არმური (ნისლი მთათა ზედა)
არმური
არმური (ნისლი მთათა ზედა)

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri (scotch mist over mountains) - literary Arena from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  CalendarCalendar  GalleryGallery  FAQFAQ  SearchSearch  MemberlistMemberlist  UsergroupsUsergroups  RegisterRegister  Log inLog in  
* თამარ გელოვანი"სიმღერიდან სიტყვამდე". * მიხო მოსულიშვილი„ჰელესა“ (კინორომანი). * თამარ ლომიძე"ზღვარი" (ლექსები).
* ანრი გიდელი"პიკასო" (ბიოგრაფიული რომანი) * გიგი სულაკაური"ხეტიალი" (ლექსები. რჩეული) * ბელა ჩეკურიშვილი"შეკითხვად სიზიფეს" (ლექსები)
* ლაშა ბუღაძე"ნავიგატორი" (პიესა). * ნინო ქაჯაია (მთარგმნელი)უილიმ გოლდინგი - "ბუზთა ბატონი" (რომანი) * ზაზა თვარაძე"სიტყვები" (რომანი).
* მიხეილ ანთაძე"საიდუმლოებით მოცული უ.შ", "სინქრონისტულობის პრინციპი". *
* რადიარდ კიპლინგი - "აი ასეთი ამბები" (თორმეტი და კიდევ ერთი ზღაპარი), მთარგმნელი ანი მოსულიშვილი * ვახტანგ ჯავახაძე"ვახტანგური" (ლექსები. რჩეული)
* მიხო მოსულიშვილი"დიდი ძუ დათვი" (რომანი). * ნინო ნადირაძე"VIA SOLIS" (ლექსები). * მარიამ ხუცურაული"სანათა" (ლექსები და ჩანაწერები).
* Zurab Karumidze"Dagny or a Love Feast" (English brushed up and fine-tuned by Amy Spurling). * გივი ალხაზიშვილი"ეპისტოლეთა წიგნი" (ლექსები).
* ბესიკ ხარანაული"მთავარი გამთამაშებელი". * მიხო მოსულიშვილი"სულის მდინარე" (თორმეტი ნოველა). * ნინო სადღობელაშვილი"ფრთები და ხელები" (ლექსები).
* მამუკა ხერხეულიძე„ომში, როგორც ომში“ (მოთხრობები). * ნატა ვარადა – „დედის კერძი“ (მოთხრობები). * ზაალ სამადაშვილი – „ავტოპორტრეტი წიგნების ფონზე“ (მოთხრობები). * ვაჟა ხორნაული – „როგორც ბაღიდან...“ (ლექსები). * ირაკლი ლომოური – „ავტონეკროლოგი“ (მოთხრობები).
* მანანა ანთაძე (მთარგმნელი)ტენესი უილიამსი - Camino Real (პიესა). * თამარ ბართაია, დავით გაბუნია, ნინო მირზიაშვილი, მიხო მოსულიშვილი, ნანუკა სეფაშვილი, ირაკლი ცხადაია„ქართული პიესა 2012“ (ექვსი პიესა).
* ნატა ვარადა – "დედის კერძი" (მოთხრობები). * თამრი ფხაკაძე – "ბოსტანი კონფლიქტის ზონაში" (მოთხრობა). * რიუნოსკე აკუტაგავა – "დიალოგი წყვდიადში" (მოთხრობები).
* გიორგი კაკაბაძე"ნიკო ფიროსმანი" (ბიოგრაფიული რომანი). * მიხო მოსულიშვილი – "ვაჟა-ფშაველა" (ბიოგრაფიული რომანი).

Share | 
 

 ომარ თურმანაული

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3860
Registration date : 09.11.08

PostSubject: ომარ თურმანაული   Mon Mar 15, 2010 5:43 pm


ომარ თურმანაული



ომარ თურმანაული – "ჯარისკაცის ჩანაწერები", თბ. გამომცემლობა "ლომისი", 1993 წელი.
(ავტორი აფხაზეთის ომში იყო და სანამ საფრანგეთში წავიდოდა, ეს ომის დღიურები მანამდე გამოსცა).


შიშვლად ცხოვრება
(მოთხრობა)

ჟურნალი "ცისკარი", # 1–2, 2003 წელი

ძილ-ბურანში კარვის თავზე წვიმის ხმაური და ქარი, კარვის კედლებს რომ ძრავს არ მაძლევს ღრმად ჩაძინების საშუალებას. ვწვალობ. ვიღვიძებ. ვაყურადებ... არავითარი წვიმა და ქარი. სიჩუმეა. ტყეში ჩიტებიც არ ჟივჟივებენ. მაშასადმე, გათენებამდე ჯერ კიდევ დროა. რამდენი დრო - ვერ გაიგებ. შეიძლება - ოცი წუთი, შეიძლება - ორი საათი ან კიდევ მეტი. ძლივსშესამჩნევი პირველი სხივი ერთბაშად ჩნდება; ფრინველებიც სწორედ ამას ხვდებიან ხოლმე აჟიოტაჟით; გეგონება მთელი ღამე კი არ სძინავთ, დაძაბულები ამ წამს ელიან. სიბნელეში, ხუთიოდ მეტრზე, ჯერ ერიკას კარავიც არ ჩანს... რამდენჯერმე ვტრიალებ, თითქოს იმაზე ფიქრს რომ ერიკა აქ აღარაა წეღანდელი კოშმარივით მოვიშორებდე; გუშინ საღამოს პოლიციამ აიყვანა... ტყიდან გასულებს შეგვეჩეხნენ; მე მქონდა ჩემი მწვანე საბუთი, ერიკას - არა. ვადაგასული საბჭოეთის ვადაგასული პასპორტი ჰქონდა; თავისთავად მნიშვნელოვანი სამუზემო ექსპონანტი, მაგრამ პოლიციელების სამკაციანმა ექსპერტიზამ შიგ ვერაფერი ფასეული ვერ დაინახა... რომელ მხარეს ვიწექი რომ გამომეღვიძა? ბავშვობაში დედა მირჩევდა, ცუდი სიზმარი რომ მოიშორო სხვა გვერდზე უნდა დაიძინოო. რამდენჯერმე ვტრიალებ ვიდრე ჩავიძინებდე... მიწურ სახლში ვარ. ჩემი ბავშვობის სახლს წააგავს - ბნელი, დაბალი. უფრო დაბალი, ვიდრე იყო ჩემს ბავშვობაში. ცხრა წლის ბავშვსაც შიგ გამართული სიარული გაუჭირდება. მუხლებში და წელში მოხრილი, ჩაცუცქული დავდივარ თითქმის. კედლები, ჭერი, დედაბოძი ბუხრის კვალისგან გამურულია. ერთი კედელი, უკანა მხარეს სულ არა აქვს, მის ადგილას შავი ხვრელია, გამოქვაბული... იატაკი მიწისაა, უსწორმასწორო; ჩამქრალ ბუხარში, ზედადაგარზე, გამურული დიდი ქვაბი დგას; ძველებური, სპილენძის ქვაბი. ჩაცუცქული ვუახლოვდები. შიგ ჩატოვებულ ხის ჩამჩას ვიღებ; შიგთავსს ვურევ და ვაკვირდები - სიბნელეში, ერთადერთი გამურული სარკმელიდან მომავალ სუსტ სინათლეზე ბრინჯის სუპს ვარჩევ შიგ თხლად დაჭრილი ხორცის ნაჭრებით. ერიკაც იქვე დაბაჯბაჯებს, ისიც ჩემსავით იძულებით ჩაცუცქული, მუხლებში და მხრებში მოხრილი; ჩემს ზურგს უკან ჩაიარა, კედელთან ბებოს საწოლზე დაჯდა. მინდა ვუთხრა რომ ეს ჩემი ადგილია, რომ იქედან სულ ახლახანს მე წამოვდექი. ნაწყენი ვარ მაგრამ არაფერს არ ვეუბნები; ბრინჯის წვნიანს ბებიაჩემის ხის ჯამში ვუსხამ; სუპი ცივია... მეღვიძება კვლავ; ამჟამად ეს შარდის მოწოლის ბრალია უკვე... უცნაური სიზმრები იყო; თუმცა სიზმრების უმრავლესობა უცნაურია, თვით ფაქტი, რომ სიზმარი ვნახე უფრო მაკვირვებს - დიდი ხანია აღარაფერი დამსიზმრებია. ამბობენ სიზმრებს ყველა ხედავსო; თან ყოველ ღამე, მაგრამ, თურმე არ გვამახსოვრდება... სიზმრების არ ნახვასა და იმათ ვერდამახსოვრებას შორის რა სხვაობაა? არა მგონია ვინმე სიზმარში ნანახმა და გაღვიძებისას დავიწყებულმა გულმავიწყობა გვისაყვედუროს; ყოველ შემთხვევაში ერიკას, აქ რომ იყოს, არ ექნებოდა სასაყვედურო - კარგად მახსოვს ჩემს მიწურ სახლში გორილასავით დაბაჯბაჯებდა... აქ გავიცანი სამი თვის უკან; თურმე ამ ტყეში მეორედ იყო; სამი წლის წინ, ზამთარში მხოლოდ ერთი თვე დარჩა; მერე მეგობარმა ქალმა, ვისთან ერთადაც აქ რუსეთიდან გადმოიხვეწა, სიცივეს და, უფრო კი იმ იმედების გაცრუებას ვეღარ გაუძლო, ევროპაში ცხოვრებისგან რასაც ელოდა და მიატოვა... ის ერთი თვე კი, აქვე, ქალაქში, გიტარაზე დამღერებული "კატიუშათი" მოგროვილი ევროპული მონეტებით კვლავ რუსულ არაყს ყიდულობდნენ რომ გამთბარიყვნენ; ვერცა თბებოდნენ, თვრებოდნენ მხოლოდ; მერე ჩხუბობდნენ; ქალი უფრო მალე თვრებოდა და საყვედურებს იწყებდა ხოლმე; ერიკა კი ამასობაში გიტარაზე რაღაც სიმღერას აღიღინებდა; ბოლოს იგიც უკვე მთვრალი, ყელში მოწოლილი ბოღმისგან სიმღერა რომ გაუწყდებოდა, გადადებდა გვერდზე გიტარას, წამოდგებოდა და - ტკაპ! - ტკეცავდა; ქალს ერთერთ თვალს ჩაულურჯებდა; მეორე დღეს კვლავ გადიოდნენ ქალაქში და სიცივისა და არყისაგან ჩახლეჩილი ხმით ისევ მღეროდნენ; საღამოზე კვლავ არაყს სვამდნენ, თვრებოდნენ დაისევ ჩხუბობდნენ; ქალი ისევ საყვედურობდა; ერიკა, მთვრალი, კვლავ გადადებდა გვერდზე გიტარას, წამოდგებოდა - თქაფ! - ქალს ახლა მეორე თვალს ჩაულურჯებდა; ბოლოს მოსწყინდა; ერთ დღეს გიტარა რომ გადადო, ქალს ხელი აღარ გაუტკაცუნა - გადაბრუნდა და დაიძინა; მისი მეგობარი ქალი იმედგაცრუებული დარჩა; შემდეგ კიდევ რამდენიმე დღე, ბოლოს ქალმა ერიკას თვითონ გაარტყა ხელი; ერიკამ მას არც ამაზე არ უპასუხა, ლოყაზე ხელი ჩამოისვა, გადაბრუნდა და დაიძნა; მომდევნო დღეს ქალმა კიდევ გაარტყა ხელი; ერიკამ მხოლოდ ჩაიხითხითა; ამაზე ქალი მთლად გაცოფდა - ერიკას დანა დაარტყა მხარში... ერიკამ ქალს დანა წაართვა და ამჯერად კიდევ ერთხელ გაარტყა ხელი; ქალმა იტირა, დაჭრილი მხარი არყის ნარჩენით ჩამობანა, შეუხვია და დაიძინეს; მერე დაშორდნენ: ქალმა გერმანიისაკენ გაუტია ბედის საძებრად, ერიკამ კი თავის გიტარით - ნორვეგიისკენ... სიმღერ-სიმღერით მთელი ევროპა შემოიარა, მაგრამ ყველგან პოლიტიკურ თავშესაფარზე უარი უთხრეს... ძველი სამხედრო ოფიცერია... თორმეტი წელი იმსახურა საბჭოთა ჯარში; ადრე საჭბოთა ოფიცრები, ერიკასავით საზღვარგარეთ ვინც მსახურობდა, კარგად ცხოვრობდნენ; შვიდი წელი ჩეხეთში იყო, ხუთი წელი გერმანიაში; ბერლინის კედლის ნგრევის პროცესს იქვე დაესწრო; კედლის ნანგრევებს ხელიც შეახო; ხელშიც აიღო ერთი ნატეხი, ატრიალა, სინჯა თითებით, დაყნოსა კიდეც, შემდეგ ჯიბეში ჩაიდო და სულ თან დაჰქონდა თილისმასავით; მეც მაჩვენა - ჩვეულებრივი ბეტონის ერთი ნატეხი იყო, ცემენტისა და ქვების ნარევი; კარგი თილისმა არ აღმოჩნდა - ამის შემდეგ არაფერში არ უმართლებდა: პირველი ცოლი ამ ამბების შემდეგ გაშორდა; სამხრეთ რუსეთში, ქალაქ სოჭში მისი ამღზრდელი ბებოც მერე გარდაიცვალა; ბებოს ბინა სასამართლომ სხვებს მიაკუთვნა; ცოტა ხნის შემდეგ ევროპაში პოლიტიკურ თავშესაფარზე ყველა ქვეყანამ უარი უთხრა; ბოლოს, აი, პოლიციამ ის აიყვანა, მე აქვე დავრჩი... რომ მიჰყავდათ ბეტონის ნატეხს ისევ ხელში ატრიალებდა. გადააგდე-მეთქი, ვუთხარი...

საშარდე მილის წვა არ მასვენებს. შარდდენის ასე გახშირებაც ამ სინესტის და სიგრილის ბრალია ალბათ; მშრალ ლოგინში, თბილად როდესაც ვიძინებდი, ღამე მოფსმა არ მჭირდებოდა. ერთი ხანობა თავს ვიტყუებ რომ შეიძლება გადამიაროს; ადგომა და გარეთ გასვლა არ მეზარება - იმის წარმოდგენაზე რომ სიბნელეში შეიძლება კარვის ირგვლივ მოღოღიალე ფილოქსერებს დავადგა ფეხი, მთელ ტანში მბურძგლავს; ფიზიკურად ვერ ვიტან ამ უხერხემლო ლორწოიანებს; დღისით, თუ არ წვიმს, თითქმის არ ჩანან - სიმშრალეზე მოძრაობისას მეტი ლორწოს და ენერგიის ხარჯვა უხდებათ და უაზრო დანაკარგებს ერიდებიან; უხერხემლონი კი არიან, მაგრამ ვერ იტყვი რომ ჭკვაც არა აქვთ! მზიან ამინდში გრილ, ნესტიან ნეშომპალაში, ბნელ ხვრელებში იმალებიან, შესაძლოა კარვის ქვეშაც - ჩემი კარვის იატაკი ხომ მუდამ სველია; შიგნით მუდამ შმორის სუნი დგას; პირველად თავის შემოყოფისას - აუტანელი, მერე ვეჩვევი; ტანსაცმელებს და ფეხსაცმელებს ამ სუნისგან დასაცავად ცელოფანის პარკებში ვაწყობ; თუმცა მე თვითონ მგონი სინესტის, ობისა და ნეშომპალის სუნი გამიჯდა და სახეზეც, როგორც გარედან კარვის ქსოვილს ხავსის და ობის ფერი დამედო... ნაწვიმარზე გუბეში რომ ჩემს სახეს ვხედავ ამგვარი შთაბეჭდილება მრჩება... სარკეც არა მაქვს ჩემი ეს შთაბეჭდილებები რომ გადავამოწმო - პირს ვარაუდით ვიპარსავ უკვე სამი თვე არის... საღამოობით, მზე რომ უკვე დასავლეთით გადაიხრება ჯერ კოღოები გამოდიან ჩემს საძებნელად - ჩამასობენ ხან აქ, ხან იქ თავის ნისკარტებს, არხეინად, თითქოს დედამ სპეციალურად ამათთვის მშობა; ვაფართხალებ ხელებს, ფეხებს არ მეშვებიან; სხედან ჩემზე თავდახრილები, გატრუნულები, თითქოს ცოცხალი ადამიანის სისხლს კი არ სვამენ, ამერიკული დეტექტივის კითხვით არიან გატაცებულნი; ვიტყაპუნებ ხელებს გიჟივით; სისხლის წვეთებში აზელილი მათი გამჭვირვალე ფრთები და ხორთუმები ჩემს კანზე რჩება ან ტანსაცმელზე... ამ დროს კარავში ჩაგუბებული მძიმე სუნის მიუხედავად შიგ მივძვრები, კოღოსაწინააღმდეგო ბადეს ვკეტავ, სანთელს ვანთებ ჰაერი რომ "გავაჯანსაღო"; კარვის ნესტიან კალთებს თავი და ფეხები რომ არ შევახო, სინთეტური ღრუბელების ბალიშებზე (ერიკამ რომ საიდანღაც გამოჩხრიკა) წელში ვიხრები და სანთლის ალს ძაღლის პოზაში მოკუნტული, "თათებზე" თავჩამოდებული მივჩერებივარ; რაც ერიკა აქ აღარაა, სანთლის ალია ჩემი ღამის კომპანიონი. ძილი თვალებს რომ დამიელმებს სულის შებერვით, ან პატრუქზე საჩვენებელი და ცერა თითის მოჭერით ვაქრობ... შემდეგ უკვე არა უშავს რა, ისე თუ ასე მაინცა მძინავს, ღამღამობით რომ, როგორც ახლა, მოსაფსმელად გარეთ გასვლა არ მჭირდებოდეს: ჩვეულებრივად საშარდე მილის და საშარდე ბუშტის წვისგან ვიღვიძებ ხოლმე; სანთელს ვანთებ; კოღოსაწინააღმდეგო ბადის გახსნამდე მისი გარეთა ზედაპირის შესწავლას ჯერ შიგნიდან ვცდილობ; ზედ ყოველთვის სამ-ოთხ, ზოგჯერ მეტ - შვიდსა და რვა ფილოქსერას მაინც ვპოულობ. ეს ადვილი სულაც არ არის - გამჭვირვალე ფარდის შიგნითა ზედაპირი შუქს ირეკლავს და გარეთა მხარეს, სიბნელეში არაფერი თითქმის არა ჩანს; მათი განლაგების ადგილებს ოდნავ მუქი აჩრდილებით თუ გამოვიცნობ. მსგავს მომენტებში დაძაბული ვარ; უსათუოდ იმ მეცნიერის გამოხედვა მაქვს ჯერაც უცნობი ფენომენის დაკვირვებას რომ აწარმოებს; ან იმ მკითხავის, სანთლის ალში ვინმეს მომავლის ნახვას რომ ცდილობს და შიგ კარგს რომ ვერაფერს ხედავს... ვერ გავიგე ეს ცხოველები კარვის ამ სინთეტიკურ ქსოვილზე რას ნახულობენ; ირგვლივ ქორფა ფოთოლ-ბალახი, რომელსაც თვით დახვეწილი პირისგემოს მქონე ვერც ერთი ლოკოკინა ვერ დაიწუნებს, უამრავია; მათ აჩრდილებს წკიპურტებს ვურტყამ; ყველა ამგვარი დარტყმის შემდეგ, ხელი ცეცხლზე დამწვარივით სწრაფად გამომაქვს... იმის მტკიცება, რომ ესენიც ღმერთის შექმნილი არსებებია მორწმუნე კაცსაც (ფანატიკოსი თუ არ არის) შერცხვება ალბათ... ჩემმა მთიელმა წინაპრებმა ამნაირი საზიზღარი ცხოველების, მცენარეების, უკეთური მოვლენების ასახსნელად კარგი გამოსავალი ნახეს - შესაქმის რთულ პროცესში მამაუფალთან ერთად ეშმაკიც ჩართეს; შესაქმემ უფრო ლოგიკური, თანაც უფრო საინტერესო, აზარტული სახე მიიღო: თეთრი (კეთილი) ფიგურებით ღმერთი თამაშობს, შავით - ეშმაკი; დრო და დრო ღმერთსაც და ეშმაკსაც სვლები ეშლებათ - ღმერთი ცუდსა ქმნის, ეშმაკი - კეთილს... შესაქმის ასე ბიპოლარული გააზრება - კოღოები, ფილოქსერები... - ჩემთვის უფრო მისაღებია... ზოგი ისე მაგრადაა კარვის ფარდაზე მიწებებული ორი, ხან სამი დარტყმა სჭირდება რომ მოვაშორო; ამასობაში კი შარდი უფრო მაწვება ხომლე; ცალი ხელით საქმეს განვაგრძობ, მეორე ხელი (სანთლიანი) ატკიებული სექსისკენ მიმაქვს (მცნება სექსი ჩემს ამ ორგანოს მსგავს მომენტებში უფრო ნაკლებ ესადაგება ვიდრე ჩემი ოცი თითიდან რომელიმეს, ან თუნდაც ენას); შარდი წვეთებად გამდის ხოლმე, ტრუსიკს მისველებს; ხვნეშა-ხვნეშით, ხელში ჩემი ფეხსაცმელებით ბოლობოლო გარეთ მივძვრები; ნესტიანი, თითქმის სველი ფეხსაცმელების შიშველ ფეხებზე ამოცმაც კი არაა დიდად სასიამოვნო... ხანგრძლივი შეკავებისაგან დაჭიმული პროსტატის კუნთი ვეღარ ახერხებს მოშვებას და სითხის გაშვებას; რაც შემიძლია ვიჭინთები, სუსტ ნაკადად გამოყოფილი თბილი შარდი კი სიბნელეში იქვე, შიშველ ფეხებზე დამდის; შარდის ბუშტი ნელა, მაგრამ მაინც იცლება; შვებით ვსუნთქავ; უფრო ვფშვინავ და სიამითაც ვკრუტუნებ ბოლოს; მუცლის ქვედა ნაწილში და საშარდე მილში ტკივილების დაცხრობის კვალად მაღლა თავში ჰუმანური აზრიც კი მომდის; მაგალითად, რომ ფილოქსერებთან ხელჩართულ ბრძოლას აზრი არა აქვს და რომ თვით ჩემი მათდამი ზიზღს უნზდა ვებრძოლო; წკიპურტების კვრით და მითუმეტეს მათი გასრესვით ზიზღის დაძლევა არ მოხერხდება... გასრესილი ფილოქსერა ბევრად უფრო საზიზღარია; ნაზად უნდა ავიყვანო და ფრთხილად გადავსვა გარეული ვაზისა ან სუროს ფოთოლზე; მერე მზერაც სიყვარულით მივადევნო შიშისაგან (ხელში აყვანის დროს) შეკუმშული მისი მწითური (ან ყავისფერი, ან მონაცრისფრო) სხეული რომ თანდათანობით კვლავ გაიშლება; თავზე ანტენებს ისევ ამოშლის; მიაბრუნებს, მოაბრუნებს მათ; გაცურდება, გასრიალდება... განა ლამაზი არაა ეს სანახაობა? სიყვარულით თუ შევხედავთ, დავინახავთ რომ... არა, ნამდვილად მშვენიერი სანახავია. დიდებული! არის რაღაც მის მოძრაობაში - ნუ შეგვრცხვება ვთქვათ - ჯენტლმენური, რაინდული... თუნდაც მეფური. რატომაც არა? ოთხ ქიმს, როგორც მეფურ გვირგვინს რომ თავზე დაიდგამს, შემდეგ თავს რომ მეფურ ღირსებით მიაბრუნებს და მოაბრუნებს, შემდეგ დინჯად, თავაღერილი გასრიალდება... ღმერთის ქმნილება არ არის ამ დროს?.. რაღაც ამგვარი ამაღლებული იდეებით ავსილი თავით ვამთავრებ ხოლმე ამ ღამეულ, ხანმოკლე გასვლებს... ვამთავრებდი, ერიკა რომ აქ მეგულებოდა. რამდენიმე მილიარდი ადამიანით დასახლებულ დედამიწაზე ერთი მაინც რომ შენს გვერდითაა, ერთისთვის რომ მაინც შენი არსებობა, შენი წუხილი, შენი ფიქრი რაღაცას ნიშნავს, ეს ძალას გაძლევს მსგავსი ჰუმანური ფიქრისთვის; როცა მარტო ხარ, კოღოებიის და ფილოქსერების გარდა როდესაც არავის არ აინტერესებ (თან უკანასკნელთ ძალზე ზერელედ) მაშინ... მაშინ... ისევ გვერდს ვიცვლი. გარეთ გასვლის რიტუალის შესრულება ასე არასდროს დამზარება; შარდის მეტი მოწოლისგან ტკივილები მთელ სხეულში მივლის; სანთლის ანთების და გასასვლელის მეცნიერული ყურადღებით შესწავლსი დროს უკვე არა მაქვს; გვერდზე მოწყობილ ფეხსაცმელებს სწრაფად ვიცვამ შიშველ ფეხებზე და გავრბივარ... ტყეში კვლავ ბნელა; სიჩუმეში შარდის ნაკადის მაყვლის ფოთლებზე დაცემის ხმა გარკვევით ისმის; და დრო და დრო ჩემი გმინვა ჯერ ტკივილისგან, შემდეგ შვებისგან... ბავშვობაში ერთი უფროსი ბიჭისაგან მოვისმინე, რომ როცა ძაან გეფსია და ფსამ ამაზე დიდი სიამოვნება არ არსებობსო; იმ ბიჭის სახე ბუნდოვნად მახსოვს, შავ თეთრ ფერში; შეიძლება მისი შავ-თეთრი სურათიდან, მათ ოჯახში კედელზე რომ იყო ბოლოს მიკიდებული - თხუთმეტი წლის ტრაგიკულად გარდაიცვალა... გიგია ერქვა; იმანა თქვა: "ძაან, ძაან რომ მოგეფსმევა და ბოლოს მოფსამ, ამაზე დიდი სიამოვნება არ არსებობს"... ახლა, ამ და მსგავს მომენტებში ვფიქრობ გიგია შეიძლება მართალი იყო; ტყის სიჩუმეში ჩემი ჯერ კვნესა, შემდეგ სიამის კრუტუნი ისმის. ადრე ერიკას ჩემი ხმაური აღვიძებდა თავის კარავში; სიბნელიდან ნამძინარევი ხმით რამდენიმე სახუმარო სიტყვას ისროდა; შემდეგ სიჩუმე იდგა ტყეში გათენებამდე. გულის სიღრმეში ერიკას კარვის მხრიდან ისევ იმის ხმას ველი. ჩემი კვნესა, შემდეგ კრუტუნი უპასუხოდ რჩება და შვებით გამოწვეული სიამოვნებაც ის აღარაა; კარვისკენ მძიმე გულით ვბრუნდები; ფეხი მიცურავს; ვიგინები: თფუ! საზიზღარი ფილოქსერები!.. თუ ესენიც ღმერთის მიერ შექმნილებია, უსათუოდ ეს ღმერთის მიერ დაშვებული შეცდომა არის; ერთ-ერთი, ალბათ... ვიღაცამ ისიც კი დაასკვნა, ადამიანიც ღმერთის მიერ დაშვებული შეცდომააო; გამოდის რომ შეცდომების გარდა ღმერთს თითქმის არაფერი უკეთებია. იმ ვიღაცამ კი ალბათ ეს დასკვნა საკუთარ თავზე დაკვირვებიდან გამოიტანა; ამგვარი დასკვნა უსაფუძვლო არ უნდა იყოს (საკუთარ თავზე დაკვირვებიდან ვამბობ მეც ამას)... თუმცა ესაა, ეს შეცდომები, ღმერთის მიმართ რომ თანაგრძნობით გამაწყობს ზოგჯერ. ამ აფექტურ მომენტებში თავს როგორღაც ახლოს ვგრძნობ ღმერთთან; იმდენად ახლოს, რომ ეჭვიც კი მეპარება ჩემს არსებობაში... ადამიანთან შედარებით, ვთქვათ სიმართლე, ფილოქსერა არც ისე დიდი შეცდომა არის, მაგრამ სულაც შეიძლებოდა რომ შეცდომა არ ყოფილიყო. მაგალითად, მისი ზღვაში ბინადარი ზოგიერთი უხერხემლო ბიძაშვილივით მარგალიტებს რომ იძლეოდეს ლორწოსა და შავი განავლის სამაგიეროდ. დღეს იქნებ კიდეც შეიძლება მათი გარდაქმნა - მცირეოდენი გენეტიკური ქირურგია და, ღმერთის ნებაც თუ იქნება, ერთბაშად გარდაიქმნებიან, არა თეთრი და არც შავი მარგალიტების, არამედ მწვანე, ყვითელი, ლურჯი, წითელი, იასამნისფერი, ლაჟვარდოვანი მარგალიტების მწარმოებელ ფილოქსერებად. უკეთესი იქნებოდა ადამიანის ჩაურევლად ეს ღმერთს თვითონ ექმნა. უფრო მეტად უკეთესი კი, რომ ეს პირველი გარდასაქმის ექსპერიმენტი მას ჩემი კარვის ირგვლივ დაეწყო... გავიღვიძო და კარვის ირგვლივ დამხვდეს ლამაზად მოფენილი ყველა ფერის მარგალიტები... რაში გამოვიყენებდი? ნაღდად არ ვიცი. ამიტომ ღმერთი ფეხქვეშ არ მიფენს ამ მარგალიტებს. არც თეთრს, არც შავს, არც ფერად-ფერადს. არავითარი გარდასაქმის ექსპერიმენტი და სასწაული ჩემთან არ ხდება; არც ერიკასთან; ჩვენთან მხოლოდ გარდაქმნა ხდება, პერესტროიკა. ამის შედეგი - ერიკას ხელში ობოლი მარგალიტის ნაცვლად ბერლინის კედლის ნატეხი შერჩა; ერთად-ერთი თავშესაფარი, ბებიამისის ბინა წაართვეს და სხვას მისცეს, მას, ვისაც ჰქონდა... ყველაფერი ისე ხდება, როგორც წერილს არს. ინტერნატში რომ ვსწავლობდი, შაბათ-კვირას სხვაგვარ ზღაპრებს გვიკითხავდა რომელიმე ჩვენი ამღზრდელი - ან ოლია, გათხოვილი და უშვილო, ან სირანა გასათხოვარი; კოღოებზე და ფილოქსერებზე ლაპარაკი იქ არ იყო, მაგრამ იყო თათში ეკალჩასობილი ვეფხვი, რომელსაც კეთილი პრინცი ეხმარებოდა, ეკალს აძრობდა; სანაცვლოდ ვეფხვი ბალანს აძლევდა: "კეთილო კაცო, აი, აიღე ჩემი ბალანი; როცა ძალიან გაგიჭირდეს იმ დროს დაწვი, ჩემი სახელიც ახსენე და იქ გავჩნდებიო!" ზღაპრებში იყვნენ ასევე შავი ან წითელი ჭიანჭველები, მელა, დათვი, მგელი, ბატები, გედები, მტრედი... ხარი წიქარა; გომბეშოც იყო, მზეჭაბუკად რომ იცვლის სახეს; და სიკეთე იმარჯვებდა, ყველგან, ყოველთვის; კოღოები და ფილოქსერები იმ ზღაპრებში არა ყოფილან; ისინი აქ, ამ ნესტიან ტყეში არიან, თანაც ბევრნი, ძალიან ბევრნი; აქ ამ ტყეში არც იმის იმედი მაქვს რომ სიკეთე იზეიმებს, რომ ბოლობოლო რომელიმე ჩემგან დანდობილი კოღო, სისხლის მოწოვა რომ ვაცალე (ალბათ ოლიას ან სირანას წაკითხული ზღაპრის გავლენით) და გამაძღარი, კმაყოფილი რომ გაფრინდა, ერთ საღამოს მოფრინდება და შემეკითხება: "კეთილო კაცო, მითხარი რატომ მოგიწყენია? რით დაგეხმარო?" თუმცა მოდიან (და შეიძლება ისინიც, ვინც ერთხელ უკვე მომწოვეს სისხლი - სახეებიც და ჩაცმულობაც ერთნაირი აქვთ, ვერ განასხვავებ), მაგრამ მხოლოდ იმიტომ, რომ ისევ და ისევ სისხლი მომწოვონ... ასე მგონია, ღმერთი მისგან შექმნილი ამ პატარ-პატარა შეცდომების, კოღოების საშუალებით, ცდილობს მისი დიდი შეცდომის, ადამიანის მიწის პირიდან საერთოდ წაშლას. რატომაც არა? ჩვენი გამოსწორების მიზნით მისგან გამოყენებულმა რადიკალურმა მეთოდებმა (წარღვნა, ცეცხლი და თვით საკუთარი შვილის მოგზავნა) სასურველი შედეგი ხომ არ გამოიღო! და აი, ახლა ამგვარად ცდილობს... ადრე ერიკასაც კბენდნენ; ამ სატანჯველსაც ვინაწილებდით; ახლა მთელი ტყის კოღოებს ერთადერთი მე შევრჩი ხელში... ღმერთის, ეშმაკის და კოღოების ხელში ცოდოა ადამიანი. რაღა თქმა უნდა ამისი თქმა დედა ანდრესთვის უხერხულია... დედა თუ და? ორთოდოქსული ტრადიციით არასაეკლესიო პირი მოლოზონს მგონი დედას მიმართავს... დედა ანდრე, კათოლიკეა, ფრანცისკანელი; მითხრა რომ და დამიძახეო; ისიც მითხრა რომ ცხრამეტი წლის შესულა თურმე მონასტერში და ახლა, ორმოცი წლის შემდეგაც არაფერს ნანობს; მე არ მიკითხავს თუ ნანობთ-მეთქი; ვკითხე რამდენი წელია-მეთქი მონასტერში ხართ; ორმოციო, მიპასუხა და გააგრძელა, ცხრამეტი წლისა შევედი და ახლა, ორმოცი წლის შემდეგაც არა ვნანობო; მე რომ ხმა არ ამოვიღე, დაამატა, ცხრამეტი წლის რომ ვიყო ისევ იგივე გზას ავირჩევდიო; ასე იყოს, მაგრამ მე ეს არ მიკითხია; ორმოცი წლის ვარ, მაგრამ არც მე არაფერს ვნანობ. მიუხედავად იმისა რომ ამასობაში უამრავი პროფესია, უამრავი საცხოვრებელი ადგილი და ცხოვრების ორი თანამგზავრი გამოვიცვალე; ახლა აქ ვარ, ტყეში, კარავში; ოცდამეერთე საუკუნის ცივილიზებულ ევროპაში შუასაუკუნეების ქრისტიანი ბერივით ვცხოვრობ; თუმცა ვერ ვიტყვი, ცხრამეტი წლის რომ ვიყო ახლა იგივე გზას ავირჩევდი თქო; იმიტომ არა, რომ არაფერი არ მომწონს ჩემი უკვე განვლილი ცხოვრებიდან, რომ მთელი ორმოცი წლის წარსულს შეცდომადა ვთვლი - ორი ცხოვრება თუ მეძლევა, მეორედაც ზუსტად იგივე რატომ ვიცხოვრო, ამას ვერ ვხვდები; მოსაწყენი იქნება ძაან... ამის თქმას დედა ანდრესათვის რაღა თქმა უნდა რომ არ ვაპირებ. დედა ანდრე კარიტასის სასადილოში გავიცანით მე და ერიკამ; რომ გაიგო ტყეში ვცხოვრობდით ძალზე შეწუხდა; მას შემდეგ თვითონ გვაკითხავდა, კონსერვები და პური მოჰქონდა, რომ გაიგებს ერიკა გუშინ პოლიციამ წაიყვანა, შეიძლება კიდეც იტიროს...

წვიმის სიზმარი ამიცხადდა - სამი დღე-ღამე კარავს თავზე წვიმა ასხამდა. შეუჩერებლად. გარეთ მხოლოდ მოსაფსმელად, ტყის სისველისთვის ჩემი სისველის მისამატებლად გავდიოდი ან, კიდევ უფრო იშვიათად - ტალახისთვივს ჩემი ტალახის. გამიგია ცრემლის და შარდის შემადგენლობა ერთნაირია; ან რომ თითქმის ერთნაირია. გამოდის რომ თითქმის ვტიროდი. დანარჩენ დროს წვიმის ხმაურს ვაყურადებდი. ყველანაირ პოზიციაში: წამომჯდარი, გულაღმა მწოლი, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე მოკუნტული, კარვის ნესტიან კალთას ანდა სანთელის ალს მიჩერებული... გარეთ ცეცხლის ანთებაზე ოცნება არ შეიძლებოდა; თუმცა... ოცნება შეიძლებოდა. მხოლოდ და მხოლოდ. ვოცნებობდი სიმშრალეზე, სითბოზე, ცეცხლზე... სანთელს დღისითაც ვანთებდი ზოგჯერ და ვუყურებდი დასამშვიდებლად. ვინ მოიფიქრა ჯოჯოხეთის სიმბოლოდ ცეცხლი? ჯოჯოხეთი სინესტე და წვიმაა უფრო - უდროობაში განფენილი მონოტონური წვიმის ხმაური; და სინესტე, ძვლებში რომ ატანს. ისეთი შეგრძნება მქონდა, რომ მთელი ტყე თავისი ფლორით, ფაუნით და ჩემი ჩათვლით თანდათან წყალში იხსნებოდა ერთ მღვრიე მასად, ყელაფერი უფორმო და უსახური, ცივი ტალახის სახეს იძენდა... როგორც იქნა გამოიდარა - წუხელის რომ მოსაფსმელად გამეღვიძა მაშინ შევნიშნე. ჰაერი დღესაც ისევ სულის შეხუთვამდე ნესტიანია; უკვე არა იმნაირად, რომ თევზებმა, როგორც ერთი თანამედროვე ლათინოამერიკული მწერლის რომანშია, ჰაერში ლაღად სრიალი შესძლონ, მაგრამ დაბლა ადგილს ვეძებ ფეხი სად დავდგა ფილოქსერა რომ არ გავსრისო; და იქიდანაც მერე სწრაფადვე უნდა ავიღო ვიდრე ზედ არ ამაცოცდება; მზის სხივებსაც აღარ უფრთხიან; თითქოს უფრო სწრაფები და მოქნილები მეჩვენებიან... ამდენი მაინც არასოდეს არ მინახია. სამწუხაროა ფერად-ფერად მარგალიტებს რომ ჯერაც არ ჰყრიან. დილას ცეცხლის ანთება ვცადე: სველი შეშით ეს ძაან გაჭირდა. ჩავუჟინდი - ცივი კონსერვების ყლაპვა აღარ შემეძლო. საზიზღრობაა: გახსნისას თავზე მოგდებული ქონის დანახვაც ცუდად მხდის უკვე. პირველ ორ ლუკმას არა უშავს, შიმშილს როგორღაც გადააქვს ყელში. მერე უკვე მეზიზღება ეს ხორციც და, უფრო კი ის ხორცის, ტყავის და ძვლების მასა, თვითონ მე რომ ვარ... წვიმის გუბეში როცა საკუთარ ანარეკლს ვხედავ, ის სურათი მიდგას თვალწინ, ჩემმა მეგობარმა მხატვარმა, ბადრიმ აქეთ მომავალს რომ მისახსოვრა აეროპორტში; ახლა ვხვდები რომ ეს ჩემი პორტრეტი არის; ჩემზე უფრო ასაკოვანი. დაახლოებით ორმოცზელს გადაცილებული, ნაადრევად თმაწვერგათეთრებული კაცი; ყელზე, ჩანს ძველი ჩვევისამებრ, დარდიმანდულად მოხვეული შინდისფერი, გრძელი შარფით და მწვანე კურტკით... ეტყობა რომ ახალგაზრდა ხელოვანის ბოჰემური ცხოვრებიდან მხოლოდ ჩაცმის უცნაური მანერა შერჩა; დანარჩენი... თითქმის ჭაღარა, უწესრიგოდ გაჩეჩილი თმა და წვერი, მწვანე კურტკაზე რაღაც საეჭვო, მუქი ლაქები მიანიშნებს რომ ქუჩაში მაწანწალებთან ღამის თევა მისთვის უცხო არ უნდა იყოს. გამხდარი და გრძელი სახე; ერთად შეყრილი, მაღლა კონუსისებურად აზიდული წარბები და ამ წარბების ქვეშ სასოწარკვეთით სავსე თვალები სადღაც შორ წერტილს მისჩერებიან; ან, უფრო სწორედ, დასჩერებიან. შორს, მაგრამ დაბლა... თითქოს რაღაც თვალჩაუწვდენ, შიშისმომგვრელ უფსკრულს ჩაჰყურებს; ან სადმე მაღალსართულიანი სახლის - ერთ-ერთი იმ სახლის მსგავსის, მის ზურგს უკან, ღამის ვარსკვლავიანი ცის ფონზე რომ ჩანან - სახურავზე დგას და ქუჩას ჩასცქერს ვიდრე დაბლა გადაეშვება (მისი გამომეტყველებიდან შეიძლება ასეც ვიფიქროთ)... შვიდი წლის წინათ, აქეთ მომავალს, ჭაღარა კი მქონდა აქა-იქ, მაგრამ ასე მთლად ჭაღარა არა ვყოფილვარ; მწუხარე კი, უსათუოდ, მაგრამ ასეთი განწირულის გამოხედვა არა მქონია; უთუოდ არა; ამნაირი გამოხედვის მქონე ადამიანები გამოსავალს ან აღარ ეძებენ, ან, თუ ეძებენ უკვე არა სხვა ქვეყანაში - ადგილზევე პოულობენ საამისო საშუალებას: თოკი და ხე; თოკი და ჭერი; მაღალი სახლის სახურავი და დაბლა ასფალტი... თვითონ ბადრიმ, სამი წლის შემდეგ აქ გავიგე, თავი მოიკლა... აკვარელით შესრულებულ ამ სურათზეც იმ კაცს სახეზე ეს მომწვანო ელფერი დაჰკრავს გუბეში რომ ჩემს სახეს ვამჩნევ. დედა ანდრეს უნდა ვთხოვო სარკე რომ ეს შთაბეჭდილება გადავამოწმო - ამნაირი მსგავსება ჩემს და შვიდი წლის წინ დახატულ ამ მამაკაცის პორტრეტს შორის სიურეალისტურია, დაუჯერები... ბოლო ბოლო ცეცხლი ავანთე. სველი შეშა ბოლავდა და თვალებს მიწვავდა; "ჩემი სახის იერს ახლა ცრემლები აკლდა!" გავიფიქრე და მოულოდნელად კარგ გუნებაზე დამაყენა თვითირონიამ; თვითირონია გონებისთვის იგივეა რაც პულსი გულისთვის; ამ სიტყვების გაგონებაზე ფსიქიატრს ალბათ შეეძლო ეთქვა: "ჯერ ცოცხალია, თუმცა... ვერაფრის იმედს ვერ მოგცემთ". უკვე გაღვივებულ ნათკვერჩხალს აღარ მოვეშვი, ცეცხლად ვაქციე, ნამდვილ კოცონად, ზედ მიმატებულ სველ ტოტებსაც რომ ადვილად სწვავდა. კარვის თავზე მოყვავილე ცაცხვის სურნელმა ჩემი ბავშვობის დროინდელი ცაცხვის ნადუღის არომატი მომანატრა და ცხელი სითხის ის მხურვალება, სხეულს შიგნიდან რომ ეფერება; არა მარტო სიცივისგან, მარტოობისგან გგონია რომ განთავისუფლებს; ყოველ შემთხვევისთვის ასატანს ხდის სიცივესაც, მარტოობასაც; წყალი კონსერვის კოლოფით წამოვადუღე... ახლა, კოცონთან ჩაცუცქული, სურნელოვან სითხეს ვყლუპავ, ვიგემოვნებ მცირე ყლუპებად; თან ვცდილობ რომ ჩემი ბავშვობის მოგონებებში სლოკინივით მომაბეზრებლად შემორეული პრუსტისეული მოგონებები მოვიგერიო - როდესაც თავში ყველაფეში რიგზე არა გაქვს, შედევრებიც ნერვებს გვიშლიან...


ომარ თურმანაულის წიგნები.

cheers


Last edited by გამრიგე on Mon May 17, 2010 4:03 am; edited 3 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3860
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ომარ თურმანაული   Mon Mar 15, 2010 9:40 pm



ემიგრაციამ ომარ თურმანაულს მსოფლმხედველობა ვერ შეუცვალა

ბელა ჩეკურიშვილი
გაზეთი "24 საათი", რევიუ - 2008-02-12, 14:21

"სერიოზულად მიფიქრია საფრანგეთში ლაშარის ჯვრის ნიშის წაღებაზე"

ემიგრაციაში წასული ხელოვანის შემოქმედება ვერასდროს იქნება ისეთი, რასაც იგი სამშობლოში ქმნიდა. თუმცა კი, ეს ცვლილება არც მხოლოდ უარყოფითს ნიშნავს და არც მხოლოდ დადებითს. 90-იან წლებში საფრანგეთში წასული პოეტი ომარ თურმანაული ამბობს, რომ ლექსებს აღარ წერს, სამაგიეროდ მთარგმნელობით საქმიანობას ეწევა და პროზაში მუშაობს.

ამჟამად იგი თარგმნის ბესიკ ხარანაულის ბოლო რომანს "ეპიგრაფები მივიწყებული სიზმრებისათვის", ხოლო გამოსაცემად მზად აქვს "ამბავი ამბა ბესარიონისა", რომლის პირველი ნაწილი საფრანგეთის ერთ-ერთ ლიტერატურულ გაზეთში დაიბეჭდა კიდეც.

ომარ თურმანაული სტრასბურგში ცხოვრობს და თავს თარჯიმნობით ირჩენს. თანამშრომლობს ორგანიზაციასთან, რომლის სახელია "მიგრაცია. ჯანმრთელობა. ელზასი". ძირითადად რუსეთიდან და ჩეჩნეთიდან ჩასულებთან უწევს თარჯიმნობა.

ნოსტალგიას რაც შეეხება, მისი თქმით, სამშობლო თვითონ მასშია.

ომარ თურმანაული: "სამშობლოს განსაზღვრება ვერ ვიპოვე. ვიცი, რომ მიყვარს, შეიძლება იმაზე მეტად, ვისაც შეუძლია ცხრა განსაზღვრება მომიტანოს. ვერ ვიპოვე იმიტომ, რომ ეს არის შენი სიცოცხლე, შენი სიკვდილი, შენი ენა და პირველ რიგში, შენ თვითონ ხარ. არ არსებობს სამშობლოს განსაზღვრება, ისე როგორც ღმერთის განსაზღვრება არ არსებობს. ეს არ არის ლამაზი მთები, ხმამაღალ სიმღერებში რომ მღერიან ხოლმე. ერთ ლექსში მაქვს: "არაფერია სამშობლოში შვების მომგვრელი, სასიხარულო, სასიმღერო, არაფერია." თუმცა, სერიოზულად მიფიქრია საფრანგეთში ლაშარის ჯვრის ნიშის წაღებაზე. თუ რამის მწამს და მიყვარს, ყველაზე მეტად ჩვენი მთის სალოცავების. ფშავ-ხევსურები, სადაც მიდიოდნენ, თავისი სალოცავის ნიში მიჰქონდათ ხოლმე თან. რა მოხდება, საფრანგეთშიც თუ წავიღებ?".

ომარ თურმანაულს ლექსების წერა ემიგრაციაში წასვლის გამო არ შეუწყვეტია, როგორც ამბობს, მას სკეპტიციზმი გაუჩნდა საკუთარი თავის მიმართ: "მაშინაც, როცა ვწერდი სკეპტიკოსი ვიყავი, მაგრამ მაშინ ამ სკეპტიციზმს ლექსით გამოვხატავდი. ყველა პოეტს ჰგონია, რომ განუმეორებელს ამბობს, თუმცა, ყველა ადამიანი ხომ განუმეორებელს ამბობს, მაგრამ რას ემსახურება ეს ლექსები? არსებობს შექსპირი, ჯოისი, რუსთაველი, უდიდესი სიმდიდრეა დაგროვილი მსოფლიო ხელოვნებაში და ერთ დღეს დავფიქრდი: "შენ, ომარ თურმანაულო, ვინ ხარ"? ვთქვათ და გავხდი შექსპირის დონის პოეტი, მერე? ემიგრაციაში წასვლამდე აფხაზეთის ომში ვიბრძოდი რიგით ჯარისკაცად და ვნახე, ისეთივე სისასტიკე ხდება დღესაც, რაც შექსპირამდე ხდებოდა, ადამიანები არაფრით გაკეთილშობილებულან. და ჩემი ლექსები რას ემსახურება? წავედი დათმობაზე და დავიწყე თარგმნა ფრანგულიდან ქართულად და ქართულიდან ფრანგულად, თუმცა, ჩემთვის დღიურებს მაინც ვწერ, მექანიკურად ვაგრძელებ წერას ხან ქართულად, ხან ფრანგულად"

იგი ერთ ლექსში ამბობს: "ვწერ, რადგან სიტყვის ამოსვლა თვითონ, მინდვრად ბალახის ამოსვლასავით, ბუნებრივია, ჯერ თითო-თითო, მერე წყვილ-წყვილი, მერე, სამ-სამი"... მისივე თქმით, ახლა ეს ძალა აღარ ჰყოფნის, ბალახის ძალა. ყველანაირ ამოსვლას ხომ რწმენა უნდა, ბალახმა თუ ძალა დაკარგა, ვეღარ ამოვა, ასევეა ლექსი.

ომარ თურმანაული საფრანგეთში აფხაზეთის ომის დამთავრების შემდეგ წავიდა. როგორც დღეს იხსენებს, ომიდან დაბრუნებული, ფაქტობრივად, ქუჩაში აღმოჩნდა და თავისი თაობის პოეტებთან გელა კიკოლაშვილთან და უშანგი გაბიტაშვილთან ერთად იმ წიგნების გაყიდვა დაიწყო, რასაც მთელი ცხოვრება განძივით აგროვებდა. თუმცა კი, იმ წლებში წიგნები ძალიან ცოტას თუ აინტერესებდა. როგორც ახლა იხსენებს, ემიგრაციაში რომ არ წასულიყო, იმ სასოწარკვეთის ჟამს ან სასმელი მოკლავდა, ანდა თვითმკვლელობით დაასრულებდა სიცოცხლეს, როგორც, მაგალითად, ბადრი გუგუშვილმა.

თუმცა, საფრანგეთში ნულიდან კი არა, ნულს ქვემოდან დაიწყო ცხოვრება. საბჭოთა კავშირში გაზრდილი ადამიანი უცხო ქვეყნის რეალობას ვერ წარმოიდგენდა. რასაკვირველია, კომფორტია, როცა ენა იცი და პარიზში შეგიძლია, გამვლელს ჰკითხო, ესა თუ ის ქუჩა სად არის. ასევე კარგია, როცა ენისა გარდა, ამ ხალხის კულტურაზეც გაქვს წარმოდგენა მაგრამ, აღმოჩნდა, რომ მუშაობის უფლება არ ჰქონდა და არც არავინ მისცემდა.

ემიგრანტი პოეტი დღეს უკვე მარტივად ყვება 12 წლის წინანდელ ამბავს: "რამდენიმე ღამე ქართველ სტუდენტთან გავათენე, მაგრამ მასაც უჭირდა და ქუჩაში გავედი. გავიკითხე და მითხრეს, რომ არსებობს უფასო ღამის გასათევები, სადაც დღეში ერთხელ აჭმევენ კიდეც. იქ მარტო ლტოლვილები კი არ დადიან, უსახლკარო ფრანგებიც, მათხოვრები. ყველანაირი ხალხი შემოდიოდა ღამისგასათევად და ბაღლინჯო გამიჩნდა. წარმოიდგინეთ, პარიზში, მეოცე საუკუნის დასასრულს რომ ბაღლინჯო დაგკბენს!. ბოლოს კათოლიკური ჰუმანიტარული ორგანიზაცია "კარიტასი" დამეხმარა, მომცეს ოთახი, სადაც ერთ აფრიკელთან ერთად ვცხოვრობდი, მერე კი დახმარება გამიწია ორგანიზაციამ "საფრანგეთი თავშესაფრის ქვეყანა", რომელმაც სტრასბურგში გამგზავნა. სტრასბურგში დავუკავშირდი "მწერალთა საერთაშორისო პარლამენტს", რომლის თავმჯდომარე იყო ცნობილი ირანელი მწერალი სალმან რუშდი. მათ მომცეს ბინა და სტიპენდიაც დამინიშნეს".

იმისათვის, რომ სტრასბურგელი მწერლებისთვის თავი გაეცნო, ფრანგულად თარგმნა რამდენიმე საკუთარი მოთხრობა, ერთი მოთხრობა კი "ქვრივი ქალი, მერცხალი და მკითხავი" პატარა წიგნად გამოსცა. ამჟამად იგი კლოდ სიმონის რომანის "ფლამანდის გზის" ქართულ თარგმანზე მუშაობს. კლოდ სიმონი ახალი ფრანგული რომანის წარმომადგენელია, და როგორც თურმანაული ამბობს, როგორც ამ ჟანრის ყველა წარმომადგენელი, ძალიან ახლოს დგას მასთან. ომარ თურმანაულმა ჯერ კიდევ ემიგრაციაში წასვლამდე თარგმნა ნატალი საროტის "მარტრო", რომლის გამოცემაც ჯერ ვერ მოხერხდა.

საკუთარ შემოქმედებას რაც შეეხება, ბოლო დროს იგი ფრანგულად წერს. ამჟამად მუშაობს რომანზე, რომელიც ახალი ფრანგული რომანის სტილს განეკუთვნება. ეს არის ერთ წინადადებად ჩაფიქრებული ნაწარმოები, რომლის თხრობა ალტერნატიული სურათებით მიდის და წერტილი მხოლოდ რომანის დასასრულს დაისმება.

ემიგრაციაში წასვლის სიკეთეებზე საუბრისას თურმანაული პირველ რიგში ასახელებს იმ უამრავ წიგნსა და ავტორს, რომელთა გაცნობის საშუალება მას საქართველოში ნაკლებად ექნებოდა. სხვა მხრივ კი, მის მსოფლმხედველობაში დიდი არაფერი ცვლილება არ მომხდარა, იგი ისევ იმად დარჩა, რაც იყო და არც ცხოვრების სტილი შეუცვლია. საფრანგეთშიც მწერლებთან და მთრგმნელებთან მეგობრობს, რომლებიც მისი ცხოვრების წესს სწორად აღიქვამენ და ამ მხრივ დისკომფორტი არ ექმნება. ყველაფრის მიუდხედავად, ძირითადი პრობლემა, რომელიც ემიგრანტი პოეტის წინაშე იდგა, იყო ის, რომ ახალ სამყაროში ეპოვა მეგობრები. მან ბევრ ფრანგს გააცნო და შეაყვარა საქართველო, რომლებიც უკვე დამოუკიდებლად აგრძელებენ ურთიერთობას ჩვენს ქვეყანასთან.

ემიგრაციაში წასული ადამიანისთვის ყველაზე ძნელი მეგობრების სიკვდილის ამბის გაგებაა. და რადგან მას გარდაცვლილები არ უნახავს, თითქოს ისინი კვლავ ცოცხლად რჩებიან. როგორც ამბობს, იგი ერთდროულად დაატარებს მათ სიციცხლესაც და სიკვდილსაც: "რომ ჩამოვდივარ, ბადრი გუგუშვილს ვეძებ ქუჩებში, ასე მგონია, სადმე შემხვდება თავისი როხროხით. აქ რომ ხარ და ადამიანის სიკვდილს ესწრები, ამ ამბავს ინელებ, იქ კი სხვანაირად აღიქვამ".

როგორ ჩანს საფრანგეთიდან თანამედროვე ქართული ლიტერატურა? ომარ თურმანაულის აზრით, ძალიან ბევრი რამ სხვადასხვა ევროპული მიმდინარეობების წაბაძვით იქმნება და ხშირად ეს კარიკატურულ ფორმებს იღებს, თუმცა კი, ისეთი მწერლებიც არიან, რომლებიც ნიჭიერად ხარშავენ თანამედროვე ლიტერატურულ პროცესებს.

"კი იძახიან, რომ მას შემდეგ, რაც დაიწერება, ლიტერატურა მსოფლიო მნიშვნელობის ხდება, მაგრამ იგი მანიც ლოკალური გარემოს მიხედვით იქმნება და იმ სამყაროს თვისებების მატარებელია.

განსაკუთრებით ყალბად ჩანდა ქართულ ლიტერატურაში შემოჭრილი სკაბრეზული გამოთქმების ნიაღვარი. რასაც ევროპელი თუ ამერიკელი მწერლები სათქმელის გამოსახატავად ბუნებრივად იყენებენ, ქართველ მწერლებთან ეს მხოლოდდამხოლოდ მკითხველის პროვოცირების მიზნით ხდებოდა, თანაც უგემოვნოდ და უნიჭოდ.

თუმცა, მიხარია, რომ საქართველოში პოეზია ცოცხლობს, უამრავი წიგნი გამოდის. ბესიკ ხარანაულმა გამაოცა, იმდენს წერს. აღფრთოვანებული ვარ იმ წიგნებით, რაც ვნახე, თუმცა კი აქვეა "თქვენი ქსელი ჯეოსელი" და მსგავს ეფექტებზე აგებული რაღაცეები. მთავარია, რომ პოეზიის მდინარე მიედინება და ძველი თაობის მწერლებიც აგრძელებენ წერას, მიუხედავად იმისა, რომ ამ საქმით თავს ვერავინ ირჩენს."

study
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
 
ომარ თურმანაული
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური (ნისლი მთათა ზედა) :: მთქმელი და გამგონებელი :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის-
Jump to: