არმური (ნისლი მთათა ზედა)
არმური
არმური (ნისლი მთათა ზედა)

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri (scotch mist over mountains) - literary Arena from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  CalendarCalendar  GalleryGallery  FAQFAQ  SearchSearch  MemberlistMemberlist  UsergroupsUsergroups  RegisterRegister  Log inLog in  

Share | 
 

 "ხე"-ზე გაკეთებული აქცენტი * "მეორე გურულის" სახელით

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4293
Registration date : 09.11.08

PostSubject: "ხე"-ზე გაკეთებული აქცენტი * "მეორე გურულის" სახელით   Mon Feb 14, 2011 6:41 pm


Tariel Chanturia

ტარიელ ჭანტურია

დინოზავრიდან დიზაინამდე

24 საათი 06.02.11

ნობელი - ყველას!

"ნობელის პრემიით, რომელიც 1977 წელს მიენიჭა ვისენტე ალეისანდრეს (1898-1984), დაჯილდოვდა არა მხოლოდ ერთი, ესპანურენოვან პოეტურ სამყაროში განსაკუთრებული დამსახურებისა და ავტორიტეტის მქონე უხუცესი შემოქმედი, არამედ პოეტების მთელი თაობა". (პოეტი - ლაურეატი ნობელევსკოი პრემიი).

ჩემს თაობასაც - სამოციანელებსაც - ეკუთვნის ერთი ნობელი. ის ერთი ნობელი, ვინც არ უნდა მიიღოს იგი, მთელი თაობის ჯილდო იქნებოდა. მე, ცხადია, მერჩია, იმ ერთი პრემიის მფლობელი მე ვყოფილიყავი, მაგრამ სხვისიც ზუსტად ისე გამეხარდებოდა, როგორც ჩემი - ეს იქნებოდა იმ დიდი მიღწევების დაფასება, რაც სამოციანელებს - ამ ტანჯულ თაობას - უდავოდ აქვს არა მხოლოდ ქართული, არამედ, საერთოდ, მსოფლიო მწერლობის წინაშე.

ვინც სხვაგვარად ფიქრობს, უბრალოდ, ცდება.

აქ საქმე ისაა, რომ საქართველომ არ იცის, როგორ მიიღოს ის ერთი პრემია. ამ შემთხვევაში საუბარია მთელ ქართულ მწერლობაზე. ერთმა ტიპმა, რომელმაც მწერლობის ზუსტად იმდენი იცის, რამდენიც გოჭმა ტრიგონომეტრიის, გამომიცხადა, ნობელის მთავარი ექსპერტი საქართველოში მე ვარო. ამაზე მე ვუთხარი, ექსპერტი შენ ხარ, ის კი, თუ როგორ უნდა მიიღოს საქართველომ ნობელი, მე ვიცი-მეთქი. საღამოს მირეკავს, რაღაცები მიბლანდ-მობლანდა და ბოლოს გაიყიდა: ე ბიჭო, დღეს რომ მითხარი, მე ვიცი ის საიდუმლო ხერხი, როგორ უნდა მივაღებინო საქართველოს ნობელიო, რა მოხდება, გამიმხილოო. აპაჰ, ამას ვერ ვიზამ-მეთქი! ესაა ჩემი კოზირი და ამ კოზირს ასე მარტივად ვერ შეველევი-მეთქი! გავიცინეთ. მერე ცოტა ხანს ვდუმდით, ეტყობა, იფიქრა, ღირდა თუ არა თემის გაგრძელება და, სხვა დროს გათქმევინებო, დამემშვიდობა.

იმ ტიპს ვერა და, საქართველოს მართლა გავუმხელდი, იმის იმედი რომ მქონდეს, ვინმეს ბოლომდე გავაგებინებ სათქმელს და ისევ ცალ-ცალკე არ დაიწყებენ ჩალიჩს, ნომინანტი ხომ მერქმევა და ესეც რამეაო.

არა უშავს, ადრე თუ გვიან საქართველო თავის ნობელსაც მიიღებს! ეს იქნება რუსთაველის, გურამიშვილის, აკაკის, ილიას, ვაჟას, გალაკტიონის, საბას, დავით კლდიაშვილისა და კომპანიის ნობელი! - ალალი და უყვედური!..

2000 წ.

ტრაბახი, რომელიც არის... სიმართლე

მოვიდა ერთი მწერალი და მეუბნება მეორე მწერალზე, მოდი, ნობელის პრემიაზე წარვადგინოთ "ოტარიდიდანო!"

მოვიდა მეორე მწერალი და მეუბნება მესამე მწერალზე, მოდი, ნობელის პრემიაზე წარვადგინოთ "ოტარიდიდანო"!

მოვიდა მესამე მწერალი და მეუბნება მეოთხე მწერალზე, მოდი, ნობელის პრემიაზე წარვადგინოთ "ოტარიდიდანო!"

ჩემთვის ბევრი რამაა ამაში ღიმილისმომგვრელი, მთავარი კი მაინც ისაა, რომ ყველა დარწმუნებულია ერთ რამეში - მე არაფერი არ მინდა, არც ნობელი და არც სხვა რამ და თანახმა ვარ, ხელი მოვუწერო ყველას ყოველგვარ ჯილდოზე!

ეს ჩემი უპირატესობაა და მე კმაყოფილი და თითქმის ამაყიც კი ვარ იმის გამო, რომ ეს შემიძლია - არ მინდოდეს არანაირი ჯილდო, გარდა ერთისა...

"ხე"-ზე გაკეთებული აქცენტი

ოთხი მეცნიერი, ოთხი ლექსთმცოდნე აქებს კარგი პოეტის ცუდ ლექსს: "სად არიან შვილები, შვილები სად არიან!" კამპანიის აზრი გასაგებია - შესანიშნავი პოეტი ბესიკ ხარანაული გამზადებულია ნობელის პრემიაზე წარსადგენად, ან იქნებ სულაც წარდგენილია უკვე - ამდენი აღარ ვიცი, ნობელის თემა ნაკლებ მაინტერესებს, ფული - მილიონი თუ სულაც მილიონზე მეტი დოლარი - დიდებული რამ იქნებოდა, მაგრამ ამისთვის საჩალიჩოდ გურიიდან სტოკჰოლმში ჩასულ რომელიმე გურულს ვერ მოვძებნიდი, ჩემს რაღაცეებს სახელდახელოდ ვერ ვათარგმნინებდი და ნობელზე წარდგენის კამპანიას მე თვითონ ვერ ჩავუდგებოდი სათავეში, თუმცა ეს სხვა საკითხია, მე ამჯერად იმ გაუგებრობაზე მინდა ვთქვა ორიოდ სიტყვა, რომელიც ბ. ხარანაულის ზემოთ ხსენებული ლექსის ანალიზის სახელით არის დასტამბული "ჩვენი მწერლობის" 2010 წლის მერვე ნომერში.

გვერდზე გადავდებ თ. დოიაშვილის წერილს თავისი მოძრავი რეფრენებით, ურთიერთდაუკავშირებელი სინტაგმებით, გამაერთიანებელი კონოტაციური სივრცის პარამეტრებით, ლექსის სემანტიკური ბირთვებით, აფექტურ განცდათა ლოგიკური წყვეტებით, სახე-კონცეპტებით, რიტმული იდენტობებით, პარადიგმებით, ფოლკლორული ალუზიებით, ირონიული მოდუსებით, აფექტური დისკურსებით, სახელში პროეცირებული ბედისწერით, ექსპლიცირებული მონაწილით, ახლებური პოეტური ეტიმოლოგიით, პოეტური იმაგინაციით და შევეხები ლ. ბრეგაძის წერილის ერთ საინტერესო ადგილს.

"იმათ სახელობაზე
ხე მაინც ახარეა,
იმ ხესაც ხომ შენ დასწვავ,
შენი მოსახმარია".

(ექვსი ხ ორ სტრიქონში: სახელობაზე, ხე, ახარეა, ხესაც, ხომ, მოსახმარია, ანუ კიდევ ერთი ბგერითი სპეცეფექტი, ტრადიციული ტერმინოლოგიით - ალიტერაცია..."

"ხ"-ები დაუთვლია. სულ ექვსი "ხ" ყოფილა!

ათასობით "ხ" რომ დათვალოს, ამით ლექსმცოდნე პოეზიის მცოდნეც გახდება? თანაც "ხ" ექვსი კი არა, ხუთია! - "ხე" და "ხესაც" ორ "ხ"-დ რატომ უნდა დათვალო! ათას ძირ ხეზე ათას "ხ"-ს იპოვი და ეს ალიტერაციული შედევრი გახდება?

მაინტერესებს, რა კავშირი აქვს ყველაფერ ამას პოეზიის ცოდნასთან! მით უმეტეს, როცა წერ კაცზე, რომელიც თუ ლექსზე, ე.ი. პოეზიის ჭურჭელზე, პოეზიის სამოსზე, პოეზიის ფორმაზეა საუბარი, სულაც არ მოიაზრება ოსტატად, მით უმეტეს - დიდოსტატად! ამის დამადასტურებელია მისი კონვენციური ლექსები! ვერლიბრისკენ მას იქნებ სწორედ იმან უბიძგა, რომ სასურველ დონეზე ვერ ფლობდა და ვერც ახლა ფლობს კონვენციურ ლექსს, მისი, როგორც პოეტის, კოზირები სულ სხვაგანაა საძებარი!

ღმერთმა და მარჯვე ადამიანთა ჯგუფმა ინებოს, ძვირფასი ბესიკი მართლა გახდეს ნობელიანტი - ეს უდიდესი სიხარულის საგანი იქნება ყოველი ქართველისათვის და პირადად ჩემთვისაც, რადგან მე ამ საქმისათვის ჩალიჩის არანაირი სურვილი არ გამაჩნია, მაგრამ ცხრა ნობელიც რომ მიიღოს ბესიკმა თავისი ცხრა მილიონი დოლარით, იგი ვერასოდეს გახდება ნობელის ღირსი, ისევე, როგორც ნობელის ზოგიერთი ლაურეატი, რომლებიც არ არიან და არც არასოდეს ყოფილან ამ ჯილდოს ღირსნი იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ ნობელის გაცემის სისტემას აქვს ერთი დიდი ნაკლი, რომელზე საუბარსაც ამჟამად არ ვაპირებ, ამაზე სხვა დროს ვიტყვი - ვინ იცის, იქნებ ის ჩემი ნათქვამი სიმართლეც მიწვდეს ნობელის კომიტეტამდე და იფიქრონ იმ ნაკლის - მთავარი ნაკლის აღმოფხვრისათვის!

ამას ყველაფერს რომ წაიკითხავს ჩემი ბედკრული პასკვილანტი, რა თქმა უნდა, დაასკვნის, შური ალაპარაკებსო! გავიმეორებ და გავიმეათებ - პირადად მე თავისუფალი ვარ სანობელო ამბიციებისაგან, მაგრამ რაკი ვიცი, რომ ნობელიანტობა-არანობელიანტობა პოეტის მასშტაბების დამდგენ კრიტერიუმად არ გამოდგება, საჭიროდ ვთვლი, ნობელის თემისგან ეგზალტირებულ ადამიანებს - ქართველებსაც, შვედებსაც და ყველა დანარჩენსაც - ვურჩიო, უფრო სერიოზულად მოეკიდონ მწერლის შეფასების, მწერლის მასშტაბის დადგენის უმთავრესი კრიტერიუმის პრობლემას და ყველაფერი იღონონ მისი სრულყოფისათვის. ეს კი მანამდე ვერ მოხდება, სანამ სიმართლეს თვალს არ გავუსწორებთ და არ ვაღიარებთ, რომ ამ მხრივ უამრავი სისულელე გვაქვს ჩადენილი და ახლაც, ჭეშმარიტი კრიტერიუმის უქონელნი, ვაგრძელებთ ძველ სისულელეებს!

ანდა, ვთქვათ, იმავე ნობელის კომიტეტმა რომ მოითხოვოს ნომინანტზე დაწერილი წერილები, ამას ვუგზავნით? - "ხ"-ები დავუთვალეთ და ამდენი და ამდენი "ხ" აქვს ნახსენებიო! ნობელის კომიტეტს ხომ პოეზიის მცოდნე ექსპერტების აზრი სჭირდება, და არა "ხ"-ების სტატისტიკა! ის ამბავი, რომ ვიღაც-ვიღაცები პოეზიასა და ლექსს ერთმანეთისაგან ვერ არჩევენ, ბესიკ ხარანაულს პრობლემას ვერ შეუქმნის! მართალია, ბესიკ ხარანაული სუსტია, როგორც ლექსის ოსტატი, იგი, როგორც პოეტი, ძალიან კარგია და მას აქვს საინტერესო პოეზია! ამ პოეზიას - ბ. ხარანაულის პოეზიას - აკლია კარგი ჭურჭელი, კარგი სამოსი, კარგი ფორმა, მაგრამ პოეზია უამყველაფროდაც - იმ ჭურჭლის, იმ სამოსის უქონელიც - პოეზიაა! აი, ეს უნდა გავაგებინოთ იმ კომიტეტს, რომელსაც არაფერში ესაჭიროება "ხ"-ების სტატისტიკა, რომელშიაც ასე დაოსტატებულა ლ. ბრეგაძე!

მე არც ტიუტჩევის კორშუნების გამოცნობა მიჭირს ბ. ხარანაულის "მშობლიური ნახნავებიდან აფრენილ ლურჯ ყვავებში" და არც ჩემი "დედისთვის ნამღერი ნანას" გამოცნობა - "ნანა საქართველოს" კითხვისას! - მე დედას ვუმღერე, დედის დაძინება ვცადე, შემდეგ ბესიკმა დედა-საქართველოს უმღერა, მისი დაძინება სცადა...

ბესიკის თითქმის ყველა ლექსს ჰყავს, ასე ვთქვათ, "წინაპარი" - იგი ან ხალხური პოეზიაა, ფოლკლორი საერთოდ, ან თანამედროვე რომელიმე პოეტი - ან ქართველი, ან არაქართველი! - ამ მხრივ მას არჩევანი დიდი აქვს! საჭიროდ რომ ვთვლიდე, ან ამას პრინციპულად რაიმე მნიშვნელობას ვანიჭებდე, შემეძლო საინტერესო მაგალითების მოტანა, მაგრამ არაფერში ეს არ მჭირდება! მე მომწონს ზოგი რამ, რაც მას აქვს გაკეთებული! თავის დროზე ლექსიცა მაქვს მიძღვნილი ბ. ხარანაულისადმი და წერილითაც მყავს შექებული! ჩემი თემა ამჯერად ბ. ხარანაული არაა - ჩემი თემა მეტისმეტად დაბალი კომპეტენციის ე.წ. ლექსმცოდნეები არიან, რომელთაც ეს ლექსი ხომ არა და არ იციან, პოეზიაზე საერთოდ არა აქვთ წარმოდგენა! არც არასოდეს წერენ პოეზიაზე, წერენ მხოლოდ ლექსზე! როგორ წერენ, ეს უკვე ვიცით - "ხ"-ებს აგროვებენ!

"ხარაბუზა" ლექსი

აკაკის ცნობილი იგავი გახსოვთ ალბათ:

ხარაბუზა ფუტკარს შეხვდა...

თუ მურმანს დავუჯერებთ - მურმან ჯგუბურიას - (ჟურნალი "დილა", ¹12, 86 წ.) ხარაბუზა ვერანაირად ვერ შეხვდებოდა ფუტკარს იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ ხარაბუზა თვითონ ყოფილა ფუტკარი:

ხარაბუზა ფუტკარია...

წაიკითხავს ბავშვი მურმანის ამ ლექსს და საგონებელში ჩავარდება მაინც, რომელია მართალი, აკაკი თუ მურმან ჯგუბურია!

საგონებელში ჩავარდნილ პატარებს უნდა ვუთხრათ: ბავშვებო, მართალი დიდი აკაკია: ხარაბუზა სხვაა, ფუტკარი - სხვა! არ არის მართალი მ. ჯგუბურია, როცა ამტკიცებს, ხარაბუზა ფუტკარიაო! არც ჟურნალ "დილას" რედაქციაა მართალი, როცა ასეთ ლექსს ბეჭდავს...

თითქოს წვრილმანია, მაგრამ როცა საქმე ეხება ბავშვს, იქ წვრილმანები აღარ არსებობს: რაც ერთხელ სულს დააჩნდების, საშვილიშვილოდ გარდაეცემის...

P. S. ჰო, მართლა! გადაშალეთ "ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის" მერვე ტომი, 1338-ე გვერდი:

ხარაბუზა - ერთგვარი ფუნაგორია ხოჭო. "ხარაბუზა ფუტკარს შეხვდა, მიაძახა: "გზა მომეო!" აკაკი.

13. IX. 91

მწერალთა კავშირის კრებამ (რომელმაც ფაქტიურად მოითხოვა გამსახურდიას გადადგომა) გამოყო ასე, ათკაციანი ჯგუფი, რომელსაც დაევალა შუაკაცობა - ჯერ ოპოზიციასთან და მერე პრეზიდენტთან მისვლა!

დეპუტაციის შემადგენლობა: ჭაბუა ამირეჯიბი, მუხრან მაჭავარიანი, გურამ ფანჯიკიძე, გურამ გვერდწითელი, ჯემალ ქარჩხაძე, ლევან ხაინდრავა, იორამ ქემერტელიძე, თამაზ წივწივაძე, მზია ხეთაგური, ნოდარ გრიგალაშვილი, ტარიელ ჭანტურია.

როგორც ვთქვი, ჯერ ვიყავით ოპოზიციასთან.

მათ კატეგორიულად მოითხოვეს პრეზიდენტის გადადგომა.

მერე ვიყავით პრეზიდენტთან.

ალბათ საჭირო იქნება იმის დაწვრილებით მოყოლა, რა ითქვა გამსახურდიასთან შეხვედრის დროს. მთავარი ისაა, რომ ქართველ მწერალთა ჯგუფმა მოითხოვა პრეზიდენტის გადადგომა - შეხვედრის დასასრულს დეპუტაციის სახელით ეს აზრი პრეზიდენტს მოახსენა ჭაბუა ამირეჯიბმა.

უკან დაბრუნებულებს ყველას გვქონდა ერთნაირი განწყობილება - წყალი ვნაყეთ...

საქართველო ორადაა გახლეჩილი. გამორიცხული არაა საბედისწერო შეჯახება!

თუ გადადგა?

ალბათ არც პრეზიდენტის გადადგომაა პანაცეა! - პრეზიდენტს გამოგიცვლიან, მაგრამ ქართველ ხალხს ვინ გამოგიცვლის! სანამ ჩვენი ხალხის უმრავლესობის ინტელექტუალური შკალა ასე დაბალია, ჩვენი საშველი არ იქნება!

უნდა მივაღწიოთ იმას, რომ უარესი საქართველო მიჰყვებოდეს უკეთეს საქართველოს და არა პირიქით...

წყარო – http://24saati.ge/index.php/category/culture/2011-02-06/13708


Last edited by Admin on Tue Feb 15, 2011 9:54 am; edited 5 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4293
Registration date : 09.11.08

PostSubject: "მეორე გურულის" სახელით   Mon Feb 14, 2011 6:51 pm


Omar Turmanauli

ომარ თურმანაული

"მეორე გურულის" სახელით

მკითხველის 2 კომენტარი

1. ომარ თურმანაული
2011-02-12 00:20:17

წავიკითხე ჩემი საყვარელი პოეტის, ტარიელ ჭანტურიას "უიქენდი".

ბატონი ტარიელი რასაც ნობელის პრემიაზე ამბობს, ყველაფერში ვეთანხმები. განსაკუთრებით იმ ამბავში, რომ პრემია (თუნდაც ნობელისა) პოეზიის და ლიტერატურის ხარისხის განმსაზღვრელი არაა.

არ ვეთანხმები ტარიელს ხარანაულის პოეზიის შეფასებაში და ამაში არანაირ ტრაგედიას არ ვხედავ.

ჩემთვის ბესიკ ხარანაული უმნიშვნელოვანესი პოეტია გალაკტიონ ტაბიძის შემდეგ. ეს კი იმიტომ კი არა, რომ მე და ბესიკი ორივე "გურულები" ვართ ("ფშაველი" ჭანტურიაც ისევე მიყვარს), არამედ იმიტომ, რომ ასე მიმაჩნია და მხოლოდ და მხოლოდ ამ მიზეზით ვთარგმნე ხარანაული.

რაც შეეხება ჭანტურიას თარგმნას, ამას ფრანგი წერედიანი სჭირდება. ვაღიარებ, რომ ვერ ვფლობ იმ დონეზე ფრანგულ ენას, რომ ჭანტურიას პოეზიის (სიტყვის თამაშის) გადატანა შევძლო ამ ენაზე.


2. ომარ თურმანაული
2011-02-12 15:57:03

რაც შეეხება ირონიულ მინიშნებას იმაზე თუ როგორ მოძებნა ვინმე გურულმა სტოკჰოლმში წასული მეორე გურული, როგორ ათარგმნინა სასწრაფოდ თავისი შემოქმედება და შემდეგ როგორ ჩაუდგა სათავეში ნობელის პრემიაზე თავის წარდგინების კამპანიას, თავს უფლებას მივცემ "მეორე გურულის" სახელით შემდეგი განვაცხადო:

"წიგნი ამბა ბესარიონისა"–ს თარგმნა თითქმის იმავე, მისი გამოცემის წლიდან დავიწყე. დარწმუნებული არც ვიყავი, რომ საქმეს ბოლომდე მივიყვანდი და წიგნად გამოცემას მოვახერხებდი. ამის გამო არც ბესიკისთვის მითქვამს რაიმე მანამდე, ვიდრე წიგნის პირველი ნაწილი ერთ–ერთ ლიტერატურულ გაზეთში არ დაიბეჭდა. შემდეგ თანამთარგნელთან ერთად (მარი ფრერინგი) გამომცემელიც მოვძებნე. ყოველივე ეს ჩემი ინიციატივით, იმ სურვილით გავაკეთე, რომ ჩემთვის ძვირფასი და მნიშვნელოვანი ავტორი ჩემი ფრანგი მეგობრებისთვისაც გამეცნო და დღევანდელი ქართული ლიტერატურით მათთან ერთგვარად თავი მომეწონა (როგორც რომელიმე ჩვენებური ორიგინალური კერძით ვიწონებთ ზოგჯერ თავს).

ჩემთვის კიდევ რამდენიმე სადავო საკითხია ბატონი ტარიელის მოსაზრებებში ხარანაულის პოეზიასთან დაკავშირებით, კერძოდ, როდესაც ბატონი ტარიელი კონვენციურ ლექსზე და ბესიკის ლექსების "წინაპრებზე" გავლით საუბრობს, მაგრამ აქ სიტყვას აღარ გავაგრძელებ და უბრალოდ ვიტყვი, რომ მის მოსაზრებებს ამ საკითხებთან დაკავშირებითაც არ ვიზიარებ – ჩემთვის არაკონვენციური ანუ არმიღებული ფორმა პოეზიისთვის (არც პროზისთვის) არ არსებობს.

რაც შეეხება ხარანაულის ლექსების წინაპრების ძიებას ტიუტჩევის თუ თვით ბატონ ტარიელ ჭანტურიას შემოქმედებაში – თუ ეს ბატონი ტარიელის მხრიდან ხარანაულის პლაგიატობაზე მინიშნებაა, არანაირი საფუძველი ამისთვის არ არსებობს, სხვაგვარად კი – ნებისმიერ დიდ თუ პატარა ნაწარმოებს შეიძლება არა ერთი, არამედ რამოდენიმე დიდი და პატარა "წინაპარი" მოვუძებნოთ.

წყარო – http://24saati.ge/index.php/comments/13708

Arrow

წავიკითხე ბატონ ტარიელ ჭანტურიას "ნობელი – ყველას".
როგორც მისი წერილების უმრავლესობა, ისიც მისი ბასრი (მჩხვლეტავი) კალმითაა დაწერილი. იქვე, ამ გაზეთის ელექტროვერსიაში მცირე კომენტარიც გამოვაქვეყნე გუშინ და დღესაც დავდე კომენტარის გაგრძელება, რომელიც, მოდერატორის ნებართვის შემდეგ, ალბათ, გამოქვეყნდება. ამ ორ კომენტარში ჩემი სათქმელი ნაწილობრივ ვთქვი...

აქ რაღა ვთქვა?

უკვე ვთქვი, რომ ბატონი ტარიელის აზრსს, ნობელის პრემია პრემირებული ავტორის შემოქმედების ხარისხს ყოველთვის რომ არ განსაზღვრავს, ვეთანხმები.

რაც შეეხება იმას, იმსახურებს თუ არა ბესიკ ხარანაულის შემოქმედება ნობელის ლიტერატურულ პრემიას, – ტარიელ ჭანტურიას მიაჩნია, რომ არ იმსახურებს და
ეს მისი აზრია; ნობელის კომიტეტმა შეიძლება მისეული აზრი გაიზიაროს ან არა.

მე კი უნდა ვაღიარო, რომ ამასთან დაკავშირებით საკუთარი პოზიცია იმ უბრალო მიზეზის გამო არ გამაჩნია, რადგან კარგად არ ვიცი ამ ლიტერატურული ნობელის მინიჭებისას ან ნობელის კომიტეტი, ან ბატონი ტარიელ ჭანტურია რა კრიტერიუმებით სარგებლობენ...

ბატონი ტარიელ ჭანტურია როდესაც ამბობს ფული - მილიონი თუ სულაც მილიონზე მეტი დოლარი - დიდებული რამ იქნებოდა, მაგრამ ამისთვის საჩალიჩოდ გურიიდან სტოკჰოლმში ჩასულ რომელიმე გურულს ვერ მოვძებნიდი, ჩემს რაღაცეებს სახელდახელოდ ვერ ვათარგმნინებდი და ნობელზე წარდგენის კამპანიას მე თვითონ ვერ ჩავუდგებოდი სათავეში, თუმცა ეს სხვა საკითხია, – ო, –
ბუნებით პარანოიკი არ ვარ, მაგრამ ამ სიტყვებში რომ ბესიკისა და ჩემდამი მიმართული ირონია არ ამოვიკითხო, დებილი მაინც უნდა ვიყო.

ჩემი მხრიდან ირონიას მოვერიდები და ბატონ ტარიელს უბრალოდ ვეტყვი, რომ მისი ეს ირონია უსაფუძვლოა.

გურული პოეტის მიერ სტოკჰოლმში წასული მეორე გურულის სახელდახელოდ მოძებნის იგავი ან ჭორისადმი მის გულუბრყვილო მინდობილობაზე მეტყველებს, ან თვითონ ბატონი ტარიელის ფანტაზიის ნაყოფია და ამ მეორე შემთხვევაში თვითონ ხდება ამ უსაფუძვლო ჭორის გამავრცელებელი...

ეს კი ჩემთვის ორმაგად გულსატკენია, რადგან მე ბატონ ტარიელ ჭანტურიას, მის პოეზიას და მის ადამიანობას უდიდეს პატივს ვცემ (ეს რომ ცარიელი სიტყვები არაა, ბატონი ტარიელი შეიძლება დარწმუნდეს მისი განუყრელი ოპონენტის, თემურ დოიაშვილის კრიტიკული წერილების ჩემეული კომენტარებით).

რაც შეეხება ერთი გურულის მიერ მეორე გურულის მოძიებას, ამის შესახებ მინდა არა მხოლოდ ბატონ ტარიელს, არამედ ყველას შემდეგი ვუთხრა:

*

გაზეთ "24 საათი"– ში ბატონ ტარიელ ჭანტურიას წერილის კომენტარში უკვე ავღნიშნე და ვიმეორებ:

ბესიკ ხარანაულის "წიგნი ამბა ბესარიონისა"–ს თარგმნა არც სახელდახელოდ არ მომხდარა, არც ბესიკის და არც ნობელის კომიტეტის დაკვეთით.

ეს მოხდა ჩემი პირადი ინიციატივით რადგან, ისევე როგორც ბატონ ტარიელ ჭანტურიას, მეც მიმაჩნია (რა ჩემი ბრალია, რომ ფშაველი ვარ), რომ ბესიკ ხარანაული კარგი პოეტია.

იმის უფლებაც მაქვს, ბატონ ტარიელ ჭანტურიასგან განსხვავებით, მიმაჩნდეს (თუნდაც შეცდომით), რომ ბესიკ ხარანაული დღევანდელ ქართულ პოეზიაში უმნიშვნელოვანესი მოვლენაა.

ასე რომ მიმაჩნდა და ახლაც რომ ასე მიმაჩნია, ამის გამო გადავწყვიტე ბესიკის პოეზიის თარგმნა. ეს ჯერ მხოლოდ რამდენიმე ლექსით დავიწყე, რათა ჩემი ფრანგი მეგობრებისთვის გამეცნო. ერთ–ერთი მათგანი კი, მარი ფრერინგი იმდენად დაინტერესდა, რომ ბესიკის თარგმანში თვითონაც ჩაერთო.

ამ თარგმანში ჩვენ არავინ არაფერს გვიხდიდა და არც იმდენი თავისუფალი დრო გვქონდა, რომ სახელდახელოდ და სასწრაფოდ გვეთარგმნა. ეს იყო ჩვენი გატაცება და ერთგვარი "უიქენდი". ასე ვიმუშავეთ რამოდენიმე წელი.

თვითონ ბესიკმა ამ ჩვენი გატაცების შესახებ მხოლოდ მას შემდეგ შეიტყო, როდესაც წიგნის პირველი თავის გამოქვეყნება მოვახერხეთ ერთ–ერთ ლიტერატურულ გაზეთში.

ბოლოს წიგნადაც გამოვეცით და ბესიკ ხარანაულის მოწვევაც მოვახერხეთ გამომცემლობის დაფინანსებით...

როგორც ხედავთ, სახელდახელოდ და ნაუცბათევად არაფერი არ მომხდარა.

თარგმნისთვის არც ახლა არა მაქვს თავისუფალი დრო და თუ რაიმეს ვაკეთებ ამ მიმართულებით, ეს ჩემი დასასვენებელი დროის ხარჯზე კეთდება.

ბუნებრივია, ამისთვის მე აქ ფულს არავინ მიხდის. ამიტომ იმ ავტორებს ვირჩევ, რომელთა ტექსტებთან ჭიდილიც სიამოვნებას მაინც მომანიჭებს. ასეთი თანამედროვე ავტორები კი საქართველოში ცოტა არ მეგულება...

ის კიდევ ცალკე საკითხია, თარგმანის დასრულების შემთხვევაშიც კი, მოხერხდება მათი გამოცემა თუ არა.

წყარო – http://forum.lit.ge/index.php?showtopic=30&st=120
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
სანათა
Into Armury
Into Armury
avatar

Female
Number of posts : 340
Age : 57
Registration date : 10.11.08

PostSubject: Re: "ხე"-ზე გაკეთებული აქცენტი * "მეორე გურულის" სახელით   Tue Feb 15, 2011 10:12 am

ის უნდა სთქვა ზემოურ-ქვემოურო, სტოკჰოლმში წასულო მეორე გურულო და მოკლედ ჩვენებურო,
რომ დღეს მნიშვნელობა აქვს არა იმას, ნობელის კომიტეტი ჩათვლის თუ არა ღირსეულ ავტორად ბესიკ ხარანაულს, არამედ იმას, ჩვენ ქართველები გავიმეტებთ თუ არა ჩვენს გარდა ვინმეს, ჩვენს ცოცხალ თანამედროვეს მსოფლიოში გამოჩინების ღირსად… ჩვენ ვაღირსებთ თუ არა, ერთ ზოგისთვის მოსაწონ და ზოგისთვის "ვერც ისე მოსაწონ" ავტორს გზა გავუხსნათ პოპულარობისაკენ ჩვენსავე ქვეყანაში თუ მსოფლიოში, რაც ზოგჯერ სახელმწიფო თუ რუსთაველის პრემიით გამოიხატება, ზოგჯერ გონკურებით და იშვიათად ნობელითაც…
აქ, ჩემო ომარ, ბესიკის პრობლემა ნამდვილად არაა... ბესიკს უფალი ხედავს და მარადისობა დაიხსომებს.
ჩვენი ქართული მენტალიტეტის, ჩვენი "უჩემოდ ვინ იმღერეთა"-ს პრობლემაა ეს...
Back to top Go down
View user profile http://www.geowebi.com/sanatha/
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4293
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: "ხე"-ზე გაკეთებული აქცენტი * "მეორე გურულის" სახელით   Tue Feb 15, 2011 10:29 am

ვფიქრობ, რომ "მეორე გურული" მართებულად და ზუსტად პასუხობს მგოსანს...
და გაზეთმა "24 საათმა" ეს პასუხიც უნდა გამოაქვეყნოს...

მე კი ისევ იმას ვიტყვი, რომ არაფერს დათვლა არ სჭირდება ამ ლექსში, კარგი ლექსია ეს:

ბესიკ ხარანაული

სად არიან შვილები, შვილები სად არიან

სად არიან შვილები, შვილები სად არიან,
გავალ, გავიხედები, არ არიან, ქარია.
სად არიან შვილები, მე რომ მოგაბარია,
გავალ, ავეძრახები, არ არიან, ქარია.
საქართველო აქროლდა, ვით ფოთლებში ქარია,
სად არიან შვილები, ქარია, არ არიან.
სად არიან ვეფხვები, ლერწმიანში არიან,
ლერწმიანში ქარია, ვეფხვები არ არიან.
ჩემი მკვდარი კი არა, შენი პატიმარია,
მიველ, ციხე გავტეხე, არ არიან, ქარია,
გოგო, ბიჭი გიყვარდა, თქმა ვერ მოასწარია,
გზაზე გამოეკიდე, არ არიან, ქარია.
ეშმაკს ერქვას სახელად, ვინც მე ხელი დამრია,
სად არიან შვილები, შვილები სად არიან.
იმათ სახელობაზე ხე მაინც ახარია,
იმ ხესაც ხომ შენ დასწვავ, შენი მოსახმარია,
საქართველო, მითხარი, ნუთუ მხოლოდ ქარია,
სად არიან შვილები, შვილები სად არიან,
გავალ გავიხედები, არ არიან, ქარია,
საყელოზე მოგწვდები, შვილები სად არიან.
არ არიან შვილები, საქართველო ქარია.
ქარია საქართველო, შვილები არ არიან.
დღე არი, არ არიან, ღამეა, არ არიან,
ქარია, არ არიან, არ არიან, ქარია.


http://armuri.4forum.biz/t428-topic#9984 – იხილეთ წერილი "შეშფოთებიდან სასოწარკვეთილებამდე".

Arrow
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury
avatar

Male
Number of posts : 4293
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: "ხე"-ზე გაკეთებული აქცენტი * "მეორე გურულის" სახელით   Tue Feb 15, 2011 10:31 am


Levan Bregadze

ლევან ბრეგაძე

შეშფოთებიდან სასოწარკვეთილებამდე

ხელოვნების სხვადასხვა დარგი ერთმანეთზე ახდენს ზოგჯერ ნაყოფიერ და ზოგჯერაც უარსაყოფ გავლენას (მაგალითად, მხატვრობა პოეზიაზე და პოეზია მხატვრობაზე, რომანი კინემატოგრაფზე და კინემატოგრაფი რომანზე. მე-18 საუკუნის ევროპაში იმდენად ძლიერი იყო მხატვრობისა და პოეზიის არასასურველი ურთიერთგავლენა, რომ მათი გამიჯვნის აუცილებლობას ლესინგმა ვრცელი ესთეტიკური ტრაქტატი ``ლაოკოონი`` მიუძღვნა. მას შემდეგ ხელოვნების ახალი დარგები გაჩნდა და უკვე ახალი ``ლაოკოონის`` დაწერა არის საჭირო. დადებითი გავლენის ნიმუშად შეიძლება დავასახელოთ მწერლების მიერ კინემატოგრაფიული მონტაჟის ხერხის წარმატებით გამოყენება რომანში).
თანამედროვე კინოხელოვნების ახალი მოვლენაა კლიპი (ვიდეოკლიპი), რომელიც სარეკლამო ვიდეორგოლებიდან განვითარდა და ჩვენ თვალწინ ყალიბდება ეპოქისეული განწყობილების ჩინებულად ამსახველ (გამომხატველ) ჟანრად. მისი თავისებურებებია: სიმოკლე, აუდიო და ვიზუალური მომენტების მეტისმეტად დანაწევრებული დამონტაჟება, კადრების სწრაფი მონაცვლეობა, სპეცეფექტების სიუხვე. საუკეთესო კლიპებისთვის დამახასიათებელია ფონად წამყვანი მოტივის (ლაიტმოტივის) გამოყენება განმეორებული აუდიომასალის (მელოდიის, ფრაზის) ან/და განმეორებული კადრების სახით.
ბესიკ ხარანაულის ``სად არიან შვილები, შვილები სად არიან`` ვიდეოკლიპის პრინციპით არის შექმნილი. ეს მცირე ლექსი (იგი სულ 24 სტრიქონია) წარმოსახავს გრანდიოზულ უბედურებას, რომელიც საქართველოში დატრიალებულა - ქარს მიაქვს ყველაფერი (მეტაფორულად: საქართველო ქარად გადაქცეულა: ``საქართველო აქროლდა, ვით ფოთლებში ქარია``, ``საქართველო, მითხარი, ნუთუ მხოლოდ ქარია``, ``არ არიან შვილები, საქართველო ქარია``. ბგერითი სპეცეფექტი: სა-ქარ-თველო ქარ-ია).
ლექსი იწყება შეშფოთებით შვილების ბედის გამო (``სად არიან შვილები, შვილები სად არიან, / გავალ, გავიხედები, არ არიან, ქარია``); ეს შეშფოთება ბოლოს სასოწარკვეთილებაში გადაიზრდება (``არ არიან შვილები, საქართველო ქარია, / ქარია საქართველო, შვილები არ არიან, / დღე არი, არ არიან, ღამეა, არ არიან, / ქარია, არ არიან, არ არიან, ქარია``.
ფრაზათა მრავალჯერადი გამეორება, მთელ ლექსში და, მეტადრე, ახლახან ციტირებულ ბოლო ოთხ ტაეპში, ხაზს უსვამს ლექსის ლირიკული გმირის შფოთვასა და სასოწარკვეთას, რაც კიდევ უფრო გაძლიერებულია ბგერითი სპეცეფექტით: მრავალგზის გამეორებული სიტყვების ``არიან``, ``ქარია`` მსგავსი ჟღერადობით).
შეშფოთებასა და სასოწარკვეთას შორის გაიელვებს შვილების ძებნის ამსახველი კადრები. ლირიკული გმირი ეძებს მათ მკვდრებში (``ჩემი მკვდარი კი არა, შენი პატიმარია``), ციხეში (``მიველ, ციხე გავტეხე [ვიზუალური სპეცეფექტი. - ლ. ბ.], არ არიან, ქარია``), ეძებს ვეფხვებად წარმოსახულთ (კვლავ ვიზუალური სპეცეფექტი, ტრადიციული ტერმინოლოგიით - მეტაფორა): ``სად არიან ვეფხვები, ლერწმიანში არიან, / ლერწმიანში ქარია, / ვეფხვები არ არიან``. გაიელვებს გოგონას სახე, რომელსაც დაკარგული ბიჭისთვის ვერ მოუსწრია თქმა, რომ უყვარდა (``გოგო, ბიჭი გიყვარდა, თქმა ვერ მოასწარია, / გზაზე გამოეკიდე, არ არიან, ქარია``). ეს კადრი იმის მიმანიშნებელიც არის, რომ დაკარგულ შვილთა ერთი ნაწილი, როგორც ჩანს, ფრონტზე მიეშურება.
მიმართავს ვიღაცას, უსახელოს, ანონიმს: ``სად არიან შვილები, მე რომ მოგაბარეა`` (ვის აბარია ჩვენი შვილები, მას შემდეგ, რაც შინიდან გავლენ?), ანონიმი, ეტყობა, პასუხს ვერ იძლევა და ლირიკული გმირი აგრესიული ხდება: ``საყელოზე მოგწვდები, შვილები სად არიან``.
და ამათ შორის კიდევ ერთი მიმართვა ანონიმისადმი: ``იმათ სახელობაზე ხე მაინც ახარეა, / იმ ხესაც ხომ შენ დასწვავ, შენი მოსახმარია` (ექვსი ხ ორ სტრიქონში: სახელობაზე, ხე, ახარეა, ხესაც, ხომ, მოსახმარია, ანუ - კიდევ ერთი ბგერითი სპეცეფექტი, ტრადიციული ტერმინოლოგიით - ალიტერაცია, რაც ხრიალის, ქარში სირბილით ხმაჩახლეჩილი კაცის მეტყველების შთაბეჭდილებას ქმნის). ეს მიმართვა, თითქოსდა მოულოდნელი, თითქოსდა უადგილო, ერთი მხრივ, კვლავაც ლირიკული გმირის სასოწარკვეთილებაზე მეტყველებს, მეორე მხრივ კი, მინიშნებაა ჯარისკაცის სავალალო ბედზე ომის შემდეგ.
ყველა ტაეპი ერთმანეთს ერითმება ერთი საერთო რითმით (ამას მონორიმი ეწოდება), რითმად ცხრაჯერ არის გატანილი ლექსის უმთავრესი სიტყვა ``ქარი`` და ამდენჯერვე - ზმნა ``არიან``. რითმათა სისტემაც (ყველა სტრიქონის მონორიმული გარითმვა) და სარითმო სიტყვებად ერთი და იმავე ლექსიკურ ერთეულთა მრავალჯერადი მობრუნება ქარბორბალას ასოციაციას ბადებს. ხოლო თვით ქარი, ლექსის მთავარი ``პერსონაჟი``, ადვილად ასოცირდება ომის, სიდუხჭირის, სულიერი შეჭირვების შედეგად დატრიალებულ უბედურებასთან, რომელსაც ``შვილები`` მიმოუფანტავს - ფრონტებზე, უცხოეთში, საპატიმროებსა თუ სასაფლაოებზე...
ბესიკ ხარანაული სალექსო ფორმის გრძნობის არაჩვეულებრივი უნარით გამოირჩევა, რაც ახლებური სათქმელის შესატყვისი ახლებური ფორმის მოძებნას გულისხმობს უპირველეს ყოვლისა (``არავინ შთაასხის ღვინოი ახალი თხიერსა ძუელსა``), ეს კი, თავის მხრივ, დროის (ეპოქის) რიტმისა და აზროვნების ყაიდის გრძნობასთან არის დაკავშირებული. მე-20 საუკუნის 90-იანი წლების ბოლოს დაიწერა ეს ლექსი, ჩვენი აზრით, საუკეთესოდ გამომხატველი შფოთვის და სასოწარკვეთილების იმ გრიგალისა, მილენიუმის ბოლო ათწლეულში რომ დატრიალდა მზიურ, მანამდე თითქოსდა იდილიურ საქართველოში.


წყარო – http://www.lib.ge/body_text.php?8982

Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Sponsored content




PostSubject: Re: "ხე"-ზე გაკეთებული აქცენტი * "მეორე გურულის" სახელით   

Back to top Go down
 
"ხე"-ზე გაკეთებული აქცენტი * "მეორე გურულის" სახელით
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური (ნისლი მთათა ზედა) :: მთქმელი და გამგონებელი :: საკამათო-
Jump to: