dispersed. There was nothing around at all but the snow.
The earth wore a white and bloodstained coat.


Fin



study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Sun Mar 06, 2011 12:20 pm

წერილები ჯემალ თოფურიძეს:

მადლობა გამოუსწორებელი ენვერ ჩიჯავაძის ავტორს

ღრმად პატივცემულო გურამ!

მოგეხსენებათ, ყველაზე უბრალო და მითუმეტეს, ზოგადადამიანური ბედნიერების მისაღწევად, კაცს რამდენი სიძნელეებისა და წინააღმდეგობების გადალახვა უწევს. მაგრამ საქმე მხოლოდ სიძნელეებში როდია, საქმე თავად ადამიანებშია. ადამიანი ჭირშიც და ლხინშიც ადამიანად უნდა დარჩეს, არ უნდა დაკარგოს საკუთარი სახე და დაივიწყოს თავისი უპირველესი დანიშნულება. ამის დამტკიცებას ცდილობდა ჯემალ თოფურიძე მთელი თავისი შემოქმედებით და ამასვე მოითხოვდა ჩვენგან.

ნიჭიერი პროზაიკოსი. თუმცა არა - პოეტური პროზის შემოქმედი. იგი ვერ ეგუებოდა სიყალბესა და გულგრილობას. ჯემალ თოფურის პოეტური პროზა ზედმიწევნით ღრმად წვდება და ზუსტად გამოხატავს იმ ადამიანთა სულს, ვისაც არაფერში გაუმართლა, ვინც სრულიად შიშველი და დაუცველი დგას საყოველთაო შურითა და ღვარძლით გაზულუქებულ "თავისნაირებს" შორის ცხოვრების გზაჯვარედინზე.

სწორედ ასეთი დაუცველი, პატარა ადამიანების თანადგომისათვის უდიდესი მადლობა ჯემალ თოფურიძეს!

მადლობა მის გმირებს იმისათვის, რომ წესად, მართალია, დონ კი ხოტური, მაგრამ პრინციპული, კეთილშობილური, ერთგული, და მიმტევებლური ცხოვრება დაიკანონეს. მადლობა ავტორს და მის გამოუსწორებელ ენვერ ჩიჯავაძეს, სიმამაცისთვის, გამბედაობისთვის, თავისუფლებისთვის და მოწამებრივი ცხოვრებისათვის. იმ ტრაგიკული სიკვდილისთვისაც, რომელიც მისი ხვედრი იყო მხოლოდ.

მე მიხარია, რომ თქვენს ერს ასეთი პოეტები ჰყავს. ჯემალ თოფურიძის გმირები ეროვნებით ქართველები არიან, სულით კი მსოფლიურები, ყველა იმ "პატარა" ბედით დაჩაგრული ადამიანის მოძმენი, რომლებითაც მოფენილია მთელი დედამიწა.

ქართველები მეტად მგრძნობიარე ხალხი ხართ, სამართლიანობის კარგი შემფასებელი, გაჭირვების დროს მეგობრის გვერდშო მდგომი, სხვისი უბედურების გამზიარებელი. ასეთ ქვეყანაში ნიჭიერებაც გამორჩეული და ბრდღვიალაა.

სწორედ ასეთი ნიჭს ატარებდა ჯემალ თოფურიძე და რარიგ სამწუხაროა, რომ ამ ნიჭმა ბოლომდე გაფურჩქვნა ვერ მოასწრო. ღმერთმა მისი უდროო და ერთის შეხედვით ძალიან უაზრო სიკვდილი გაითამაშა. ჯემალ თოფურიძეს რომ კიდევ ცოტაც ეცხოვრა, მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე საინტერესო მწერლად ჩამოყალიბდებოდა.

ბატონო გურამ, თუ შემთხვევით, ჯემალ თოფურიძის სახელი მის სამშობლოში ჯერ არ არის ჯეროვნად დაფასებული, გთხოვთ თქვენ ითავეთ მისი სახელობის ფონდის დაარსება და მის საფლავზე ქანდაკება დადგით. თუ ასეთი რამ უკვე არსებობს, მაშინ აღმართეთ ძეგლი იმ ქალაქში, სადაც ეს უსაზღვრო ნიჭი, სითბოს, სიკეთისა და თანაზიარობას ასხივებდა.

არ ვიცი პიველი ვარ თუ უკანასკნელი, მაგრამ მე ამ ფონდში ყოველთვიურად ათი მანეთის გადარიცხვას ვაპირებ. ვიცი, ცოტაა, მაგრამ ძუნწი არ გეგონოთ, უბრალოდ, მეტის საშუალება არა მაქვს, ვცხოვრობ რკინიგზის მეისრის შეგირდის ხელფასზე და თვეში მხოლოდ 60 მანეთს ვშოულობ. ახლახანს მეორედ დავბრუნდი "საოცრებების სამყაროდან". როგორც კი შესაძლებლობა გამიჩნდება, მეტს გამოვაგზავნი.

ბატონო გურამ, გთხოვთ შემატყობინოთ, რა მისამართზე გამოვაგზავნო ფული. მერწმუნეთ, ჯემალ თოფურიძე ძეგლად უნდა იქცეს.

გულწრფელად ვიზიარებ თქვენსა და ქართველების მწუხარებას.

პატივისცემით, იური ანტონოვი
ფსკოვი. 25.11. 1983.



ძვირფასო მანანა!

რა სამწუხაროა, რომ ვერ შეგხვდით. ბორის ძველაძის ქალაქში ვიყავით ჩამოსულები ახალგაზრდა მეცნიერთა და სპეციალისტთა ფორუმზე. 10 ოქტომბრიდან დღემდე თითქმის ყოველდღე ჩამოვდიოდით თბილისში იმ იმედით, რომ როგორმე თქვენი მეუღლის წიგნს ვიშოვნიდით, მაგრამ ამაოდ. დღეს ჩვენი სტუმრობის ბოლო დღეა, გადავწყვიტეთ მოგვეძებნეთ და სახლში მოგადექით, იმისათვის, რომ ეგებ თქვენგან აგვეღო ეს სანუკვარი წიგნი. სამწუხაროდ არც აქ გაგვიმართლა, თუმცა ბებიათქვენმა ჩვენს მიმართ დიდი გულისხმიერება გამოიჩინა. თავს ნებას მივცემ და გიტოვებთ ჩემ მისამართს. მე ვარ მოსკოველი ჟურნალისტი ტატიანა ბელოვა. მოსკოვში ახალგახრდეობა თქვენს მეუღლეს კარგად იცნობს. იგი ძალზე გამორჩეული ნიჭის მწერალია, მისი ყველა ნაწარმოები არაჩვეულებრივი მღელვარებით იკითხება. განცვიფრებას იწვევს მისი საოცრად ღრმა ფსიქოლოგია და რაღაც ენით აუწერელი ტრაგიზმი. მე სხვა ასეთ მწერალს არ ვიცნობ. ბოდიშს გიხდით, მოგონებების აშლისთვის, მაგრამ ცხოვრება ხომ მოგონებაა თავად, ხსოვნა კი _ არდავიწყება. აკადემიკოსმა ჯორჯაძემ გვითხრა, ქართველები თავიანთ გარდაცვლილ გმირებს არ დასტირიან, ისინი მათი სახელებით ამაყობენო.

კიდევ ერთხელ გიხდით ბოდიშს და ვწუხვარ, რომ ვერ შეგხვდით, ვკოცნი თქვენს ვაჟს, ალბათ მამას გავს, არა?

იყავით ბედნიერი.

ტატიანა ბელოვა
19 დეკემბერი 1985
თბილისი


წყარო - http://ertad.ucoz.com/publ/zogadi_st'at'iebi/ts_39_erilebi_jemal_topuridzes/2-1-0-14

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Sun Mar 06, 2011 12:25 pm

ოთხი უსათაურო ლექსი გაყვითლებული უბის წიგნაკიდან
1976წელი

ტყავისყდიანი ყვითელი ბლოკნოტი. გაცრეცილ, ვარდისფერ ფურცლებზე ჩაწერილი ოთხი ლექსი (მეხუთეს დიდი ნაფლეთი ამოგლეჯილია) _ 1976 წელი.
ჯემალ თოფურიძემ თავისი პირველი მოთხრობაც, “ლექსო”, შუა სამოციან წლებში (1975) გამოაქვეყნა ჟურნალ “ცისკარში”. პირველი წიგნი “დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია” მისი გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ, 1979 წელს გამოვიდა. ჯემალ თოფურიძის მთელი შემოქმედება სულ ცხრამეტი მოთხრობისგან და რამდენიმე ჟურნალისტური სტატიისაგან შედგება. ლექსები მის არქივში არავის უნახავს .

ვფიქრობ, იგი დედამისმა, გუგული დიასამიძემ, თავისთვის შეინახა და სიცოცხლის ბოლომდე ჩანთით ატარა. მერე იქ დარჩა, სადაც გარდაიცვალა _ თავის დასთან, ტუსა დიასამიძესთან. შარშან, გარდაცვალებამდე რამდენიმე კვირით ადრე ქალბატონმა ტუსამ ეს ბლოკნოტი მისი ძმის და ჯემალის უსაყვარლესი ბიძის, ნიაზ დიასამიძის ვაჟს თემურს გადაულოცა. თემურმა კი სულ ახლახან მე გადმომცა.
ასე გავიგე, რომ ჯემოს თურმე ლექსიც დაუწერია _ ოთხი ლექსი (მეხუთე ეტყობა თავად ამოხია ბლოკნოტიდან). ჯემალის ხელით ჩაწერილი ლექსი პირველად რომ დავინახე, გავოგნდი, მართლა მისია მეთქი, წამით ისიც კი გავიფიქრე, მაგრამ პირველივე სტროფიდან ვიცანი ჯემოს ხასიათი, მისი ფრაზა, მზერა, მისი სევდა და ჩუმი, ირონიანარევი იუმორი. მომეჩვენა, რომ ეს ლექსად დაწერილი მისი ძველი, დაკარგული ოთხი მოთხრობაა, რომლებმაც ოცდაცამეტწლიანი შორეული მოგზაურობის შემდეგ როგორც იქნა მიაღწიეს საკუთარ ნავსაყუდლამდე.

მანანა დუმბაძე
2010

Arrow

ჯემალ თოფურიძე


***
რამხელა გზას დავადექი
სულ მარტო, ფეხით,
ქალაქის ქუჩებს დილის ნისლი დაჰკრავს ლაქებად,
გადაუარა გრიგალმა ქალაქს
და კედლები გრიგალისფერ მტვერმა დაფერა.

ჯერ სძინავთ ალბათ გადარჩენილ უცოდველ ასულთ
და ესიზმრებათ ვარდისფერი ცისფრად სიზმრები,
რომ ათხოვებენ და უზადო ხვდება დედოფალს
ფარჩით მორთული სპილოსძვლისფერი პალანტინები.

სძინავს მთელ ქალაქს
მხოლოდ ჩემი ცოდვილი სული
დაძრწის ქუჩებში და სევდიან პრინცესას ეძებს,
თუ გაიღება სადმე კარი ხავერდდაკრული
და სასწაული გააშიშვლებს უხორცო ხელებს.

სძინავს მთელ ქალაქს
იმედია, ბედის ბორბალი
თავის უხმო ღმერთს ამ ქუჩებშიც შემოახედებს.


***
გათენებულა
სუსხი მისდევს გადაღლილ ლოთებს
აჰა, სარდაფი და საშველი ღამის სიზმრების
მეზობლის ძაღლი რა ხანია ნაცნობ ლოთს მისდევს
რომ ეჩხუბება საკუთარ თავს უცხო სიტყვებით.

გათენებულა
ბეღურები კივიან ერთხმად
მეზობლის ძაღლსაც ასე უაზრო მოსწყინდა დევნა
და ზეცის კიდე უსაშველოდ ნელა ფითრდება
გამხდარი ლოთი ხომ არაფერს არა ჰპირდება.

გათენებულა
შეწყდა სიზმარი და მოპარული საამო კოცნა
დღე ამუშავებს სათავისოდ საჭირო ფიქრებს
სინამდვილემ ხომ არასოდეს არ იცის მოცდა.

გათენებულა,
ლოთი აღარ უყურებს მიწას
ზეცას უყურებს
და თავის დარდს თვალებში ადნობს
ფიქრობს ოჯახზე, ფიქრობს ცოლზე რომ მიატოვა
ფიქრობს არაყზე, ძველებურად რომ აღარ ათრობს.

გათენებულა
დღე დააკვდა ქალაქის ქუჩებს
დღე იბადება _ ზეცა ამცნობს ხალხს ამ სიხარულს
დღე იბადება _ რეკავს სხივი ცისფერი ციდან
გზა მიეცით, დაუკოცნეთ ხელი სიყვარულს!


***
დაიღალა მთვარე
თხელი ღრუბლის კოცნით
ღრუბელს ეჩქარება
დრო არა აქვს მოცდის
მთვარე უკვე ვნებით
თაფლის სიტყვებს ღვენთავს
ღრუბელს ეჩქარება
მაგრამ მაინც ფეთქავს
გაიხარა მთვარემ
და გულისხმით უსმენს
ვეღარ ხედავს ვნებით
უკვე გამქრალ ღრუბელს


***
კვლავ შემხვდი დღეს
ნაცნობმა სევდამ დასერა მკერდი
ესეც ამიხდა
ისევ ხდები ფიქრების ღმერთი
რომ არ ვიცოდე
არა გშველის
ხარ ერთადერთი
ვერ დავივიწყებ ახალ ღიმილს
ვიხსენებ ძველსაც
ვიცი, რომ მითხრა
შეიძლება, დავტოვო ცოლი
არ მეუბნები
ოქროს ჯაჭვი გიჭირავს ხელით
ისევ მაგიჟებ ლერწამივით მოქნილი წელით
ისევ მახსენებ, რომ შენს სიცილს
არა აქვს ბადალი
ის ღამეები
ამქვეყნიური სიტკბო და ტანჯვა
სხეულის ბრძოლა
ღამენატეხის ვნების ნისლი
ნათალი მკერდი
იწყება ღმერთით
თავდება სიზმრით
ღამის წამება
კვლავ შემხვდი დღეს
და ნაცნობმა მზერამ დასერა მკერდი
თვალს ვერ გაშორებ
ერთადერთი ხარ
სიტკბოს ზღვა ხარ
ვიცი რომ მღუპავ
უკვე მაგიჟებს ახალი ვნება
მაგონებს ძველსაც.

წყარო - http://ertad.ucoz.com/publ/zogadi_st'at'iebi/jemos_leksebi/2-1-0-12

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Mon Mar 07, 2011 12:35 am

წინათქმა

“ერთხელ ქუთაისის მილიციაში” ჯემალის ერთ-ერთი პირველი მოთხრობათაგანია. ვინაიდან ეს მოთხრობა ნამდვილ ამბავს ასასხავდა და მისი პერსონაჟები კონკრეტული პირები იყვნენ, ჯემალი მის დაბეჭდვას ერიდებოდა. ამას გარდა, დარწმუნებული იყო, რომ მოთხრობას ასეთი სახით იმ დროს მაინც არ დაუბეჭდავდნენ. ამბობდა, ათი წლის მერე, თუ ამ ამბავმა აქტუალობა არ დაკარგა, ვიფიქრებ მის გამოქვეყნებაზეო.
ათი წელიც გავიდა ჯემალის გარდაცვალებიდან და ოცდაექვსიც. არცერთ წიგნში ეს მოთხრობა არ შემიტანია. ახალ გამოცემაზე მუშაობისას, კვლავ გადავიკითხე და თქვენ წარმოიდგინეთ, ახლა იგი ბევრად უფრო მძაფრი და აქტუალური მომეჩვენა, ვიდრე მაშინ, როცა დაიწერა. ამბავი, რომელიც მოთხრობაშია აღწერილი, დღეს იმდენად ტიპურია, რომ დარწმუნებული ვარ, კონკრეტულ პროტოტიპებს პერსონაჟებთან თავის გაიგივება აღარ მოუწევთ, რადგან როგორც მაშინ, საქართველო დღესაც ერთი დიდი მილიციაა მთელი თავისი “სიკეთეებით”. არც თხრობის სტილია მოძველებული, იგი სრულად გამოსახავს იმ უსაზღვრო ცინიზმს, აღვირახსნილობას და ძალადობას, რომელიც მოთხრობაშია აღწერილი.
განა რა არის 26 წელი მწერლობის ისტორიისთვის? არც არაფერი. მაგრამ, 26 წლის წინ დღემდე საქართველომ ხომ მართლაც ეპოქალური ძვრები გადაიტანა, და თუ გარდასული წლებში ნაამბობი ამბავი ვინმეს ერთ ნერვს მაინც შეუტოკებს, ეს მწერლის სიკვდილზე ღირსეული გამარჯვებაა. სამწუხარო არის ის, რომ ჭაობიდან თავის დაღწევის ის პატარა იმედი, რომელიც მწერალმა მოთხრობის ფინალში დალეული სანელივით დაგვიტოვა, იმედად დარჩა და დიდი სინათლე ვერც ამ ახალ ათასწლეულში ნახა. ისევ ბჟუტავს სანთელი პატიოსანი, კეთილი ადამიანების სარკმელში და მის გარეთ რა ხდება, მარტო ეშმაკმა უწყის.
ჯემალს ბედმა შემოქმედებითი დაღვინება არ აცალა, თუმცა პოპულარობა მას პირველივე მოთხრობებმა მოუხვეჭეს. იგი უჩვეულოდ მორიდებული და თავმდაბალი ადამიანი იყო, არასოდეს გაუცხადებია ხმამაღლა, როგორ უყვარდა და ტკიოდა თავისი სამშობლო. ეს მხოლოდ გარდაცვალების შემდეგ ამოვითხე მისი გაცრეცილი უბის წიგნაკიდან: “საქართველო თბილისში ასფალტდაგებულ ეზოებს მაგონებს, ოღონდ ეზოს ბეტონიან ნაწილს კი არა, იმ პატარა გადარჩენილ მიწას, კედელსა და ასფალტს შორის რომ არის მოქცეული, მომწყვდეული, ვიღაცას რომ დაურგავს ამ გადარჩენილ მიწაზე ცოტაოდენი მწვანე...” ჯემალი სწორედ ის ვიღაც მებაღე იყო, რომელიც ასფალტსა და კედელს შორის დაჟინებით რგავდა ცოტაოდენ მწვანეს”.

მანანა დუმბაძე
2008


ჯემალ თოფურიძე

ერთხელ ქუთაისის მილიციაში


ქუთაისში ვიყავით ჩასულები პრაქტიკაზე. პედაგოგიური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელში დაგვაბინავეს. ძალიან გავდა ბოსელს. ერთი კვირა იყო გასული დაახლოებით,
ბიჭებმა რესტორანში წასვლა რომ გადავწყვიტეთ. სამადლოში დავლიეთ. გვიანი იყო, რომ ვბრუნდებოდით. მე და კიდევ ერთი ნელ-ნელა მივუყვებოდით ქუჩას. იმასთან რატომ შემოვრჩი, ან რატომ მივსეირნობდი, არ ვიცი. რაღაცას მიყვებოდა რომელიღაც „გრუპაზე“, რომ-
ლის ფირფიტაც ახალი ნაშოვნი ჰქონდა. ძალიან გახარებული იყო. ხომ არიან კრეტინები, ასეთ რამეებზე რომ აფრენენ. მაგალითად, თავიანთი მანქანისთვის ნაშოვნი იტალიური ფარით.
ლამაზი იყო ეს ჩემი თანამგზავრი. უფრო სწორედ, გოგოებს მოსწონდათ... ჩემამდე არ დადის,
ასეთი მაღალი, გამოყვანილი ტანის მქონე ბიჭების მოწონება.
ო, რა თვითდაჯერებულები არიან ეგ უბედურები ქალების საკითხში (ყოველთვის აქვთ ფული ჯიბეში; კაპიკს ვერ გააგდებინებ და ექნებათ, აბა რა იქნება). ასეთ ტიპებს ყოველთვის კარგად აცვიათ. ყოველთვის, როგორც თვითონ იძახიან, ფორმაშია რიან და ყოველთვის გიჟდებიან ქალები მაგათზე, თვითონ კი აღარ შეუძლიათ. ან შმოტკებზე და პლასტინკებზე აფრენენ, ან იმას შემოგჩივლებენ, რომ აღარ შეუძლიათ, ამდენი ქალები. იმდენ ტყუილს ყვებიან, რომ მერე თვითონ ჯერათ, რომ მართლა ნახმარი ყავთ მთელი თბილისის ლამაზმანები. არადა, ჩვენში რომ დარჩეს, მართლახ შირად გამოსდით, თანაც კარგ გოგოებთან. გამოუვათ თუ არა, ლოგინიდანვე მირბიან, რომ გიამბონ, როგორც თვითონ იძახიან, თავიანთ ახლად აღებულ ციხესიმაგრეზე. თანაც რა ბინძურად ყვებიან, ბოროტად: „ჯერ ხოლი ფიგავხადე... მაგის დედა!..“ვიცი, საშინელი ბოღმით ყვებიან, თითქოს კი არ იცხოვრეს იმათთან, მოკლეს, ჩაქოლეს ქვებით, დაასახიჩრეს, დახვრიტეს. ეს იდიოტკებიკი, მაინც ცხოვრობენ მაგათთან. ხშირად, საკმაოდ ჭკვიანებიც. ვერაფერს გაუგებ ქალებს. მე ვიცნობდი ერთ გოგოს, რომელიც, დაახლოებით ასეთი ნაძირალას საყვარელი იყო. ჩემს კურსზე სწავლობდა. მაგნიტოფონზე მოასმენინა ვიღაც უარესმა ნაძირალამ საყვარლის წვრილად ნაამბობი, როგორ ხტებოდა ლო-
გინში ის გოგო, დაფეხს რა სიმაღლეზე სწევდა. როგორი ტრუსიკი ეცვა და მიუხედავად იმისა,
რომ ლამაზი იყო, კარგი ქალი მაინც ვერ იყო. ზოგჯერ გულსაც ურევდა. თავიჩ ამოიხრჩო იმ გოგომ (და ერთსიტყვიანი წერილი დატოვა მხოლოდ—„მაპატიე“). არა, სულელები არიან ეს გოგოები, რაც არ უნდ აჭკვიანები და კარგები იყვნენ, მაინც ძალიან სულელები არიან.
ასეთ ტიპებს მე რატომღაც ძალიან ვუყვარდები, ვინმეს სიყვარული თუ კი შეუძლიათ მაგათ. ვუყვარდები კი არა, უბრალოდ, რაღაცნაირად ამეკიდებიან და აღარ მშორდებიან ხოლმე.
ალბათ, იმიტომ, რომ რადგან ხმას არ ვიღებ, ჰგონიათ, საშინლად მომწონს მაგათი უაზრო ლაპარაკი ფირფიტებსა და ქალებზე. იმიტომ ვუსმენ, არა, უფრო ისე ვაკეთებ, ვითომ ვუსმენ,
რომ მერიდებასავით, ისე გულღიად ყვებიან ამ პლასტინკებზე და რაღაც „გრუპებზე“. კიდევ იმიტომ მერიდება, რომ მე არ მიყვარ სისინი, ძალიან არ მიყვარს. იმათგან კი სიყვარულის მსგავს რაღაცას მაინც ვგრძნობ. ჰო, უფრო ამიტომ მერიდება.
მოკლედ, ასეთ ტიპთან ერთად მოვდიოდი, გაგა ჰქვია. ჩვენს უკან კიდევ ვიღაცეები მოდიოდნენ, სულ უცნობები. მთვრალები იყვნენ ისინიც, ილანძღებოდნენ. უცებ მილიციის მანქანა გაჩერდა, „ჩორნი ვარონკას“ რომ ეძახიან, ის და ბევრი ფორმიანი გადმოლაგდა იქიდან.
—ე, ჩაჯექით ახლა! — მიმართა ერთ-ერთმა მთვრალებს. ეტყობა, ყველაზე უფროსი ვინც იყო ჩინით, იმან. არ ვიცი, „პაგონებში“ ვერ ვერკვევი.
—რეიზა? — ერთი კი იკითხა ყოველი შემთხვევისთვის ვიღაცამ.
—არ იცი, ვალერია, რეიზა ხო?! — სახელით მიმართა მილიციონერმა იმას.
— ჰე, წევიდეთ, წევიდეთ! — თქვა ახლა სხვამ— რას გვიზამენ იმისთანას, რომ არ უქნიათ ჯერ?!
—რეიზა? — გასცინა მილიციონერმა. — რეიზა და ან მოკლავთ ვინმეს, ან სახში შეუვარდებით და უარესს უზამთ!
უარესში რას გულისხმობდა, ვერმივხვდი.
ცხვრებივით შევიდნენ მანქანაში. ასე, თავის ნებით მილიციაში წასული ხალხი, არც მენახა. ეტყობა, შეჩვეულები იყვნენ. მერე დავრწმუნდიამაში.
—ნუღარ იყურები, ისე წამოდი. — ვუთხარი გაგას. გამომყვა. თავს მაინც ატრიალებდა.
—ნუ ატრიალებ ბიჭო თავს!
— ერთი ამათი დედა ვატირე! — ძველბი ჭობის დამტკიცება მოინდომა.
—სად მისეირნობთ თქვენ? — მომესმა უკნიდან ხმა.
—არ გაიხედო! — გავაფრთხილე კიდევ ერთხელ.
—თქვენ გეუბნებიან, თქვენ! — არ მოგვეშვა ხმა.
—ჩვენ? — ვითომ არ ვიცოდი, ვის ეუბნებოდნენ.
— ჰო, ჰო,თქვენ!
გავჩერდით.
—მოდით აქანე! თქვენც წამობრძანდით! თუ, მოსაწვევები გამოგიგზავნოთ?! — ენამახვილობის გუნებაზე მოვიდა „უფროსი“.
—არაა მაგენი ჩვენთან! — თავი გამოყო ვიღაცამ მანქანიდან ჩვენს გადასარჩენად.
—არაა მაგი შენი საქმე! —გაჩუმდი ავთოია, თვარა, იცი შენ ჩემი ამბავი! — ყველას იცნობდა უფროსი.
—არა ვართ ჩვენ მაგათ თანერთად!— ვცადე მეც თავის გამართლება.
—მაგას იქინე გავარკვევთ, ვინ ვისთან ხართ და რაფრა ხართ!
—დამიჯერე შალიკიე უფროსო, არაა მაგენი ჩვენთან!
— ჩეიკმინდე ხმა!
—წამოით, თქვენ გელაპარაკებით!
—კი მარა, რატომ? — მოვინდომე სიტუაციაში გარკვევა.
—იქანე გეტყვით!
—წამო დიბიჭო, ვეკაიფოთ. — მითხრა ჩუმად გაგამ.
მე გამახსენდა, რომ გაგას მამა რაღაც, დიდი კაცი იყო თბილისში. ეგ კი არა, სულაც „ემვედეში“ მუშაობდა.
—უთხარი ვისი შვილიცა ხარ და აღა რწაგვიყვანენ.— ვუთხარი მე. სულ რამდენიმე ნაბიჯი გვაკლდა უფროსამდე.
—პირიქით, იქ ვეტყვი, რომ მიგვიყვანენ. ნახე, როგორი პატივით გამოგვიშვებენ, მაინც მეზარება ფეხით სიარული.
—რაკასოვსკიში ხო არგეშლება, ბიჭო, მამაშენი?!
—შენ არხეინად იყავი!
—უთხარი, გაგა!
—წამოდი!
—არა ვართ ჩვენ არაფერ შუაში, ბატონო!— რადგან გაგამ არ ქნა, ისევ შევეცადე თავის დაღწევა.
—წამოით ახლა, არ მაქვს მე თქვენი დრო! — ძალიან საქმიანად გვითხრა უფროსმა.
მეტი რა გზა გვქონდა, ჩავჯექით.
—ნახავ, რასაც გვიზამენ.— გადავუჩურჩულე გაგას.
—ფეხებს ვერ მოგვჭამენ!
ყველანი ერთად შეგვყარეს სამორიგეოში. ისინი ძალიან შინაურულად იქცეოდნენ, ერთმანეთში ლაპარაკობდნენ, სიგარეტს ეწეოდნენ. ზოგი ჩამოჯდა, ზოგი კედელს მიეყრდნო, ისე, როგორც საკუთარ სახლში. მივხვდი, რომ მილიციის სამორიგეოს „ზავსეგდატაებთან“ მქონდა საქმე, თუმცა, ამას მაშინ მივხვდი, სახელებით რომ დაუწყეს ერთმანეთს ლაპარაკი. ჩვენც კედელთან დავდექით, ოღონდ, მოპირდაპირ ეკედელთან.
—ოხ, ოხ, ოხ, რა სასტავია ბიჭო?! რას დაგამუშავებთ ახლა, ზალიკო უფროსი?! — აღტაცება ვერ დაფარა მორიგემ.
ჩვენს წინ სკამზე კიდევ ერთი მილიციონერი იჯდა თავის მსხვერპლთან ერთად. ისე,
ძნელი გასარჩევი იყო, ვინ ვისი მსხვერპლი იყო. ორმოცი-ორმოცდახუთი წლის ქერათმიან კაცს,
ახალდ-ახალინაცრისფერი კოსტუმიეცვა. ისეთი გალსტუკი არც მენახა,იმას რომ ეკეთა გაქათქათებულ პერანგზე, ოქროსფერი სამაგრით. სამაგრს შუაში თვალი ჰქონდა, რომელიც ძალიან ბრწყინავდა. ეტყო- ბოდა, არ იყო უბრალო თვალი, და არც სამაგრი იყო მარტო ოქროსფერი. ყურადღებას მიაქცევდი, ისე არხეინად იჯდა, იმათზე უფრო თავისუფლად,
ვინც ამ დაწესებულების ხშირი სტუმარი იყო. ისიც ეტყობოდა, რომ პირველად იყო აქ, ისე ათვალიერებდა სახურავიდან ჩამოსული წვიმით დასველებულ და გაყვითლებულ კედლებს. ჩვენებურს ნაღდად არ ჰგავდა. არც ჩვენზე ნაკლები ჰქონდა დალეული. ფეხი ფეხზე გადაედო,
გადადებულ ფეხს ზევით-ქვევით აქნევდა და „შირაკა სტრანა მაია რადნაია“- ს ღიღინებდა.
ყველანი უფროსის მოლოდინში ვიყავით. კარგა დიდხანსაც გვალოდინა. უკეთესი იქნებოდა, საერთოდ არ მოსულიყო. სამორიგეოს კარები გაიღო და ოთახში გაწრიპული კაცი შემოვარდა, ამ სიტყვის სრული მნიშვნელობით. კი არ შემოვიდა, შემოვარდა. თმები აწეწილი
ჰქონდა, ჭაღარა გარეოდა. თმების აწეწვაში და შემოვარდნაში ეტყობოდა, რომ ძალიან ნერვიული იყო. პალტო ფორმაზე ჰქონდა მოსხმული. იმ პალტოს მოხურვაზეც ეტყობოდა,
რომ ნერვიული იყო. კიდევ სამი ფორმიანი შემოყვა, ჩასუქებულები, ჯანიანები. გაწრიპულის შემოსვლისთანავე მოშინაურებული ბიჭები კედელს აეკვრნენ, მილიციონერები გაიჯგიმნენ.
და მიუხედავად იმისა, რომ მათთვის არც შეუხედავს, ყველამ ჩესტი აუღო. ორი აზრი არ შეიძლებოდა გაგჩენოდა— მილიციის უფროსი იყო, ანუ, ზალიკო უფროსი.
—რას გიზამთ, რომ იცოდეთ?! თვითონ არ ვიცი, რას გიზამთ!—ვერაფრით ვერ ახსნა სიტყვებით თავისი მომავალი გეგმა.
შიშისაგან ხელის მტევნებში ცივი ოფლი გამომივიდა. გაგას გადავხედე. ძალიან ჩვეულებრივად იდგა. ყოველ შემთხვევაში, ასეთი სახე ჰქონდა.
—მოგიყვანეს ხო, მაინც?! არა, აგენი გადამრევენ ბიჯო! — ხმას დაუწია უცებ, თითქოს თავის თავს ელაპარაკებოდა.
—აღარ უნდა დაგადგეთ ბიჭო საშველი? აქანე უნდა იყოთ სულ? დეიწყეთ ბარეღამ მუშაობა ჩემთან, თქვენი დედა ვატირემე!
უფროსმა გაიარ-გამოიარა ოთახში.
—ჩვენთვის მოვდიოდით, პატივცემულო! — ჩუმად თქვა ერთმა და იმისთანა სილა მიიღო,
რომ თვალები დავხუჭე. რომ გავახილე, სისხლს იწმენდდა ძალიან მშვიდად. ტიროდა.
—თქვენთვის მიდიოდით, არა? თქვენთვის! რესტორნიდან გამოხვედით და სახლებში მიდიოდით ყველა, არა?! დედიკოებს რომ არ შეშინებოდათ, ბატკნებივით მეივლიდი თქუჩებს;
ოხ, რასგიზავთ, თვითონ არვიცი! — მე მგონი, იმაზე უფრო ბრაზდებოდა ზალიკო უფროსი, რომ არ იცოდა, რა უნდა ექნა.
—და მერე როდის, ბიჭო, როდის მჭრით თავს, ამისთანა სტუმრები რო გვყავს ქალაქში?! ხო იცით, ბიჭო, ვინაა ჩამოსული, არა, ხო იცით ვინაა ჩამოსული?!
ყველას თავი ჰქონდა დახრილი. არ ვიცი, უცოდინარობის თუ ზრდილობის გამო.
—არ იცით, არა?!
—არ ვიცით, პატივცემულო! — გაბედა ერთმა.
—მერაბია, უთხარი! — დაიგმინა ზალიკო უფროსმა. მერაბია გაიჭიმა, პაგონებს მოავლო თვალი და პათეტიკური ხმით მოგვახსენა.
—თლა უფროსი რომაა ჩვენი, იქიდან, — მარჯვენა ხელი ზევით აწია— იმისი სიძე! ჟურნალისტი და საზოგად ომოღვაწე! — .... პატივსაცემი სტუმარი!— დაამთავრა მერაბიამ და ისე შეხედა ზალიკო უფროსს, „ხომ კარგად ვთქვიო“ — ეკითხებოდა.
—იქიდან. — ჩურჩულით დააყოლა უფროსმა და ამ დროს ჩვენ დაგვინახა.
—აგენი ვინ არიან?
—აგენი, ზალიკო უფროსო, ამგენთან ერთად მიდიოდნენ— უპასუხა იმან, ჩვენ ვინც წამოგვიყვანა. ოღონდ, ზალიკო უფროსის პასუხისთვის ყური არ დაუგდია.
—აგივინააბიჯო? — ახლა ნაცრისფერკოსტუმიანის „პატრონს“ ჰკითხა.
—აგი, ზალიკოუფროსო... — დაიწყო „პატრონმა“.
—რატო არ დგას ბიჯო ფეხზე? — შეაწყვეტინა უფროსმა.
—იმისთანა ჯიუტია ზალიკო უფროსო, რაც შემოხვედი, ვეჯიკავები უკნიდან, ადექი-თქვა! რაც მევიყვანე, სულ „შირაკა სტრანა მაია რადნაია“-ს მღერის.
—რუსია?
—არა მგონია, ზალიკო უფროსო, უკრაინელს უფრო ჰგავს. შეიძლება, ბელორუსიც იყოს.— გამოაჩინა გეოგრაფიის ცოდნა „პატრონმა“.
—დათვრებოდა სადმე.
—ნამდვილად!
—ვინაა ბიჯო? — რა ვიცი ზალიკოუფროსო, არ მაჩვენა საბუთი არაფრით, შენ უფროსს მოველაპარაკებიო.
მილიციის უფროსმა უცებ ფერიდაკარგა.
—რა ქნა ამან?! — ჰკითხა ცოტა ხანში.
—რა ქნა და კინოთეატრ ქრონიკის წინ, იმ განათებულზე, შუა ქუჩაში ხეს მიაფსა. მივედი და რას შობი-თქვა, ვუთხარი. რაღაც ჩაიბურტყუნა, ან უკრაინულად ან ბელორუსიულად— არ ეშვებოდა
მოძმე რესპუბლიკებს „პატრონი“. — გამისავსავა მარცხენა ხელი და არაფრით არ მიმაკარა, სანამ არ მორჩა ფსმას. ჯიუტია ძალიან.
—ჯიუტია ხო, ენვერია?!
—ნამდვილად.
—ხესთან ფსავდა ხო, ენვერია?!
—კი უფროსო და მღეროდა!
დიდხანს იდგა გაფითრებული სახით ზალიკო უფროსი. მერე, ეტყობა, მთელი ძალღონე მოიკრიბა.
—არ მოფსავდა მაგი, შე უბედურო!— უცნაური ხმით თქვა.
—არ მოფსავდა კი არა, მორწყა, თუ რამე ყვავილი იყო ხის გარშემო; კაი ხანია არ ყოფილა წვიმა,
აყვავდება ახლა იქაურობა. —გაეღიმა თავის ნათქვამზე და თავმომწონედ გადმოგვხედა ყველას.
—არ მოფსავდა მაგიმეთქი, შეუბედურო, გეუბნები!
—რავა გეკადრებათ ზალიკო უფროსო?!— გაუკვირდა ენვერიას.
—შტერი ხარბიჯო, შენ?! არა-თქვა, რომ გეუბნები!
—ყველა შავ კუბოში ჩამიწვეს, ზალიკო უფროსო!— უკვე ეტირებოდაპატრონს.
უფროს იფრთხილად მიუახლოვდა ნაცრისფერკოსტუმიანს.
—Ваши документы! Очень попрошу и извиняюсь!
ერთმანეთს გადავხედეთ.
ნაცრისფერკოსტუმიანმა პიჯაკის გულის ჯიბიდან ძალიან წითელი ტყავის წიგნაკი ამოიღო და ორი თითით გაუწოდა წელში მოხრილ მილიციის უფროსს.
Союз Журналистов СССР. ოქროსფრად ეწერა წიგნაკზე.
ზალიკომ მოკრძალებით გახსნა, უაზროდ ამოგვხედა დ აისევ გადაავლო თვალი მერაბიას, და ენვერიას რომ არ მიესწრო, იატაკზე დავარდებოდა.
—წყალი! — დაიძახა ვიღაცამ. წყალი მოიტანეს და სახეში შეასხეს. როგორც იქნა, მოვიდა გონს მილიციის უფროსი, ენვერიას ჩააშტერდა:
—აგია ბიჯო ის! ხომ გითხარი, არ მოფსავდა, შენი დედა ვატირე მე!
სამორიგეო გარინდული იყო.
—Ничего, ничего, —ცოცხლად წამოდგა ნაცრისფერპიჯაკიანი და მილიციის უფროსს ძალიან მეგობრულად მხარზე ხელი მოუცაცუნა.
—Это часто бывает; недаразумение и все!
—Вы не представляуте! — ფეხზე წამოხტა უცებუფროსი, რაც იყო, იმის ნახევარი გამხდარიყო—
в какоь я в этом, თქვენი ჭირიმე! — ნაცრისფერკოსტუმიანი გასასვლელისკენ მიდიოდა.
— Вы не представляуте! — იმეორებდა ერთი და იგივეს მილიციის უფროსიდა „დვარნიაშკა“
ძაღლივით უკან მისდევდა.
— Вы не представляуте, что я с ним буду делать!— უთხრა, კარებთან რომ იყო მისული. ნაცრისფერკოსტუმიანს ზედაც არ შეუხედავს.
—Я каленебзе стану შენი ჭირიმე!—„ვაბანკზე“ წავიდა მილიციის უფროსი და ფეხებთან წაუჩოქა.
— Что вы?!—სწრაფად ასწია მსუბუქი მილიციის უფროსი ნაცრისფერკოსტუმიანმა.
—Я с вами!..
— Вы здесь нужны!—მკაცრად უთხრას ტუმარმა.
—Так точно!— იყვირა და ჩესტი აუღო ზალიკომ
— ანზორია, მანქანა!
სტუმარიგავიდა.
პირველად შემეცოდა მილიციელი, თუმცა, ზალიკოუფროსმა მალე მოსპო ეს გრძნობა ჩემში.

„დავიღუპე“!— თქვა თავისთვის.
ის ცოტა ხანს გაოგნებული იდგა კარებთან. მერე, ეტყობა სტუმრის დანაბარები გაახსენდა, —„ Вы здесь нужны“- ო. ამაში მაშინ დავრწმუნდი, კარებთან რომ მივიდა. ისეთი სახე ჰქონდა, პირველივემ, ვინც იქიდგა, კარგად იცოდა, რაც უნდა ექნა.
—თემურია, შე გაუბედურებულო, მაჩვენე ვენები! — ათრთოლებული ხმით უთხრა.
თემურია გაუბედურებულმა ძალიან უხალისოდ აიწია პერანგისსახელოები.
—ოხხხ! — დაიხრიალა მილიციის უფროსმა და მუშტი კბილებში გლიჯა.
—კარგი ახლა, პატივცემულო! — თქვა თემურიამ, რომელმაც ამ წინადადების მერე წინა კბილი გადმოაფურთხა და ძალიან დინჯად მიიდო ცხვირსახოცი.
—ვალერია დაგლახავებულო!— კედელზე აკრულ მწკრივს დაუყვა ყველაფრისგან ერთად გამწარებული უფროსი— გადმოაპირქვავე ჯიბეები!
—შტერი კი არ ვარპატივცემულო, აქანე წამომეღო რამე!
პასუხს სილამოყვა.
უფროს სყველა პატივისცემით მიმართავდა.
ვალერიამ „გადმოაპირქვა ვაჯიბეები“ და დაგვარწმუნა, რომ შტერი არ იყო, რის გამოც კიდევ სილით დაჯილდოვდა.
—მეტკინა, პატივცემულო! მორიგის წინასწარმეტყველებას საზღვარი არ ჰქონდა.
—შენ, შე საცოდავო შენ! კიდე ქურდავ დედაშენს ხო? ბიჯო, სხვა მაინც გაქურდე, შე უპატრონო შენ!
დედის გამქურდავმა მუცელში მიიღო ზალიკო უფროსის გამხდარი და ძვლიანი მუშტი.
თვალები ისევ დავხუჭე. გული მერეოდა. ჩვენი რიგი ახლოვდებოდა.
—სვავ არა, კიდო, შე გლახაკო, შუშებს ამტვრევ ხო, კიდო რესტორანში?! ნუგზარამ, ეტყობა, ძალიან კარგად იცოდა, რომ ხელი არც იმას ასცდებოდა და უკმეხად უპასუხა: —სხვათა შორის, ბატონო ზალიკო, ამ ბოლო დროს, ჩემი დედა ნუ მომიკვდება, ორი დიდი შუშა შემომატყდა მხოლოდ! ერთი იქანე, ქუთეისში რომ შემოდიხარ, „ მის დობროი ნადეჟდი“- ს რომ ვუძახით და მეორე, თქვენს სახლის წინ რომ პატარა სასადილოა, იქანე!
—ოსტრობ ხო?
—კი! დაეთანხმა ნუგზარა ლოთი და გაშლილი ხელი დაიმსახურა ყბაში.
—ქრისტეს უთქვამს, თუ არ ვცდები, ზალიკოს ვენაცვალე! —იმავე ხმით გააგრძელა ნუგზარამ; — ვინმემ თუ გაგარტყა სახეში ცალ მხარეს, მეორე შეუშვირეო; — ვერ გადასცა კარგად ქრისტეს დანაბარები მილიციის უფროსს. სამაგიეროდ, სახის მეორემ ხარე მიუშვირა კარგად. ისე კარგად,
რომ ზალიკო უფროსმა შესცინა და ისე გაარტყა.
—ვა იშენს პატრონს უბედურს, რავა დაგბრუციანებია თვალები, ბიჯო, ამისთანა ბრუციანი ნახევარ საათში რაფერ შლი მთელ ჟიგულს, მასწავლო იქნებ?! — გადავიდა შემდეგზე.
ჟიგულის „კონსტრუქტორმა“ თავი დახარა.
—შენგეკითხები მე!
—რა ვიცი!? გამოიჩინა „სკრომნოსტი“. იმას, რატომღაც არგაარტყა უფროსმა. მაინც, ქურდი იყო.
—დედა, დედა, ესეც აქანეა ბიჭო?! ო, რა ვაჟკაცი ხარ, შენი ჭირიმე!? რა მოწონთ ამ დაგვაჯულის მაინც ამ ქალებს!? რას შობი ბიჭო, აუპატიურებ კიდო ჩამოსულებს?!
ქალების რისხვა ნუგზარას არ ჩამოუვარდა.
—თქვენ წარმოიდგინეთ, ზალიკო ბიძია, ჩამოსულებს შევეშვი. რაცხა უბედურობა ჩამოაქვთ თურმე თან. ადგილობრივი კადრებითაც მშვენივრად ვკმაყოფილდები.
თვალები წინასწარ დავხუჭე. ისე, რომ ვერ დავინახე, როგორ გაარტყა. კვნესა მომესმა მხოლოდ.
—დაგალპობთ! სულს ამოგხდით! დედას გიტირებთ! — ყვიროდა გაცოფებული უფროსი;
— რავა შემარცხვინეთ დღეს, რავა მომჭერით თავი! შენ, შენ რას გიზავ, იცი?! „პატრონს“ მიმართა. — შენ ამათზე უარესს გიზავ შე დებილო, შენ! რა გინდა შენ მილიციაში, ბიჭო?!
რამდენჯერ უნდა გითხრა შე უნამუსო, გეიგე ჯერ, ვინ არის და მერე დეიჭირე-თქვა?!
ჩაყარეთ აგენი სუყველა, ნუგზარა და ეს „ნაშამორი“ ვაჟკაცი კარცერში!
ეგენი ვინა რიან, ბიჯო?!
ჩვენი რიგიც დადგა. გაგას შევხედე, იქნებ თქვას რამემეთქი. ჩემზე თეთრი იყო. ვითომ,
არ ესმოდა კითხვა.
—ჩაყარეთ მაგენი-თქვა!—გაიმეორა.
ისინი ჩაყარეს.
—არა, აგენი ვინ არიან?! — ძალიან დაინტერესდა უფროსი და გაუხარდა, ახალი საქმე რომ გაუჩნდა.
—არ არიან მაგენი ჩვენთან ერთად! — თქვა კარებიდან უკვე გასულმა ნუგზარიამ.
—ესენი უფროსო, მაგათ წინ მიდიოდნენ და ყოველი შემთხვევისათვის წამოვიყვანე!
—ჩვენ თბილისელები ვართ.—დავიწყე მე, რაც შემეძლო, ზრდილობიანი ტონით. —აქ პრაქტიკაზე ვართ ჩამოსულები; პედაგოგიური ინსტიტუტის საერთო საცხოვრებელში
ვცხოვრობთ. ამ საღამოს რესტორანში ვიყავით. რომ ვბრუნდებოდით, მაშინ წამოგვიყვანეს;
იმათ ჩვენ არ ვიცნობთ.
—არ იცნობთ? — ძალიან სერიოზულად მკითხა ზალიკო უფროსმა და გაისეირნ- გამოისერნა სამორიგეოში.
—არა, ბატონო!
—სულ არიცნობთ?
—არა, სულ არ ვიცნობთ!
—იქნებ გაგახსენდეთ რომელიმე.
—არა ბატონო, საიდან, წარმოდგენა არა გვაქვს!
—თბილისელები ხართ?
—კი.
—ნამდვილად?
—კი, ნამდვილად თბილისელებივართ, შეგვამოწმეთ თუ გნებავთ!
—ოხ თქვენი თბილისელი დედა ვატირე მე! — დაიღრიალა ზალიკო უფროსმა და ყველა მოლოდინ სგადააჭარბა.
—დაგალპობთ!
—ჩვენ ბატონო...— სიტყვის დამთავრება ვერაფრით ვერ მოვასწარი, საშინელი დარტყმა ვიგრძენი ცხვირში. არც ხელი დამინახავს, დარტყმა ვიგრძენი მხოლოდ და დიდი ბურთულები დავინახე ჩემს წინ; კიდევ, თბილი სითხე როგორ გადმოიღვარა ჩემი ცხვირის ნესტოებიდან ტუჩებზე და ნიკაპზე. თვალები გავახილე. რაღაცას მიყვიროდა ის იდიოტი. არ მესმოდა.
„როგორ გავს ავჩარკას“?! — ამეკვიატა ეს სულელური წინადადება ამ გამწარებულზე, „როგორ
გავს“?! ეტყობა, რაღაცას მეკითხებოდა. სად მქონდა პასუხის თავი? კიდევ მომხვდა ხელი, ოღონდ ახლა ყურში. ყურმა დაიკივლა. კივილი მეორე ყურსაც გადაეცა. ვხედავდი, როგორ ამოძრავებდა პირს და როგორ ებერებოდა ძარღვები სახეზე. „როგორ გავს“?! — ვფიქრობდი მე.
ერთი კიდევ მომხვდა; კედელს მივარტყი თავი. კიდევ მომხვდა და ახლა რაღაცა რბილს მივარტყი. რომელიღაც მილიციელს, ისე, რომ უფროსს არ დაენახა, ხელი მიუდევს კედლისათვის, ქვისთვის რომ არ მიმერტყა თავი. მერე სულ დაბნელდა გარშემო, გონება დავკარგე და მოვისვენე. რამდენ ხანში მომიყვანეს გონს, არ ვიცი. ერთი იყო, რომ წითელი მაგიდის პირდაპირ, სკამზე ვიჯექი, თავი და ცხვირი საშინლად მტკიოდა, პერანგი სისხლში მქონდა. სულ სველი ვიყავი წყლისაგან. წითელი მაგიდის შუა ადგილას უფროსი იჯდა. მისგან მარჯვნივ და მარცხნივ, ვიღაც ხალხი. ყველას „შტაცკი“ ეცვა და ყველა ძალიან გავდა ერთმანეთს. გაგა ჩემს გვერდით იდგა. ფორმიანები აღარ იყვნენ ოთახში.
—როგო რხარ? — მკითხა გაგამ, რომელსაც ხელი არ ჰქონდა დაკარებული. ეტყობა, მისი ჯერი რომ მოვიდა, მაშინ ახსენა მამამისი. დედის შეგინება მინდოდა, დამპალი რომ მეჯდა წინ, მაგრამ
იმიტომ არშევაგინე, ჩემს პასპორტს, სტუდბილეთს და კომკავშირის წიგნაკს ხელში კარტივით ჭრიდა.
—რას მერჩოდი, რატომ მცემე? — ენის ბორძიკით ვკითხე.
—გაჩუმდი, თვარა კიდე მოგხვდება! კაი კიდევ, რომ მამამისის შვილია აგი! მანქანა გელოდებათ და წაით!
ბოღმა მახრჩობდა. ფეხზე წამოვდექი, დავბარბაცდი. გაგა შემეშველა, ხელით მოვიშორე.
—არსადაც არ წავალ!
—არ წახვალ, ხო?!
—არ წავალ! — იქ რა მინდოდა, ახლაც არ ვიცი. იქ არაფერი არ მინდოდა. იმის საწინააღმდეგოდ მინდოდა გამეკეთებინა რამე მხოლოდ. უფროსმა ღილაკს დააჭირა ხელი. ვიღაც შემოვიდა.
—ჩაიყვანე ქვევით! იგი მკვდარი რო გვყავს, ის დააბანიე, გამოფხიზლდება!
—ვერსადაც ვერ ჩამიყვან!
—მშვიდობით გეუბნება ბიძიკო და ნუღარ გააბრაზებ მეტს— მითხრა ერთ-ერთმა.
—ეს მშვიდობაა? —სისხლიან პერანგზე დავიდე ხელი.
—ბიჭო, მილიონი კაცი მოყავთ აქ, რა ვქნა მე?! — უკან იხევდა უფროსი.
გაგას მამამ თავისი გააკეთა. —„დიდი კაცი“ უნდა მყავდეს მამა აუცილებლად? — ახლა მე
ვკითხე. ეტყობა, კითხვა იმანაც ჩემს უკან დაწეულ ნაბიჯად მიიღო და მეგობრული ანგლობა სცადა.
—ისე, არ იქნებოდა ცუდი.
—კი მაგრამ, იმ მილიონში ერთს ხო არჩევ და ხო უჩოქებ მუხლებზე?
კოლეგებში ასეთ შეურაცხყოფას არ ელოდა და პატარა ბიჭივით აენთო.
—მტყუანის?!
—იმის მაგივრად, რომ დედა შემეგინებინა, ეგრე-თქო!— მივუგე.
—დაგალპობ, ბიჭო! ამას გავუშვებ და შენ დაგალპობ!— თვალით მაჩვენა გაგაზე და ფეხზე წამოდგა.
„დაგალპობ!“— ეს სიტყვა ძალიან უყვარდა. ალბათ, თავის თავს აგინებდა—ცის სინათლეს მოგანატრებ!
—ფეხებს ვერ მომჭამ!
—იმისთანას გიზავ, ფეხებს თვითონ დაიჭამ! შვიდწლიანზე გაგიშვებ, შე ნაბიჭვარო! — ვიღაცამ თვალით მანიშნა, არ გინდაო.
უფროსი წამოდგა, წყლით სავსე გრაფინი აიღო ხელში.
—ხომ ხედავ ამ გრაფინს, ხომ კარგად ხედავ?! ახლა ამგრაფინს ავიღებ და ჩავირტყავ თავში,
მერე შენი თითების ანაბეჭდებს გადავიტან ამაზე. მერე ეს პატივცემული საზოგადოება დამიმოწმებს, რომ შენ ჩამარტყი. ექსპერტი დაადგენს, რომ მთვრალი ხარ.
—ამას რას უშვები?— ვკითხე გაგაზე.
—მაგი იტყვის, რომ შენზე ადრე გამოუშვეს.
—არ იტყვის!
—მაგი იტყვის.
იმ ნაბიჭვრისაკენ არ გამიხედავს. ხმას არ იღებდა, ტირილი მესმოდა მხოლოდ.
ცრემლები ყელს მტკენდა.
—ვერ ჩაირტყავ!
—ამა თხედავ? — ერთი ხელით თმა გადაიწია თავზე.
სამი იარა ჰქონდა, გულისამრევი.
—ეს ერთი, გრაფინკაა, ორი, რკინისკეტი, სარი. ახლაც ხეხავს იქანა, იგი მუტრუკი!
როგორ მინდოდა მეყვირა, ჩაირტყიმეთქი! მაგრამ ამის მაგივრად, მე მომივიდა ის,
რისიც ყველაზე მეტად მეშინოდა. ვტიროდი.
როდესაც ღამე საერთო საცხოვრებელში მარტო ვბრუნდებოდი, მაშინაც ვტიროდი და ვფიქრობდი ათას რაღაცაზე, ვფიქრობდი იმ ბიჭებზე, ძალიან ჩვეულებრივ ამბად რომ მიაჩნდათ ცემა. გაგაზე, იმ მართლა ნაბიჭვარზე, იმ სტუმარზე, ასე არხეინად რომ იქცეოდა. უფროსზე. ვფიქრობდი იმაზე, თუ როგორ უძლებს მიწა ისეთებს, როგორიც გაგა და უფროსია. საერთოდ,
როგორ ცხოვრობენ ამქვეყანაზე ჯალათები, როგორ შეუძლიათ ცემონ ან მოკლან, ან ციხეში
გაუშვან უდანაშაულო, ან თუნდაც, დამნაშავე კაცი და მერე გემრიელად ისადილონ ცოლ-შვილთან ერთად, თან ისიც დააყოლონ, რომ მძიმე დღე ჰქონდათ. აწუხებთ თუ არა ამ ხალხს,
ზოგჯერ მარტო, სულ მარტო რომ რჩებიან თავიანთ თავთან, ჩადენილი ცოდვები, უყვართ თუ არა შვილები. ვფიქრობდი იმაზე, თუ როგორ უძლებს მიწა ამდენ ცოდვას. მთელი გზა თვალწინ მედგა უფროსის მიერ შეთხზული, მაგრამ, ალბათ, სადღაც მაინც უპატრონოდ დაგდებული,
ნახევრად შიშველი მკვდარი. შეგინებული ვიყავი, ნაცემი, შეურაცხყოფილი. თავს საშინლად და ჩაგრულად ვგრძნობდი, მიტოვებულად, მთელი ქვეყნისგან გარიყულად. ძალიან მინდოდა სიკვდილი.
ბიჭებს ეძინათ, რომ მივედი. გათენებამდე ვიწრიალე ლოგინში. მხოლოდ გათენებისას გამახსენდა ნუგზარია, კარებიდან გასულიც რომ იძახდა, მაგენი ჩვენთან არ არიანო! გამახსენდა მილიციელი, ხელი რომ დაუხვედრა ჩემს თავს, ძალიან რომ არ მტკენოდა. გამახსენდა დედა, ბაბუა, ჩემი ვაჟა და ჩემი ირინა. ჩემდაუნებურად გამეღიმა. მერე მალე ჩამეძინა, ძალიან მალე.


study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Sun Mar 13, 2011 9:18 pm

ჯემალ თოფურიძე

მათთვის, ვინც მამამ მიატოვა!

ყველა ადამიანის ცხოვრებაში დგება დღე, როდესაც მისგან ყველაზე ახლობელი მიდის. ისინი მიდიან ნებით, უნებლიეთ; ზოგს ძალიან უნდა წასვლა, ზოგს ძალიან არ უნდა, მაგრამ ძალით მიჰყავთ. მიდიან სამუდამოდ, კვდებიან. ზოგი მიდის და ბრუნდება, ზოგი არ ბრუნდება, ოღონდ იმიტომ კი არა, რომ აღარ არის, უბრალოდ, სხვაგან უკეთ გრძნობს თავს. ამ უკანასკნელთა რიგებს მამაჩემის პიროვნებაც ამაყად უმშვენებს გვერდს. მამები გვტოვებენ ნებისმიერ ასაკში, როდესაც სულ ჩვილები ვართ ან ცოტათი წამოვიზარდეთ და პირველად ვამბობთ„ მამას“, როდესაც სიარულს ვიწყებთ ან სკოლაში მივდივართ პირველად. არც მაშინ იკავებენ თავს, როდესაც ყველაზე მეტად გვინდა ვთქვათ: მამაჩემს ფეხბურთზე მივყავარ, გუშინ მამასთან ამხანაგები იყვნენ, მამას სათევზაოდ ვყავდი, მამის საწერი მაგიდის უჯრაში იარაღი ვნახე, ბოლოს და ბოლოს, გუშინ მამამ სიგარეტის წევაში ჩამავლო და მცემა, მაგრად მცემა; მიდიან მაშინ, როდესაც ბიჭობაში შედიხარ და ყველაზე მეტად გინდა მამა. ეს ბედნიერება მეც სწორედ ამ დროს მეწია. ცამეტი წლის ვიყავი. ცამეტი წლის ვიყავი და ვგიჟდებოდი მამაჩემზე. არც ახლა
მძულს. ზოგჯერ ვფიქრობ, რომ მიყვარს კიდეც. ჰო, ზოგჯერ ვფიქრობ, რომ ვუყვარვარ და ისევ ისე მიყვარს, მაშინ რომ მიყვარდა. წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ თუ ვნახავ, ისიც მაშინ, როდესაც ჩემს ცხოვრებაში რაღაც ღირსშესანიშნავი ხდება და დედა ურეკავს. მოდის ნახევარი საათით, ჭკუას მარიგებს, მერე საათზე დაიხედავს და გარბის ისევ ერთ იწლით, თავის მეორე წყება ცოლ-შვილთან. იძახიან, ადამიანი თუ გიყვარს, შეიძლება საუკუნე არ ნახო და მაინც
გიყვარდესო. შეიძლება, მაგრამ მამა არა.
ლამაზი იყო მამაჩემი, ისე ლამაზი არა, როგორც კარგი იყო: მაღალი, წაბლისფერთმიანი, თვალსა და წარბს შორის იარა ჰქონდა; ბიჭობაში ვიღაცას ლუდის კათხა ჩაერტყა; უხდებოდა ეს იარა. რომ იცინოდა, თვალებიც რაღაც სევდიანად უღიმოდა. კარგი იყო მამაჩემი. მამაჩემიც რომ არ ყოფილიყო, მაინც მეყვარებოდა. ბოლო დროს ვატყობდი, რომ ისე აღარ იყო დედასთან, როგორც ყოველთვის. აღარც ჩემთან. აღარსად დავყავდი, აღარ მაცინებდა, თვალებშიც მეტი სევდა ჩაუდგა. რატომ, მამა? — ვკითხე ერთხელ, მარტო რომ ვიყავით ოთახში. ის ტელევიზორს უყურებდა, უფრო სწორად, ტელევიზორის წინ იჯდა და სულ სხვა რაღაცაზე ფიქრობდა. — რატომ, მამა?— ვთქვი ჩემდა უნებურად. ის თავისთვის იჯდა. მე აქეთ კუთხეში, ტახტზე რაღაც ჟურნალს ვათვალიერებდი. უფრო სწორად, კი არ ვათვალიერებდი, მხოლოდ უაზროდ ვფურცლავდი. თითს ენით ვისველებდი და ვფურცლავდი, ოღონდ სულაც არ ვათვალიერებდი. „რატომ, მამა“ მე იმისთვის კი არ მითქვამს, ჩემს თავს ვუთხარი. ამას უკვე კარგა ხანია ვეკითხებოდი საკუთარ თავს. კარგა ხანია მაწუხებდა ეს, მაწვალებდა, ჩუმად მატირებდა. —
„რატომ, მამა?“ — ვთქვი და მეგონა, ქვეყანა დაიქცეოდა. ჩუმად, უნებლიეთ მათქმევინა რაღაცამ
და საშინლად შემეშინდა, არ გაეგო მამას. ეტყობოდა, გული მიგრძნობდა რაღაცას, ვგრძნობდი,
რომ მამა უნდ აწასულიყო. შემოტრიალდა უცბად, ნერვულად. რაო, რათქვიო?— მკითხა. არაფერი-მეთქი,ვუპასუხე. შენღა მაკლდი ახლაო— ჩაიბურდღუნა გულისწყრომით ბრაზმორეულმა. ცხოვრებაში მამისაგან უხეში სიტყვა არ მსმენია. ჟურნალისათვის არ მომიცილებია თვალი; ვიგრძენი, როგორ გაწყდა სადღაც, მთელ სხეულში გაშლილი, გაბნეული სიყვარული. შენ მაკლდი ახლაო, — მითხრა ისე, როგორც ვიღაცას ეუბნებიან. მიტოვებული ვიყავი უკვე. მამას სახლში აღარაფერი დააკავებდა.
სექტემბერიიყო. სკოლიდან ვბრუნდებოდი. ჩვენი სახლი რომ დავინახე, უცებ რაღაცის შემეშინდა, სადარბაზოდან სახლში შესვლა ვერ გავბედე, უკანა მხრიდან მოვუარე, ფრთხილად ავედი ხის კიბეზე და აივნიდან სამზარეულოს კარი ნელა შევაღე. დედა ფანჯარასთან იდგა და ტიროდა. მივხვდი — მამა წავიდა. მე მახსოვს, როგორ გამოვიქეცი უკან. დიდხანს გავრბოდი,
მაგრამ მეგონა, ერთ ადგილას ვურტყამდი მიწას ფეხებს. მეგონა, უზარმაზარი ქუჩა მოქროდა ჩემს საწინააღმდეგოდ თავისი ხალხით, სახლებით, ხმაურით. დავიქანცე, მივიხედ-მოვიხედე.
ვერის სასაფლაოზე აღმოვჩნდი. იქით გზა აღარ იყო. ტროტუარზე ჩამოვჯექი. ერთხანს ასე ვიყავი, მერე უკან დავუყევი. მეტირებოდა. ჩვენი სახლის გვერდით, გასტრონომში შევედი.
—ძია საქო, მამამ დასალევიო, ფულს მერე მოგცემო. — ვთქვი და მოლოდინში გავინაბე.
—კარგი, ჯიგარო! — როგორც ყოველთვის, ახლაც არ იუარა ძია საქომ. — რომელი უნდა?
—რა რომელი?
—ღვინო რომელი-მეთქი!
—ღვინო არ მინდა.
—მაშ?
—არაყი.
—ვა...?! — გაუკვირდა ძია საქოს. ჩავვარდი-მეთქი, გავიფიქრე.—ღვინოს სვამ?! — თქვა და მაცივრიდან არყის ბოთლი გამოიღო. გულზე მომეშვა.
—ერთი? — მკითხა.
— ჰო,ერთი.
—აჰა,ჯიგარო! — მომაწოდა ბოთლი. მე გამოვართვი.
—მაიცა, მაიცა, — მითხრა უცებ. გულიჩამვარდა. „ოხ,შენი!“ — გავიფიქრე. ბოთლი დიდის მონდომებით გაახვია ქაღალდში.
—ეგ არაყს ვაფშე არ სვამდა.
—რა ვიცი.
—ჰა, გამამართვი.
ბოთლი ავიღე და გარეთ გამოვედი. მადლობაც არ მითქვამს. სკოლისაკენ წავედი.
სკოლის უკან მშენებლობა მიდიოდა. იქ დავლევ-მეთქი, ვიფიქრე. ბნელოდა მშენებლობაზე, ძალიან ბნელოდა, ისე, რომ ერთი პირობა კიდეც შემეშინდა იქ შესვლა, მაგრამ ბოლოს გავბედე და შევედი. თვალი სიბნელეს მიეჩვია. საგნების გარჩევა დავიწყე. ნახევრად ამოყვანილ კედელთან მივედი, აგურებზე ჩამოვჯექი, აქ კაციშვილი ვეღარ დამინახავდა. ძლივს გავხსენი ბოთლი და მოვიყუდე. პირველ სამ ყლუპზე კინაღამ დავიხრჩვი, ბოთლი მოვიშორე პირიდან და გადავაფურთხე. საძაგელი გემო ჰქონდა. ამას რა ასმევთ-მეთქი, ვიფიქრე. ცოტა დავიცადე და ყველაფერი თავიდან დავიწყე. უფრო კარგად წავიდა. თავიდან არა, მაგრამ მერე კარგად წავიდა.
პირიდან რომ მოვიშორე, ვნახე, რომ ბოთლი ნახევრამდე ჩამეყვანა. გამიხარდა. ოღონდ, სუნი
მირევდა გულს. ახლა სიმთვრალეს უნდა დაველოდო. მეც დაველოდე. არ მოდიოდა, რაღაც.
ცოტაც მოვსვი და კიდევ დაველოდე. მთელი სხეული გამითბა, მერე თავბრუ დამეხვა და შემეშინდა ცოტა. მერე უფრო დამეხვა, ოღონდ აღარ მეშინოდა. მსიამოვნებდა, ვინმესთან მინდოდა მელაპარაკა. „არა, რატომ, მამა, რატომ, თორემ კი, კი ბატონო, რაც გინდა, როგორც გინდა, მაგრამ რატომ?“— ბოლო სიტყვაზე მივხვდი, რომ ვლაპარაკობდი. შემეშინდა და გავჩუმდი. მერე გადამიარა შიშის გრძნობამ და ვიფიქრე,სასმელი არ მეყომეთქი. ბოთლი გამოვცალე. უცებ თითქოს განათდა და ბილიკი დავინახე ჩემს წინ. თეთრი იყო ეს ბილიკი,
ხასხასა მწვანე მინდორზე, თეთრი კენჭებით მოფენილი და მზეზე ბრწყინავდა. უკან მოვიხედე.
ტყე იყო ჩემს უკან. ბილიკი ტყიდან იწყებოდა და ტყესთან მთავრდებოდა, აღარ გრძელდებოდა არცერთ მხარეს. მინდორზე ვეებერთელა ლოდი ეგდო. ხელი გადავუსვი. გამთბარიყო მზისაგან.
წყლის ხმა მომესმა, ლოდის ქვეშ ჩავიხედე. მიწიდან პატარა წყარო ამოდიოდა. დავიხარე, დავლიე. მერე გახურებულ სახეზე შევისხი. მესიამოვნა. ლოდზე ავფორთხდი, ზედ დავწექი პირაღმა და ცას ავხედე. ხეები კენწეროებით ჩამოკიდებულიყვნენ თავქვე. ალბათ, ასე კარგად,
როგორც ამ პატარა თეთრ მზიან მინდორზე, წყაროზე და მზით გამთბარ უზარმაზარ ლოდზე,
ქვეყნად ვერსად ვიქნებოდი. ამ დროს ტყის პირას პატარა ადამიანი დავინახე. ბავშვი იყო,
გრძელი სახრე ეჭირა ხელში, მუხლამდეპე რანგი ეცვა, მკერდზე გადაღეღილი. დავუძახე და ხელი დავუქნიე. ერთ ადგილზე იდგა, არ ინძრეოდა. ისევ დავუქნიე ხელი და წამოვდექი.
—მოდიაქ, ბიჭო! — დავუძახე. ის დინჯად დაიძრა ადგილიდან. ნელა წამოვიდა, მოხუცი კაცივით, თითქოს დაღლილი იყო ძალიან. რომ მომიახლოვდა, პირველად მისი თვალები დავინახე, ამ მინდორივით მუქი მწვანე, მშვიდი, ჩამოსანთლული, ჩამოღვენთილი, ჭკვიანი,
ნათელი და სევდიანი. ვერ ვიშორებდი ამ თვალებს, მოჯადოებულივით ვიდექი. ისინიც უფრო და უფრო მიახლოვდებოდნენ, სულ ახლოს მოდიოდნენ, სხეულში შემოდიოდნენ და მაქვავებდნენ.
—რად დამიძახე? — მკითხა ქვემოდან, გაქვავებულს და დამიარა უცბად რაღაც ჯადოსნურმა ძალამ. გამიხარდა. ავმოძრავდი, აქამდე ქანდაკებად გადაქცეული, მოვეშვი. ლოდიდან გადმოვხტი. გადაღეღილ მკერდზე ჯვარი ეკიდა, ხის უბრალო, პატარა ჯვარი, წითელ ნაჭერზე ჩამოკიდებული.
—რად დამიძახე?
—შენთან მინდოდა, იმიტომ დაგიძახე. — გამიღიმა ისე, რომ ბაგეები არც შეტოკებია, თვალებით გამიღიმა. — რა ფერის თმები გაქვს, ოქროსფერი?
—ოქროსფერი მაქვს, ოქროსფერი.
—ეგეთი ბიჭი არც მინახავს, შენ რომ ხარ.
—ნახატსა ვგავარ?
—არა, ანგელოზს.
—გინახავს როდისმე ანგელოზი?
—არასოდეს.
— ესე იგი, ნახატსა ვგავარ.
—გითხრა შენ ვინმემ?
— ჰო, კიდევ ერთხელ მითხრა შენისთანა ბიჭმა, სწორედ აქ მითხრა, ამ ადგილას. შენ გგავდა ძალიან. მითხარი, კიდევ რად დამიძახე?
—ჩემთან რომ დაჯდე აქ, ასე, ჩემს გვერდით, ამ ბალახზე, ჩემთან რომ იყო.
ბალახზე დაეშვა. ნელა დაეშვა. სახრეს ორივე ხელით დაეყრდნო. რომ დაეშვა, ჯვარი კისერზე ჩამოეკიდა.
—აქ საიდან გაჩნდი, შენი ჭირიმე?
—გიყვარვარ უკვე?
—ძალიან მიყვარხარ.
—იმბიჭმაც ასე მითხრა—მიყვარხარო. მითხარი, კიდევ რად დამიძახე?
—აქ რას აკეთებ?
—საქონელი მყავს იქით, ტყის გადაღმა, საძოვარზე მყავს გაყვანილი.
—ასე პატარას?
—ჰო, ასე პატარას. ვინა ხარშენ?
—ბიჭი ვარ, გია მქვია. აქ მომეწონა ძალიან.
—აქ კარგია. მაღლა უფრო ლამაზია— ხელი ცისკენ აიშვირა. —მითხარი, კიდევ რად დამიძახე?
—მარტო ვარ და იმიტომ დაგიძახე. ეს რა გზაა?
—ღმერთმა იცის.
—როგორ თქვი?
—ღმერთმა იცის-მეთქი. ღმერთს გარდა არავინ იცის. სულყოფილა ეს გზა, პაპაჩემის პაპას ხსომებია თავის პაპისაგან. მაშინაც არ იცოდა თურმე არავინ, ეს რა გზა იყო, ან ვის გაეყვანა,
ან საით მიდიოდა, ან მეწყერმა როგორ არ წაიღო აქამდის, ან წყალმა როგორ არ გადარეცხა.
მითხარი, კიდევ რად დამიძახე?
—მამა წავიდა, მიმატოვა.
—დიდი ხანია?
—დიდი ხანია. მენატრება ძალიან. ვკვდები, ისე მენატრება.
—გენატრება? კიდევ რად დამიძახე?
—რა ვქნა, არ ვიცი. იმიტომ დაგიძახე, ეგებ შენ მითხრა?
—აპატიე! — თქვა და ფეხზე წამოდგა. — აპატიე!
—არ შემიძლია.
—უნდა აპატიო, უნდა ითმინო, ინატრო, იოცნებო, უნდა ეწამო და აპატიო ყველას ყველაფერი;
უნდა ითმინო და მოვა მერე ის ზღაპარი, სადაც ყველა ნატვრა და ოცნება ახდება. დაისვენებ და
იქნება სიკეთე და სიმშვიდე ამ ქვეყნად.
—როგორ მოხუცივით ლაპარაკობ, შენი ჭირიმე?
—ჩემი სიტყვები არ არის, პაპაჩემისთვის ეთქვა მის პაპას. უნდა აპატიო, შენი ჭირიმე, მეტი რა დაგრჩენია?
—ნახე? შენც მითხარი, შენი ჭირიმეო.
—მიყვარხარ და იმიტომ გითხარი.
—წამოდი ჩემთან, ერთად ვიცხოვროთ. ჩემი პატარა მამა იქნები.
—არ შემიძლია, უნდა წავიდე.
—არ წახვიდე, შენი ჭირიმე.
—ხელში ამიყვანე.
მე დავიხარე და ლურჯპერანგა გულში ჩავიკარი. მისი სითბო ჩამეღვარა მთელ სხეულში.
მერე დავუსველე პერანგი ცრემლით.
—არ წახვიდე, შენი ჭირიმე! — შევევედრემე. ცრემლიან ლოყაზე მაკოცა ისე, პატარა ბიჭები რომ კოცნიან მამებს.
—უნდა წავიდე. — მითხრა და დაბლა დაეშვა. თეთრ გზას დაადგა და არ მოტრიალებულა, ისე შევიდა ტყეში.
—რა გქვია, შენი ჭირიმე? — დავუძახე მე.
—გიო მქვია. — არ მოუხედავს, ისე გამომძახა.

***

სახლი ვიცოდი. ახლა მთავარი იყო, რომელ ბინაში ცხოვრობდა, ის გამეგო. სადარბაზოში შევედი და შავ დაფაზე ცარცით დაწერილ სიას ჩამოვყევი ზევიდან ქვევით. დ. დ. დ. ვიმეორებდი. მერე გამახსენდა, რომ არაფრით არ შეიძლებოდა, ჩემი გვარი ყოფილიყო ამ დაფაზე. მამა „იმასთან“ ცხოვრობდა. პირველ სართულზე, ჩერქეზიშვილი რომ ეწერა, იმ კარებს მივადექი და საკუთარი გულისცემა გავიგონე. ზარმა დაიწკრიალა. კარები მალე გააღო ახალგაზრდა ქალმა.
—ქალბატონო, ხომ ვერმეტყვით, გურამი სად ცხოვრობს, დანელია? — ვკითხე და მამაჩემის სახელი და გვარი რაღაც უცხოდ მომეჩვენა.
—ვინა? — უხეშად მკითხა ქალმა.
—გურამ დანელია.
—მაღალი?
—დიახ.
—ლეილას საყვარელი?
—ვისი?
—ლეილასი.
—დიახ, ალბათ. — დავიბენი.
—მესამეზე, მარჯვენა. სწრაფად მიპასუხა და ცხვირწინ მომიკეტა კარები.
„ალბათ თვითონ არა ყავს საყვარელი და ამიტომაა გამწარებული“-მეთქი, ვიფიქრე და მესამე სართულზე ავედი. დავრეკე, ოღონდ ზარის ხმა არ გამიგია. ვერც ის გავიგე, კარი როგორ გაიღო. ჩემს წინ მართლა ძალიან ლამაზი ქალი იდგა, მწვანე ხალათში. შავი თვალები პატარა გოგოსავით უბრწყინავდა; შავი თმა ლამაზად ეშვებოდა მხრებზე. რომ დამინახა, ხალათი მკერდთან მიიწია, დამიმალა.
—მე გურამი მინდა.
—გურამი? — ძალიან რბილი ხმით შემიბრუნა კითხვა.
—დიახ, მამაჩემი!— ამაყად ვთქვი.
—მობრძანდით, მობრძანდით! — დიდი კაცივით შემიპატიჟა. მე შევბრძანდი. შუა ოთახში მომათავსას კამზე, ბოდიში მომიხადა—ერთი წუთითო— და ოთახიდან გავიდა. ძალიან ვნერვიულობდი. გადავწყვიტე, თამამად მოვქცეულიყავი, რომ დამეფარა ყველაფერი.
რომ დაბრუნდა, როგორ ბრძანდებითმეთქი — ვკითხე. ფეხი ფეხზე გადავიდე, იქაურობას მოვავლე თვალი, ვითომ, ძალიან სხვათა შორის და რაღაც წავუსტვინე კიდეც.
—იცით, გურამი არ არის, მაგრამ მალე მოვა, დაუცადეთ.
—შეაგვიანდება? — ვკითხე და კედლის საათს შევხედე. ხელზე რომ მკეთებოდა საათი,
საქმიანად დავხედავდი და ბევრად მოვიგებდი. მაშინ ასე მეგონა.
—არა, ახლა მალე უნდა მოვიდეს. — გამიღიმა.
—ხუთი საათია. ამ დროს სახლში იყო ხოლმე უკვე. — შევახსენე, ჩემთან რომ ცხოვრობდა ადრე.
—თქვენ გია გქვიათ, არა? — მკითხა კარგა ხნის სიჩუმის შემდეგ. „ესე იგი, მამა მახსენებს ხოლმე“, — გამიხარდა.
—დიახ, გია. თქვენ, ლეილა?
—დიახ, ლეილა. საიდან იცით?
—მეზობელმა მითხრა, უფრო სწორედ, ბინას რომ ვეძებდი, ვკითხე და მითხრა.
ისწამოდგა, ფანჯარასთან მივიდა, ძალიან ლამაზი ტან-ფეხი ჰქონდა.
—რა კითხეთ? იცოდით ჩემი გვარი?
—არა, მამაჩემის გვარი მახსოვდა. გურამ დანელია სად ცხოვრობს-მეთქი, ვკითხე და, რომელი, ლეილას საყვარელიო?— უცებ მომასწავლეს. — ვუკბინე.
ჩემსკენ არ გამოუხედავს.
—ახლა მესმის მამაჩემის.— გავაგრძელე.
—რაგ ესმით?
—თქვენნაირ საყვარელზე უარს არ იტყვის კაცი.
—გია!
უეცრად შემოტრიალდა და ზარის ხმაზე კარის გასაღებად რომ არ გასულიყო, იმის ნაღვლიან მზერას ალბათ ვერ გავუძლებდი.
მამა შემოვიდა. მე ძალა მოვიკრიბე დ აწამოვდექი. ის ჩემსკენ წამოვიდა, გადამეხვია და მაკოცა. მისმა წვერმა სახე დამიჩხვლიტა. ღრმად შევისუნთქე მისი კანის და სიგარეტის სუნი. ძლივს შევიკავე ბღავილი. გვერდზე გავდექი დ აგავუღიმე.
—როგორ ხარ, შენი ჭირიმე? — მითხრა მამამ. — დაჯექი! დაჯექი! მოყევი, ბიჭო, როგორ ხარ,
რას შვრები? მე ისე ვარ დაკავებული, ერთი ვერმოგხედე.
—რად მინდა, მშვენივრად ვარ. ბაბუაც კარგად არის, დედაც. არაფერი არ გვაკლია. შენ როგორახარ? მთელი სხეულით ვკანკალებდი.
—კარგად, არა მიჭირსრა. — მიპასუხა.
—მუშაობ?
—კი.
—ამას წინათ დაგინახე ქუჩაში.
—მერე?
—მანქანაში ვიჯექი, მეჩქარებოდა. — წავიოცნებე.
—ვის მანქანაში?
—ამხანაგის მამის. სანადიროდ დავდივართ ხოლმე.
—კარგია?
—ძალიან.
—მერე,
ვერ გააჩერებინე მანქანა?
—მეჩქარებოდა-მეთქი, ხომ გითხარი.
—შენთან შერცხვენილი ვარ, არა?
—არა გრცხვენია, რა შერცხვენილი? ახლა მე წავედი, მეჩქარება. წუთით შემოვიარე,
აქვე ვიყავი ახლოს და..— ერთი სული მქონდა, არ ავბღავლებულიყავი; ამდენი ხნის ნანატრს, ასე მალე ვტოვებდი. წამოვდექი. მამაც წამოდგა.
—დარჩი ცოტა ხანს, გია.
—არა, გნახე და ახლა გავიქცევი... კარგად იყავით.
—გია, გამომართვი, დაგჭირდება. — ხელში ფული ეჭირა. — გამომართვი, გია!
—რას ამბობ, მამა, რად მინდა, არაფერი არ გვაკლია. არმინდა-მეთქი!
—შვილო, მოდი ხოლმე. გია, მე იქ ვერ მოვდივარ... მაკოცე, გია. მე ვაკოცე გაუპარსავ მამას დათვალებში შევხედე. „რატომ, მამა“? ისევ ჩემდა უნებურად ვთქვი და ამდენი ხნის მონათმენი სულ წყალში ჩავყარე, — ქალივით ავბღავლდი.
გამოვიქეცი. ტირილით მოვრბოდი. თითქოს იქ ვერ დაინახავდნენ ჩემს ბღავილს.
ერთისულიმქონდა, ჩემს უბნამდე მალე მიმეღწია. უბანში რომ შემოვდივარ, სახლში მგონია ხოლმე თავი. იმ დღეს კარადა გამოვაღე, სადაც მამის ტანსაცმელი ელაგა და ღრმად შევისუნთქე ჰაერი. მისი ლურჯი პერანგი გამოვიღე, იმასაც ვუყნოსე ძაღლივით.
მშვენიერი რეცეპტი შემიძლია გასწავლოთ, ვინც მამამ მიგატოვათ. ამ რეცეპტით მამის დამზადება შეიძლება. ვიღებთ მამის ნაქონ პერანგს, ჩამოვჭრით მის ერთნაწილს. სასურველია, პერანგი გაურეცხავი იყოს. თუმცა, მიყურეთ: პერანგი გადმოვიღე და ხელის მტევნისოდენა ნაჭერი მოვჭერი. გაოცებულ ბაბუას ორი ცალი სიგარეტი გამოვართვი და ნაჭერს ზედ დავაფშვენი. კიდევ ვუყნოსე. უფრო დაემსგავსა მამას. ახლა საჭირო იყო, რამეს დავესუსხე მამის წვერივით. ცოტა ფიქრის შემდეგ ტანსაცმლის ჯაგრისს ვეცი და ვაკოცე. დამსუსხა.
სამზარეულოში, ხორცის საჩეხი ნაჯახით ჯაგრისს ერთი პატარა ნატეხი ჩამოვამტვრიე და თუთუნში ჩავფალი. ძაფით, პერანგის ნაჭერს თავი შევუკარი. მიღებული, შიშველ მკერდზე მივიხუტე. — მსუსხავდა. კისერზე რომ ძეწკვი მეკიდა, იმას ჩამოვაბი. ახლა, როცა მოვინდომებდი, მაშინ ვაკოცებდი მამას. ახლა სულ ჩემთან იქნებოდა.
ერთი წელი არ მენახა; ყელზე მქონდა ჩამოკიდებული. როცა მომენატრებოდა, ჩუმად შევავლებდი ხელს, ქურდულად, რომ არავის დაენახა. გამოვაძვრენდი პერანგიდან მსუსხავ, თუთუნიან ნაჭერს, გავიხედ-გამოვიხედავდი, ხომ არავინ მიყურებს-მეთქი, დავყნოსავდი ქისას, ბაგეებით შევეხებოდი და ისევ პერანგქვეშ დავმალავდი. ერთი წელი არ მენახა. ცხადში, თორემ ისე, ყოველ ღამეს იმასთან ვიყავი, ვეალერსებოდი და ვკოცნიდი ძილში. რატომ არ მოდიხარ-მეთქი, ვეკითხებოდი, როცა კოცნით და ალერსით გულს ვიჯერებდი. „რატომ არ მოდიხარ?“
— ზოგჯერ ხმამაღლაც წამოვიყვირებდი. ჩემივე ხმა მაღვიძებდა. სიბნელეს შევხედავდი. მომაგონდებოდა, ცხადში რაც ხდებოდა. ვიღაცის ტლანქი ხელი ჩემს გულს მუშტში მოიმწყვდევდა, მაგრად მოუჭერდა, მერე ძალიან ნელ-ნელა ისევ გაუშვებდა და სწორედ ამ დროს გადმოიღვრებოდნენ თვალებიდან ღაპა-ღუპით ცრემლები. სახეს ბალიშში ჩავრგავდი. ბალიში სველდებოდა. ტირილის შეკავება შემეძლო, მაგრამ პირიქით ვიქცეოდი: მივუშვებდი შეკავებულ გრძნობებს და დაძაბულს ხეულს. ავტირდებოდი ჩუმად და გემრიელად. გულს
ვიჯერებდი და ისევ დაძინებას ვცდილობდი მხოლოდ იმიტომ, იქნებ დამესიზმროსთქო. ერთი წელი ასე ვეწამე. ერთი წლის შემდეგ ისევ წავედი მასთან. კარი, როგორც მაშინ, ისევ იმ ქალმა გამიღო.
—მამა სახლშია? — გამარჯობაც არ მითქვამს, ისე შევეკითხე.
—არა, შემოდით, მალე მოვა, — მიპასუხა ქალმა.
—სად არის?
—არ ვიცი, მაგრამ მალე უნდა მოვიდეს.
—თუ მალე უნდა მოვიდეს, შემოვალ. — ნაბიჯი გადავდგი და ბავშვის ტირილი გავიგონე. ჩვილი ბავშვი ტიროდა.
—ვინ ტირის? — ვკითხე.
—ბავშვი. — გაეღიმა ქალს.
—ვინ ბავშვი?
—პატარა ბავშვი.
—ვისია?
—ჩემი.
—კიდევ? — ვკითხე და საკუთარი კითხვის შემეშინდა. „ ნეტავარ მიპასუხოს“— დავაყოლე კითხვას ფიქრი— „ნეტავ არ მიპასუხოს“.
—კიდევ? კიდევ მამათქვენის. თქვენიძმაა, — ღიმილითვე მიპასუხა.
—მე მამა არა მყავს, ქალბატონო. — შევეცადე გამეღიმა, მაგრამ ღიმილის ნაცვლად ტუჩები დამეგრიხა. არც შვილი არ ჰყავს მამაჩემს ჩემს მეტი.
ქალი ხმას არ იღებდა. თვალებში მიყურებდა. კარგა ხანს ვუყურებდით ასე თვალებში ერთმანეთს.
—ვერ გიტანთ! მეზიზღებით! მძულხართ! სამივე მეზიზღებით, სამივენი ნაბიჭვრები ხართ! —
დავიღრიალე და კიბეებს გადმოვაფრინდი. გავრბოდი. თოვდა ქუჩაში. ახალი წლის წინა საღამო
იყო, ყველა სადღაც მიიჩქაროდა, ოღონდ, თითქმისყველას, ჩემს გარდა, რაღაც სიხარულის მოლოდინი და იმედი მიჰყვებოდა თან. ციდან კი მშვიდად თოვდა, ნელა ეშვებოდნენ დედამიწაზე ფართო და მართლაც მშვიდი ფიფქები. გარბოდა ყველა და მაინც სიმშვიდე
სუფევდა გარშემო. ეს კიდევ უფრო მაგიჟებდა, მაღიზიანებდა და მბოღმავდა. გავრბოდი მოურიდებლად. ხან ვის დავეჯახებოდი, ხან ვის. გამომწვევად მივაშტერდებოდი ვიღაცა დამიანს. ისიც გვერდზე გადგებოდა ან მიენარცხებოდა კედელს და გაკვირვებული ჩამხედავდა გამწარებულ, გაავებულ თვალებში. თვალს გამომაყოლებდა, თავს გააქნევდა და კვლავ თავის გზას დაადგებოდა. მე კი გავრბოდი პალტოგახსნილი, თმაგაწეწილი, აწითლებული. თავს არ ვზოგავდი, ისე გავრბოდი, ისე ვაწყდებოდი გამვლელებს თუ სახლების კედლებს. ძალა რომ გამომელია, თვალები დავხუჭე. გული ყელში მქონდა მიბჯენილი.
—რამოგივიდა, ბიჭო? — ვიღაცის ხმა გავიგონე. თვალებიავწიე. ჩემ სწინ ორი კაცი იდგა,
ალბათ, მამის ხნის.
—რა მოგივიდა?— გამიმეორა კითხვა.
—მეზიზღებით!— ვუთხარი და მათაც შევეჭიდე თვალებით.
—რა თქვი?
—მეზიზღებით!
ორივე გამეცალა. უცებ, ჩემსწინ, სახლთან, რომლის მშენებლობა, ეტყობა, ჯერ არ დამთავრებულიყო, თოვლზე დაგდებული ღობე დავინახე. მის ზედა ნაწილზე ჯვარედინად ფიცარი იყო მიჭედებული. „ჯვარს ჰგავს“— გამიელვა თავში. —„როგორ ჰგავს ჯვარს“. ერთხანს კიდევ ვიჯექი. შემდეგ ზანტად წამოვდექი და ნელა დავუყევი განათებულ ქუჩას.
სულ რამდენიმე ნაბიჯი მქონდა გადადგმული, ჯვარი რომ გამახსენდა. შემოვტრიალდი და ჯვართან მივედი. საღებავი იყო საჭირო და ყველაფერი კარგად იქნებოდა. მშენებელთა ბარაკის ფანჯარაში სინათლე ბჟუტავდა. დავაკაკუნე. კარი მოხუცმა კაცმა გამიღო; „ტელაგრეიკა“ ეცვა.
—რაგინდა?—მკითხა.
—საღებავი.
—რა გინდამეთქი, ბიჭო?!
—შავი საღებავი ხომ არა გაქვთ, სულ ცოტა?
—შავი საღებავი?
—დიახ, სულ ცოტა, თუ შეიძლება.
—საწყობი კი არ არის ესა, მშენებლობაა.
—თქვენი ჭირიმე, სულ ცოტა გექნებათ.
—რად გინდა ამ ახალ წელს შავი საღებავი? — გაეღიმა მოხუცს.
—ძალიან მჭირდება.
—ძალიან?
—დიახ, ძალიან, სულ ცოტა.
—მაიცა ვნახავ. რაღაც კი უნდა იყოს ბანკაში ჩარჩენილი შენს ბედზედ.
—ძალიან მინდა.
მოხუცმა კიდევ ერთხელ შემხედა გაკვირვებით დ აბარაკში შევიდა.
ცოტა ხანში რკინის ქილით დაბრუნდა.
—ბედი გქონია, ოღონდ ფსკერზეა.
—მეყოფა.
—რად გინდა, ბიჭო?
—ძალიან მინდა.
— ჰა!—გამომიწოდა.
—დიდი მადლობა.
შემოვტრიალდი და ისევ დაგდებულ ჯვართანმივედი. „ყველამ ნახოს, ყველამ! ყველა ერთნაირია და ყველამ უნდა ნახოს, როგორ კვდებიან“! — ვლუღლუღებდი და, როდესაც ჯვართან დავიჩოქე, გამახსენდა, რომ ფუნჯი არ მქონდა. ხელით! — წამოვიყვირე.
მარჯვენა მუშტი რკინის ქილაში ჩავყავი და შავ საღებავში ამოვივლე. მერე ეს მუშტი იმ ფიცარს დავადე, ღობეზე რომ იყო მიჭედილი და ჯვარს რომ ქმნიდა. „მ“ ძლივს მოვხაზე ფიცარზე. კიდევ ამოვივლე მუშტი საღებავში და იმავე „მ“-ს გადავუსვი.
—რასაშვრები, ბიჭო?! — წამოიყვირა მოხუცმა, რომელიც ჩუმად უკან გამომყოლოდა.
ხმა არ გავეცი, არც ამიხედავს. ფიცარზე მინგრეულ-მონგრეული, ჩამოღვენთილი ასოებით, თითქმის გაურკვევლად, მაგრამ მაინც შავად ეწერა—„მამა“... შემდეგ ჯვარი მკერდზე მივიკარი და განათებულ ქუჩაზე ისე ჩამოვატარე, რომ ყველას დაენახა და წაეკითხა, რაც ზედ ეწერა. თუმცა მაინც ვჩქარობდი, ვაითუ თოვლმა წამიშალოს ფიცარზე საღებავი-მეთქი.
„ყველამ უნდა ნახოს, ყველამ, როგორ კვდებიან“! — ჯვარი თავსზევი თავწიე, შავი ხელებით
ტარი მკერდზე მაგრად მივიხუტე და ამაყად წავედი. მოხუცი დამუნჯებული მიყურებდა.
მარტო მოხუცი კი არა, მთელს ქუჩაზე შეჩერდა მოძრაობა. ხალხი გაფართოებული თვალებით შესცქეროდა პატარა ბიჭს, რომელსაც ახალწლის თოვლიან ღამეს შუა ქუჩაში მაღალი ჯვარი მო
ჰქონდა, ზედ შავი წარწერით: —„მამა“. „ყველამ, ყველამ“!..— ვბურტყუნებდი და კარგად ვიცოდი, საითაც მივდიოდი. მთელი პროსპექტი გავიარე ამ ჯვრით. ბოლოს სასაფლაოს მივადექი. ამის მერე ბევრი აღარ მივლია. ჯვარი ფრთხილად დავაწვინე თოვლზე. ფრჩხილით დავიწყე მიწის ჩიჩქნა. შემდეგ ჯვარიც მოვიშველიე, ყელიდან თასმა ჩამოვიგლიჯე და ქისა ამოთხრილ ორმოში ჩავფალი, ზედ მიწა წავაყარე, შემდეგ ჯვარი წამოვაყენე და რაც ძალი და ღონე მქონდა, სველ მიწაში ჩავარჭვე. უფრო ღრმად რომ წასულიყო მიწაში, მთელი ტანით ზედ დავეკიდე. როგორც შემეძლო, გავამაგრე. გამოვბრუნდი, წამოსვლა დავაპირე, რომ უცებ ბოღმამ
გამიარა. თითქოს ვიღაცამ გულიდან ამომგლიჯა ის სიმწარე, ბოღმა და სიავე ყველას და მამას მიმართ რომ გამიჩნდა. გაქრა, წავიდა სიძულვილი, სულ რამდენიმე წუთის წინ პატარა ბიჭს,
შავი ჯვრით ხელში, პროსპექტზე რომ მიუძღოდა.
—მამა! — წამოვიძახე და ჯვარს გავხედე. მივედი ფრთხილად, ფეხაკრეფით, მიწაზე ჩავიჩოქე და ორივე ხელი ჯვარს ტანზე მოვხვიე, თითქოს მამას ვეხვეოდი.
—მამააა!...— ვტიროდი მკვდარს, მაგრამ ძალიან საყვარელ მამას.


study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Wed Mar 16, 2011 7:52 am

ჯემალ თოფურიძე


ლექსო


ზაფხულის შუადღე იყო, კვირა დღე. მიწასაც სცხელოდა. წესით, სოფელში, ასეთი სიცხის დროს, გარეთ არავინ გამოდიოდა. ახალგაზრდები თუ შეიკრიბებოდნენ კანტორასთან, „ბირჟაზე“, ახალი, არაბული ჯინსებით და გულზე გადაღეღილი პერანგებით. ისინიც მზეზე დიდხანს არ ჩერდებოდნენ. რომელიმე ღვინოს გამოიტანდა სახლიდან, ზოგიც რამე მისაყოლებელს და წყაროსთან, ხეების ჩრდილში ჩამოჯდებოდნენ აგრილებამდის. იმ დღეს არავინ წასულა საქეიფოდ. უფროსებიც დილიდან ემზადებოდნენ. ზოგი ფულს სესხულობდა „ იქ“ დასადებად, ზოგი ახალ კაბას იუთოვებდა, ზოგიც ერთი კვირის წვერს იპარსავდა, ქალაქიდან შეიძლება ვინმე ჩამოვიდესო. იმ დღეს ზატიკაანთ ლექსოს ცოლის დასაფლავება იყო.
ორმოცდაათს მიღწეული, ჯმუხი, მოკლედშეჭრილი, თეთრთმიანი კაცი ოთახის შუაში იდგა კუბოსთან. თვალები დაწითლებული ჰქონდა. წვერი მოეშვა. კოსტუმზე, მარცხენა მხარეს, გულთან, ახალგაზრდა ქალის პატარა სურათს ქინძისთავი იჭერდა. მარცხენა სახელოზე ფართო შავი ლენტი ხშირხშირად უვარდებოდა და ყოველ წუთს ზევით იწევდა.
ცოლი ლექსოზე თხუთმეტი წლით უმცროსი იყო. ჯანმრთელი და „მოუსვენარი“, როგორც მეზობლები იძახდნენ. სამი გოგო ჰყავდათ. მეოთხე, ბიჭი უნდოდა ორივეს. ბიჭიც გაუჩნდათ, მაგრამ ლექსოს ცოლი ვეღარ გადარჩა. ქალი რომ მიხვდა, ამ ქვეყნის აღარა ვარო, ლექსოს დამიძახეთო, ითხოვა. ლექსო ატუზული შევიდა ოთახში. მოდიო, უთხრა. ლექსო საწოლთან მივიდა და თვალებში შეაცქერდა. ქალმა გაუღიმა, მერე, ხელი მომეციო, თხოვა. სურვილი შეუსრულა. რაც ძალა შერჩენოდა, იმითი მოუჭირა ხელზე ხელი, აბა, შენ იცი, ბავშვებს მიხედე, მე ვკვდები, ბიჭოო, — უთხრა და გათავდა კიდეც.
ლექსო ოცდაშვიდი წლის იქნებოდა, თავისივე სოფელში მიქელაანთ მარო რო დანიშნა,
მსუქანი, შავთვალა გოგო. მალე იქორწინეს კიდეც. ქორწილის მერე, მეორე დილას ლექსო ლოგინში სიგარეტს ეწეოდა, მძინარე მაროს უყურებდა და რათ დაჭირდა ჩემი მოტყუებაო,
ფიქრობდა. რომ გაიღვიძა, უთხრა კიდეც ლექსომ, ოღონდ თვალებში ვერ შეხედა. — გოგო, მე რა მოსატყუებელი კაცი მნახე, გეთქვა და ხომ არ მოგკლავდი, გეთქვა და უსინდისო კაცი ვიყო, მაინც მოგიყვანდი, ოღონდაც, რას მატყუებდიო. მარომ ტირილი დაიწყო. ის ოხერი ქალაქელი მასწავლებელი ისე შემიჩნდა, გასაქანი არ მომცა, მეც შემიყვარდა და ერთხელაც, წყაროსთან... —
აღარ დაამთავრა.
ერთი წელი ერთად იყვნენ. იფიქრა, დავივიწყებ ამ გაწბილებასო. ვერა და ვერ დაივიწყა მასწავლებელი. ბავშვი არ გააჩენინა, ცოდვააო, ფიქრობდა. ნამუსი შეუნახა და ერთი წლის მერე სახლში გაუშვა. ლექსოს რომ ჰკითხავდნენ, ქალი რად გაუშვიო, თავს ჩაღუნავდა და „ხასიათში ვერ შევეწყვეთო“, — იტყოდა. ერთხელ ქალაქში წავიდა ლექსო, წავიდა და ვიღაცას „ გადაეყარა“, — როგორც სოფლელები იძახდნენ. კვირაში ორჯერ ქალაქში გარბოდა თავის „გადაყრილთან“. ერთხელაც, იმის კიბეებზე გულის ფანცქალით რომ ავიდა და კარები შეაღო, მისი „გადაყრილი“ ვიღაცის მუხლებზე მჯდარი დაინახა. მაგიდაზე ღვინის ბოთლი იდგა, ნახევრამდე ჩაყვანილი. ლექსო დაიბნა. „ Что стоишь как истукан!“- ო, ქალმა უთხრა. ლექსომ ვერაფერი გაიგო. სილის გარტყმა მოუნდა. მიუახლოვდა კიდეც სწრაფად, მაგრამ აღარ გაარტყა, გატრიალდა და წავიდა. იმის მერე ქალაქისაკენ აღარ გაუხედავს. წლები გადიოდა. ლექსოს ცოლის მოყვანაზე რამეს რომ ეტყოდნენ, მოიღუშებოდა და ქალის ჯილაგი გაწყდაო, იტყოდა. ოცდაათი წლის იქნებოდა ლექსო, ერთ კვირა დღეს პატარა ბიჭებს რომ გაჰყვა გაღმა სოფელში. ბიჭები საჭიდაოდ წავიდნენ და ლექსოს თხოვეს, გამოგვყევი „სუდიათაო“. აქ რა გავაკეთოო, —იფიქრა და გაჰყვა. რო ბრუნდებოდნენ, გაწვიმდა. გზაზე გოგო შეხვდა. სავსე ტანზე და თეძოებზე სველი კაბა მიკრობოდა. გვერდით ჩაუარა ლექსოს. ლოყები წითელი ჰქონდა, მკერდი — მსუქანი. ლექსომ თვალი გააყოლა და ვერ დაივიწყა. მერე გაიგო, ვინც იყო. ერთი კვირის შემდეგ ძმა და ძმის ამხანაგი გააგზავნა იმსოფელში. მე იმის მეტს არავის მოვიყვანო. ძმა რომ დაბრუნდა, უთხრა, იმ გოგოს ვიღაც ჰყვარებია, ექვსი თვის წინ დაღუპულა. გოგო გაბრაზდა, ხელის სათხოვნელად რომ მივედით. ასე შემოთვალა, თუ ძალიან უნდა ჩემი ცოლობა, დაიცადოს, იქნებ როდისმე კი გავთხოვდეო.
—მასწავლებელი ხომ არ იყო ის ცხონებულიო, — იკითხა ლექსომ. ძმამ გაკვირვებით შეხედა. ვითომ რათა მასწავლებელიო და არა ყოფილაო, უთხრა. —ჰო, ისე ვთქვი. მასწავლებელი თუ არ იყო, დავიცდიო, — თქვა ლექსომ და მართლაც სამი წელი დაიცადა. სამი წლის შემდეგ კიდევ გაგზავნა ძმა იმ სოფელში და მალე სახლში ჰყავდა ის წითელლოყება გოგო.
თხუთმეტი წელი ერთად იყვნენ ლექსო და ის გოგო, თხუთმეტი წელი უხაროდა ლექსოს სამუშაოდან შინ დაბრუნება და ყოველი ღამის მოსვლა...
იდგა ლექსო შუა ოთახში, სამი ღამის უძილო და აქეთ-იქით იყურებოდა. ცოლი რომ მოკვდა, იმ დღესვე ჩააცვეს კოსტუმი. ადრე არასდროს ცმოდა, მაგრამ რას იზამდა, მაგას კიდევ შეეჩვეოდა, მაგრამ მერე, ვიღაცამ რომ თქვა, გალსტუკი გავუკეთოთ, ქალაქიდან საწყალი თამროს ბიძაშვილები ჩამოვლენო, იფიქრა, „გავგიჟდები ნამდვილადო“. ბევრი იუარა. ბოლოს მაინც გაუკეთეს. ჰოდა, იმ დღის მერე იყო ასე გამოწყობილი შავ კოსტუმში, შავ „საროჩქაში“და მუქ მწვანე გალსტუკში.
ყველაზე მეტად რაც აწუხებდა ლექსოს, იმაზე ვერავის ვერაფერს ეუბნებოდა. ისე რცხვენოდა და სძულდა თავის თავი, რომ ვერც ეტყოდა ვერავის. თამრო რომ მოკვდა, დიდი ტირილი ატყდა. ლექსო გაშტერებული თვალებით უყურებდა ხან მომტირალებს, ხან ახლადგარდაცვლილ თამროს და არაფერი არ აწუხებდა. ისე იდგა, ვითომ ვიღაცა გადამთიელის მისასამძიმრებლად იყო მისული. იმ ღამეს სკამზე იჯდა გარეთ და მხოლოდ იმიტომ ვერ იძინებდა, რომ წუხდა ასეთ გულგრილობაზე, მეორე დღის იმედი ჰქონდა. მეორე დილასაც ისევე ჩვეულებრივ შეეგება, როგორც საერთოდ. ცას ახედა, „რა კარგი დილააო,“ — გაიფიქრა.
იმ ოთახში შევიდა, სადაც თამრო ესვენა. ჯერ სურათს შეხედა, კედელზე მიკრულს, მერე — ქალს. ერთ ბეწოზეც არ შეწუხებულა. ხის აივანზე გავიდა ისევ და სოფელს დაუწყო ყურება.
იმ დღემაც ისე ჩაიარა, მეორე დღემაც. გასვენების დილას თამროს ნათესავები ჩამოვიდნენ და მოხუცი ბებია, გაღმა სოფლიდან. ლექსომ იფიქრა, — ახლა კი მეშველა, ამათი ტირილი მაინც მაგრძნობინებს რამესო. დაჯდა ბებია კუბოსთან და მოჰყვა ტირილს. ბებიის ტირილის გაგონებაზე შეცვივდნენ ოთახში და საშინელება დატრიალდა. ლექსო ხედავდა, როგორ იშენდა თავში ხელს მოხუცი. შენ უნდა დაგეყარა მიწა ჩემთვის და მე როგორ დაგაყაროო?!—იძახდა. ხედავდა, როგორ ტიროდა თავისი სამი გოგო დედის სარეცელთან. ეს რა უგულო კაცი ვყოფილვარო— ფიქრობდა. გასვენებამდე ორი საათი იყო დარჩენილი, ეზოში რომ ჩავიდა და სეფისაკენ გაემართა. სეფაში ქალები იყვნენ. თეფშებს გრძელ მაგიდაზე ალაგებდნენ, ჭიქებს გვერდით უდგამდნენ, ღვინით სავსე დოქებს მაგიდის შუაში ამწკრივებდნენ. ლექსომ ერთი დოქი აიღო, იქაურობას თვალი მოავლო და მეზობელი მიტო დაინახა, ხაშლამის შემზადებაში რომ ეხმარებოდა მზარეულს. დაუძახა. მაგიდის თავში დასხდნენ ორივენი. ლექსომ გათლილი ორი ჭიქა შეავსო და „ჩემს თამროს გაუმარჯოს იმ ქვეყანაზეო“, ჩუმად უთხრა. დალიეს. თქვა და მიხვდა, რომ ამ სიტყვებსაც ისე იძახდა. იცოდა, რომ უნდა ეთქვა და იმიტომ. კიდევ ჩამოასხა და კიდევ დალიეს. მერე ზედიზედ რამდენიმე ჭიქა მიაყოლეს. მიტო უკვე ენას უკიდებდა, დოქი რომ დაიცალა. სეფაში ბავშვი შემოვიდა და— „მოდი, მამი, ქალაქიდან არიან ვიღაცეებიო,“ —უთხრა. ლექსო ადგა, თავისი ადგილი დაიკავა ოთახშიდა „ამანაც არ მიშველაო,“ — ღვინოზე გაიფიქრა.
გამოსვენების დრო დადგა. მთელი სოფელი შეიკრიბა ზატიკაანთ ლექსოს ეზოში. ქალები ტიროდნენ, კაცები სიგარეტს ეწეოდნენ და ხმას არ იღებდნენ.
—აბა, ლექსო, შენ იცი, გამაგრდიო! — ვიღაცამ უთხრა. მერე სხვამ,— მიდი, აკოცეო! არ უნდოდა ლექსოს. კიდევ უთხრეს, აქაც აკოცე და იქაც, სასაფლაოზეო. როგორ არ უნდოდა ლექსოს, რომ სცოდნოდათ, არ ეტყოდნენ. დაიხარა და მაგარ შუბლს აკოცა. ეგონა, ხეს აკოცა. ქალები აკივლდნენ, მაგრამ ლექსოს მაინც არაფერი უგრძვნია.
სასაფლაოზეც აკოცნინეს. ლექსომ გაიგონა ვიღაც ქალის მწარე ნათქვამი: „დახეთ, ქალო, მარწყვივით გოგოს მიწაში დებს და ვითომც აქ არაფერია“! რომ გაიგონა, უფრო გაბრაზდა თავის თავზე და რატომღაც, თამროზეც... საღამოს აგრილდა. გვიანობამდე გაგრძელდა ქელეხი. ლექსომ ბევრი დალია. სკამის ზურგს მიეყრდნო და ესიამოვნა, ნიავმა რო დაჰბერა. ხალხი იშლებოდა. წასვლის წინ ლექსოსთან მიდიოდა ყველა და გამაგრდიო, ეუბნებოდნენ. ლექსოს სულ იმის თქმა უნდოდა, ჩემისთანა მაგარი და ძაღლი, უგულო და ღორი არც არავინ ყოფილაო,
მაგრამ ვერავის ეუბნებოდა სათქმელს. მხოლოდ ბოლოს უთხრა მიტოს: „მე არა ვარ კარგი კაციო“.
დაღამდა. ბავშვები ბებიას გაჰყვნენ გაღმა სოფელში. მიტოს ცოლმა ლექსო ანუგეშა, ჩემთან იქნება შენი პატარაო. ლექსო მარტო დარჩა ეზოში. წამოდგა და ნელა აუყვა სახლის კიბეებს, ოთახში შევიდა, გალსტუკი მოიგლიჯა კისრიდან. კოსტუმი სკამზე მიაგდო, დანარჩენი სწრაფად გაიხადა და პირველად დაწვა ლოგინში თამროს სიკვდილის შემდეგ. მალე ჩაეძინა. შუაღამეზე მეტი იქნებოდა, რომ გამოეღვიძა, თითქოს ვიღაცამ ძალით გააღვიძა. სიბნელეს შეხედა, მხარი იცვალა, ბალიში პირზე მიიკრა. ბალიშს თამროს სუნი შერჩენოდა. ღრმად ჩაისუნთქა ლექსომ და უფრო ჩაიხუტა ბალიში. ცოტა ხანს ასე იყო, მერე კიდევ უფრო ღრმად შეისუნთქა და სულ ჩაეკრა ნაჭერს.
—მიტო! მიტო! შე არგამოსაღვიძებელო! — ანჯღრევდა მიტოს ცოლი ლოგინში. მიტო სწრაფად წამოჯდა. „რა იყო, ვინ არის“?!—შეშინებულმა თქვა. მერე, რომ მიხვდა, ყველაფერი რიგზეაო,
ისევ დააპირა ბალიშზე თავის დადება.
—მიტო! გესმის, ბიჭო?!
—რა იყო, დედაკაცო?!
—გესმის, ბიჭო?! რაღაცა ყმუის, მგელი არ იყოს.
—მგელს ამ შუა ზაფხულში რა უნდა, შე ოჯახაშენებულო!— უპასუხა ქმარმა. მაინც წამოდგა და აივანზე ფეხშიშველი გავიდა. მალე დაბრუნდა.
—რა არის, მიტო?! — შეშინებულმა ჰკითხა ქალმა.
—ლექსოა, ეგ უბედური, დაჭრილ ხარივითა ბღავის.
ცოტა ხანს ჩუმად იყვნენ.
—იქნება გადახვიდე, ბიჭო, მარტოა.
—რო გადავიდე, რა ვუთხრა, რით ვანუგეშო, მოვა და ისევ გვერდით დაგიწვება-მეთქი?!

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Sun Mar 20, 2011 2:29 am

ჯემალ თოფურიძე

ტროლეიბუსი


ყოველ დილით, ტროლეიბუსში, რასაკვირველია, უამრავი ხალხია. აქედან გამომდინარე —
ათასნაირი სუნი. დღეს ყველა არომატს, ხაშისა და არყისა ფარავს. თან, სადღაც სულ ახლოა ჩემთან, აქვე, ორი კაცის შემდეგ. რაღაც ირონიულად და მრავალმნიშვნელოვნად უღიმიან ერთმანეთს, კარგი შეყვარებულებივით.
ავტობუსისმძღოლი: — ვინც უკნიდან ამოვიდნენ, ერთმანეთს მისცენ, ან გაუცვალონ! ჩამსვლელებმა, დამანახონ წინიდან! არადა, არ გავაღებ! „ისევ მიდიხარ, ისევ მშორდები, ისევ ეშვება ღამე“! — ღრიალებს ერთ-ერთი მთვრალი. ტროლეიბუსი ადგილიდან იძვრის.
—სად მოასწრეს მაინც!? — ღელავს ჩემს გვერდით შუახნის კაცი.
—ვისაც პატრონი ჰყავს, საყვარელო, უკვე რესტორანშია. — პასუხობს მთვრალი.
—ესე იგი, თქვენ გინდათ თქვათ, რომ მეპატრონი არა მყავს? —ობლობა არ უნდა შუახნის კაცს.
—როგორ გეკადრებათ, ფისო, რაღა დროს თქვენი პატრონია, თქვენთ ვითონ პატრონო?!
—„ მევარ შენი თოფის ლულა, შენ ხარ ჩემი პატრონაო“, —ამღერ დამეორე; — „ უბედურო კალისტრატე, რაფრა გიძლებს მატრონაო“.
—სახელი საიდან გაიგეს ჩემი? — ჩურჩულით მეკითხება შუახნის კაცი. ვუღიმი. ხუმრობა მგონია, მაგრამ იმის თვალებს რომ ვაკვირდები, ვხვდები, რომ ამ კაცმა საერთოდ არ იცის,
რა არის ხუმრობა.
—ალბათ, თქვენ უთხარით. — ვამშვიდებ მე.
—არა, ყველას გეფიცებით. ჯობს, მე ახლა ჩავალ... — და მღელვარე ჩადის ტროლეიბუსიდან.
ფანჯარასთან ვხვდები. თვითონაც არ ვიცი, როგორ. ძალიან მიყვარს ფანჯარასთან დგომა. მსუბუქი მანქანები გვერდს გვივლიან. ყველა მანქანაში ვიხედები. ისე, როგორც სამსახურიდან სახლში დაბრუნებისას ვიხედები ხოლმე პირველი სართულის განათებულ ფანჯრებში. მანქანებში ხშირად ვხედავ ახალგაზრდა ქალების ლამაზ მუხლებს, ზოგჯერ,
მუხლს ზემო ტერიტორიასაც.
ტროლეიბუსი ჩერდება, თუმცა, გაჩერება არ არის. არც ბიგელი ავარდნია. ალბათ, წინ „პრობკაა“. მიუხედავად მგზავრების დაჟინებული მოთხოვნისა, მძღოლი მაინც არ აღებს კარებს.
—უბილეთოდ ჩახვიდეთ, არა?! — ხვდება მგზავრების განზრახვას.
საშინელი, დაგუბული ჰაერია ტროლეიბუსში.
—რა არის, აღარ დაადგება ამ ტროლეიბუსის წასვლას საშველი?!— უკმაყოფილებას გამოხატავენ მგზავრები.
—რა უბედურებაა, რასველოდებით?!
—ვსტრეჩნი ტროლეიბუსს, გენაცვალე! — ამშვიდებს ერთ-ერთი მთვრალი მგზავრებს.
—შენ რაგიჭირს რა, გამოიძინებკიდეც!
—რომელი საათია?
—ათის თხუთმეტი.
—მორჩა! აწი თუ გინდა, საათს იდგეს, მოხსნილი ვარ მაინც სამსახურიდან!
სწორედ ამ დროს ძრავს მძღოლი ტროლეიბუსს ადგილიდან, თითქოს, იმ საცოდავის სამსახურიდანგან თავისუფლებას ელოდებოდა.
—ფეხი, რა? — ვეხვეწები ერთს, ერთობ მოხერხებულად რომ გრძნობს თავს ჩემს ფეხზე.
—როგორ?
—ფეხი!
—რა ფეხი?
—ჩემი ფეხი.
—სად მე და სად თქვენი ფეხი.
—ჩემია ნამდვილად, საკუთარი, თანაც მარცხენა. — ვუყურებ თვალებში. იმას ეღიმება. ასე მგონია, ძალად მიკეთებს.
—იცი, რას ვიზამ? ცოტას ავხტებისავით და ამ დროს გამოსწიე,— ეჭვს მიფანტავს მეზობელი.
—მიდი!
—მაიცა!
—მიდი!
ხტება. ვიღაც ილანძღება. სამაგიეროდ, მე ვასწრებ ფეხის გამოწევას.
მალე ისიც (ჯიბის ქურდი) ამოდის. „კლეჩატი“ პალტო აცვია, მხრებში ოდნავ აწეული,
გრძელი, წელში გამოყვანილი, დიდი ჯიბეებით, ბრიოლინწასმული თმებით, გვერდზე მკაცრი პრაბორით. გულის ამრევია. ამოდის და ამოჰყავს თავისი მსხვერპლი. წინ უშვებს, ეფერება.
—ავიდეთ, ავიდეთ! ნუ ჩქარობთ, ყველა მოვასწრებთ! ამობრძანდით, ქალბატონო!— ასე, ერთსა და იმავეს იმეორებს, ყოველი სამუშაო დღის დაწყებისას. ჯერ სხვებს ამოუშვებს, მერე თვითონ
ამოყვება, — საქმეს შეუდგება.
—ფრთხილად, ქალბატონო! — ვუყვირი ჩემს წინ მდგომ, ახლად ამოსულ ქალს, რომლის შავი ტყავის ჩანთის რკინის საკეტზე, ქურდის მარჯვენა ხელი გველივით აცოცებულა.
—ფრთხილად! ფეხს მადგამთ! — უფრო ვუწევ ხმას, ქურდზე გამწარებული. ქალს ჩემსკენ ვეზიდები და ფანჯარასთან ვაყენებ. მთელი ტანით ვეფარები. ქალია ხალგაზრდაა და არშიყობად მითვლის საქციელს, რაშიც, მის მიერ ჩემს მიმართ, არცთუ ისე მკაცრად ნათქვამი,
—„ნახალ“! — მარწმუნებს. ქურდისკენ ვიხედები. თვალებში მიყურებს. მეც ვუყურებ.
„დედას გიტირებ“! — მეუბნება თვალებით.
„ვერაფერსაც ვერ მიზამ“! — ვპასუხობ მე და ქალივით მეშინია. ის ხვდება, რომ მეშინია და ამაზე მეტის გამკეთებელი რომ არა ვარ. ისე მიყურებს, რომ მე აშკარად მესმის მისი სიტყვები: „მე ჯიბეში მაინც შემიძლია ჩაძვრომა, შენ კი, საცოდავად ამოიფარებ ქალს. საწყალო!
იმის თავიც არა გაქვს, რომ რამე მითხრა, უსუსურო“!—ეს მე მკლავს და საკუთარი ღირსების დასაცავად ვპასუხობ: „ოდესმე, ოდესმე მაინც“!
ეღიმება: —„ვერასოდეს, ვერასოდეს“!— თვალს არ მაშორებს, ისე ჩადის პირველივე გაჩერებაზე.
ტროლეიბუსში მათხოვარი ამოდის. ამასაც კარგად ვიცნობ. ესეც ჩემი ტროლეიბუსის ხშირი სტუმარია: წვერმოშვებული, ჭუჭყიანი; თვალები აქვს ამ კაცს ლურჯი, ძალიან ლურჯი და ისეთი დაღლილი, დაქანცული; თუმცა, აბა როგორი ექნება? ლოთი და მათხოვარია, მაგრამ ცოტა განსხვავდება სხვა მათხოვრებისაგან. სულ ისე უმუშევრადაც არ უნდა მოწყალება. თან,
საქართველოს ისტორიას მოგიყვებითო, — გვთავაზობს მგზავრებს. ჯერ იმას მიადგა, სამსახურიდან რომ დაითხოვეს დაგვიანებისათვის და ბედს, ასე თუ ისე, შეგუებოდა უკვე.
მათხოვარი ხელს უწვდის, ის არ იმჩნევს.
—ოცი კაპიკი მომე, რა?
—დასარიგებელი ოცი კაპიკი რომ მქონდეს, მოხსნილი კი არ ვიქნებოდი!
—მომე, რა?
—თავი დამანებე!
—საქართველოს ისტორიას მოგიყვები.
—დიდი მადლობა პატივისცემისათვის. შენზე კარგად ვიცი! მაგანაა, რომ დამღუპა!
—რატომ?
—ჩამებარებინა, ბატონო, ეკონომიურზე ან ტექნოლოგიურზე! —უხარია, დარდის გამზიარებელი რომ ნახა. — არა, რაიკომის მდივნობა მოვინდომე მაინც და მაინც და ისტორიულზე ჩავაბარე. ჰოდა, მასწავლებელი ვარ ახლა სკოლაში. თუმცა, სადღა ვარ, ჩემი დირექტორის გადამკიდე?!
ვაი, ჩვენს დღეს!.. — დანარჩენ სფიქრობს.
—ძალიან სამწუხაროა! — ვითომ, რაიმე გაიგო მათხოვარმა და გაშვერი ლიხელით სხვისკენ გადაინაცვლა.
—ერთი ოცი კაპიკი.
—თავი დამანებეთ! — პასუხობს ის სხვა, ცილინდრიანი, პორტფელიანი.
—ოცი კაპიკი რა ყოფილა?! საქართველოს ისტორიას მოგიყვები.
—ახლავე მომცილდით თავიდან! — ეტყობა, ძალიან ზრდილობიანია და საერთოდ, კარგ ოჯახშია გაზრდილი.
—ოცი კაპიკი არა გაქვს, დავიჯერო? — არ ეშვება ლოთი.
—თავს თუ არ დამანებებთ, იძულებული ვიქნები, მილიციას გამოვუძახო. გირჩევნიათ, წახვიდეთ დაიმუშაოთ!
მილიციის გაგონებაზე მათხოვარი სხვასთან გადადის. მე მინდა გავარტყა ცილინდრიანს,
მაგრამ, რასაკვირველია, სურვილი სურვილად რჩება.
—ოცი კაპიკი მომეცით, ქალბატონო?!
—ქალბატონი ჩანთას ხსნის, ხურდას იღებს და აძლევს.
—დიდად გმადლობთ, ქალბატონო! საქართველოს ისტორიას მოგიყვებით?!
—გმადლობთ, გეთაყვა, არ მინდა!
მათხოვარი შემდეგს უახლოვდება.
—ოცი კაპიკი არა გაქვთ?
—რად გინდა? —ეკითხება ახალგაზრდა ბიჭი.
—ვაა, კოლექციისთვის!
—ვა, რა ოსტრი ხარ?!
—აბა, რა გეგონა?
—წადი, გაიარე!
—საქართველოს ისტორიას მოგიყვები?!
—რამდენ ხანში?
—რა უნდა, ცოტაა.
—არ მინდა!
—ესე იგი, არა გაქვს?
—არა!
—არც გექნება! — წყევლის ლოთი და შემდეგზე გადადის.
—საქართველოს ისტორიას მოგიყვები?!
—აიღე აგი ოცი კაპიკი და მომშორდი! — პასუხობს შუახნის კაცი. — ვის რად უნდა შენი საქართველოს ისტორია?
—დიდი მადლობა, ბატონო! — შემდეგთან მიდის. —საქართველოს ისტორიას მოგიყვებით?!
—რა ღირს, ბიჭო, ეგ შენი საქართველოს ისტორია? — ეკითხება ვიღაც, აშკარად, რაიონიდან ჩამოსული.
—ოცი კაპიკი.
—ნამეტანი იაფი ხომ არაა, ბიჭო?
—მანეთი მომეცი, თუ გინდა.
—უყურ ეშენ! საქართველოს ისტორიას ყიდის აგი ლოთი, მე ვაძლევ! ესე იგი, მანეთი ერთი!..
—მანეთნახევარი! — ყვირის სამსახურიდან გათავისუფლებული და ისტერიულად იცინის.
—მანეთნახევარიერთი!... — ყვირის ჩამოსული.
—ორი მანეთი!—ყვირის ახალგაზრდა.
—ორი მანეთი ერთი!... — აცხადებს ჩამოსული.
—ხუთი მანეთი! — ყვირის ვიღაცა.
—ხუთი მანეთი თუ გქონდა, ტაქსში ვერ ჩაჯექი?! — ეხმაურებიან წინიდან. ყველა იცინის. მერე ჩუმდება უცებ ყველა. საშინელი სიჩუმეა ტროლეიბუსში.
—უკნიდან ამოსულებმა წამოვიწიოთ, ეგრე, ნუ გავჩერდებით! გამოიარე, ამხანაგო, შენ გეუბნებიან! — ეამხანაგება მძღოლი ვიღაც ახალგაზრდა კაცს, რომელსაც „დუბლიონკა“ აცვია, ხელზე „სეიკო“ უკეთია და რომელიც ხუთმანეთიანს უდებს ლოთს ხელში. ეტყობა, მანქანა ვერ იშოვა, თორემ, მართლა, რა უნდა აქ? —კიდევ გამოვიაროთ! — არ ეშვება მძღოლი, თითქოს, იმის
მეტი არავინ არის. ის წინ მიიწევს.
—კიდევ ცოტაც!
—კაცო, ფეხით სიარული რომ მდომოდა, ტროლებუსში კი არ ჩავჯდებოდი! — იძახის „ დუბლიონკიანი“. ტროლეიბუსი ისევ მხიარულდება.
ისე მაწვება ვიღაც, რომ გავიტანე ის ქალი, — „ნახალო“! — რომ შემამკო.
—თუ შეიძლება, ფრთხილად?! — მეუბნება. ეტყობა, არც ისე თავხედად მთვლის.
—ბოდიში. რა ვქნა, მაწვებიან.
—ჰოდა, თქვენც მიაწექით! საერთოდ, თუ არ მიაწექით, არაფერი გამოვა! გაიგეთ?! — მეუბნება და მიღიმის.
„აუ, რა გოიმია, ამას ვის გადავეკიდე?! ეს, ალბათ, იმ კატეგორიის ქალებს ეკუთვნის, რომ გაექაჩები და არაფრით არ იკისრებენ, გინდა თუ არა, ჯერ ვიაროთო. ან, მე შენ ლამაზ ზღაპარს მოგიყვები, ბიჭოო!— შუა საქმეში რომ გეტყვიან. თან, ასო „ლ“-ს ძალიან რბილად რომ წარმოთქვამენ.
—ჩემი „დედაენა“! — მესმის ვიღაც ქალის აღშფოთებული ხმა. —სად არის ჩემი „დედაენა“?
—რა „დედაენა“, ქალბატონო? — ეკითხება ხანდაზმული ქალი.
—აქ მქონდა, ამ ჩანთაში, ძლივს ვიშოვე.
—ძირს მოძებნეთ, სადმე ეგდება. — მთელი ტროლეიბუსი „დედაენას“ ეძებს.
—მე შენ გეტყვი, იშოვი ამ ახალ გამოცემას! — წუხს ქალი.
„ისჯიბგირინაღდადარწაიღებდა“.
—იპოვეთ?
—ვერა, ვერ ვიპოვე.
—სადმე, ქუჩაში დაგივარდებოდათ, ქალბატონო! — ამშვიდებს ვიღაც.
—თუმნის ხურდა არავის არა გაქვთ? — კითხულობს „დუბლიონკიანი“.
—არა, ბატონო!
ტროლეიბუსი ჩერდება. ჩემი გაჩერებაა.
—გამატარეთ, თუ შეიძლება!? — ვიხვეწები.
—გადი, თუ ბიჭი ხარ!
—თუმნის ხურდა არა გაქვთ? — მძღოლს არა აქვს? — არ იშლის დუბლიონკიანი.
—გითხრეს შენ! თუმანი და ხუთმანეთიანი თუ გაქვთ, ტროლეიბუსში ნუ ჯდებით! — დაარიგა ჭკუა მოხუცმა კაცმა.
—რა ვქნა, ბატონო, ვერ ვიშოვე ეს მანქანა! ბოლოს და ბოლოს, ჩემი საქმე არ არის? თუ მინდა,
ცხენით ვიმგზავრებ სულაც!
—ცხენს, რაუჭირს? — ეღიმება ვიღაცას.
—გამატარეთ! ცოტა მარჯვნივ ჩაიწიეთ!.. — ტულუპი მეხსნება.
—ჰე,მიდი, მიდი! — ბრბოს ვარღვევ.
—თუმნის ხურდა არავის გაქვთ?
—არა, ბატონო, დაგვანებეთ თავი!
—რა ვქნა ახლა მე?
—მე დაგპატიჟებთ, მაინც ათკაპიკიანი უნდა მივცე. — ვეუბნები.
—აგაშენა ღმერთმა!
—გამატარეთ! — მე უკვე ცალი ფეხით ასფალტზე ვდგავარ.
ახლა მთავარია, მეორეც დავითრიო როგორმე. ოპა! ახლა წინა კარებთან მივრბივარ და ვიღაცის ხელით მძღოლს ფულს ვუგზავნი.
მორჩა! თავისუფალი ვარ.
გაუმარჯოს თავისუფლებას!

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Sat Apr 09, 2011 10:29 pm

ჯემალ თოფურიძე


თედოს ოცნება


ცოლს ეძინა, თედო რომ შინ დაბრუნდა. პატარა გოგოსაც ეძინა. თედომ იმ ოთახის კარი შეაღო, სადაც ბიჭი ეგულებოდა. სინათლე აანთო. ლოგინი ცარიელი იყო, ფანჯრის რაფაზე ტრანზისტორი იდგა. მაგიდაზე ორი წიგნი იდო.
—ნეტა სად დაწოწიალობს ეგ ბიჭი, — ხმამაღლა გაიფიქრა თედომ და ის-ის იყო ოთახიდან უნდა გასულიყო, რომ ბალიშის ქვეშ რაღაც ფერადი დაინახა. ბალიში ასწია, ჟურნალის ყდა იყო, რომლიდანაც თედოს წითელპომადიანი, ცისფერთვალება ქერა ქალი უცინოდა. ზევით რაღაც ეწერა. რუსული არ იყო. რუსული რომ ყოფილიყო, ცოტას მაინც წაიკითხავდა. ქართული ხო არ იყო და არა. მეტი კი თედოს, აბა საიდან უნდა სცოდნოდა?
ეგეთი ფერადი და ლამაზი თედოს არაფერი ენახა. კარგა ხანს უყურა ქალს, მერე გაუღიმა, ისე, რომ თვითონაც ვერ შეამჩნია. ბოლოს, დიდი მოწიწებით შეავლო ხელი. მაგიდასთან მიიტანა ჟურნალი. სკამზე ისეჩამოჯდა, რომ თვალი არ მოუშორებია. დაჯდა და ქალიც წინ დაიდო. გადაფურცლა და უკეთესი შეხვდა მეორე გვერდზე. შავგვრემანი იყო, შავი თვალები ჰქონდა. შავი ჯემპრე ეცვა, ნაქსოვი, პატარა, წითელი გული ჰქონდა ამოქარგული. გაპრიალებულ მანქანასთან იდგა დაყველაზე მეტად რაც თვალში მოხვდა თედოს, ის იყო, რომ შარვალში იყო გამოწყობილი.
—ნწ, ნწ, ნწო,— რამდენიმეჯერ დაუწრუპუნა თედომ, მაგრამ ისე კი, მოეწონა. გაახსენდა კიდეც, ერთ კვირა დღეს თელავში რომ იყო წასული და იქ ვანუას გოგო, ნელი რომ ნახაშარვალში; რო სთხოვა, მამაჩემს ნუ ეტყვი, შარვალში რომ მნახე, ძია თედოო. ისიც გაახსენდა, რომ ნელის ეგეთი შარვალი არ ეცვა. იცნო კიდევაც მაშინ, ვანუასი იყო, ძველი, გახუნებული და გადაკეთებული. ამის მოგონებაზე თედოს კიდევ გაეღიმა. ოღონდ, ახლა იგრძნო, რომ იღიმებოდა. ისიც გაიფიქრა, —„აბა,მაგას მამამისს როგორ ვეტყოდი, ხო გული გაუსკდებოდაო“, — უცებ დაიხსნა ფიქრებიდან თავი და ისევ ჟურნალს დაუწყო ფურცვლა. გადაშალა და ნამდვილი ზღაპარი ნახა. მის წინ წყალი იყო, მწვანე, ძალიან მწვანე. წყალში - ნავი. ნავში რამდენიმე კაცი და ქალი იჯდა. იმ გოგოებივით ჩაცმულები, წინა ფურცლებზე რომ ნახა.
ნავის თავში მაღალი კაცი იდგა (ის ისე კარგად ჩაცმული არ იყო) და ნიჩაბი ეჭირა ერთი.
მთავარი ის იყო, რომ წყალს აქეთ-იქით მიწის ნაპირი კი არჰქონდა, სახლები ედგა ნაპირებად,
ნაპირებად კი არა, ეს სახლებიც შიგ წყალში იდგნენ. ძალიან ლამაზები კი იყვნენ. თედომ თბილისი გაიხსენა უცებ და „არა,ეს სახლები სჯობიაო,“— გაიფიქრა.
როგორ არ ეშინიათ ამ სახლებში ცხოვრება, ან როგორ დადის ეს ხალხი ან როგორ არ იძირება ყველაფერიო, ფიქრობდა თედო, მაგრამ ნავში მსხდომთ ისეთი ბედნიერი სახეები ჰქონდათ, რომ თედომაც ბევრი არ იდარდა და ისიც გადაფურცლა.
ახალზე ქალი და კაცი შეხვდა. ქალს მკერდი თითქმის მოეტიტვლებინა,
კაცს უღიმოდა ულვაშებში. კაცს სანთებელა ეჭირა ხელში,ისიც უღიმოდა და სიგარეტს უკიდებდა. სიგარეტსა და სანთებელას შორის რაღა ცეწერა. როგორ უნდოდა თედოს, გამოეცნო,
რას ნიშნავდა ეს წარწერა. ისე უნდოდა, რომ გაბრაზდა კიდეც, სკოლაში გერმანულს რომ მასწავლიდნენ, რათ არ ვისწავლეო. მერე იმდროინდემა მისმა გაჭირვებებმაც ჩაუქროლეს და თავი გაიმართლა. ცოტა ხანს კიდევ უყურა წარწერას და ის-ის იყო, უნდა გადაეშალა შემდეგი გვერდი, კიბის ჭრაჭუნი მოესმა. სასწრაფოდ აიღო ჟურნალი, ძველ ადგილს დაუბრუნა და ოთახიდან გავიდა.
კარი ბიჭმა შემოაღო. საშუალო სიმაღლისამ, შავთვალებამ და ჯმუხმა. პერანგის საყელო სპეციალურად ჰქონდა აწეული უკან. თმა ოდნავ მოეშვა. მარცხენა ხელზე საათი ეკეთა, რომელიც დღეებსაც აჩვენებდა. იმავე ხელის ნეკზე ფრჩხილიც ოდნავ ჰქონდა მოზრდილი. რომ შემოვიდა, თედო დაინახა. არ ელოდა, ეგონა, რომ ეძინებოდა თედოს. შეცბა, მაგრამ არ შეიმჩნია,
რაც იმით იგულისხმებოდა, რომ „პრივეტ მამიო,“ — უთხრა.
—პრივეტ კი არა, სადა ხარ აქამდის? — მშვიდად უთხრა თედომ.
—კლუბში ვიყავი, მამი, სად ვიქნებოდი, — უპასუხა ბიჭმა. პირველადაც და მეორედაც „მამი“
იმიტომ დააყოლა ნათქვამს, რომ იცოდა, „მამის“ თქმა და თედოს მოლბობა ერთი იყო. ბიჭმა საათი ხელიდან შეიხსნა და თავის ოთახში შეიტანა. მერე დაიბანა ხელ-პირი და ისევ თედოსთან დაბრუნდა, ისიც მაგიდას მიუჯდა.
—რაგადიოდა?— ჰკითხა თედომ.
—არ იცი, ჩვენი მეხანიკის და სოფლის ამბავი?! ან „ჩაპაევი“ იქნებოდა, ან „მუჟჩინა ი ჟენშჩინა“,
ანაც კიდევ, „ოთარაანთ ქვრივი“. — ღიმილით უპასუხა ბიჭმა და ესიამოვნა, თედოსაც რომ გაეღიმა.
—კი მაგრამ, დღეს რაიყო? —„მუჟჩინა ი ჟენშჩინა“.
—დდაა ნიჩევოოო, — გააგრძელა თედომ, — ოღონდაც, ეგ მანქანების ღრიანცელი რომ არ იყოს წამდაუწუმ.
—რათა მამი, ცუდი მანქანებია? — კიდევ „მამი“ თქვა ბიჭმა, ოღონდ ახლა ჩვეულებრივად, როგორც სხვა დროს ეუბნებოდა ხოლმე.
—მანქანები კი კარგია, მაგრამ ხმაურია ძალზედ.
—რა ქალია! — მორიდებით თქვა ბიჭმა.
—კარგი ქალია, კი. — მორიდებითვე დაუდასტურა თედომ.
კიდევილაპარაკეს. მერე ბიჭი გავიდა თავის ოთახში. თედო დაწვა, ფრთხილად გადასწია საბანი, ისე, რომ ცოლმა ვერც გაიგო. გასწორდა ლოგინში, ხელები თავქვეშ ამოიდო და სიბნელეს შეხედა. „საიდან მოიტანა მაგ მამაძაღლმა“? — ჟურნალზე გაიფიქრა და თავისი ძმაკაცის, ვანუას მონაყოლი გაახსენდა, მოსკოვში რომ იყო სასოფლო-სამეურნეო გამოფენაზე:
—თედო! — ჩუმად და აღტაცებით დაიწყო ვანომ. სახლის კიბეზე ისხდნენ ორივენი.
—ისეთი რამეები ვნახე, სიზმარშიც არ მინახავს ეგეთი ცხოვრება. ეგეთი დიდი არაფერი მინახია,
მოსკოვი რომ არის —უზარმაზარი, ნაცრისფერი და წითელი. ერთი ასი მეტრის ფარგლებში იმდენი ხალხი ირევა, დეზერტირების ბაზარშიც არ მინახია, არც ალავერდობაზე, თანაც, ყველა გარბის სადღაცა. პირდაპირ სასტუმროში გაგვაქანეს მანქანებითა. ნომერს ნუ იტყვი. ორი ოთახი,
გაწყობილი ტელევიზორითა და მაცივრითა. კედელზე რაღაცა ღილაკები იყო წარწერებით, მაგრამ მოგეხსენებათ ჩემი რუსული. ოთახის ფანჯრები, წითელი მოედანი რომ ჰქვია, იმას გა ჰყურებდნენ. მეორე დღეს კრემლში წაგვიყვანეს. ეგ, რა ვნახე, თედო, მართლა ზღაპარი! მერე,
როგორი მოპირკეთებული, რა ჭაღები! ისეთი კი არა, თანდილამ რომ ჩამოიტანა მოსკოვიდან,
უზარმაზარი და ბრწყინვალე. იქიდან სასოფლო-სამეურნეო გამოფენაზე წაგვიყვანეს. რა ტრაქტორები, ბიჭო, რა კომბაინები. ელექტრო ჰესები სათამაშოებს ჰგვანან, ისეთი კოხტები არიან. მერე ღორებთან მიგვიყვანეს. ისე, ჩვენი ღორები დიდად არ ჩამოუვარდებიან. ბოლოს ჩვენს ქართულ პავილიონს მივადექით. გაგიხარია, იქ თავმომწონედ დავდიოდი. ყურძენთან შევჩერდი. ჩვენებური იყო. ვიღაცა ქალი მიდგას გვერდით, თეთრი და ჩასუქებული. რომ შევხედე, გამიღიმა. თვალი თვალში გავუყარე. იმანაც გამიყარა. გავეცანით ერთმანეთს. ტანია ერქვა. მოკლედ, მერე მე და ტანიამ კარუსელზედაც ვიტრიალეთ, საღამოს კი რესტორანში წავედი. განათებული იყო იქაურობა, დიდი ჟრიამული გაჰქონდათ. კაცო, ზოგიერთები პირდაპირ ცეკვის დროსა ჰკოცნიდნენ ერთმანეთს. კარგა დავლიეთ. თვითონ ჩემსავით ჩამოსული იყო გამოფენაზე დონეცკიდან. მისი მხარეც ვადღეგრძელე; მერე სასტუმრომდე მიმაცილა. მე მიგაცილებმეთქი, ვუთხარი და არაო... ნომერი შევაღე. შემობრძანდითმეთქი.
შემოვიდა და ერთთავად მაკოცა. ბევრისათვის არ მიკოცნია მართალია, მაგრამ ეგ მაინც სულ
სხვა იყო, მოულოდნელი და მსუყე. მერე მოგეხსენება... — აღარ დაამთავრა ვანომ.
არ წავიდა თედო იმ წელს გამოფენაზე. რაც იმან იშრომა, მაგრამ მაინც არ წავიდა.
იმიტომ, რომ თედოს და ვანოს შორის ვინმე ერთი უნდა გამგზავრებულიყო. კოლმეურნეობის თავმჯდომარემ, თქვენ გადაწყვიტეთ თქვენი საქმეო, უთხრა და თედომაც ვანოს დაუთმო.
უსმენდა ძმაკაცის მონაყოლს და პირველად ცხოვრებაში შურდა მისი.
ერთი წლის წინ იყო ეს. სულ ახსოვდა თედოს ვანოს მონაყოლი, სულ უნდოდა საქართველოს გარდა კიდევ სხვა რამე ენახა (თუმცა ნანახი ჰქონდა რაღაც ქალაქები, ოღონდ ომის დროს დანგრეული, ნაცრად ქცეულები). მოსკოვში მოხვედრა ბოლოს ოცნებად გადაექცა. ოცნებას უფრო ისიც უმძაფრებდა, რომ სულ პატარა ბიჭმა ომში ვალია ნახა. ისიც მოსკოვიდან იყო. ჩასუქებული არა ყოფილა, გამხდარი იყო, გალეული. სწრაფად დადიოდა, ცხვირი ცისკენ ჰქონდა აწეული.
დაბომბილი ქალაქის იმ დანგრეულ სასადილოში მუშაობდა მზარეულად, სადაც თედოს ოცეული გააჩერეს რამდენიმე დღით. ის და კიდევ ერთი მზარეული ჰყავდა სასადილოს.
დამშეული ჯარისკაცები ჭამას რომ მორჩებოდნენ, იმ ორს მიაშტერდებოდნენ. ზოგი რას ეუბნებოდა, ზოგი რას. ისინიც სიცილითვე პასუხობდნენ. ვერ აცილებდა თედო თვალს პატარა გოგოს სიცილს. ერთ საღამოს, გოგო სამუშაოდან რომ ბრუნდებოდა, „დობრი ვეჩერო“ — უთხრა.
იმანაც უპასუხა. თედო გვერდით გაჰყვა და ფიქრობდა, ახლა რაღა ჯანდაბა ვუთხრაო. ხის ბარაკამდე ასე უხმოდ მიჰყვებოდა. გოგო ლაპარაკობდა მხოლოდ და თანაც სულ თავის ამბებს
ჰყვებოდა. ბოლოს, „მი პაბედიმო“, — უთხრა თედომ და ესიამოვნა თავისივე ნათქვამი.
„ Объязательно“!—თქვა გოგომ და შევიდა ბარაკში. მერე იქაურობა ისევ დაბომბეს. ვინ სად წავიდა, ვინ საით გააქანეს. „Прошай Валя“! —დაუძახა თედომ მანქანიდან ქუჩაში მდგარ
გოგოს. იმანაც შეხედა. არც გაუღიმა, არც არაფერი უპასუხა. უბრალოდ გააყოლა თვალი გზაზე მიმავალ მანქანას. სადღა ნახავდა თედო მერე იმ გოგოს. სახელი კი ახსოვდა, მისი სიცილიც ახსოვდა და ისიც, რომ მოსკოვში ცხოვრობდა.
ვანოს მონაყოლის შემდეგ თედომ ცოტ-ცოტა ფულის შეგროვება დაიწყო. იცოდა,
იმასაც მოუწევდა მოსკოვში წასვლა. თანაც, ცოლმა ერთხელ უთხრა, შენც წადი იმ ქალაქში და თანდილას რო ავეჯი აქვს, იქნებ ისეთიც იყიდოო. ისეთს ვერ იყიდდა თედო, მაგრამ ცოლს და ბავშვებს ჩამოუტანდა რამეს. ახლა იწვა სიბნელეში, იგონებდა ყველაფერს ამას, ოცნებობდა და ნელ-ნელა ძილი ეკიდებოდა.
თედომ გვიან მოიყვანა ცოლი თავის ტოლებთან შედარებით. თავისივე მეზობელი, ნატო,
რომელიც ადრე დაქვრივდა და ბიჭი ჰყავდა პირველი ქმრისაგან. ყოველ დილით, სამუშაოზე რომ მიდიოდა თედო, ხედავდა, ახალგაზრდა ქვრივი როგორ მოათრევდა მდინარიდან წყლით სავსე კასრებს. ძალიან უნდოდა მიხმარებოდა, მაგრამ ნატო ზედ არ უყურებდა და ესეც ვერ უბედავდა მოხმარებას. ერთი-ორი წელი გავიდა ამ ქალის ყურებაში და ერთ დილას იმანაც გამოხედა. დალია იმ ღამეს თედომ ვანოსთან ერთად და გაუმხილა კიდეც ყველაფერი. „რაღა შვილიანიო“? — ვანომ ერთი კი უთხრა, მაგრამ რომ შეხედა თედოს თვალებს, ინანა. — თვითონ მივიდა ნატოსთან და თედოს მაგივრად სიყვარულიც აუხსნა.
რამდენიმე ხანში ნატომ თედოს შეუთვალა, ჩემს ბიჭს მე ვერავის დავუტოვებო. — თედომ იწყინადა „ ეგ როგორ იფიქრეთ თქვენ, ნატოო“, — ვანოს დააბარა. გადავიდა ნატო თავის ბიჭიანად და კიდევ ერთი ძველი ზანდუკიანად პირდაპირ ეზოში და გოგოც გაუჩინა თედოს.
დრო გადიოდა. ბავშვები იზრდებოდნენ. ის, რაღაც აღტაცების გრძნობა, რაც ადრე თედოს ნატოსადმი ჰქონდა, სადღაც გაქრა. წუხდა მაგაზე თედო, მაგრამ მერე გაიხედ-გამოიხედა და რომ ნახა, ყველა ცოლ-ქმარი ასე იყო, ცოტა დაწყნარდა.
იმ დღის მერე, რაც თედო ბიჭის ჟურნალს წააწყდა, კიდევ ერთი წელიწადი გავიდა. ბიჭმა სკოლა დაამთავრა. თბილისში, სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში მოეწყო. ერთხელ ნაწვიმარი იყო, თედოს ვაზის ძირი უნდა შემოებარა. ბარი სად შეინახა, დაავიწყდა და ვანოს გადასძახა—
„ის მომეციო“.
—რა, თედო?
—ის, კაცო! — დაუფიქრებლად უპასუხა თედომ.
—გამაგებინე, რა გინდა, ბიჭო?
თედო დაფიქრდა. იცოდა, რაც უნდოდა და სახელს ვერ იხსენებდა. ვანო მიუახლოვდა.
—რაგინდა, კაცო?!
—ამას, — ხელი ვაზის ძირს მოკიდა, — გარშემო რომ იმას უშვებიან, — დაბნეულად უთხრა.
—ბარი გინდა?
—როგორა?
—ბარი.
— ჰო,ბარი, ბარი!
ვანო წავიდა და მალე დაბრუნდა. თედო ნაღვლიანად იდგა ვაზთან.
—აჰა,— გაუწოდა ვანომ ბარი.
—როგორ დამავიწყდა, ბიჭო, ამის სახელი.
—მერე რა იყო, შე კაი კაცოო, და წავიდა.
—მოიცა! — განწირული ხმით თქვა თედომ, — ამის სახელიც დამავიწყდა.
—რისი, ბიჭო?
—ამისა, — თედომ ისევ ვაზს მოკიდახელი.
—ვაზისა?
—როგორა?
—ვაზისა?
—ხო, ხო, ვაზისა, ვაზისა!
—შაქარი გაკლია, — მოუჭრა ვანომ.
—რაშაქარი?
—ტკბილი გაკლია. აი, ჩემი ქალის ძალუასაც ჰქონდა ეგრე და ექიმმა უთხრა, შაქარი უნდა ჭამოო.
—ხოო?
—ხო.
—მაშ, შაქარი ვჭამო?
—ხო, რა მოგივიდა, შე კაი კაცო, ისე შეშინებულხარ, თითქოს...
—არა, კაცო, — შერცხვა თედოს, — კი არ შემეშინდა, უბრალოდ, როგორ დამავიწყდა? — ვანო წავიდა. მეორე დილას ისევ შეხვდა ვანოს...
—ჭამე, ბიჭო, შაქარი? — ჰკითხა ვანომ.
—შაქარი, არა, — გაბრწყინებული ჰქონდა თედოს თვალები, —ყველაფერიც მახსოვს.
შრომობდა თედო, რაც შეეძლო. ცოტას ბიჭს უგზავნიდა თბილისში, ცოტას ოჯახს ახმარდა და ცოტასაც ინახავდა თავისი ოცნების შესასრულებლად. ზოგჯერ რცხვენოდა, რაღა დროს ჩემი სადმე წასვლაა, სტუდენტი ბიჭი მყავსო, მაგრამ თავს იმით იმართლებდა თუ იტყუებდა, ხომ მაგათთვისაც მივდივარო.
უკვე შეგროვილი ჰქონდა წასასვლელ იფული, ბიჭი რომ ჩამოვიდა თბილისიდან ზამთრის არდადეგებზე.
—მამი! — იმ საღამოსვე უთხრა ბიჭმა.
—რაიყო? — ჰკითხა თედომ.
—იცი, რა?
—რა, ბიჭო?
—არაფერი.
თედომ ბიჭისაკენ გაიხედა.
—როგორ თუ არაფერი?
—ერთი სათხოვარი მაქვს შენთან.
—მითხარი, შენი ჭირიმე, რას მიმალავ?
—იქ, თბილისში, კიდევ ორი მეგობარი მყავს, ჩემს ჯგუფში სწავლობენ. იმათ გადაწყვიტეს,
არდადეგებზე მოსკოვის სანახავად წასვლა. მეც მითხრეს, თუ თქვენები გამოგიშვებენ, ჩვენთან
ერთად წამოდიო. თუშეგიძლია, გამიშვი, — ძლივს დაამთავრა სიტყვა ბიჭმა და მხოლოდ მაშინ შეხედა თედოს თვალებში.
ყველაფერს ელოდებოდა თედო, მაგ თხოვნის გარდა. ეგსათხოვარი მარტო თავისი ეგონა ამ დედამიწის ზურგზე. ჩუმად იყო. ოღონდ, იმიტომ კიარა, რომ ორჭოფობდა, ბიჭი წავიდეს თუ მეო. ეგ უკვე გადაწყვეტილი იყო. უბრალოდ, ყველაფერი აგონდებოდა თავის ოცნებასთან დაკავშირებით, სწრაფად, თავისდა უნებურად...
—ჰა,მამი? ამ კითხვამ გამოაფხიზლა.
—წადი მარა; წადი, თუ ისინიც მიდიან.
ბიჭი კისერზე მოეხვია და აკოცა.
მეორე დღეს თედომ თავისი შეგროვილი ფული ბიჭს ჩაუთვა-
ლა. რომ ჩამოხვალ, სოფელში მოდია უცილებლადო, — სთხოვა.
ერთი კვირის შემდეგ მართლაც დაბრუნდა ბიჭი, უფრო გამხდარი და ფერმკრთალი,
ვიდრე წასვლამდე. ბიჭმა თედოს ჩექმები ჩამოუტანა, შავები, პრიალები, მაღალყელიანები,
გვერდზე „ზმეიკით“ იკვრებოდა. დედას თავშალი, შავი, წითელი ყვავილებით, პატარა დასაც ფეხსაცმელი, წითელი.
თედო ისეთი სიხარულით შეხვდა, გინდამც თვითონ ყოფილიყო წასული. იმ წუთშივე ფეხი გაუყარა ჩექმებში. სიამოვნებდა, იქიდან რომ იყო.
მოსაღამოვდა. ერთიორჯერ, ისე, ვითომ სხვათაშორის ჰკითხა ბიჭს, როგორი კმაყოფილი ხარო.
—ძალიანაო, — თქვა ბიჭმა და აღარ გააგრძელა. ეგეთი პასუხი არ უნდოდა თედოს.
დედა და პატარა თამრო დაწვნენ დასაძინებლად.
თედო ბიჭის ოთახში შევიდა. ლოგინზე ისე იყო წამოწოლილი. თედო რომ დაინახა, სწრაფად წამოჯდა.
—არ გეძინება? — ჰკითხა თედომ.
—არა. — უპასუხა ბიჭმა.
—დაიძინე, შვილო, ნამგზავრი ხარ.
—რავი, არ მეძინება.
—ანდა რა დაგაძინებს, იმხელა ქალაქის მერე, არა?!
—ეჰ, მამი, თვითონ რომ ნახავ სხვა ქვეყანას, სულ სხვაა. — გამოცდილი სახით თქვა ბიჭმა.
თედომ, „მეშველაო“, —გაიფიქრა და სკამზე კარგად მოკალათდა.
—კარგია, არა, შვილო?
—რას ამბობ, არასოდეს დამავიწყდება. ამხელა სახლები, ამდენი გოგოები, ერთად ჯერ არ მინახავს— შეაპარა ბიჭმა, გაწითლდა და გაჩუმდა.
—¨ო,არა, შვილო?
— ¨ო. ჩვენა, აი, მედაის, ჩემი მეგობარი, სასტუმროში მოვეწყვეთ.
—მაიცა?!
—გეფიცები. მართალია, ცენტრიდან კარგა შორს იყო, მაგრამ მაინც. ტრი ვოსემდესიატ დევიტს,
მარტო ტაქსი სწერდა.
—სულ ტაქსით დადიოდი?
—სულ ტაქსით რომ მევლო, სამ დღეში დაგიბრუნდებოდი.
—ისე, ხო მაინც დადიოდი?
—მართალი რომ გითხრა, დავდიოდი. ისეთი ფართო ქუჩებია მამი, გაშლილი, გაჭიმული; მეორე დღესვე რესტორანში წავედით სამივე.
—მაიცა?!
—გეფიცები, თანაც როგორში...
—ჰო?..
—ტრიალებდა.
—როგორა, კაცო?!
—აი ისე, ტელევიზორის კოშკზეა და ტრიალებს, ნელ-ნელა წრეს ურტყავს კოშკსა. მთელ მოსკოვს დაჰყურებს ზევიდან, გაჩირაღდნებულს. მუზიკა უკრავს, მაგრამ რას უკრავს; ახლა,
რა ჩაცმულები მიდი-მოდიან, რა საჭმელები მოაქვთ. იმის მერე, ოთხი დღე, დღეში ერთხელა ვჭამდით. ისიც დილაზე, კიდევ რომ გვყოფნოდა ფული. მუზეუმშიც ვიყავით, განა მარტო რესტორნებში დავდიოდით.
—ხოო?
—მაშ! „ტრეწიაკოვსკაია“ ჰქვია. ვინმეს თუ რამე დაუხატია, სულ იქ არის. სამი საათი დავდიოდით. იქიდან ისეთები გამოვედით, ძილის გარდა აღარაფერი გვინდოდა.
იმ მუზეუმშიც ისეთი გოგოები იყვნენ... წითელ მოედანს ნუღარ იტყვი. წითელი აგური,
ქვაფენილი, ღამე ანათებენ; ამ სინათლეზე თოვლი ნელა ეშვება დაბლა. დასეირნობ და არც გინდა სახლში დაბრუნება. სულ წყვი-ლები დადიან...
—„დაა,ნიჩევოო“, — გაიმეორა თავისი საყვარელი გამოთქმა თედომ.
—ეჰ,ნიჩევო კი არა, პრეკრასნო, მამი, — გაეღიმა ბიჭს.
—ისე, გოგოები? — როგორღაც მოახერხა თედომ.
—ნუ იტყვი, აშოლტილები, ლერწმებსა ჰგვანან. ერთ იჩემი მეგობარი ვინმეს თუ გაიცნობდა,
გადაეკიდებოდა, გინდა თუ არა ქართულად თქვი, ბაყაყი წყალში ყიყინებსო. რომ ათქმევინებდა,
სიცილისაგან ვიხოცებოდით.
—ბაყაყი წყალში ყიყინებსო?
—ჰო.
—რათა?
—რავი, ქართულად თქვიო, ეუბნებოდა. ვერაფრით ვერ ამბობდნენ.
—რათა, შვილო?
—ყ-ს მაგივრად კ-ს იძახიან. ძალიან სასაცილოდ გამოსდით.
—მაშ ყ-ს ვერ იძახიან?
—ვერა.
ჩუმად იყვნენ.
—წავალ, დავწვები. —თქვა ბოლოს თედომ.
—კარგი, მამი.
—ძილი ნებისა, შენი ჭირიმე.
თენდებოდა, ის დანგრეული ქალაქი რომ დაესიზმრა თედოს. კვამლი ასდიოდა აქა-იქ სახლებს. ომი კი დამთავრებული იყო ვითომ. ზედ სასადილოსთან უზარმაზარი ეშმაკის ბორბალი ტრიალებდანელა. რბილ, წითელი ტყავის სკამებზე ხალხი იჯდა. მოხუცები,
ახალგაზრდები, ბავშვები. კაცებს სასმისები ეჭირათ ხელში დაერთმანეთს ომის დამთავრებას ულოცავდნენ. ყველანი იცინოდნენ და მღეროდნენ. დაბლა რამდენიმე კაცი იდგა და რაღაც
ძალიან სასიამოვნოს უკრავდა. თედო მიუახლოვდა ეშმაკის ბორბალს და ერთ თავისუფალ სკამზე დაჯდა. ნელა აჰყავდა ჰაერში უზარმაზარ წრეს. მაღლა აიხედა და ის პატარა გოგო დაინახა, მაშინ რომ შეხვდა ომში. „ვალია!“— დაუყვირა თედომ და ხელები ერთმანეთს შემჰკრა.
გოგომ მაღლიდან გადმოხედა—თედოო! — დაიძახა იმანაც, —ბაყაყი წყალში ყიყინეეებს! თედო იცინოდა. — ჩამოდი გოგო, ჩემს სკამზე ჩამოო! —ყვიროდა, რაც ძალი და ღონე ჰქონდა.
—ვერა, თედო, ესე ვიტრიალოთ, ესეეე! — ექოსავით ესმოდა თედოს გოგოს ხმა.
თედო სიცილით კვდებოდა სიხარულისაგან. — მაშ, სულ ასეთი ზეიმი იქნება? —
ეკითხებოდა თავის თავს, — სულასეთი?
მაღლა იყო თედო, ცაში. ზევიდან გადახედა ქვეყანას. დანგრეული სახლები აღარსად ჩანდა. წითელი აგურით ნაშენი უზარმაზარი სახლები იდგა. ცოტა მოშორებით წითელი მოედანი და კრემლი ჩანდა. სწორედ ისეთი, „ატკრიტკებზე“ რომ ენახა თედოს.
—მოსკოვში ვარ, ხალხო, მოსკოვში! — ყვიროდა თედო და ხელებს იქნევდა.
ხალხი ისევ იცინოდა. ფერადი ბურთები ეკავათ ხელში. ქვევით ისევ უკრავდა მუსიკა. წრე ატრიალებდა თედოს. ჯაჭვებს უფრო მაგრად ჩასჭიდა ხელები და ურფო ხმამაღლა დაიწყო სიცილი. უცებ, თავისი ხელები რომელიღაც ცხოველის ხელებს მიამსგავსა. სახეზე ხელიმოისვა და ბალანი იგრძნეს თითებმა.
—ვაიმე, შენ, ჩემოთავო! — თქვა და ახლა სხვებს გადახედა. ისევ იცინოდნენ, ისევ ეკავათ ფერადი ბუშტები, ისევ ყვიროდნენ და მღეროდნენ დანარჩენები. ისევ უკრავდნენ მუსიკას,
ოღონდ, ისინიც მაიმუნებად გარდაქმნილიყვნენ.
—ვალიაც? — გაიფიქრა თედომ და იქით გაიხედა. სკამის მისაყრდნობზე პატარა, ცისფერი მაიმუნი იჯდა.
—ვაიმე, ხალხო, რაღა გაზეიმებთ?! — ყვიროდა თედო. — რაღაგაზეიმებთ, ხალხო, რაღა გიხარიათ, თქვენი ჭირიმე, რასა ვგავართ, რა გვიხარია?!
მაიმუნები კი არც უყურებდნენ თედოს, განაგრძობდნენ სიცილს, ხარხარს და ხტუნვას.
ეშმაკის ბორბალი არ ჩერდებოდა.
—ვაიმეეე! — დაიყვირა თედომ და გამოაღვიძა თავისივე ხმამ.
—რა გაყვირებს, კაცო?! — ლოგინზე წამომჯდარიყო ნატო. თედოს თავისი გულისცემა ესმოდა.
—სიზმარი იყო? — იკითხა დამფრთხალმა.
—მაშ, რა იქნებოდა? აიღო შენმა ყვირილმა სახლი.
თედო ბალიშზე მიესვენა, გულისცემა ისევ ესმოდა და თავი სტკიოდა. მეორე დილას წავიდა ბიჭი თბილისში. მერე ორი თვეგავიდა. თედო ძველებურად შრომობდა. უფრო იშვიათად თუ ამოუტივტივდებოდა ოცნება და მაშინაც, ცდილობდა არ ეფიქრა ამაზე. ის სიზმარი კი კარგად ახსოვდა და ეშინოდა რაღაცის. რისი, თვითონაც არ იცოდა.
ერთ საღამოს, სახლში ბრუნდებოდა დაღლილი. თავი სტკიოდა. ვანო გაახსენდა რაღაცაზე, სახელი კი ვერ მოიგონა. ჯერ გაიღიმა და თავი გააქნია. ცოტა ხანი რომ გავიდა, ის დღე მოაგონდა, ბარისა და ვაზის სახელი რომ დაავიწყდა. ნაბიჯს უმატა, ვანოს სახლისაკენ წავიდა; ეზოში თითქმის შეირბინა. აივანზე, ვანოს ცოლი სარეცხს ხსნიდა.
—რაიყო, თედო?
თედოს უნდოდა სახელით მიემართა. იმის სახელიც დავიწყებოდა. შერცხვა, მაგრამ უცებ გაუარა სირცხვილმა. შიშმა აჯობა.
—ერთი, შენი ჭირიმე, იმას დამიძახე.
ქალი სწრაფად შევიდა ოთახში. ვანომ კიბეზე ჩამოირბინა.
—რაიყო, თედო?
—ბიჭო, მოდი ერთი აქა! — თედომ ხელიმოკიდა და ეზოდან გადაიყვანა, თანაც კანკალებდა.
—რა მოგივიდა, თედო?
—ბიჭო! — უცებ ერთ ადგილას გაქვავდა თედო, — შენა, რა გქვიან?
—მაიცა, კაცო, — დამცინი?
—არა, ღმერთს გეფიცები, მითხარი ჩქარა!
—ვანოი, — ჩუმად თქვა ვანომ და შიში ჩაუდგა იმასაც თვალებში.
—როგორა?
—ვანოი, ვანუა.
—ჰო, ჰო, ვა...
—ვანო.
—ვანო, ვანო. შენს ცოლს?
—ლენა.
—ლე... —თედო გაჩერდა.
—ნა.
—ნა. — გაიმეორა თედომ.
—ლენა.
— ჰო, ჰო,ლენა.
წავიდა ისე, რომ არაფერი არ უთქვამს. ვანო გაშტერებული უყურებდა. ერთი ათი მეტრი ექნებოდა გავლილი, რომ დაიძახა რაღაცა. ვანო მივარდა, შემოატრიალა და შეაჯანჯღარა ორივე ხელით.
—ჩემს ცოლს და ბალღებს რა ქვიათ, ბიჭოო! — დაიღრიალა თედომ.
თბილისში დააწვინეს თედო. ერთიკვირა წამლები უკეთეს. მერე,ზოგმა ნატოს უთხრა,
არაფერიაო. ზოგმა თქვა, სიმსივნე აქვს თავშიო. ვიღაც პროფესორმა ნატოს უთხრა, ნამდვილად სიმსივნეა და საოპერაციო არისო.
—მაგის თავს როგორ გაგაჭრევინებთ, თქვენი ჭირიმე?! — თითქმის თავისთვის თქვა ნატომ.
—მაშინ, თუ საშუალება გაქვთ, მოსკოვში წაიყვანეთ, — თქვა პროფესორმა.
—ურიის ვალს ავიღებ და წავიყვან, — თვალებში შეხედა პროფესორს ქალმა.
იცოდათედომ, რომ მოსკოვში იყო. ისიც იცოდა, რომ ნატომ და ვანომ გადაწყვიტეს, ვანო გაყოლოდა თედოს. იცოდა, რომ იქ იყო ვანო, ოღონდ არ უშვებდნენ მასთან. „ Да вам повезло, сегодня один умер после операции, так что место есть“! — უთხრა ექიმმა ვანოს, თედო რომ ჩაიყვანა მოსკოვში, იმ დღეს. ვანომ ენა გადაყლაპა.
თედო ერთ პატარა და ნათელ პალატაში მოათავსეს, სადაც კიდევ ორი ავადმყოფი იწვა.
თავის ტკივილები აღარ ჰქონდა, სახელებს კი მაინც ვერ იგონებდა. ნერვები ეშლებოდა. ზოგი ისეთი რამ ახსოვდა, სულ რომ არ იყო საჭირო, მთავარი კი ავიწყდებოდა. წუხდა, ამათ ალბათ,
გიჟივ გონივარო.
რამდენიმე დღეში შეეგუა იქაურობას. პალატიდანაც გამოვიდა, სეირნობაც დაიწყო დერეფანში. დერეფნის შუაში მაგიდები და სკამები იდგა, სადაც ავადმყოფები იკრიბებოდნენ. ზოგი კარტს თამაშობდა, ზოგი ჭამდა, ზოგი საუბრობდა და ზოგს სულაც არ ესმოდა ერთმანეთის. აქ ქალებიც იყვნენ და კაცებიც, ბავშვებიც და მოხუცებიც.
თედო ერთმაგიდას მიუჯდა, სადაც ორი კაცი და ერთი ქალი რაღაცაზე ლაპარაკობდნენ.
—Грузин? —ჰკითხა ერთმაკაცმა, რომელსაც თავი ჰქონდა შეხვეული.
—და, — უპასუხა თედომ.
—А что?—ჰკითხა ისევ იმან.
—„პამიატ“, — თქვა თედომ.
—Ничего, сделают операцию, все пройдет,—თქვა თავშეხვეულმა.
— Грузин? —ჰკითხა ახლა ქალმა.
თედომ შეხედა. ორმოცს გადაშორებული იქნებოდა ქალი, ქერად ჰქონდა თმები შეღებილი.
—და, —გაიმეორა თედომ პასუხი.
—Знаю, там мандарины растут,— თქვა ქალმა და გაუცინა. რომ გაუცინა, თედო გაწითლდა და თავი ჩაღუნა.
მეორედღესაცნახაისქალი.
— Грузин!— დაუძახა ქალმა. თედო მისკენ წავიდა.
—ну как, память?
—ჩტო?
—У вас там виноград, есть?
—ჩტო?
—А, понятно. А как зовут?
—ია, თედო.
—Я Нина.
თედოისევგაწითლდა.
— А вы там хорошо живете в Грузии то, все двухэтажные дома строете.
—და ნიჩევოოო, — თქვა თედომ.
ექიმმა დაუძახა, ერთ ოთახ შიშეიყვანა. იქ სხვებიც ისხდნენ. კედელზე მსხვილად ეწერა რუსული ანბანის ასოები. მალე იქ ქერათმიანი ქალიც შეიყვანეს. გვერდით დაუჯდა.
—Как называется?—ჯოხი შ-ს დაადო ექიმმა და თედოს შეხედა. არ ახსოვდა თედოს. გადაუჩურჩულა ქერათმიანს, რა არისო.
—Я тоже не помню.— უპასუხა ქალმა.
— А это? — ჯოხი სხვაზე გადაიტანა ექიმმა.
არც ეს ახსოვდა თედოს. სხვებსაც ჰკითხა ექიმმა. ზოგმა უპასუხა, ზოგმა ვერა. მეორე დილითაც მაგიდებთან ისხდნენ ყველანი. ზოგი იცინოდა, ზოგი ლაპარაკობდა, ზოგს სულ არ ესმოდა ერთმანეთის არაფერი. მერე თედო ბნელ ოთახში შეიყვანეს, ცივ მაგიდაზე დააწვინეს, ხელები და ფეხები დაუბეს. ოთახი უფრო ჩააბნელეს და ყელში რაღაც გაუკეთეს. უცებ განათდა რაღაც მის წინ. ასეთი სინათლე, არც ენახა თედოს. მერე, ის ფერადი მაიმუნები დაინახა სიზმრიდან. ისევ იმ მრგვალ ეშმაკის ბორბალზე ტრიალებდნენ, ზუსტად ისე, როგორც სიზმარში. თედომ იყვირა. სინათლე აანთეს და გაქრა ყველაფერი. თავი სტკიოდა ორი დღე. ქერათმიანი ქალი შედიოდა პალატაში. არ უნდოდა თედოს. ისევ გაუარა ტკივილმა, მაგრამ მაინც არ უნდოდა. მთელი დღე სკამზე იჯდა და სოფელზე ფიქრობდა. ყველაფერი ახსოვდა, ოღონდ სახელებს ვერ იგონებდა. ქერათმიანი არ შორდებოდა.
—სკაჟი პო ნაშემუ, „ ბაყაყი წყალში ყიყინებს“, — უთხრა ერთხელ, გვიან ღამით თედომ ქერათმიანს. მთელი დღე ჩუმად იყო და მერე, სულ რომ არაფე რშუაში არ იყო, ისე უთხრა.
—Как, как?— გაეცინა ქერათმიანს.
—ბაყაყი წყალში ყიყინებს, — თქვა თედომ ძალიან მოწყენილმა.
—ბაკაკი წკალში კიკინებს, — თქვა ქერათმიანმა დასიცილი აუტყდა.
თედო ერთ ადგილს იყო მიშტერებული.
ქალმა მაგიდის ქვეშ შეაცურა ხელი დათედოს დაადო ხელზე. თედო ერთი შეტოკდა, მერე, გაყუჩდა. ქალი თვალებში უყურებდა. აღარ იცინოდა.
—Я третий месяц здесь. говорили, что позно операцию делать — თითქმის ჩურჩულით თქვა.
თედო გაშრა.
—А меня не надо жалеть, я настояла. завтра делают, утром.— ქალი ცოტა ხანს ჩუმად იყო.
—Поцелуй!— თქვა მერე.
—ჩტო? —ჰკითხა თედომ.
— Поцелуй!
თედომ ვერ გაიგო. ქალმა ხელი მოუჭირა. მაშინ მიხვდა, ქალმა აკოცა. თედომ ვერ შეძლო. დილით ადრე გაიყვანეს. ბორბლებიან მაგიდაზე დააწვინეს და ისე გაიყვანეს.
—На операцию! — უთხრა თეთრხალათიანმა კაცმა.
—ბაიუს, — თქვა თედომ.
—Ничего, сделают укол, пройдет!
თედო წამოჯდა, ექიმს ხელი მოკიდა.
—პროსბა, — უთხრა მერე.
—Какая еще просьба?
—ია ზნაიუ, ონ ტამ, ვნიზუ.
—Друг то?
—და, და, შენი ჭირიმე!
—Во первых, еще рано, его там не вудет; а, во вторых, в цем дело?
—პუსტი კო მნე.
—Да вы цто?— გაიკვირვა ექიმმა.
თედომ ორივე ხელი მოხვია.
—ნუ, პროსბა.
—А цто еще?
—ბოლშე, ბოლშე...
—Не положено!
—ბოლშე, ბოლშე...
ექიმმა შეხედა. ბორბლებიანი მაგიდა შეაჩერეს.
—Ну черт с вами, зови! — სწრაფად უთხრა ექთანს.
ვანო მაგიდას მიყვებოდა. თედოს ხელი მაგრად ეჭირა.
—ნუ გეშინია, თედო.
—შენი ჭირი მე, შენი! — იმეორებდა ერთი და იგივეს თედო.
—დაწყნარდი, გენაცვა, დაწყნარდი.
—დავწყნარდი, დავწყნარდი.
—ჰო, დაწყნარდი.
—არა მგონია, თუ გადავრჩი, მაგრამ...
—ჰო,თედო.
—ერთ რამესა გთხოვ, გთხოვ.
—ჰო,თედო.
—არაფერი არ მინდა მე, ის გამახსენონ ოღონდ.
—ჰო,დაწყნარდი, შენი ჭირიმე.
—გამახსენონ, ოღონდ, თუ გადავრჩი.
—რა, შენი ჭირიმე?
—აი, იმისა, აი, მე რომ იმას ვუშვები კაცო, იქა!
—ჰო,თედო.
—ჩვენთან რო ხარობს, ბიჭო!
—ვაზი, გენაცვა?
—რა?
—ვაზი, ვაზი!
—ჰო,ვაზი, ვაზი, ვაზი! იმას ვენაცვალე, მეტი არაფერი მინდა!
ჩამოკიდებული იყო ხელზე.
—და კიდევ იმისა, კაცო!
—ჰო,გენაცვალე.
თეთრი მაგიდა რაღაც კარს უახლოვდებოდა.
—იმისი, ჩემი იმისა!
—შენი ქალისა?
—ჰო, ჰო,შენი ჭირიმე, ჩემი ქალისა.
—ჰო,გენაცვალე, ჰო.
—მეტი არა მინდა რა, ეგენი მხოლოდ.
—ჰო, შენი ჭირიმე.
—ისე მინდა, რო, იმასა ვკარგავ, აი, იმასა, — გაჭირვებით ამბობდა თედო. —აი, იმასა, ყველაფერს რომ ქვიან.
—ჰო,გენაცვალე.
—ჰო, ჰო, ჰო, ძალიან მინდა, შენი ჭირიმე, ძალიანა! ოცნებადა მაქვს გადაქცეული, ოცნებად!..

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Wed Apr 13, 2011 6:43 pm

ჯემალ თოფურიძე


მარტო


გაეღვიძა, ოღონდ თვალები არ გაუხელია, ისეწამოჯდა იატაკზე. მთელი სხეულით კანკალებდა. ტუჩები და ნიკაპი უთრთოდა. სწყუროდა. ენა გამოყო, სიგრილე რომ ეგრძნო, — ენაც ვერ გაჩერდა, ისიც თრთოდა. თვალები გაახილა; ბნელოდა ოთახშიც და გარეთაც. ეძინა ქალაქს. ყველას ეძინა, მორიგეების, ჭირისუფლებისა და ლოთების გარდა. ისევ სცადა წამოდგომა და
მუცელში იგრძნო ტკივილი. ამას მიჩვეული იყო: უნდა მოკუნტულიყო, სულ დაგრეხილიყო, დაუკლებდა მერე. ცოტა ხანში მართლაც მოეშვა ტკივილი. წამოდგა, პიჯაკის ჯიბეები მოიჩხრიკა, რაღაც ხურდა ეყარა. ბარბაცით გავიდა გარეთ. შესცივდა უფრო და პიჯაკის საყელო აიწია. იქვე ახლოს, ერთ ორსართულიან სახლთან მივიდა, პირველი სართულის ბოლო ფანჯარაზე დააკაკუნა. ფანჯარა გაიღო და იქიდან, თავის მაგივრად ხელმა გამოხედა. ხურდა ჩაუყარა.
—ცოტა მეტი დამისხი, გრიშა, მერე მოგცემ, — უთხრა ხმადაბლა.
—თქვენი„ მერე“, ვიცი მე! — ხელი ოთახის სიბნელეში გაქრა და მალე ისევ ფანჯრიდან გადმოვიდა, ოღონდ, ახლა ჭიქა ეჭირა, ნახევრად სავსე.
—იცოდე, ორ იმდენს გისხამ, — თქვა ხელმა.
—რატომ, გიყვარვარ?
—შენი ოჯახის პატივისცემით, თვარა...
—კარგი, მორჩი! — ჭიქა გამოართვა და სწრაფად გადაჰკრა. დაიმანჭა. მერე, ჭუჭყიანი ხელი ტუჩებზე ჩამოისვა.
—მოკვდები, ბიჭო, ამდენი სმით!
—აი, დღეს და მერე აღარა.
—რა ოჯახი...
—მორჩიახლა!
გატრიალდა. გაბრუვდა. გრიშასკენ მიიხედა. ხელი ფანჯარას კეტავდა.
—გრიშა, დედა უფრო გიყვარს თუ ფული?
—დაიწყე, ხომ, შენებური?
—არ დახურო, თორემ ისევ დავაბრახუნებ.
—წადი ახლა, დაიძინე!
—მიპასუხე.
—დამანებე თავი!
—არაყს გაფიცებ.
—აგერ ნახავ, რასაც დაგალევინებ აწი!

***
...როცა გაეღვიძა, მზე შემოდიოდა ოთახში. ოდნავ წამოიწია. არ ტკენია არაფერი. მერე უფრო მეტი გაბედა და მალე ფეხზე იდგა. შავ, გაწეწილ და მტვრიან თმაზე ხელი გადაისვა.
კედელში გამოჭრილი პატარა თახჩის კარი გამოაღო, იქნებ რამე წიგნი ეგდოსო. შიგ ძველისძველი ქაღალდები და გაზეთები ეყარა, იაფფასიანი თევზისა და ძეხვისგან გაქონილი. იქვე ეგდო რამდენიმე ჩაყვითლებული ჭიქა და სამიც, გაურკვეველი ფერის, ყდიანი წიგნი. სამივე ცალ-ცალკე შეატრიალ-შემოატრიალა და მიხვდა, რომ კაპიკსაც ვერ აიღებდა. ახლა მეორე თაროზე დაიწყო ფათური. მართლაც მოხვდა რაღაც, მაგარი. პურის ნატეხი ეგონა. სიღრმეში შეაგდო — შუშის ხმა იყო. ახლა თავი შეჰყო და ისე დაუწყო იმ შუშას ძებნა. სამკაულების შესანახი, ძველისძველი ფაიფურის კოლოფი გამოდგა, დედამისის ნაქონი, რაღაც სასწაულით გადარჩენილი. პიჯაკით დაუწყო წმენდა. ცისფერი ყვავილები გამოჩნდა. ჯიბეში ჩაიდო და გარეთ გავიდა. სახინკლე იქვე იყო; როგორც ყველა ლოთი, ისიც ძალიან იშვიათად თუ გასცილდებოდა თავის უბანს. ლუდხანის სქელი ხის კარი შეაღო. კარის პირდაპირ, კე- დელზე დიდი შავია სოებით ეწერა: „მაგარი სასმელების შემოტანა სასტიკად... ალულია“. სიტყვა „ლულია“- ზე ყოველთვის ეღიმებოდა. „ალალია“ უნდა ეწეროსო, — ფიქრობდა. დღეს ამის თავიც არ ჰქონდა.
—ორი „პასტო!“
—ჩემზე მანეთია.
—შენ მანამდე პივა! ისმოდა ყოველი მხრიდან. დახლს მიუახლოვდა და სულ კუთხეში დადგა.
ხელი ლუდისაგან დასველებულ დახლს დაადო, სველი ხელი ტუჩსა და წვერზე ჩამოისვა და ღრმად შეისუნთქა ლუდის სიგრილე. ნერწყვი ძლივს გადაყლაპა. დახლიდარმა ცალი თვალით
გადმოხედა და პატარა ჭიქა შეუვსო. სულმოუთქმელად დალია.
—გმადლობ, შენი ჭირიმე.
დახლიდარი ისევ ავსებდა კათხებს და კლიენტებს ურიგებდა.
—ფაიფურის კოლოფი მაქვს კარგი...
დრო გადიოდა.
კლიენტები მატულობდნენ.
—ფაიფურისაა, ცისფერყვავილებიანი...
—კიდევ დაგისხა? — უცებ ჰკითხა.
—არა, მაგიტომ კი არა... — არ ელოდა ამ კითხვას.
—მაიტა, მაჩვენე!
ჯიბიდან ამოიღო. იღიმებოდა ცრემლიანი თვალებით ისე საწყლად, მხოლოდ ლოთები რომ იღიმებიან ხოლმე.
—ხო ძალიან ლამაზია?
—ნიჩევო, კარგია.
ისევ განაგრძო კლიენტების გაშვება. ლოთი უყურებდა, როგორ ივსებოდა კათხები ლუდით.
—აიღებ? — ჰკითხა მერე.
—არა.
პატარა ჭიქა ისევ შეუსვო. ლოთმა ისიც სწრაფად დალია.
—გმადლობ, შენი ჭირიმე.
—გეყოახლა!
—ჰო,წავედი.
ლოთი დახლს მოშორდა. მერე ისევ შეტრიალდა.
—დედაჩემის ნაქონია ეგ.
—არ მინდა, კაცო!
ბოლო იმედიც გაუცრუვდა. კარისაკენ წავიდა. უნდა გასულიყო გარეთ, რომ იქვე, კართან, მაგიდაზე ორი ბოთლი არაყი დაინახა. მერე არყის პატრონებს შეხედა; არცერთს არიცნობდა.
სახეზეც არ ეცნობოდა; ერთმანეთს ჰგავდნენ ძალიან, ოღონდ, ერთი უფრო გამხდარი იყო. მიუახლოვდა.
—რაგინდა? — შეუბღვირა გამხდარმა, რომელიც ცხელ ხინკალს პირში ვერ იდებდა და უფრო იმიტომ იყო გაბრაზებული.
—მე ფაიფურის კოლოფი მაქვს სამკაულებისათვის.
—სამკაულებით გექნება გატენილი. — თქვა უფრო მსუქანმა და ჩაიცინა. მერე ლუდი მოსვა და უცებ, რატომღაც ძალიან სერიოზული სახე მიიღო.
—აი, ლოთმა ისევ ამოი ღოჯიბიდან.
ორივემ დახედა.
—მოიპარე? — ჰკითხა მსუქანმა.
—არა, ნამდვილად არა.
—ჰა, პივა დალიე!
დალია.
—გმადლობთ, ბიჭებო, დიდი მადლობა!
—ჰო, დავაი, მიდი!
—კარგად იყავით. ესე იგი, ამას არ აიღებთ?
—გეყო - თქვა!
—მეიცა, თუ არ მოიპარე, საიდან გაქვს? — ახლა გამხდარმა ჰკითხა.
—დედაჩემის ნაქონია, ბიჭებო.
—დედაშენის?
—ჰო. დედა მომიკვდა.
—მოკვდებოდა შენს ხელში, აბა რა მოუვიდოდა?! — ისევ მსუქანმა იხუმრა. გამხდარსაც გაეცინა.
ლოთიც იცინოდა.
—რამდენი გინდა მაგკოლოფში?
—რამდენსაც მომცემთ.
—მაინც, მაინც?
—თქვენ იცით.
—ჰა,თქვი ახლა!
—ერთი ბოთლი არაყი.
—უფრო ძვირი რომ ღირს?
ლოთმა თავი დახარა.
—ჰა, დალიე აგი პივაც და კარგად იყავი! — შესთავაზა ისევ მსუქანმა.
—გმადლობთ, თქვენი ჭირიმე, ბიჭებო, კარგად იყავით! — ცარიელი ჭიქა მაგიდაზე დადგა.
—მეიცა, რა გეჩქარება?
—კარგი, გაუშვი, ცოდოა! — თქვა მსუქანმა.
—მეიცა, მოდი აქ!...
ლოთი მიბრუნდა.
—რამდენი წლისა ხარ?
—ოცდათხუთმეტის.
—რაც მეტი?..
—ოცდათხუთმეტის ვარ.
—მეტის ხარ!
—ე, ბიჭო, ცოლად გინდა? — გაბრაზდა მსუქანი.
—არა, რაზე მატყუებს ეგ ნაგლი, ჩვენხელაა ვითომ?!
—არაყს დალევ? — ჰკითხა მსუქანმა.
ლოთს თვალები სიხარულისაგან ცრემლებით აევსო.
—კი.
—ა, დალიე! — ჭიქა არაყი გაუწოდა გამხდარმა.
ლოთმა ხელი ჭიქისაკენ წაიღო. ახლა იმან დასწია ხელი უკან.
—მითხარი, რამდენი წლისა ხარ და დაგალევინებ.
—ორმოცდახუთის, — იცრუა ლოთმა.
—ხომ გითხარი. — კმაყოფილებით გადახედა გამხდარმა მსუქანს და ჭიქა მისცა.
—მე, ბიჭებო, მინდა თქვენი სადღეგრძელო შევსვა. კარგიბიჭები ხართ. ბევრი კარგი საქმე გაქვთ ალბათ გაკეთებულიდა...
—ხო-ხო-ხო, რას იმანჭება, ბიჭო! — თქვა გამხდარმა.
—მიატანე რამე. — შეეცოდა მსუქანს.
—არ მინდა.
—ეიღე.
—არა, დედას გეფიცებით, არ მინდა.
—სადაა, ბიჭო, დედაშენის საფლავი? — ჰკითხა გამხდარმა.
—კარგი ახლა, გაუშვი! — გაწითლდა მსუქანი.
—საბურთალოზე.
—რამდენი მიეცი მაყუთი საფლავში?
—მამა იყო იქ დასაფლავებული.
—ცოლიგ ყავს?
ლოთი შეკრთა უცებ.
—არა!
—არც გყავდა?
—მოკვდა.
—ყველა დახოცე?
—ჰო.
—თქვი მართალი და, ა, კიდევ დაგალევინებ! —ჭიქა შეუვსო.
—მოკვდა.
—შენი ნებაა.
—ისე, დედა უფროგიყვარდა თუ ცოლი?
—გრიშა. — ამოილუღლუღა ლოთმა.
—აი, რომ გითხრან, დედა გაცოცხლდება და ცოლიდაგიბრუნდებაო, დალევ?
—არ დავლევ.
—ე, ნახე, რაფერ გიყურებს არაყი.
—დავლევ.
ისიც დალია. ცოტახანს იცადა, მერე დაბარბაცდა, მერე მსუქანს ხელზე ეცა და აკოცა.
— გმადლობთ, ბიჭებო!
—ფაიფური გრჩება! — დაუძახა მსუქანმა.
ხელის ნელი მოძრაობი თაიღო.
—ცოლზე კი ტყუილად მკითხე... — თავისთვის ჩაილაპარაკა.
—რატომ?
—არ შეიძლება.
—მიდი, მიდი!
ფაიფურის კოლოფი ხელიდან გაუვარდა და დაიმსხვრა.
ლოთი დაიხარა ნამსხვრევებისაკენ და ატირდა.
—რა გატირებს ამხელაკაცს, არ გრცხვენია? — უთხრა გამხდარმა.
—დედისაგან ეგღა მქონდა.
—ჰა,თუმანი!
უნდობლად ახედა გამოშვერილ ხელს.
—ეიღე.
—გმადლობთ. — ფული ჯიბეში ჩაიდო. ცრემლები მაინც მოსდიოდა; დამსხვრეულ ფაიფურზე გადაიარა, გადაათრია სხეული და გარეთ გავიდა.
—ეგ, იცით, რა ბიჭიიყო — იმ ორისთვის არც შეუხედავს, ისე თქვა შუახნის დამლაგებელმა ქალმა, რომელიც დამსხვრეულ ფაიფურს ხვეტდა.
საღამოს, ჯიბეში თუმნიანი რომ იპოვა, გაუკვირდა. საიდან ჰქონდა, ვერ მოიგონა.
სექტემბრის თბილი საღამ ოიდგა. თავდახრილი, კედელ- ედელ მიუყვებოდა განათებულ ცენტრალურ ქუჩას. ვიღაცამ გაჰკრა მხარი და შეუკურთხა. მერე ის ვიღაც შეჩერდა და სახელი დაუძახა. ლოთმა თავი გააქნია. იმან ისევ დაუძახა, უფრო ხმამაღლა. არ გახედა. მერე ის დაეწია და ხელით შეაჩერა.
—ვერ მიცანი, ბიჭო?! გამარჯობა!
—გაგიმარჯოს! — ქვევიდან ახედა.
—მაინ ცვერ მიცანი, ხომ? — ამაყად უღიმოდა მწვანე ჰალსტუხიანი და წითელლოყება ახალგაზრდა კაცი.
—ვერა.
—ჯამლეტა ვარ, ბიჭო, ანთიძე.
—ხოო... — გააგრძელა ლოთმა.
—კიდო ვერმიცანი?
—ვერა.
—თფუი! — ეწყინა ჯამლეტა ანთიძეს. — უნივერსიტეტში ერთ კურსზე არ ვიყავით, ბიჭო?!
ლოთი ისევ უღიმოდა.
—თვითშემოქმედებაში რომეოს ვთამაშობდი, მერე თქვენთან გადმოვედი, ლიტწრეში.
—რომეოს?
—ჰო,რომეოს.
—უჰ, როგორ არ მახსოვს! — იცრუა ლოთმა.
—კა იკიდევ.
—ჯულიეტას ვინ თამაშობდა? — ჰკითხა უცებ ლოთმა.
—ჯულიეტას ნანაია სართანია, ზუგდიდიდან რომ იყო, ქერა გოგო, გამხდარი, — სწრაფად უპასუხა „რომეო“ ანთიძემ.
—მახსოვს, მახსოვს. —როგორხარ, ისე?
—შენ?
—მე კარგად, არა მიჭირს; ვმუშაობ დავარ.
—ლიტ წრე გახსოვს?
—კი.
—რა ლექსები გქონდა მაინც.
—რა?
—კარგი, ბიჭო! მასე რომ მეწერა...
ლოთმა ახლაც გაუღიმა, ოღონდ ცოტა სიმწარეშერული ღიმილით.
—სვამსო, შენზე მითხრეს.
—მოგატყუეს.
—ირინე რომ წეიყვანე პობედით სოხუმში, ჰა?—სიცილით მოკვდა ჯამლეტა ანთიძე და მხარზე ხელი დაარტყა. — რა იყო მაინც!
—კი.
—რას უკრავდი, ბიჭო, მაინც, რას მღეროდი!
—წავედი.
—ლექსები აღარ გიწერია მერე?
—პოემებზე გადავედი.
—კარგი, აბა.
—სამმანეთიანი ხომ არა გაქვს?
—მანეთ იმაქვს.
—მოიტა!
ჯიბიდან სწრაფად ამოიღო და მისცა.
—ირინე წევიდა? შეაპარა ბოლოს. — რა გოგო იყო მაინც! — წაიოცნება ანთიძემ.
—მშვიდობით.
—მშვიდობით, —გამოემშვიდობ აანთიძე, თვალი გააყოლა. „რა ლექსები ჰქონდა მაინც“, — გაიფიქრ ამერე, ხელი ჩაიქნია და წავიდა.
„რას მერჩიან, რას მახსენებენ“?!. — გაიფიქრა ლოთმა.

***
—ვინ არის? — ძლივს წარმოთქვა.
—მე ვარ! — შემოესმა გარედან.
—თავი დამანებე! კი ვიცი, ვინცა ხარ, გგონია, არ ვიცი? არ შემოგიშვებ, არა! — გაბრაზდა, თან შიშით კედელს აეკრა.
მთვარეანათებდაოთახს.
—შემომიშვებ!
—არა, არა, შენ არა ხარ, არავინაც არა ხარ!
—სამკაულებს რომ ინახავდა დედაშენი, იმ კოლოფის ნატეხი მოგიტანე.
—რა ნატეხი?
—ფეხით რომ გადაუარე.
—მე ხომ ლოთი ვარ, მაგრამ შენ გიჟიხარ, ნამდვილი გიჟი!
—შემომიშვი!
—არა! თუმცა, არავინ არა ხარ და როგორ შემოგიშვებ? — სიცილიაუტყდაუცებლოთს. — შე საცოდავო, გგონია შემაშინებ?!
გესლიანად თქვა და უფრო აიტანა კანკალმა.
—ძველ თახჩაში, შენ რომ ცარიელი გგონია, ოქრო ყრია.
ლოთ იმივარდა. თახჩის კარი გამოაღო და ხელების ფათური დაიწყო.
—არაფერიც არ არის, შე საცოდავო, შე მატყუარა! როგორ ვერ გიტან! ან როდის იყო, ოქროზე ვგიჟდებოდი?
—აბა, როგორ დალევ?
—გრიშა დამალევინებს.
—შემომიშვი!
—არა, არა, არა! თავი დამანებე!..
—ირინე ვარ, შემომიშვი!
—რა თქვი?
—ირინე ვარ.
—მატყუებ! — ხმამაღლა გაიცინა ლოთმა.
—ვერა მცნობ?
—მატყუებ! — ახლა ტირილი დაიწყო ლოთმა.
—ირინე ვარ, ბიჭო!
—იცოდე, მოგკლავ!
—ირინე ვარ.
ფრთხილად მივიდა კართან და შიშით გააღო. თეთრ სამოსელში გამოწყობილი ქალი სწრაფად შევიდა ოთახში და ფანჯარასთან დადგა, ზურგით ლოთისკენ.
—ირინე... — ჩუმად თქვალოთმა.
—ცუდად ხარ?
—ჰო, ცუდად ვარ.
—აღარ დალიო და დაგიბრუნდები.
—წადი, თავი დამანებე! — უცებ, ხმამაღლა თქვა ლოთმა.
—ერთად რომ ვიყავით, ხომ გახსოვს?
—არა! წადი აქედან!
—აღარ წავალ, შენთან ვიქნები.
ლოთმა ახედა და რაღაც იმედის მსგავსი გაუჩნდა უცებმ თელ სხეულს.
—მართლა? — ჰკითხა საშინელი მორიდებით და გაქვავდა ეგონა, ხელიც რომ გაენძრია, ან თვალი დაეხუჭა, ან ბაგე გაეხსნა, ყველაფერი დაემსხვრეოდა და გაქრებოდა.
—მართლა.
მოეშვა მთელი სხეულით.
—მე კიდევ, — აწრიალდა უცებ, — მე კიდევ სინათლეც არ ამინთია, შენი ჭირიმე, ახლავე, ახლავე!... — იძახდა, კედლებს ედებოდა... — მოიცა! ახლავე, ამწუთში გავანათებ! ღმერთო, შენი სახელის ჭირიმე, შენი სახელის! და ჩემთან იქნები, შენი ჭირიმე!... ჰო, ჰო,მოიცა, მოვნახო ასანთი! სად დაიკარგა, ღმერთო?!. — ლოთი კედელს უსვამდა ორივე ხელს. ბოლოს იპოვა და გაანათა. ცარიელი იყო ოთახი. ცოტა ხანს ასე იდგა კედელთან. თითქოს ხანჯალი ჩაარტყესო მუცელში, ისე ეტკინა...

***
...თვალები ძლივს გაახილა. მზე რომ მოხვდა, ისევ დახუჭა.
—თვალები გაახილა, — გაიგონა ვიღაცის ნათქვამი.
—არგაუხელია, — თქვა სხვამ.
—კი, აი, გაახილა. — ისევ თქვა პირველმა.
—ერთი გადარჩეს და... ახლა სულ სხვა ხმამ თქვა.
მზემ ისევ ატკინა თვალები. თეთრ პალატაში სამი კაცი იჯდა. მისი მეგობრები ოდესღაც. დიდხანს უყურა სამთავეს, ისინიც მიშტერებოდნენ გაუნძრევლად. მერე ერთ-ერთმა გაბედა და ფეხზე წამოდგა.
—როგორ ხარ, ბიჭო!? — ჰკითხა ხმადაბლა.
ლოთმა თვალები დახუჭა და ისევ გაახილა. იმან ამოისუნთქა.
—არ შეგვაშინე?! — სცადა, გაეღიმა.
—უკეთ ხარ, — თქვა მეორემ.
მესამე მოვიდა და საწოლზე ჩამოუჯდა ფრთხილად.
—შენთან ვიქნებით აწი სულ... — უთხრა მეორემ, ბავშვებს რომ ეტყვიან, ისე და გაუღიმა.
„რაღადროს...“ — გაიფიქრა და თვალები ცრემლებმა აუვსო. იმ სამსაც თვალები აუწყლიანდა.
ერთი ფანჯარას თანმივიდა, რომ ცრემლი დაემალა.
„რამდენი ხანია?..“ — უნდოდ აეკითხა ლოთს, მაგრამ ხმა ვერ ამოიღო. უცებ შეეგუა იმას, რომ ვერც იტყოდა ვერაფერს.
—გურამი ხომ იცანი? — ანიშნა ერთმა ფანჯარას თანმდგომზე, ლოთის ცნობიერებაში რომ დარწმუნებულიყო.
„სადიყავით აქამდე, ბიჭო?!..“ — გაიფიქრა ლოთმა და ახლა ცრემლი ლოყაზე გადმოუგორდა.
საწოლზე რომ იჯდა, იმან ცრემლი მოწმინდა.
—დაგასიეთ დოხტურები! — სცადა ხუმრობა იმან, ფანჯარასთან რომ იდგა.
„სადიყავით“... — გაიფიქრა ისევ ლოთმა.
—იქ ირინეა, გარეთდგას, დავუძახოთ? — ჰკითხა ერთმა.
„არვიცი...“ — სამთავეს შეხედა ლოთმა.
—ირინეა და... — გაუმეორა ფანჯარასთან მდგომმა.
„შემოვიდეს...“ — გაიფიქრა ლოთმა და კარი გააღეს.
ლოგინზე ვინციჯდა, წამოდგა და მის ადგილზე ქალი დაჯდა.
„რაღა დროს მოსვლა იყო?...“ — გაიფიქრა ლოთმა და ქალივით ატირდა.
—ნუ გეშინია, ნახავ, რა კარგად გახდები! — თქვა ქალმა და საფეთქელთან აკოცა.
„რად მიდიოდი...“ — ფიქრობდა ლოთი და ტიროდა.
მერე ისევ ჩაარტყეს მუცელში ხანჯალი.
მერე დაბნელდა გარშემო. სიმწრისაგან თეთრი პერანგი შემოიხია და გათავდა.

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Thu Apr 14, 2011 5:20 pm

ჯემალ თოფურიძე


გოგია



„უსამართლოდა, გოგია, უსამართლოდა! ბავშვები შეიცოდე ბიჭო“!— თვეში ერთხელ მაინც ესმით მეზობლებს გოგიას ბინიდან გამოსული მისი ცოლის, მარინას მოთქმა, ბავშვების ტირილ-კივილი:
—დედააა, დედააა!
ამ დროს ყველამ იცის, რომ გოგია მთვრალია და მარინასა სცემს. არავინ შედის მეზობელთან, არავინ ეხმარება, იმიტომ, რომ კარგად ახსოვთ გოგიას ხელი ერთი მოხმარების დროს. კიდევ იმიტომ არ შედიან, რომ იციან, გოგია ხუთ წუთში ქალის ცემას მორჩება, გარეთ გამოვა, წელს ზევით შიშველი, უზარმაზარი, ბანჯგვლიანი და თვალებამღვრეული. ღრმად შეისუნთქავს ღამის სუფთა ჰაერს, ხის აივნის მოაჯირს დაეყრდნობა, სიგარეტს მოსწევს, მერე ისევ ოთახში შებრუნდება და დაწვება.
გოგია ორმოც წელს გადაცილებულია. მართლაც უზარმაზარია, „ბობრიკი პრიჩოსკა“ აქვს და ტაქსზე მუშაობს. როგორც თითქმის ყველა ქართველს, რაც მართალია-მართალია, დალევა უყვარს, ოღონდ თავს იკავებს, იცის თავისი მყრალი სიმთვრალის ამბავი. მხოლოდ თვეში ერთხელ თუ დალევს „ბიჭებთან“ ერთად და სწორედ იმ ღამეს არის ხოლმე წიოკი მის ბინაში.
„როცა ფხიზელია, ეგეთი არც არავინ არის ჩვენს უბანშიო“, — მეზობლები იძახიან გოგიაზე. ნამდვილ ადეგრეა. ღამის სამი საათი რომ იყოს, არავის მოერიდება მისი გაღვიძება.
გოგია ადგება, თავის ძველ პობედასაც გამოიყვანს ეზოდან და ისე წაყვება კაცს ქვეყნის ბოლომდე, ერთს არ გაიფიქრებს გულში— „რა დროს კაცის ლოგინიდან წამოყენება არისო“.
ეზოში ყველაბავშვის დაბადების დღე ახსოვს გოგიას. ბავშვებიც ყველაზე მეტად მის სამუშაოდან დაბრუნებას ელოდებიან. ძია გოგია კარგ საჩუქრებს მოუტანს. ძმაკაცებზე ხომ,
„გადამკვდარია“, — როგორც თვითონიძახიან ძმაკაცები. გამორჩეულად უყვართ.
„უკანასკნელს გაიხდის და მოგცემს“.
„ტანკს გადაუდგება შენი გულისთვის“.
„რეისავიკივით ვაჟკაცია“, — ამბობენ ტაქსის შოფრები.
ტანკზე არა, მაგრამ ტყვიაზე, ორჯერ მართლა გადამდგარა გოგია ძმაკაცის გულისთვის,
ქორწილში. მუცელზე და მკერდზე, მარჯვენა მხარეს ორი დიდი იარაც აქვს. მეორედ რომ დაიჭრა, სწორედ იმ ქორწილში, სადაც მარინა გაიცნო, ბიჭებმა ზედმეტსახელად „მატროსოვა“
დაარქვეს.
ოჯახშიც ხომ უყვართ და უყვართ. განსაკუთრებით, მარინას და უმცროს გოგოს. ბიჭს,
ისე არა (ყოველ შემთხვევაში, გოგია ეგრე ფიქრობს). „რად გალახე დედაო“, — მწყრალად რომ ეტყვის ბიჭი, გოგია ბავშვივით თავს ჩაღუნავს. მერე, ყელში ცრემლი მოადგება, ბავშვის და ქალის სიბრალულით. გულზე უზარმაზარ მჯიღს დაიკრავს— „ვახ, ჩემიო“! — ჩუმად იტყვის და სახლიდან გავა.
ის ქორწილი სულ ახსოვს გოგიას, სადაც მეორედ დაიჭრა და სადაც მარინა გაიცნო. „რეისავიკ“ ანზორას ქორწილი იყო წყნეთში. ხალხიც უამრავი იყო, მანქანებიც და დაქირავებული დამკვრელებიც. გოგია ბიჭებში იჯდა, სვამდა. დუდუკი „პატარა გოგო დამეკარგას“ უკრავდა, მომღერლები მღეროდნენ, გოგია უკვე შეზარხოშებული იყო.
ამსიმღერაზე თავისი მანანა გაახსენდა, ძალიან რომ უყვარდა და ჯარიდან დაბრუნებულს,
გათხოვილი რომ დახვდა. ბოღმა მოაწვა გოგიას, არადა, ისინი ხმამაღლა მღეროდნენ: „პატარა გოგო დამეკარგა, წითელ პერანგაო“. მანანას წითელი პერანგიც ახსოვდა გოგიას, ძალიან კარგად ახსოვდა და ამან სულ გადარია, კინაღამ ტირილი დაიწყო. ღვინო დაისხა და დალია. მანანას დაკარგვა კარგა ხნის ამბავი იყო. ამის მერე გოგიასთვის ქალის მოყვანაზე არავის არაფერი უთქვამს.
დალია გოგიამ ღვინო, თავი ასწია; მის წინ მანანა იდგა.
—გოგია, გაიცანი და გვერდითაც დაისვი, — ეგაც და ამის დაც. ესენი ჩვენი ანზორას ცოლის ნათესავები არიან, — აუხსნა მასპინძელმა.
—მობრძანდით, დაბრძანდით! — წამოდგა დაბნეული გოგია. ქალები და სხდნენ.
„როგორა ჰგავს“?!— გაიფიქრა და ისიც ნელა დაეშვა სკამზე.
„ანა ვლილი ან ჩავლილი ხომ არ გინახააავს“, — თავს იკლავდნენ მომღერლები. გოგიას აღარ ეტირებოდა. ქეიფი გრძელდებოდა, სუფრა წინ მიდიოდა, თვრებოდა, მღეროდა, ილანძღებოდა. გოგია ჯერ ვერაფრის თქმას ვერ უბედავდა მის გვერდით მჯდარ გოგოს, რომელიც ძალიან ჰგავდა მანანას. ცოტა კიდევ რომ მოეკიდა ღვინო, შეჰკადრა და სახელი
ჰკითხა.
—მე, მარინა. — უთხრა გოგომ და გაუღიმა.
—კარგი სახელია, — შეეცადა გამოცდილი სახე ჰქონოდა გოგიას.
—არა უჭირს რა, — ჩუმად თქვა მარინამ.
—მე გოგია მქვია.
მარინამ კიდევ გაუღიმა.
ღიმილმაუფროგაათამამაგოგია.
—თქვენა, ძალიან გავხართ ერთ ჩემს ნაცნობ ქალსა, ძალიან.
—ვისა?
—მანანასა. შეიძლება იცნობთ, ზემო ვერაზე ცხოვრობდა ადრე.
—არვიცი, — თქვა მარინამ.
—სახით ხო გავხართ და გავხართ, ხელებიც ძალიან გიგავთ.
—მე ლამაზი ხელები არა მაქვს, — გაუღიმა მარინამ.
—არც იმას ჰქონდა ძალიან ლამაზი, გიგავთ მხოლოდ, — ალალად უთხრა გოგიამ.
მარინამ გაიცინა. გოგიაც მიხვდა თავის მიამიტობას. იმასაც გაეცინა.
—სად არის ახლა ის გოგო? — ჰკითხა მარინამ.
—გათხოვდა. — არ შეიმჩნია უხერხულობა გოგიამ. ამ დროს მის ბედზე ყანწიც მიაწოდეს და ამან უფრო არ შეამჩნევინა. ქეიფი მთავრდებოდა. გოგია კარგ გუნებაზე იყო და სწორედ იმას ეუბნებოდა მარინას, „მზიანი თვალები გაქვთ თქვენა, თითქოს მზეები არიო“, იარაღი რომ გავარდა ოთახში. ატყდა წიოკი, თეფშების მტვრევა, ქალების კივილი. გოგიას ძმაკაცს— ოთარას
ესროდა გაპობილი მთვრალი ტაქსისტი მალხაზა. ოთარა დაიჭრა და მარჯვენა ფეხზე წაიჩოქა, გოგია მაგიდას გადაახტა.
—არ მომეკარო, გოგია, შენც მოგკლავო! — დასძახა მალხაზამ.
ერთი კიშეაგინა გოგიამ თავის ბედს გუნებაში— „ რაღა ახლა, ის რომ ვიპოვეო“! — მაგრამ მაინც მოწყდა ადგილს და პირდაპირ მალხაზასაკენ გაიქცა. იმასაც ესროლა მალხაზამ. დაჭრილი გოგია ბარბაცით უახლოვდებოდა. მალხაზა უკვე იხვეწებოდა—„ნუღარ მოდიხარო“. ამ დროს უკნიდან ხელები ამოუტრიალეს. გოგია დაეცა.
მანანას შემდეგ ყველაზე კარგი დღეგოგიას ცხოვრებაში ის იყო, მარინამ რომ საავადმყოფოში ნახა. მართლა მზეს უგავდა მარინას თვალები. ჩუმად ეჯდა ლოგინთან, სკამზე.
—რათ შეწუხდი, მარინა? — უთხრა გახარებულმა გოგიამ.
—შენა ხარ შეწუხებული, მე რა მიჭირს, გოგია, — მშვიდად თქვა მარინამ. თავისი სახელის გაგონებაზე გოგია კინაღამ ლოგინშიდადნა.
—კარგი გოგო ხარ, მარინა! — უთხრა ცოტა ხანში გოგიამ და ხელზე ხელი დაადო. არც ერთს არ ამოუღია ხმა. იყვნენ ასე ჩუმად ძალიან დიდხანს. ნახევრად მიხურული დარაბიდან შემოსული
მზის სვეტი მარინას მწვანე კაბის კალთაზე ეცემოდა. არა ვიწყდებოდა გოგიას ის მზე მარინაზე.
საავადმყოფოდან რომ გამოწერეს, გოგიას დიდხანს აღარ უფიქრია. ძალიან მალე ჭამეს ბიჭებმა კარგი ქორწილი.
ცოლის ცემა მოგვიანებით დაიწყო გოგიამ. ერთ ღამეს ლოგინში იწვნენ და ისვენებდნენ სიყვარული სშემდეგ. გოგი ასიგარეტს ეწეოდა. ლაპარაკის ხასიათზე იყო მოსული. ლაპარაკობდნენ. მერე გოგიამ რაღაც ჭირად ჰკითხა,
— გოგო, გიყვარდა ვინმე? (იმას კი ნანობდა, ნეტა არ მეკითხაო. საერთოდაც,
ძალიან ლაპარაკის ხასიათზე არ უნდა მოხვიდე ქალთან, თორემ იმისთანას ათქმევინებ, მთელი ცხოვრება სანანებელი გექნებაო).
ქალი ჩუმად იყო. ამ სიჩუმემ დააშინა გოგია.
—ჰა?— ვითომ სხვათა შორის, მაგრამ დიდი გულის ფანცქალით გაუმეორა კითხვა. ქალი ისევ ჩუმად იყო. ახლა გოგიამ სხვა რაღაცეებზე დაუწყო ლაპარაკი, მაგრამ ისევ იმაზე კი ფიქრობდა.
მარინაც აჰყვა ლაპარაკში.
—მაშ, არავინ გიყვარდა? — ჰკითხა ისევ.
—მიყვარდა არა, ერთი! — უპასუხა ქალმა. გოგიამ მოისვენა. ახლა კიდევ სხვა ამბები მოყვა, მაგრამ ცოტა ხანში იმ გველმა, ეჭვი რომ ჰქვია, ისევ ამოჰყო თავი.
—პირველად რად არ მიპასუხე?
—რაზე? — კითხვა დაუბრუნა მარინამ.
—აი, რომ გკითხე, გიყვარდა თუ არა ვინმე-მეთქი.
—რა ვიცი.
—რა, რა ვიცი?!
—დამანებე თავი!— გაბრაზდა მარინა.
—ესეიგი, გიყვარდა! — უკვე ლოგინზე წამოჯდა გოგია.
—მე შენ გეკითხები რამეს იმ მანანაზე?
—ვითო მრატომ „იმ“ მანანაზე? ის მანანა კი მიყვარდა, მაგრამ შენც ხომ მიყვარხარ? შენ და ისა,
სულ შენში მიყვარს! — წამოსცდა გოგიას.
—ჰოდა, მეც მიყვარდა! — გაბრაზდა ქალი. — შენ მაშინ მნახე, ოცდახუთის რომ ვიყავი. მაშ, როგორ ფიქრობ, მანამდე არავინ მეყვარებოდა?!
გოგია დაფიქრდა. „მართალიაო,“— თქვა. ისე, გული კი დაწყდა. კვლავ დაეშვა ლოგინზე, მაგრამ ახლა მეორემ შეაწუხა, ვაითუ უკოცნიაო. „ ვერა, ვერ ვკითხავ, სირცხვილია“, — ფიქრობდა გოგია და წრიალებდა ლოგინში.
—ისა, — დაიწყო ჩუმად, მორიდებით. —ისა, გოგო, აი, გიკოცნია? — უფრო ჩუმად თქვა ბოლო სიტყვა, თითქოს არც უნდოდა, რომ მარინას გაეგო.
—ერთხელ მარტო, — უპასუხა მარინამ კარგა ხნის მერე, ისიც იმიტომ უთხრა, იცოდა, გოგია არ მოეშვებოდა. გოგიამ სიგარეტს მოუკიდა. წამოდგა, გაიარ-გამოიარა ოთახში.
—ვიცნობ? — ჰკითხა უცებ.
—რას გადამეკიდე, კაცო, ხომ არ გაგიჟდი ამ შუაღამისას?!
—ვიცნობ-მეთქი თუ არა!? — უკვე გაბრაზებულმა თქვა.
—რა ვიცი, იცნობ თუ არა.
—თქვენი სოფლიდან არის?
—ჩვენია.
ამ სიტყვამ სულ გააგიჟა გოგია. —„ჩვენიაო“,— ძალიან შინაურულ ნათქვამად მოეჩვენა.
—ვინ არის?
—გაგიჟდი შენ?
—ვინ არის-მეთქი!?
—არც მყვარებია, მეგონა, რომ მიყვარდა, — გაიმართლა თავი მარინამ.
—ვინა რის?.
—ჯუმბერა.
—აბა, ჯუმბერა?
—გიორგისი.
—რომელი გიორგისი?
—ჯუმბერა, ზაფხულში რომ დაიჭირეს მებელის სპეკულიანტობაზე.
ჯუმბერა მარინასსოფელში ცხოვრობდა „აფო ჯუმბერას“ ეძახდნენ (აფერისტის შემოკლებულს). ზოგიც, ლამაზ ჯუმბერას. ლამაზ ჯუმბერას ცოტა ეძახდა, იმიტომ, რომ ლამაზი რომ კაცს დაუძახონ, ცოტა უნდა უყვარდეთ, ჯუმბერა კი თითქმის არავის არ უყვარდა, ერთი- ორი გოგოს გარდა. არ უყვარდათ იმიტომ, რომ კაცი ვერაფერში ენდობოდა. ბევრს იტყუებოდა. ყველა გოგოზე იძახდა— „გავაფორმეო“. თანაც, ამ გაფორმების ამბავს, რაღაც, ბოროტად ყვებოდა. თითქოს კი არ ეცხოვრა, გაეწამებინა და მოეკლა ქალი. იმ გაზაფხულის მერე კი, კოჭლი ვარდოას ნიკალა რომ დააჭერინა, მთელმა სოფელმა შეიძულა. ახალჯარმოხდილი, ციხეში გაუშვა. ნიკალამ კლუბის წინ ცემა და იმიტომ. გოგია კარგად იცნობდა ჯუმბერას და იცოდა, რა ვაჟკაციც ის იყო. მარინასაგან რომ გაიგო—„ჯუმბერაო“, პირველად ესიამოვნა, —„ლაჩარიო“, —გაიფიქრა, მაგრამ მერე იფიქრა, იმას, ვისაც ვაღმერთებ, რაღა ის ლაჩარი უნდა ყვარებოდაო. გაგიჟდა და ადგა, ჩაიცვა და სახლიდან წავიდა. ერთი კვირის შემდეგ დაბრუნდა. მთვრალი იყო.
დაიდო თავისი მარინა დაგემრიელად ჟეჟა. „ჯუმბერაო“?! თან შიგადაშიგ იძახდა. მეორე დილით ისე გაიპარა სახლიდან, ვერ გაიგო მარინამ. საღამოს თვალებში ვერუყურებდა. მერე ისევ შეაჩვია თავი, თან გადჰყვა, ძაღლივით უყურა თვალებში, ქალივით ემსახურა და ქალის ნატკენი გული ისევ მოალბო. მერე წავიდა და წავიდა ეგრე, როგორც წესი.
იცოდა მარინამ, რომ თვეში ერთხელ გოგიას აუცილებლად უნდა ეცემა. გოგია რომ ცემდა, მარინა ყვიროდა. ტკიოდა და იყვირებდა, აბა, რას იზამდა. ღაპაღუპით მოსდიოდა ცრემლები; —„ნეტავ, მოკვდესო“, — გაიფიქრებდა, მაგრამ ამას მხოლოდ ცემის დროს ფიქრობდა;
იმიტომ, რომ ისიც იცოდა, ყოველი მისი ცემის შემდეგ გოგია, ბალიშზე დამხობილი, ჩუმად ტიროდა. რომ მერე, ერთითვე, გოგია ხელის გულზე ატარებდა; საერთოდაც, ძალიან კეთილი რომ იყო დაქვეყანას ერჩია თავისი, ჯუმბერას ნაკოცნი მარინა. ცხოვრობდნენ და იყვნენ ეგრე სიყვარულშიც და როგორც წესი, თვეში ერთხელ, ცემა-ტყეპაში.
იმ დილით გოგიამ ტაქსი ქაშვეთთან გააჩერა.
ეკლესიაში შევიდა, სანთელი იყიდა და წმიდა გიორგის ხატთან დაანთო.
—მაპატიე, შენი სახელის ჭირიმე! — თქვა ჩუმად, — ზედმეტი მომივიდა. შენს სახელს ვფიცავარ,
ხელს აღარ დავაკარებ, აღარა! მე მოვკვდე მაშინ!..
წინა ღამეს მართლა ზედმეტი მოუვიდა გოგიას დალევაც და მარინას ცემაც. ეკლესიიდან რომ გამოვიდა, ცოტა შეღავათი იგრძნო, საჭეს მიუჯდა და წავიდა.
„რა უცნაურია, კაცო, — ფიქრობდა გოგია, — ეგ დალოცვილი, თითქოს ბოლომდე არა მწამს, მაინც შვება მომცა. არსებობს, არ არსებობს, გაიგებ?“
—ღმერთო, მაპატიე! — დააყოლა ფიქრს და ახლა ის გაუკვირდა, თუ ბოლომდე არა მწამს,
რიღასი მეშინიაო.
„არავინ იცის, არავინ“! — ქალაქის მთავარ ქუჩაზე მიაქროლებდა მანქანას გოგია.
მთელი დღე იმუშავა. გარაჟში შესვლის წინ ბლომად კამფეტები უყიდა ბავშვებს.
მარინასათვის დილითვე ჰქონდა ნაყიდი წითელი, თხელი თავსაფარი. ქუჩის ნაპირას სამი ბიჭი შეამჩნია— მანქანას აჩერებდნენ. ისიც შეამჩნია, ნასვამები რომ იყვნენ. მაინცგაუჩერა, — „ბავშვები არიან, შარს რამეს არ გადაეყარონო“. სამივე ჩაჯდა მანქანაში. ერთი წინ, ორი უკან.
მანქანა დაიძრა. წინ ვინც იჯდა, თექვსმეტი წლის იქნებოდა, ქერა ჰქონდა თმა, თვალები აქეთ-იქით სწრაფად გაურბოდა. დანარჩენი ორი, შედარებით მოზრდილები იყვნენ. გოგიამ ცოტა რომ იარა, მერე ჰკითხა—„საით წაგიყვანოთო“?
—ბიძაჩემო, ამ ღამეს კი გაწუხებთ, მაგრამ დიღომში გვინდა, რა?!— უთხრაერთ-ერთმა, ვინც უკანიჯდა.
„შორიაო“, — გაიფიქრა გოგიამ, მაგრამ რაღას იზამდა.
—წავიდეთ! — თქვა და საბურთალოდან გადაუხვია. ხმას არ იღებდა არცერთი. არც გოგია ამბობდა რამეს. არ უყვარდა მგზავრებთან ლაპარაკი. დიღომში მისულები იყვნენ, —„საითო“,— რომ ჰკითხა.
—წინ, ბიძაჩემო, სულ ბოლოში, — ისევ იმ ხმამ უპასუხა. გოგიაც ბოლომდე მივიდა.
—იქნებ, ბარემღა მცხეთაში ჩაგვიყვანო? —სთხოვა, წინ რომ ქერათმიანი პატარა იჯდა, იმან.
„მოსული ვარ, არ ვაწყენინებ“, — გაიფიქრა გოგიამ და მცხეთის გზას გაუყვა.
მალემცხეთაშიშევიდნენ.
—მარჯვნივ, რა? — იგივე ხმა იყო. გოგიამ ჯვრისკენ გადაუხვია.—„აქეთ რომ სახლები არა რის?“ —გაიფიქრა და ბასრი წვერიც იგრძნო უკნიდან კისერზე. მიხედვა სცადა. მაშინ წვერი კიდევ
უფრო მიაწვა კისერს, კიდევ უფრო გაიბასრა. მარჯვენა საფეთქელთან კი იარაღის ლულა დაინახა.
—პირდაპირ იარე, არ გამოიხედო! —უთხრა პატარამ და ქერათმიანმა. მერე, ძალიან მშვიდად ამოიღო დანა და გახსნა. გოგიამ თვალი მოჰკრა, ორი და ორმოცდაათკაპიკიანი იყო. მაღაზიებში
ეყარა; — გაახსენდა მისდაუნებურად გოგიას და გაუკვირდა, — რამ გამახსენა, რა დროს ამაზე ფიქრიაო.
—რამდენი გაქვს?— ჰკითხა ქერათმიანმა და ირონიულად გაუღიმა.
—არ ვიცი.— უპასუხა გოგიამ. პასუხი გასცა თუ არა, პატარამ სილა ტკიცა და დანის წვერი ხორხზე მიაჭირა. უკანა ორმა ხმამაღლა გაიცინა. გოგიამ დაიღმუვლა, საჭეს მარჯვენ ახელი გაუშვა და ხელუკუღმა ხეთქა პატარას. ხელის გარტყმა და უკნიდან იარაღის ტარის ჩარტყმა თავში, ერთი იყო.
—ისე გასაღდები, ვერავინ გაიგებს! — კომენტარი მოჰყვა თავში ჩარტყმას. ისევ გაეცინა სამივეს.
გოგიას, გახეთქილი თავიდან თბილი სისხლი კისერსა და ზურგში ჩასდიოდა.
—რამდენი გაქვს!? — გაუმეორა პატარამ კითხვა.
—თვითონ ნახე!— უთხრა ნაცნობმა ხმამ პატარას.
—გააჩერე! — უბრძანა მესამემ. გოგიამ გააჩერა.
—გადაჯექი!
პატარა გადახტა. მანქანას შემოურბინა. გოგიას მხარეს კარი გააღო. გოგია დაჯდა პატარას ადგილას, დანისა და იარაღის თანხლებით. პატარა საჭეს მიუჯდა. ჯერ გოგია გაჩხრიკა, მერე მანქანა.
—სამოცდაათია! — მოახსენა უფროსებს.
—გორისკენ დააწექი, პავლიკასთან! პატარა „დააწვა“.
—კიდევ გექნება! — უთხრეს უკნიდან.
—რა? — უაზროდ იკითხა გოგიამ.
—გვაშაყირებს! — თქვა პატარამ და ახლა იმან გააწნა ხელუკუღმა. გოგიამ კიდევ ამოიგმინა დამუშტი ხეთქა ცხვირში ქერათმიანს.
საშინელი ტკივილი და ხმაური ჩაუდგა უცებმ თელ სხეულში.
—დაიცენტრე!? სად ისვრი?! — იყვირა ერთმა.
—გზიდან გადაიყვანე! — ბრძანა იმან, ვინც ისროლა. მანქანამ გზიდან გადაუხვია. გაჩერდა. სამივე გაიქცა.
გოგიას მარცხენა ბეჭი ძალიან სტკიოდა. მანქანისკარიგააღო. გზაზე გასვლა დააპირა,
მაგრამ რამდენი მენაბიჯი გადადგა და პირაღმა დაეცა. „ვარსკვლავებიც კი არ არის ცაზე“, — გაიფიქრა გოგიამ დაგონება დაკარგა. მერე ისევ მოუვიდა, იმას თუ გონება ერქვა; იმიტომ,
რომ არც არაფერი სტკიოდა, არც ის ახსოვდა, სად იყო. „შენი სახელის ჭირიმე ღმერთო, მალე გაათენე“! — ფიქრობდა გოგია და კვდებოდა. —„მალე გაათენე, მარინა მელოდება! მალე! ჩემი მარინა, ღმერთო“!
ერთი თვის დასაფლავებული იყო გოგია. ბავშვებს ეძინათ. ღამე იყო. მარინა ტახტზე იჯდა, საზამთროდ წინდებს უქსოვდა შვილებს. ერთი თვე იყო გასული და გოგიას მოფერებას მოკლებული ქალი სურვილს დილიდან დაღამებამდე შრომაში და თავისივე სხეულში კლავდა.
ქსოვდა და უცებ, რაღაც ძალიან ძლიერმა დაუარა სხეულს, შიშივით ძლიერმა. წამოაყენა ფეხზე ამ ძალამ და ოთახის შუაგულამდე მიიყვანა. ნელა დაეშვა იატაკზე მარინა, მერე დაეგდო, ისე,
როგორც მაშინ, გოგია რომ სცემდა ხოლმე. ცრემლები ღაპაღუპით მოსდიოდა, არ ყვიროდა ოღონდ. მაგიდის ფეხს ორივე ხელით ეხვეოდა, სახეს უსვამდა და ჩურჩულებდა: —„მცემე, გოგია, შენი ჭირიმე, ბიჭო, მცემე“!..

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Fri Apr 15, 2011 8:28 pm

ჯემალ თოფურიძე


ნუციკო ემხვარი





ნუციკო ემხვარი თვრამეტი წლის იყო. მწვანე თვალებს ბავშვური ნაპერწკლები ახლდა, ტანს და ხელებს ქალურობა უცნაური. შავი თმა აწეული ჰქონდა კისერთან. მსუბუქად დადიოდა. საოცრად მსუბუქად, დაფრინავდა თითქოს.
მეექვსე სკოლა დაამთავრა ნუციკომ. უნივერსიტეტის სტუდენტი, პოეზიით იყო გატაცებული. გვიან ღამემდე კითხულობდა ლექსებს, მერე სიზმრებს ხედავდა. ზოგჯერ არაფერს განსაკუთრებულს, მაგრამ რომ გაიღვიძებდა, სიამოვნებდა რაღაც, ძალიან.
ნუციკოს თეატრი უყვარდა, სცენის სუნიც კი. ბილეთს ყოველთვის სცენის ახლოს იღებდა. სპექტაკლის დროს თვალს არ აშორებდა მსახიობებს. შესვენებისას ქალებს უცქერდა, რომელთაც მდიდრული სამკაულები ეკეთათ, თეთრი მარაოებით ინიავებდნენ სახეს და ერთმანეთში დიდხანს საუბრობდნენ.
ნუცას ბებია ზრდიდა. მამა არ ახსოვდა. ძალიან ჰგავდა ნუციკო დედას. დედამისი ახალგაზრდა და ლამაზი იყო. ახალგაზრდა და სიცოცხლით სავსე. თხუთმეტი წლის იყო ნუცა, დედამისი უცებ რომ გარდაიცვალა, გულით. გარდაიცვალა ყველასთვის მოულოდნელად. არ გაწვალებულა. ბებია ზრდიდა მარტო დარჩენილს, უზარმაზარ სახლში, სადაც ძველი, წითელი ხის როიალი იდგა და ძველებური ავეჯი, მწვანე, ხავერდგახეხილი სავარძლებით. ფანჯრებზე სქელი და მძიმე ფარდები ეკიდა.
ნუციკოსთან ამხანაგები მოდიოდნენ ზოგჯერ. პირველ კურსელები ცდილობდნენ დიდებივით ესაუბრათ. მერე ნუცას თხოვდნენ, რამე დაგვიკარიო და ისიც, თავისი გამხდარი თითებით, რომელიღაც ძველ, რუსულ ვალსს ასრულებდა.
როცა ნუციკო სახლში მარტო დარჩებოდა, დედამისის ოთახის კარს ფრთხილად შეაღებდა, კარადას მიუახლოვდებოდა და კაბებს გამოაწყობდა, რომელთაც დედის სუნამოს თუ ტანის არომატი შერჩენოდათ ოდნავ. ჩაიცვამდა რომელიმეს ნუციკო, სარკესთან ჩერდებოდა. მაღალყელიანი ქალის სურათს უყურებდა, კედლიდან რომ უცინოდა. მოენატრებოდა დედა და იტირებდა ჩუმად.
ნუციკოს სილამაზეზე სტუდენტები ჯერხმამაღლა ლაპარაკობდნენ. მერე— აღარ. იმიტომ, რომ ნუციკო მათ მეგობარს შეუყვარდა.
ნუცასაც მოსწონდა გურამი, ყოველ შემთხვევაში, სხვებისგან არჩევდა. გურამი მაღალი იყო, ბავშვური სახე და შავი, სევდიანი თვალები ჰქონდა. გამოცდებს აბარებდნენ. ერთ საღამოს, უნივერსიტეტში მეცადინეობის შემდეგ, ნუცი კოგურამმა სახლამდე მიაცილა. მთელი გზა რაღაცას უყვებოდა, წუხდა, რომ ღელავდა და არეულად ლაპარაკობდა; უცებ, დიდ სადარბაზოსთან შეაჩერა, ლოყაზე აკოცა, ტუჩებთან ახლოს.
ახლა სიზმრებში ნუციკო გურამთან იყო სულ და კოცნიდა კიდეც. კარგახნისმერეცხადშიცკოცნიდა, რაღაცსირცხვილისადა სიამოვნებისაგან აწითლებული. გურამთან სახლში დადიოდა. ერთი ოთახი იყო, თეთრად შეღებილი კედლებით. რკინის საწოლი კუთხეში იდგა. გვერდით, პატარა მაგიდა, რაზედაც ხშირად ცარიელი ღვინის ბოთლები და სიგარეტის ნამწვავებით სავსე საფერფლე იდო. წიგნები იატაკზე ელაგა. გაფუჭებული კედლის საათი სულ თერთმეტს აჩვენებდა. ორი კედელი გურამის ნახატებით იყო სავსე. გამოირჩეოდა ვიღაც ფრანგი მხატვრის ნატურმორტი ყვავილებით, რომელიც გურამის ბაბუისთვის ეჩუქებინათ ადრე, საფრანგეთში.
ძალიან უყვარდა ნუციკოს ეს ნახატი. ხშირად მიდიოდა ახლოს კედელთან.
ხელს წაიღებდა ფრთხილად ნახატისაკენ, მერე, ისევ ჩამოუშვებდა პატარა ბავშვივით, რაღაცაზე ხელის მოკიდებას რომ აუკრძალავენ, ისე.
ასე რატომ მიყვარსო, — ჰკითხავდა თავის თავს. ის კი ახსოვდა, პირველად რომ აკოცა გურამს, — იმ ყვავილებს უყურებდა.
ღამე არ ეძინა. დილით მივიდა გურამთან, ჩუმად მიუახლოვდა საწოლს და აკოცასა ფეთქელთან. გურამის თვალებმა ნუციკო დაინახეს. წითელი კაბა ეცვა, დიდი, თეთრი საყელოთი. თვალები უბრწყინავდა. საწოლზე ჩამოჯდა. ყავა მინდაო,— უთხრა და მე თვითონ
გავაკეთებო, — დააყოლა. წამოდგა, ქურისკენ წავიდა. გურამმა თვალი გააყოლა გრძელ ფეხებს, ასე მსუბუქად რომ მიდიოდნენ.
ისევ დაბრუნდა საწოლთან, დიდხანს კოცნიდა. ხელები წითელი კაბის ღილებს ხსნიდნენ აჩქარებულად. ყავა გადმოვაო, ჩუმად თქვა ნუციკომ. კიდევ რაღაცის თქმა უნდოდა და ვეღარ თქვა. ერთი ხელით საწოლის ცივ რკინას გრძნობდა; რცხვენოდა. მერე იმ ნახატს შეხედა, ასე რომ უყვარდა. ნახატი დაკარგეს თვალებმა. ისევ იპოვა. რამდენჯერმე დაირწა კედელზე, შორს წავიდა, დაპატარავდა, გაქრა. ქურაზე გადმოსული ყავის და სუნთქვის ხმა ისმოდა ოთახში.
ყველაზე კარგი, ნუციკო ემხვარის ცხოვრებაში, ერთი იანვრის საღამო იყო. თოვდა. მისი ფანჯრიდან ქუჩის სინათლეზე ჩანდა, როგორი დიდი ფიფქებით თოვდა. ისეთი სიმშვიდე იყო, თოვის დროს რომ იცის მხოლოდ. ნუციკო როიალზე რაღაცას აწყობდა. იგრძნო, ვიღაც უყურებდა. მრგვალ სკამზე შეტრიალდა. გურამს შავი პერანგი ეცვა, ყავისფერ ქურთუკზე საყელო გადაწეული. თოვლით ჰქონდა გათეთრებული თმა. იმწუთში იგრძნო ნუციკომ ყველაზე მეტად, რომ არ შეეძლო უმისოდ. კისერზე ჩამოეკიდა და აკოცა ლოყაზე. ესიამოვნა, ზამთრის სიცივე რომ დაჰყოლოდა ლოყას.
მრგვალ მაგიდასთან ისხდნენ ორივენი. ნუციკოს უნდოდა, დიდხანს გაგრძელებულიყო, სულ ეცქირა შავი თვალებისათვის, ორივენი ასეთი ახალგაზრდები ყოფილიყვნენ.
მერე, ცოლი გახდიო ჩემი, — სთხოვა ისეთ დროს, სულ რომ არ ელოდა ნუციკო. გაეცინა, გურამიც აჰყვა. მერე, ზაფხულშიო, — გადაწყვიტეს.
ზაფხულში საშინელი სიცხე, მტვერი და ყვირილი იყო სადგურზე. ერთმანეთში ირეოდა ქალი, კაცი, ბავშვი, ფორმიანი და უფორმო. სატვირთო ვაგონები გავსებული იყო ჯარისკაცებით. ქალები ფარაჯებში გამოწყობილებ სკოცნიდნენ და ტიროდნენ. რადიოში, სასულე ორკესტრის ხმა, ვერ ფარავდა ხმაურს. ნუციკო ხის ბოძთან იდგა ამხანაგებთან ერთად. რამდენიმე ჯარისკაცი იყო მათ შორის. ერთი მისგვერდით იდგა. ყველაზე მაღალი იყო. თვალები
შავი ჰქონდა და ნაღვლიანი. ნუცა ჩუმად იყო, ხელი იმის ხელისთვის დაედო. — „По вагонам!“- ო, ვიღაცა ყვიროდა. ხომ დამელოდებიო, — ნუციკოს ეუბნებოდა, თვალებზე კოცნიდა, — თავს მიხედეო. მატარებელს შეახტა, მერე ბიჭებს ხელიგააშვებინა და ისევ ბაქანზეა ღმოჩნდა... სველ თვალებს აკოცა. ჩემთან გადადიო, —თხოვა, — რამე მითხარიო. მე თუ რაიმე მომივა, ჩვენს ნახატს გაუფრთხილდიო. ვიღაცამ ძალითა იყვანა. ათასი ხელიდან არჩევდა ნუციკო მისი მისამართით დაქნეულ გამხდარ ხელს. ჩუმად ტიროდა. მატარებელი მიდიოდა ნელა და მიჰქონდა ყველაფერი.
ორმოცდაორი წლის სექტემბერი იყო, ნუცი კოემხვარმა მისი დაღუპვის ბარათი რომ მიიღო.
დრო გავიდა. ის ბავშვური ნაპერწკლები აღარ ჰქონდა თვალებს და სიმსუბუქე ტანს.
ნახატს ოთახში ისევ უყურებდა, მაგრამ არაფერი ესიზმრებოდა და არც უნდოდა გაღვიძებოდა.
მერე დიდი დრო გავიდა. ვიღაც გაიცნო— რუსეთიდან ჩამოსული ინჟინერი და გაჰყვა ცოლად. ერთი წელი ცხოვრობდა სხვა ქალაქში, მისთვის მაინც უცხო კაცთან. მერე ვეღარ შეძლო და დაბრუნდა იმ პატარა ოთახში.
ნუცა ემხვარზე იძახდნენ, უცნაურიაო. ვიღაცამ თქვა, იმ ბიჭის მერე ჭკუაზე ვერ მოვიდაო. სხვამ დააყოლა: კარგი რა, რამდენი ხანი გავიდა იმის მერე, გიჟია ნამდვილიო. მერე ნუცა ემხვარს სახელითა და გვარით არ იხსენიებდნენ და აი ის, მარტო რომ ცხოვრობს, ლამაზი, უცნაური ქალი რომ არისო, — ასე ამბობდნენ მასზე.
ორმოცდაათი წლის იყო. სავარძელში იჯდა თავის ოთახში. ერთ კედელზე საათი ისევ თერთმეტს აჩვენებდა. გვერდით ნატურმორტი იყო ყვავილებით. ეძინა და ვიღაცას სიბნელეში უთხრა, მალე მოვალო. ტკივილმა გააღვიძა გული. წამოდგომა სცადა, წამოდგა კიდეც. უცებ მოეხსნა ტკივილი და ძალა გამოელია ისე, რომ ესიამოვნა კიდეც. ყვავილებს მოჰკრა თვალი.
გაეღიმა დაღლილს. სავარძელში ნელა დაეშვა და მიხვდა, რომ ვერასოდეს ადგებოდა.
წვიმდა. გამურული იყო ცა. სველი, ყვითელი ფოთლები ეყარა მიწაზე. ნუცა ემხვარის სახეს და ტანს ნაცრისფერი ნაჭერი ფარავდა. თმები მოუჩანდა მხოლოდ. მესაფლავეებს სარეცლის ქვევიდან მოესწროთ თოკების გაყრა და თითქოს სტარტზე იდგნენ და ნიშანს ელოდნენო. ისეთი სიჩუმე იყო, მხოლოდ სასაფლაოზე რომ იცის. ვიღაც ქალის ტირილი ისმოდა შორიდან.
—გახსოვს მაინც, როგორ უყვარდა? — ჰკითხა მაღალმა, ჭაღარა კაცმა გამხდარ, ქოლგიან ქალს.
—Не говори! — თქვა ქალმა.
—Какая она выла красивая.— ისევ კაცმა თქვა. — Бедная Нуцико,— დააყოლა.
—Нет, она была ненормальная. Разве можно так без конца любить? — ღმერთო მაპატიე! — თქვა ქალმა და სრულიად მშრალი თვალები, ცხვირსახოცით მაინც მოიწმინდა.
ემხვარის ოთახში გრძელი სუფრა იდგა და ხის გრძელი სკამები ეწყო, გაზეთებგადაფარებული.
ქელეხი რომ დამთავრდა, მეზობლებმა დიდხანს უხსნეს ერთმანეთს სიყვარული. მერე დაიშალნენ. ღვინითა და სიგარეტის კვამლით გაჟღენთილ ოთახში ერთი ნახატი დარჩა. მეზობლის ახალგაზრდა რძალმა კედლიდან ჩამოხსნა ნატურმორტი ყვავილებით, გარეთ გაიტანა; დიდი ბოქლომი დაადოე მხვარის ოთახს და—„ეს ოთახი ხო წამართვა, მარა ამ ნახატს მაინც არ შევარჩენ ვარდენ კიკაჩეიშვილსო“, — გაბრაზებულმა გაიფიქრა.


study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Fri Apr 22, 2011 6:05 pm

ჯემალ თოფურიძე


ირი



ორმოცი წლის კაცი, გრძელი პალტოთი, ხიდზე იდგა და რკინის ჩუქურთმიან მოაჯირს დაყრდნობოდა. წყალს უყურებდა. ბნელდებოდა. ხალხი არ იყო. დროგამოშვებით, ვინმე ჩქარი ნაბიჯით თუ ჩაუვლიდა. ნაბიჯებს დაითვლიდა. კარგა ხანს იდგა ასე, მოაჯირს დაყრდნობილი. ვიღაც მოდიოდა, ოღონდ, ჩქარი ნაბიჯით არა. ნაბიჯების ხმა მის უკან შეწყდა. ცოტა ხანს არ შეხედა. მერე ცნობისმოყვარეობამ დასძლია და მოტრიალდა. მის წინ ქალი იდგა. ზურგი აქცია და წადიო, — უთხრა. ხიდზე ისევ ახმაურდა ნაბიჯები, ისევე ნელა. „ ეგღა მაკლდაო“, — გაიფიქრა და გოგოს თვალები გაახსენდა უცებ. სწრაფად გახედა ნაბიჯებს. დაუძახა. ის დაბრუნდა. ახლოს მივიდა. მამაკაცი წელში გაიმართა. მაშინ შენიშნა, რომ ახალგაზრდა იყო გოგო და ძალიან კარგი. „ რატო ასეთი კარგიო“, —გაიფიქრა.
—თქვენ დამიძახეთ თუ მომეჩვენა? — ჰკითხა გოგომ.
— ჰო, მე დაგიძახეთ. თქვენ?
—თუ წამიყვანთ სადმე, კარგი იქნება. — უპასუხა გოგომ და გაუღიმა. თეთრი კბილები გამოუჩნდა. ღიმილის დროს ორი წერტილი გაუჩნდა ლოყებზე. ღიმილმა უფრო დააკლო წლები.
ხიდს გადავიდნენ ისე, რომ არცერთს უთქვამს რაიმე.
გოგომ ფრთხილად გაუყარა მკლავში ხელი.
—თქვენ გაბრაზებული ხართ რაღაცაზე. — უთხრა გოგომ და გაიღიმა ისევ.
—მე, ანდრეი მქვია და გაბრაზებული არა ვარ. — უპასუხა კაცმა.
—მე, ირი.
—ირი, ირი, — ორჯერ თქვა კაცმა.
—თქვენ რუსი ხართ?..
—ადვილი გამოსაცნობია. ჰო, მე რუსი ვარ. ვგავარ რუსს?! მარტო ვდგავარ პარიზში, ხიდზე, მოწყენილი და სამოქალაქო ომი მთავრდება რუსეთში.
ქარმა ძლიერად დაუბერა. ირი აიბუზა და მკლავში გაყრილი ხელი მამაკაცის ჯიბეში ჩააცურა. ხელი, ხელს მოხვდა. კაცმა გაყინულ ხელს თავისი დიდი მტევანი შემოავლო.
—სულ გაყინულხარ... — გაიფიქრა კაცმა.
—მცივა ძალიან.
—სად წავიდეთ?
—მე მშია კიდეც!
კაცმა შეხედა ფერმკრთალ სახეს.
—მეც მშია! მალე შევჭამთ.
კაცმა ხელი უფრო მაგრად მოჰკიდა და ისეთი გრძნობა გაუჩნდა, თითქოს ადრეც იცნობდა ამ პატარა გოგოს.
სასტუმროს სინათლე ქუჩასაც ანათებდა.
—თქვენ აქ ცხოვრობთ?
—პატარა ნომერი მაქვს აღებული.
—აქ არასოდეს ვყოფილვარ.
კაცმაშეხედა. გოგომ გაუცინა.
—ლამაზი თვალები გაქვს ირი, — ხმადაბლა უთხრა. —როცა იცინი, თვალები ციცინიან.
—ჰო, მამა სულ მაგას მეუბნებოდა.
—სხვა არ გეუბნებოდა?
—კი, ყველა, მაგრამ თქვენ მამას გავხართ, ოღონდ, უფრო ახალგაზრდა ხართ.
სასტუმროში თბილოდა. კიბეებს აუყვნენ. ირი აქეთ- იქით იყურებოდა. ოთახში შევიდნენ. კაცმა ხელით მოძებნა ჩამრთველი და ოთახი გაანათა. ირი შუა ოთახში იდგა.
—რა კარგია თქვენთან.
—რა არის კარგი?
—თქვენი ოთახი. მე მიყვარს ასეთი პატარა ოთახები და ამდენი შუქი.
—იშვიათად გიწევს კაცებთან ასეთ ოთახში ყოფნა? — გაბრაზებით თქვა კაცმა და გაუკვირდა,
რატო მეწყინაო.
ირი ფანჯარასთან მივიდა.
—მე კაცები არ მიგულისხმია. საერთოდ, ასეთი ოთახი მიყვარს-მეთქი! — არ გამოუხედავს,
ისე თქვა.
—პალტო გაიხადე და დაჯექი. — უთხრა კაცმა. თვითონ დივანზე ჩამოჯდა.
—თქვენ რატომ არ იხდით პალტოს?
—კარგი, ამ „თქვენს“ ნუღარ მეძახი. ან სახელი დამიძახე, ან შენობით მომმართე.
ირიმ ნელა დაიწყო ღილების გახსნა.
—მე საჭმელს ამოვიტან რესტორნიდან. თუ გინდა, ქვევით ჩავიდეთ.
—არა, არა, რესტორანში არ მინდა, აქ ჯობია.
ირიმ პალტო სავარძელზე გადასდო, ქუდიც მოიხად. თმები აწეული ჰქონდა. სამაგრი ამოიღო თმებიდან და უცებ, გრძელმა თმამ მხრები დაუფარა. კაცის წინ იდგა ოცი წლის გოგო, გრძელი კაბით და გრძელი ფეხებით, ახალგაზრდა მკერდით და უფრო ლამაზი თვალებით.
—რა ლამაზი ყოფილხარ!..
გოგომ ხმამაღლა გაიცინა: — ვიცოდი, რომ ამას მეტყოდით; — ისევ იცინოდა.
—რა გაცინებს?
—ყველა მაგას მეუბნება, როდესაც ვიხდი და თმებს ვიშლი.
—გააწყალე შენ, ამ ყველათი საქმე!
—მე ხომვთქვი, გაბრაზებული ხართ-მეთქი.
—„თქვენ“, კი არა, „შენ“! ირი, მოდი ჩემთან. — ირი მივიდა და გვერდით დაჯდა.
—მართლა გავხართ მამას, ოღონდ, უფრო ახალგაზრდა ხართ.
—მე საჭმელს ამოვიტან.
—ძალიან კარგი იქნება. მთელი დღეა, არაფერი მიჭამია.
კაცი ოთახიდან გავიდა. ირი დივნის ზურგს მიეყრდნო. ოთახს თვალი მოავლო. დივნის პირდაპირ ერთი საწოლი იდგა. გვერდით, კარადა. კარადის კარი ღია იყო და იქიდან მამაკაცის პერანგები და სამხედრო ფორმა მოჩანდა. ირი წამოდგა და კარადასთან მივიდა. ნაჭერი მოეწონა. ფორმას ხელი აუსვა. მერე შემოტრიალდა. საწოლთან, პატარა, მრგვალ მაგიდაზე წიგნი დაინახა გადაშლილი, ხელში აიღო და ვერ წაიკითხა რუსულად. მერე ფურცვლა დაუწყო, იქნებ, ნახატები იყოსო. რომ ვერ ნახა, ისევ ადგილზე დადო და დივანს დაუბრუნდა.
ცოტა ხანში მადიანად შეექცეოდნენ.
—მე ძალიან ბევრი მომივიდა. — თქვა ირიმ, როცა ყველაფერი მთავრდებოდა.
—მეც მომშიებია. — თქვა კაცმა.
—ამ ღვინომ დამათრო. იცით, მე სულ ვერა ვსვამ. თქვენთან, რუსეთში სვამენ ქალები?
—მერე როგორ! — ცოტა ხნის შემდეგ თქვა კაცმა.
—გამოიქეცით?
—წამოვედი, მაგრამ...
—რა მაგრამ?
—არაფერი.
—მითხარით რა, რა მაგრამ? .......
ირი ისევ მიეყრდნო სავარძლის ზურგს და ოთახში ჩამოკიდებულ ჭაღს ახედა. კაცმა სიგარეტს მოუკიდა და ირის მიაწოდა. ირიმ არ გამოართვა. კაცი წამოდგა და ფანჯარასთან მივიდა.
—დავწვე უკვე? — ჰკითხა ირიმ.
—არაფერი საჩქარო არ არის. — თქვა კაცმა.
—მე სულ არ მინდა.
კაცი მოტრიალდა.
—მაშინ, მე დივანზე დამიგე, შენ, ლოგინში დაწექი. დაღლილი ხარ ალბათ, თანაც, გვიანია უკვე.
ირიმ გაკვირვებით შეხედა.
— ჰო, ჰო, მე დივანზე დამიგე. — გაიმეორა კაცმა.
ირი წამოდგა და ლოყაზე აკოცა ისე, როგორც პატარა გოგოებმა იციან. კაცმა ხელიმოისვა.
—თქვენ კარგი ხართ. — უთხრა ირიმ.
დივანზე ჩამოჯდნენ. გოგო მკერდზე მიეყრდნო. კაცმა თმებზე მოჰკიდა ხელი.
—ნუ ხართ ასე მოწყენილი. — უთხრა გოგომ და თვალებში შეხედა. კაცი დაიხარა და პატარა ტუჩებს აკოცა. ირი წამოდგა, კაციც, და მაგრად მიიზიდა თავისკენ; მკვრივი ტანი მთელ სხეულზე ედებოდა. ხელები წელზე მოხვია და ძალიან მოუნდა მასთან ყოფნა.
—მე სინათლეს ჩავაქრობ. — ჩუმად თქვა გოგომ.

***
ფანჯრიდან მთვარის შუქი ეცემოდა საწოლს. ირისკაცის მკლავზე ედო თავი და ფანჯარას უყურებდა.
—ნეტა თოვლი მოდიოდეს— თქვა გოგომ.
—რად გინდა თოვლი?
—რა ვიცი! ახლა ძლაიან მომინდა, რომ თოვლის ფიფქებს ვხედავდე. აი, ასე ვიწვე თქვენთან ერთად და ფიფქებს ვუყურებდე.
—კიდევ თქვენობით მელაპარაკები?
—მეც მიკვირს, რატომ.
—ალბათ, ძალიან უცხოდ მთვლი მაინც და იმიტომ.
—არა, არა, არა, პირიქით! შენ; აი, ვთქვი. — შენ ყველაზე ახლობელი ხარ.
—აიასე. ახლა დაიძინე.
—შენ დაიძინე. მე სულ არ მეძინება.
—მეც არ მეძინება.
—სად ისწავლეთ ასე კარგად ფრანგული?
—რუსეთში.
—ის რა წიგნია, მაგიდაზე რომ დევს?
—ის კარგი წიგნია ძალიან.
—ფრანგულად კითხულობ?
—კი.
—მაინც, ის რა წიგნია?
—ბიბლიაა.
—რა საინტერესოა. მამასაც ჰქონდა ბიბლია, ოღონდ მაშინ პატარა ვიყავი.
—მამა სადაა?
—მამა აღარაა, არც არავინ აღარაა. დედა რომ მოკვდა, მამა გალოთდა.
—ახლა სად ცხოვრობ?
—არსად. უფრო სწორად, ერთ პატარა ოთახში, თუ ოთახი შეიძლება იმას ერქვას. მამა რომ გალოთდა, მაშინ გაიტანა სახლიდან ის ბიბლიაც, სხვა წიგნებთან ერთად. ბოლოს, არაფერი რომ არ დარჩა გასაყიდი, წიგნებს მიადგა. მაგრამ მე მაინც მიყვარდა მამა. ეს სულ ორ წელიწადში მოხდა. შარშან დავასაფლავე. ახლა რომ ვფიქრობ მამაზე, ცუდი არაფერი მაგონდება, არც იმ ორი წლის ლოთობა მაგონდება. ადრე როგორიც იყო, ისეთს ვხედავ: — ლამაზი, ჯანმრთელი, აი ისეთი, შენ რომ ხარ, ოღონდ, იმას მაშინ მოწყენილი არ ჰქონდა თვალები... ერთი წელია დავიწყე.
—რამ დაგაწყებინა?
—შენ გიშიმშილია როდისმე?! — გაბრაზებით თქვა გოგომ.
—არა, არასოდეს.
—მაშინ ცუდს ნურაფერს მეტყვი. მე ძალიან კარგად ვიცი, რაც არის. ნურც იფიქრებ ჩემზე ცუდად, იმიტომ, რომ მე, გამოვისყიდი. ცოტა ხანს ვაცლი და თუ ასე გაგრძელდა, თავს მოვიკლავ.
—ბავშვი ხარ.
—ვიყო, გამოვისყიდი ამით.
—ერთ ცოდვასაც მიამატებ.
—არა, მე ასე არ ვფიქრობ.
გაჩუმდნენ. ირი ისევ ფანჯარას უყურებდა. კაცი ირიზე ფიქრობდა.
—შენ ძალიან კარგი ხარ. — უთხრა ირიმ და მკლავზე აკოცა.
—რატომ გგონია?
—მამას გავხარ... ხვალ გაგაღვიძო ადრე?
—არა, არსად არ მეჩქარება.
—აბა, მე წავიდე ადრე?
—როგორც გინდა. თუ შენც არ გეჩქარება, იყავი.
—ჩემზე ნუ ფიქრობ. მე გაგდებასაც ვარ მიჩვეული.
—არა, მე ჩემზე ვფიქრობ... ცოტა ხანს ჩუმად იყვნენ.
—ანდრეი!
—რაიყო?
—კარგია რუსეთი?
—ძალიან! ყველაფერზე კარგია!
—არ ჩაგესვლება?
—არა, ირი!
—ნუ გეშინია, ყველაფერი კარგად იქნება. ბავშვობაში, გავიგონებდი რამეს რუსეთზე და მერე, მამას ავიკლებდი კითხვებით. —შიშველ მკლავზე აკოცა.
—ირი!
—რა იყო?
—ყველაზე კარგი სასტუმრო რომელია აქ?
—აქვეა, ახლოს; რა იყო?
—არაფერი; ახლა გამახსენდა, რომ არც მიკითხავს, პირდაპირ აქ მოვედი.
—სასტუმროზე გამახსენდა...
—ირი, იცი, რა კარგი თვალები გაქვს?! — შეაწყვეტინა კაცმა.
—მოიცა! სასტუმროზე გამახსენდა-მეთქი. დღეს დილით სასტუმროდან გამოვდიოდი. კარებში ახალგაზრდა კაცი შემეფეთა, გზა დამითმო; მე გავიარე, გამომეკიდა და მკითხა, რა გქვიაო. ირი მეთქი, — ვუთხარი. ჩემს ხელს მოკიდა ხელი და იცი, რა ქნა?
—რა, ირი?
—ხელზე მაკოცა. ღმერთო ჩემო, რამდენი ხანია, არავის უკოცნია ჩემთვის ხელზე. ისე უჩვეულო იყო, რომ სასწრაფოდ გამოვტაცე ხელი. მერე შევწუხდი, ასე უხეშად რომ გავაკეთე და გავუღიმე. მერე მითხრა, მაპატიეთ თავხედობისთვის და იქნებ გამაბედნიეროთ და შემხვდეთ სადმეო. თუნდაც ნახევარი საათითო. მე უარი ვუთხარი. შუადღისას ჩემი ერთი ნაცნობი ბიჭი მოვიდა. არა, ანდრეი, საყვარელი არა, ფული მიაქვს ხოლმე ჩემგან; ვინმე მდიდარს გამირიგებს და ნახევარი მიაქვს. ყველაზე ცუდი ადამიანია, ვინც კი შემხვედრია ცხოვრებაში. მოვიდა და მითხრა: ერთი ძალიან მდიდარი კაცია ჩამოსული და ლამაზი ქალი უნდაო. თანაც, ძალიან ისეთი არაო, ნუ, ხომ გესმის? გავყევი და შორიდან დამანახე-მეთქი, ვუთხარი. ყოველთვის ასე ვაკეთებ. იმ სასტუმროსთან მიმიყვანა, საიდანაც დილით გამოვედი. ხეს მოვეფარე.= მალე დაბრუნდა დ აკარებში შემა ხედა. აი, ის არისო. ის კაცი იყო, ანდრეი, დილით რომ შემხვდა.
რაც არ უნდა მოეცათ, არ წავიდოდი. იმიტომ დავრჩი მშიერი.
ირი გაჩუმდა. თვალები დახუჭა.
—ირი,— ჩუმად უთხრა ცოტა ხნის შემდეგ, — ხომ არ გძინავს?
—არა. არც მინდა დავიძინო, ისე კარგად ვარ შენთან.
—შენ ნურსად ნუ წახვალხვალ.
—როგორ?
—ისე, არსად არ წახვიდე. დასაერთოდ, მარტო ჩემთან იყავი. ხომ გირჩევნია?
— რას ამბობ?
—რასაც ვამბობ. მეც მარტო ვარ.
—და არ გამაგდებ? — საწოლზე წამოჯდა ირი.
—დაწექი!— ირი ისევ გვერდით მიუწვა და მოიხარა ლოგინში.
—არ გამაგდებ?
—დაიძინე შენი ჭირიმე. როგორ გაგაგდებ?
—მე უკვევიცი, როგორც მეყვარები...
—არასოდეს არ იციან, როგორ ეყვარებათ.
—მე ვიცი.

***
ზამთარი იყო. ნამდვილი, ციმბირული. ხის ბარაკში პატიმარი ქალები ერთ პურს პატარა ნაჭრებად ჭრიდნენ.
—საწყალი ფრანგი, როგორ მკვდარივით სძინავს. — თქვაერთმა, სხვებთან შედარებით, მსუქანმა ქალმა.
—ეგ ვინღაა? — იკითხა სხვამ.
—გუშინ ღამე მოიყვანეს. — თქვა ისევ მსუქანმა. — სიცხისგან მთელი ტანით კანკალებდა, ჩემი... დავახურე.
—სულელი! — დააყოლა მეორემ. მეფის ოფიცერს გამოჰყოლია საფრანგეთიდან; ყოფილიყო თავის ქვეყანაში; შეუყვარდა! — ცინიკურად დაამთავრა.
—გააღვიძე, ცოდოა! — თქვა ისევ მსუქანმა. — ერთი პატარა ნაჭერი იმასაც ერგება.
—რა ჰქვია?
—ირი, მე მგონი.
გამხდარი ქალი ნარებთან მივიდა.
—ეი, ირი, გაიღვიძე! პური არ გინდა?
—არ იღვიძებს. — მოუტრიალდა ქალებს.
—ეი, ფრანგო!— ხელით შეანჯღრია. სწრაფად მოტრიალდა. — მკვდარია, გოგოებო!
ხის ბარაკებს ქარი კივილით იკლებდა.



study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3868
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Wed Dec 17, 2014 10:07 am




ჯემალ თოფურიძე

„დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია და სხვა მოთხრობები“


2014 წლის 23 დეკემბერს, 18:30 საათზე, საქართველოს მწერალთა სახლში გაიმართება ჯემალ თოფურიძის წიგნის – „დიოსკურია ზღვაში ჩაძირული ქალაქია და სხვა მოთხრობები“ – პრეზენტაცია.

დასწრება თავისუფალია!

ბმული:
* https://www.facebook.com/events/1541553989425712/?notif_t=plan_user_invited

Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Sponsored content




PostSubject: Re: ჯემალ თოფურიძე   Today at 4:03 am

Back to top Go down
 
ჯემალ თოფურიძე
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური (ნისლი მთათა ზედა) :: მთქმელი და გამგონებელი :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის-
Jump to: