არმური (ნისლი მთათა ზედა)
არმური
არმური (ნისლი მთათა ზედა)

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri (scotch mist over mountains) - literary Arena from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  CalendarCalendar  GalleryGallery  FAQFAQ  SearchSearch  MemberlistMemberlist  UsergroupsUsergroups  RegisterRegister  Log inLog in  
* თამარ გელოვანი"სიმღერიდან სიტყვამდე". * მიხო მოსულიშვილი„ჰელესა“ (კინორომანი). * თამარ ლომიძე"ზღვარი" (ლექსები).
* ანრი გიდელი"პიკასო" (ბიოგრაფიული რომანი) * გიგი სულაკაური"ხეტიალი" (ლექსები. რჩეული) * ბელა ჩეკურიშვილი"შეკითხვად სიზიფეს" (ლექსები)
* ლაშა ბუღაძე"ნავიგატორი" (პიესა). * ნინო ქაჯაია (მთარგმნელი)უილიმ გოლდინგი - "ბუზთა ბატონი" (რომანი) * ზაზა თვარაძე"სიტყვები" (რომანი).
* მიხეილ ანთაძე"საიდუმლოებით მოცული უ.შ", "სინქრონისტულობის პრინციპი". *
* რადიარდ კიპლინგი - "აი ასეთი ამბები" (თორმეტი და კიდევ ერთი ზღაპარი), მთარგმნელი ანი მოსულიშვილი * ვახტანგ ჯავახაძე"ვახტანგური" (ლექსები. რჩეული)
* მიხო მოსულიშვილი"დიდი ძუ დათვი" (რომანი). * ნინო ნადირაძე"VIA SOLIS" (ლექსები). * მარიამ ხუცურაული"სანათა" (ლექსები და ჩანაწერები).
* Zurab Karumidze"Dagny or a Love Feast" (English brushed up and fine-tuned by Amy Spurling). * გივი ალხაზიშვილი"ეპისტოლეთა წიგნი" (ლექსები).
* ბესიკ ხარანაული"მთავარი გამთამაშებელი". * მიხო მოსულიშვილი"სულის მდინარე" (თორმეტი ნოველა). * ნინო სადღობელაშვილი"ფრთები და ხელები" (ლექსები).
* მამუკა ხერხეულიძე„ომში, როგორც ომში“ (მოთხრობები). * ნატა ვარადა – „დედის კერძი“ (მოთხრობები). * ზაალ სამადაშვილი – „ავტოპორტრეტი წიგნების ფონზე“ (მოთხრობები). * ვაჟა ხორნაული – „როგორც ბაღიდან...“ (ლექსები). * ირაკლი ლომოური – „ავტონეკროლოგი“ (მოთხრობები).
* მანანა ანთაძე (მთარგმნელი)ტენესი უილიამსი - Camino Real (პიესა). * თამარ ბართაია, დავით გაბუნია, ნინო მირზიაშვილი, მიხო მოსულიშვილი, ნანუკა სეფაშვილი, ირაკლი ცხადაია„ქართული პიესა 2012“ (ექვსი პიესა).
* ნატა ვარადა – "დედის კერძი" (მოთხრობები). * თამრი ფხაკაძე – "ბოსტანი კონფლიქტის ზონაში" (მოთხრობა). * რიუნოსკე აკუტაგავა – "დიალოგი წყვდიადში" (მოთხრობები).
* გიორგი კაკაბაძე"ნიკო ფიროსმანი" (ბიოგრაფიული რომანი). * მიხო მოსულიშვილი – "ვაჟა-ფშაველა" (ბიოგრაფიული რომანი).

Share | 
 

 რეზო ჭეიშვილი

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3867
Registration date : 09.11.08

PostSubject: რეზო ჭეიშვილი   Mon Mar 15, 2010 4:28 pm



რეზო ჭეიშვილი

შეშის მოედანი

ეს ადგილი ჩემთვის შეშის მოედანია. სხვისთვის-სხვაა. დაანგრიეს ვინმე გამრეკლიძის აშენებული სახლი-საავადმყოფო, ააშენეს ახალი, რასაკვირველია, უფრო უშნო და მოუხერხებელი და გადააჯირგალეს ეგზოტიკური პატარა ბაღი, საიდანაც ალიხანოვს ბომბი ესროლეს. გაჩნდა მოედანი. აქაურები ჯერ კიდევ ვერ შეეგუენ ამ გრანდიოზულ რეკონსტრუქციას, მოედანიც ვერ გაითავისეს. შეშის მოედანი. არაო, კაცო, რის შეშა, რა შეშა! რის ფლავი, რის ბოზბაში.

დაარქვეს წითელი ჯვრის მოედანი, რკინიგზელთა საავადმყოფოს ხათრით. წითელი ჯვრის მოედანი, მოფიქრება არ გინდა. მე რად არ გამინათდა ეს გონება, რა შეშაო, მეგობარო, რა უნდა ქალაქში შეშას, მითუმეტეს ურემს, ჩვენი სათბობ-ენერგეტიკული კრიზისი არ გვყოფნიდა თითქოს. დაინახეს წითელი ჯვარი საავადმყოფოს აბრაზე და გაჩნდა წითელას ასოციაცია, წითლის ნოსტალგია ამოყვავილდა.

ამ ქალაქში ყველა ბრძენია, ჩემი არ იყოს. ყოფილიყო ეს "წითელი ჯვარი", რას გამოვიდევი მეც თავი!

მერე რა, რომ ადრე უკეთესი სახელები ედო ქუჩებს: გეგუთისა, მეს-ხეთისა, ორპირისა, გელათისა და სხვათა.

კომუნისტებს ტერორისტებზე ამოდიოდათ მზე და მთვარე. სახე-ლების ქუჩური უკვდავება მათი სისხლხორცეული და ცოტა გაუგებარი მოთხოვნილება იყო: ულიანოვი (ჩამოხრჩობილი ძმა ლენინისა), ხალტურინი, ზასულიჩი, კიბალჩიჩი, ვიღაც ჩიჩი, ათარბეგოვი, მოგილევსკი, ჯორ-ჯიაშვილი, ელბაქიძე (ბერბიჭაშვილი ვერ გაბედეს), ძერჟინსკი, ურიცკი თავისთავად და ბევრი სხვა.

ეროვნული ენერგიის აღზევებისას გადავყარეთ და გადავაყოლეთ გლახას კარგიც, მიუღებელს მიღებულიც. შემდეგ: კოღუაშვილის ქუჩა. პირი დააღეს ეტყობა ქუჩების გამომრქვევ-შემრქვევი კომისიის ბრძენკაცთა სხდომაზე. დახვრიტეს 24-ში კომუნისტებმა.

ნუ ლაპარაკობ!

გაიფიქრეს გუნებაში. ყველამ კი არ იცოდა ბანოჯელი კაცის ბიოგრაფია, ებრძოდაო კომუნისტებს. მერე, კომუნისტები არა ვართ ყველანი, აბა გუშინ ვინ ვიყავით! მერე რა, ვის არ ჰქონია შეცდომები. კომუნისტების მამაც ხომ შეცდომით ხვრეტდა ხალხს, ხალხებს. კოღუაშვილი ვინღაა?! მე ვიცი, ვინცაა: სხვაზე ღირსეულად, ვაჟკაცურად დადო თავი საქონდაქრე კუნძზე, მაგრამ იგი ტერორისტი იყო,-ტერორისტური ცენტრის ატამანი. საერთაშორისო კანონმდებლობით, დაწერილი და დაუწერელი კოდექსებით მეტერორის პროპაგანდა, უკვდავყოფაც პატიოსან მოქალაქეთა ხარჯზე აკრძალულია.

-მაინც არ შეიძლებოდა ხომ, მამაო?

-მკვლელი არა, არ იქნება, ღმერთო, შენ გვიშველე!

-მეტერორე, მამაო ლავროსი?

-მითუმეტეს... მე მგონი, კანონითაც...

-უნდა ჩაიხედოს კაცმა კანონში...

-თქვენც ხომ წვავდით ცოცხლად ადამიანებს კოცონზე...

-მე?!

-თქვენზე არაა ლაპარაკი, შუასაუკუნეები გავიხსენოთ...

"საქმე არაფერი აქვს, ამ შობელძაღლს!"

-ქალაქ სანკტ-პეტერბურგში სულ ძველი სახელები დაუბრუნეს ქუჩებს... იქ კი, აქ არა.

მოედანიც კვამლისფერია, სადგურიცა. ანტენები და წყლის ავზები დევს სახურავებზე, მატარებლები არ იძვრიან... დალიანდაგებული სადგური კრთის კიდევ სიბრტყეში.

გიორგობის ნაღვლიანო თვეო!

ახლოა ზამთარი.

ქრისტეშობისაც გათენდება ხვალ!

@
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3867
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: რეზო ჭეიშვილი   Mon Mar 15, 2010 4:30 pm

"ურიცკი"

ვცხოვრობდი ურიცკის ქუჩაზე, ახლა ქუჩას სოლომონ I სახელი ჰქვია, ადრე თბილისისა ყოფილა. იმ ორ შუა ჩაწვა ურიცკი, რომელმაც რამდენიმე ათეული წელი იმისა მართა.

დავიბადე აქ, ქუთაისში, შიგ შუაგულში, სამშობიარო სახლში 24 აპრილს; 1 მაისს, "მშრომელთა სოლიდარობის დღეს", გაუწერიათ სამშობიაროდან დედა, ცხადია,-მეც; მივუყვანივართ საფიჩხიის სასაფლაოსთან მოგილევსკის (ურიცკს მივუბრუნდები) ქუჩაზე, სადაც იდგნენ ჩემი მშობლები. იქაც იბადებოდნენ, უფრო მეტნი, სავსებით ბუნებრივია, იმარხებოდნენ. გასვენებამდე და გასვენების შემდეგ, სასაფლაოში შესვლამდე და გამოსვლისას, მამაჩემი, ზოგჯერ ერთად მივყვებოდით სამგლოვიარო პროცესიას, დამანახვებდა იმ სახლს, სადაც არ დავბადებულვარ, თუმც თავისუფლად შეიძლებოდა დავბადებულიყავ.

-სადაა?

-სახლი? აი, ეს... აქ დაიბადე.

სახლი იყო დაბალი, ღობეც დაბალი, ეზო მწვანე, ქვის მაგიდა.

-მე აქ დავიბადე?

-სამშობიაროში... მერე აქ მოგიყვანეთ სულერთი არაა!

სულაც არ უნდა ყოფილიყო სულერთი, მაგრამ რაღაი აქ მომიყვანეს და არა სხვაგან, სხვისგან არაფრით გამორჩეულ სახლს მოგილევსკზე სხვა ელფერი ედებოდა, თუმცაღა იგი არაფერს მახსენებდა, არანაირ წარმოდგენებს არ მიცხოველებდა, -ქვის მაგიდით უნდა დაიმახსოვრო, თვარა ერთი სახლი მეორეში აგერევა... აივანი ქე მოუშლიათ, შუშაბანდი მაშინ არ იყო... ფეხი ამიდგამს სხვა ეზოში, არც მაიცდამაინც შორს მოგილევსკის ქუჩიდან,-ურიცკზე. ახლაც აქ ვარ. ვწერ:

ვინ იყო ეს ურიცკი? უკვე ვიცი, მაშინ არ ვიცოდი.

ურიცკი მოისეი სოლომონის ძე, მენშევიკი 1917 წლისათვის გაბოლშევიკებული, სანკტპეტერბურგის გფკ-ს (პატარა თანამდებობა არ გეგონოთ) თავმჯდომარე. მოკლეს ესერებმა 1918 წელს 45 წლისა და დასაბამი მიეცა "წითელ ტერორს".

დაგვიბარა ურიცკიმ,

არ გექნებათ პურიც კი...

მიხეილ (მიშა, მიხო) ქვლივიძემ ისროლა კალამბურად 1993-94 წელს. პურიც გაწყდა მაშინ ერთხანს და უპურობის შიში გამეფდა. ახლა პური არი შავთეთრი, თეთრიც არი და შავიც. ურიცკი აღარა გვყავს მხოლოდ ლექსი კი კორექტივს საჭიროებს:

დაგვიბარა ურიცკიმ

არ გექნებათ ფულიც კი...

ეს უკვე ნაღდია, ჩვენზე, პირადად ჩემზე, ზედგამოჭრილი, მაგრამ ჭეშმარიტებისათვის რითმის დაკნინება არ ღირს.

დაგვიბარა ურიცკიმ,

არ გექნებათ პურიც კი...

მოვა ეგ დროც, მტერ და ავ!

ქუჩა ურიცკი, იწყებოდა კიროვის ქუჩიდან. პირველივე შესახვევი კიროვიდან,- იყო ძერჟინსკი. სულ ახლო-კალინინის ქუჩა, რომელმაც ეჟოკი შეცვალა. შემდეგ ცხაკაია და ასე შემდეგ. ესე იგი: კიროვი, ძერჟინსკი, ურიცკი, ეჟოვ კალინინი, ცხაკაია. ერთი ლამაზი ქუჩაცაა. ადრე, მეცხრამეტე საუკუნის ბოლომდე ეწოდებოდა ანგლიისკაია, ქართულად-ინგლისისა.

ჩემი სახლიდან იცოდე ნაბიჯში დგას ძველი და გრძელი, ერთსართულიანი იმ საუკუნეში აგებული, თუთუნისფერი ქვის სახლი, რომელშიც ჩემს ბავშვობაშივე ღრმად მოხუცებული, ცნობილი ოფთოლმოლოგი ქონრქაშვილი ცხოვრობდა. ავად ვიყავი, აკაკი იხსენებს და ორი კვირა ექიმ ქორქაშვილს ბინაში ვიწექიო ლადო ასათიანი ურიცკის ქუჩაზე. ხარაზოვის ბაღის ქვემოთ ცხოვრობდა სტუდენტობისას, 1938 წელს გადავიდა ძერჟინსკის ქუჩაზე (ხუთი წლის გახლდათ) იქედან თბილისს გადასახლდა, ბინა (ოთახი) მისცეს ძერჟინსკის ქუჩაზე, სადაც გარდაიცვალა 26 წლისა ლერმონტოვის ხნის. კიროვის ქუჩაზე ურიცკის დასაწყისში ანა კალანდაძის სახლია, იყო... ცხაკაიაზე დაიბადა პავლე (პაულო) იაშვილი, პარალელური ქუჩის ბოლოში კლდიაშვილები (დავითი, სერგო) ბალახვანში ტიციანი და ვალერიან გაფრინდაშვილი ცხოვრობდნენ, თუმცა ეს უკანასკნელნი (კლდიაშვილები, ტიციანი, ვალერიანი) ჩემი მინიქალაქის ფარგლებს გარეთ რჩებიან. ქორქაშვილის სახლი ავიღე ცენტრად, ძალიან მცირე, დაახლოებით 150 მეტრი რადიუსით, ქუჩა ანგლისკაიას ღერძის სიგრძით შემოვფარგლე და ჩავდგი (წარმოსახვით), როგორც ზემოთ ავღნიშნე, ჩემი მინიქალაქი. რა მოუვა ამ წრეში:

რკინიგზის სადგური, მართლმსაჯულების სახლი, რკინიგზის საავადმყოფო, სადგურისწინა მოედანი ასსაფეხურიანი კიბეემდე, ბერიას ბეტონის მონუმენტითურთ. შემდეგ (უკან ვბრუნდებით) ყოფილი რეალური სასწავლებელი, ამჟამად უნივერსიტეტი, ფოსტა-ტელეგრაფი, გუბერნატორის დაღმართი და გუბერნატორის სასახლე, ამჟამად ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტი. ყაზარმა რუსული, თავლა, პლატი და მანეჟი. ქუჩა ინგლისზე პრინც ოლდენბურგის, შემდგომში გუბერნატორის სასახლე და სუკი, ამჟამად სახელმწიფო უშიშროება;

შემდეგ: ცენტრალური და იმ დროს ერთადერთი სტადიონი; მის წინ არმიის შტაბი გუბერნატორის კანცელარია, ჩემი სკოლა და სხვა. ურიცკიდან ურიცკები (შესახვევები), გზები ამაღლების ეკლესიისაკენ, სასაფლაოსაკენ, გელათ-მოწამეთისაკენ, წყალწითელასა და თბილისისაკენ...

ეს უბანი, რომელიც საფიჩხიასა და ბალახვანს შუა ძევს, მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს, გუბერნატორის, პრინც ოლდენბურგის სასახლეების, რეალური სასწავლებლის აგების შემდეგ და აგების დროს დასახლებულა თბილისის ქუჩის, შემდგომში საქართველოს სამხედრო გზისა და სადგურის მიდამოების ირგვლივ და არდიგარდმო.

მახსოვრობიდან:

სადგური, მატარებლები. ფრონტზე მიმავალი ეშელონები, კავკასიონისაკენ გაბაწრული ჯარი მძიმე აღალით, ცხენები, ყაზარმა. თავლა I, თავლა II, პლაცი, საავადმყოფო. დაჭრილები, მოკლულები, დახვრეტილები, სასაფლაოსაკენ აძრული მისტერიული პროცესები შავად დარახტული მერნებით ქვემეხის ლაფეტებით, დროშის, სასულე ორკესტრით ეტლები სადგურწინ. პოეზიის საღამოები უნივერსიტეტში, სკოლის აივნიდან დანახული სუკი, სუკის ეზო ფარშევანგებით, სტადიონი. სტადიონში:

გივი კილაძე, ოთარ ქორქია, ბორის პაიჭაძე, ანანო, კარლო ხურციძე, მოსკოვის ცნობილი გუნდების ყველა იმდროინდელი ფეხბურთელი; ისინი წყალტუბოში ასვენებდნენ 1944 წელს, ამხანაგურ თამაშებს ატარებდნენ ჩემს სტადიონზე და საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის გახსნისათვის ამზადებდნენ. თბილისის "დინამო" ქუთაისის "დინამო". პაიჭაძემ მოიგო ორით ნოლი (2:0); ერთი ბურთი პირველ ტაიმში გაიტანა, ერთი ბურთი მეორე ტაიმში, ერთიდაიგივე (?) კარში, ერთი ("დაბალ") კუთხეში. მართალი ბრძანდებით. ვიხსენებდი და მეც მიკვირდა, როგორ გაიტანა ერთ კარში და სხვადასხვა ტაიმში თითო ბურთი. ალბათ და მგონი ეგრეა, თამაშის პირველ ნახევარში საკუთარ გუნდში ითამაშა მეორეს ნახევარში ქუთაისის "დინამოში" გადავიდა, მაყურებელსა და ქალაქს სცა პატივი.

1943 წლის შემოდგომაზე იმავ სტადიონზე, ცის ქვეშ (რატომ წერენ ღია ქვეშ, არ მესმის) ქუთაისელმა კალათბურთელემა მოუგეს ცისფერ-მწვანე ფორმიან ესტონეთის მრისხანე ნაკრებს. ოთარ ქორქია და ჩემი ფისკულტურის მასწავლებელი, რომელიც მოედანზე ყველას ტაქტიანად ჭკუას ასწავლიდა ჩოგოვაძე (ბეკა ეძახდნენ) დამამახსოვრდა. კონკრეტულად ბეკა ზოგადად და საერთოდ ბევრი--რომ და ვინმე წარმომიდგება თვალწინ ხოლმე.

ქუჩას კი, რომელსაც ექიმ ქორქაშვილის სახლთან თავდებოდა თუ იწყებოდა, XIX საუკუნეში 1869 წლიდან, როგორც ზემოთ მოგახსენეთ, ინგლისისას ერქვა.

შემდეგ:-პრინც ოლდენბურგისა, სოციალ-დემოკრატებმა რესპუბლიკის სახელი დაარქვეს, ბოლშევიკებმა, რესპუბლიკის ხსენებაზე გული რომ ერეოდათ, ჯერ რუსთაველი შემდეგ (გალაკტიონ) ტაბიძის ქუჩა უწოდეს, გ. ტაბიძეც "დააწინაურეს"(?) და დაარქვეს ქუჩა პეტრიწისა (?!) ეს ეროვნული ენერგიის ამოფრქვევის დროს მოხდა. იყო პეტრიწი და ფიქრობდა კაგებე-ვინ ოხერია ეს პეტრიწი და შერჩათ ტაბიძე, ამჯერად ტიტე (ტიციანი), რომელიც დახვრიტეს. "პეტრიწის" ფილოსოფიურ შეუსაბამობაზე თუ არაფერს ვიტყვით, ყველა სახელი უპრამი იყო, ყოველი მათგანი შესაბამ-მიესადაგებოდა იმ ლამაზ ქუჩას და სასაყვედურო არაფერი გვექნებოდა, ყველა უბანში ამ დონეზე რომ მდგარიყო ქუჩების გაპერსონიფიცირების ამბავი.

იყო:

ძერჟინსკი, ურიცკი, კიროვი, კალინინი, ეჟოვი, შაუმიანი, სპანდარიანი, კამო სხეები...

იყვნენ და აღარ არიან.

გადაბრუნდა ისევ დრო. ჩვეითაო და არა თქვენითაო, უთხრეს თავიანთ აშვებულ მეამბოხეთ და თავადვე დასხდნენ; გადაყარეს კომუნისტური ტყავები, მოიხურეს ნაბდები, ეროვნული ყაბალახებით აიხვიეს თავყბა და ქუჩებიც ახალ ყაიდაზე გადასხვაფერდნენ. კარგია უკთესი იქნებოდა ისიც რომ ცოდნოდათ, ვის რა ეკუთვნის, რას რა ესადაგება, ვინ ვინ არი, ვინ ვინ იყო...

ქუჩები ცხოვრობენ. იბადებიან. ინათლებიან. მძლავრობენ. ბერდებიან. კვდებიან კიდეც ურიცკი მოკვდა. გადასახლდა და გაიყო ორად,-სოლომონ პირველად, სოლომონ მეორედ. მე პირველში ვარ. ამიტომ არც პირველს უწერია დიდი დღე. მარადიულია მხოლოდ დრო, რომელიც მიდის და რჩება.

ალიხანოვ-ავარსკიმ დაარბია გურია, დაავიწროვა ქუთაისი. სოციალ-დემოკრატებმა გამოუტანეს სასიკვდილო განაჩენი (მარტო ილია ჭავჭავძესა და ერთმანეთს კი არ ხოცავდნენ) და აღასრულეს. ქუთაისელმა ტერორისტებმა შიგ საკუთარ ბუნაგში ალექსანდრეპოლში (ლენინაკანში) მიაკითხეს, შეუგდეს ბომბი ფაეტონში, მოკლეს, მიაყოლეს ცხენები, მეეტლე, მოახლე, ბავშვები (ქალ-ვაჟი) გადარჩნენ ღვთის მადლით. ალიხანოვ ჯალათის მარჯვენა ხელი პოლკოვნიკი კრაეჩენკო არმავირში გაასაღეს ქართველების დახმარებით. ურიცკი რაღა შუაშია? პრინციპში არავითარში. და მაინც ალიხანოვს ქუთაისშივე დაუპირეს ლიკვიდაცია. ცნობილი ქუთაისელის სერგია ერისთავის მეშვეობით (უკვე საინტერესოა) დაადგინეს, რომ ობიექტი ტოვებდა ქუთაისს და მატარებელში შედიოდა არა სადგურიდან, არამედ ჩვენგან, დღევანდელი ურიცკის ქუჩიდან,-უკანა კარით. გაუგეს და ჩაუსაფრდნენ არა იქ, სადაც ელოდა, არამედ აქ ნემსაძის ბაღში. ორჯერ ესროლეს და ვერ მოკლეს.

ნემსაძის ადგილში ვწერ ამ ისტორიას. ეზო, სადაც ჩვენი სახლი აშენდა, ნემსაძისაგან შეუძენია ბენედიქტეს-მამა ჩემსას...
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
 
რეზო ჭეიშვილი
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური (ნისლი მთათა ზედა) :: მთქმელი და გამგონებელი :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის-
Jump to: