არმური (ნისლი მთათა ზედა)
არმური
არმური (ნისლი მთათა ზედა)

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri (scotch mist over mountains) - literary Arena from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  CalendarCalendar  GalleryGallery  FAQFAQ  SearchSearch  MemberlistMemberlist  UsergroupsUsergroups  RegisterRegister  Log inLog in  
* თამარ გელოვანი"სიმღერიდან სიტყვამდე". * მიხო მოსულიშვილი„ჰელესა“ (კინორომანი). * თამარ ლომიძე"ზღვარი" (ლექსები).
* ანრი გიდელი"პიკასო" (ბიოგრაფიული რომანი) * გიგი სულაკაური"ხეტიალი" (ლექსები. რჩეული) * ბელა ჩეკურიშვილი"შეკითხვად სიზიფეს" (ლექსები)
* ლაშა ბუღაძე"ნავიგატორი" (პიესა). * ნინო ქაჯაია (მთარგმნელი)უილიმ გოლდინგი - "ბუზთა ბატონი" (რომანი) * ზაზა თვარაძე"სიტყვები" (რომანი).
* მიხეილ ანთაძე"საიდუმლოებით მოცული უ.შ", "სინქრონისტულობის პრინციპი". *
* რადიარდ კიპლინგი - "აი ასეთი ამბები" (თორმეტი და კიდევ ერთი ზღაპარი), მთარგმნელი ანი მოსულიშვილი * ვახტანგ ჯავახაძე"ვახტანგური" (ლექსები. რჩეული)
* მიხო მოსულიშვილი"დიდი ძუ დათვი" (რომანი). * ნინო ნადირაძე"VIA SOLIS" (ლექსები). * მარიამ ხუცურაული"სანათა" (ლექსები და ჩანაწერები).
* Zurab Karumidze"Dagny or a Love Feast" (English brushed up and fine-tuned by Amy Spurling). * გივი ალხაზიშვილი"ეპისტოლეთა წიგნი" (ლექსები).
* ბესიკ ხარანაული"მთავარი გამთამაშებელი". * მიხო მოსულიშვილი"სულის მდინარე" (თორმეტი ნოველა). * ნინო სადღობელაშვილი"ფრთები და ხელები" (ლექსები).
* მამუკა ხერხეულიძე„ომში, როგორც ომში“ (მოთხრობები). * ნატა ვარადა – „დედის კერძი“ (მოთხრობები). * ზაალ სამადაშვილი – „ავტოპორტრეტი წიგნების ფონზე“ (მოთხრობები). * ვაჟა ხორნაული – „როგორც ბაღიდან...“ (ლექსები). * ირაკლი ლომოური – „ავტონეკროლოგი“ (მოთხრობები).
* მანანა ანთაძე (მთარგმნელი)ტენესი უილიამსი - Camino Real (პიესა). * თამარ ბართაია, დავით გაბუნია, ნინო მირზიაშვილი, მიხო მოსულიშვილი, ნანუკა სეფაშვილი, ირაკლი ცხადაია„ქართული პიესა 2012“ (ექვსი პიესა).
* ნატა ვარადა – "დედის კერძი" (მოთხრობები). * თამრი ფხაკაძე – "ბოსტანი კონფლიქტის ზონაში" (მოთხრობა). * რიუნოსკე აკუტაგავა – "დიალოგი წყვდიადში" (მოთხრობები).
* გიორგი კაკაბაძე"ნიკო ფიროსმანი" (ბიოგრაფიული რომანი). * მიხო მოსულიშვილი – "ვაჟა-ფშაველა" (ბიოგრაფიული რომანი).

Share | 
 

 ნინო დარბაისელი

View previous topic View next topic Go down 
Go to page : 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7  Next
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3867
Registration date : 09.11.08

PostSubject: ნინო დარბაისელი   Tue Nov 25, 2008 7:34 pm



ნინო დარბაისელი (1961 წლის 8 მარტი)
ცხოვრებისეული კრედო: "მე არ შემიძლია შევცვალო სამყარო უკეთესობისაკენ, სამაგიეროდ, რაღაც უნდა შევუმსუბუქო და გავათბო ჩემს გვერდით მყოფი ადამიანები "კაცად მაშინ ხარ საქები, თუ ეს წესი წესად დარგე, ყოველ დღესა შენს თავს ჰკითხო, აბა დღეს მე ვის რა ვარგე?" (ილია ჭავჭავაძე). კარგი იქნებოდა ამის მეტი ენერგია რომ მქონდეს"

მშობლები - დედა - ნათელა მღებრიშვილი, მამა - გივი დარბაისელი, დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1984 წ., მეუღლე ალან რიჩარდ მიკანი, ჰყავს შვილ(ებ)ი თეონა ჭინჭარაული - დაბ. 1981 წ., ფილოლოგი, 1984-1989წწ. მუშაობდა მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეში ქართული ენის პედაგოგად, მეთოდისტად, 1989 - 1995წწ. გამომცემლობა "მეცნიერება"-ში უმცროს კორექტორად, კორექტორად, რედაქტორად და მთავარ რედაქტორად, 1993-1997წწ. საქართველოს კულტურულ ცენტრ "კავკასიური სახლი" დირექტორის მოდგილედ. პარალელურად და დღემდე შ.რუსთაველის სახ. ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომლად, ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი 1992 წ., სადისერტაციო თემაა "ვერლიბრი ქართულ პოეზიაში", არის შემდეგი ორგანიზაციის წევრი: პუშკინის საერთაშორისო საზოგადოება, ვეფხისტყაოსნის საზოგადოება, ცხოველთა დაცვის საზოგადოება, მწერალთა გაერთიანება "არილი", უყვარს ნაციონალური სამზარეულოები, ძველი ნივთების გაახლება, ჭადრაკი.

Arrow

ჭია

ირაკლი ფარჯიანს

მითხარი,ჭიავ,
აქ რამ მომიყვანა,
რატომ ვზივარ მარტო
საფლავის გალავანზე
და გიყურებ,
როგორ ზანტად ეზიდები
გამაძღარ ტანს
გრილი მიწიდან!

ჩემი შეყვარებული აქ მარხია.
ჩემი შეყვარებული სიკვდილმა წაიყვანა.
ხომ მუდამ ვიღაცას მიჰყავდა ჩემგან,
მუდამ სხვა იყო
მისი ჭირის და ლხინისუფალი.

მოკვდა და ყველას ჩვენ-ჩვენი გვერგუნა:
ერთს სარჩო,
ერთსაც - ქვრივის სახელი,
ერთს -დავიწყება,
ერთსაც კიდევ - არდავიწყება.

ჩემმა შეყვარებულმა
მიატოვა საკუთარი გასვენება
და შორს წავიდა
და დამიტოვა კონტურები,
ხან რომ მუქდება
და ხანდახან ისე მკრთალდება,
რომ ვერ ვიხსენებ,
მაინც როგორ იცინოდა,
ან მხრებს იჩეჩდა,
ანდა შუბლიდან
თავის გაქნევით
შავ თმებს
როგორ გადაიყრიდა.

რაღაცას ვეძებ ამ კონტურებში,
რაღაცას ვეძებ,
როგორც დაკარგულ ბეჭედს ვეძებდი,
ათას მეერთედ ვუბრუნდები ადგილებს,
სადაც მეგულებოდა,
და ვიმეორებ,
ვიმეორებ:
''აქაც არ არის,
აქაც ვნახე,
არც აქ არ არის!''

მითხარი,ჭიავ,
რა საერთო აქვთ მკვდრებთან საფლავებს,
განა ისეთი რა აბარიათ,
ვის უნახავენ?
მითხარი,ვიდრე ერთადა ვართ,
ვიდრე ჩემი შეყვარებული შემოგელევა
და მიაშურებ ახალ საფლავებს!

1992


Last edited by Admin on Tue Apr 14, 2015 4:12 pm; edited 3 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Mon Dec 29, 2008 1:46 am

პოეტი და მისი ბიოგრაფია

/ მცირე ეტიუდი/



ამ ბოლო დროს რაღაცნაირად ამეკვიატა ფიქრი ვ.ხოდასევიჩის წიგნზე ''ნეკროპოლისი''.
ამ მემუარულ წიგნში რუს სიმბოლისტთა შესახებ მას ნათქვამი აქვს:''ზოგმა მათგანმა ირჩია სიმბოლისტი ყოფილიყო პოეზიაში,ზოგმა პირიქით,გადაწყვიტა,ეცხოვრა სიმბოლისტად და საბოლოოდ თითოეულ მათგანს სწორედ იმ გზაზე მოუხდა დამარცხება ბედისწერასთან,რომელსაც თავად დაადგა.''
ნაღვლიანი სიტყვებია!
მე კი ფიქრს განვაგრძობ:რა დამოკიდებულება შეიძლება არსებობდეს პოეტის-ავტორის ბიოგრაფიასა და მის შემოქმედებას შორის?
თუ მაგალითად სიმბოლიზმის ისტორიას ავიღებთ,გამოჩნდება,რომ თითოეული პოეტის ბიოგრაფია აქ მართლაც განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს,ოღონდ ეს ბიოგრაფია სახე-სიმბოლოებად ტრანსფორმირებული,გარდაქმნილია ნაწარმოებში.
სიმბოლისტები საკუთარ ცხოვრებას შემოქმედების ნაწილად,მის სფეროდ მიიჩნევდნენ,''ამითებდნენ'' მას და ,ამ მხრივ, რომანტიკოსთა მემკვიდრეები იყვნენ.
ხომ დაუჯერებელია,მაგრამ ფაქტია,რომ გალაკტიონის სწავლის დროს თბილისის სასულიერო სემინარიაში ''მოდაში იყო'' თვითმკვლელობა საწამლავით,მაგალითად კარბოლიუმის მჟავით.ამ საბედისწერო მოდას გალაკტიონი სასწაულებრივად გადაურჩა,თუმცა სცადა,აი,მისი კერპი და მეგობარი, დემონი /ქუჩუ ქავთარაძე/ კი ამ შემთხვევიდან ხუთი თვის შემდეგ დაიღუპა,მისი გადარჩენა ვეღარ შესძლეს!
შეიძლება ითქვას,რომ მას შემდეგ გალაკტიონს უახლოესი სულიერი მეგობარი პოეტი აღარც ჰყოლია.
მინდოდა ცივი გონებით მემსჯელა პოეტის ბიოგრაფიისა და შემოქმედების ურთიერთმიმართებაზე და მაინც ვერ დავეხსენი ამ სევდიან მოსაგონარს!
ახლიდან ვცდი:
ავტორის ბიოგრაფია მის შემოქმედებასთან ძირითადად სამგვარ დამოკიდებულებას ამჟღავნებს:
1.ავტორი ახდენს საკუთარი ცხოვრებისეული გამოცდილების პოეტურ ტრანსფორმაციას,პოეტიზაციას,მის ''წაკითხვას'' სიტყვიერი ხელოვნების ენაზე.
/ამ მიმესისურ,ანუ მიბაძვით მიდგომაში ცხადია არ გამოირიცხება გამონაგონის როლიც/,
2.ავტორი ფანტაზიის წყალობით ქმნის ახალ მხატვრულ რეალობას,როგორც სინთეზს ,სადაც მონაწილეობს მისი ბიოგრაფიული რეალიებიც.თუმცა ამას წარმმართველი როლი არ ეკისრება,
3.ავტორი პრინციპულად გარიდებულია საკუთარი ბიოგრაფიის რაიმე ფორმით დაფიქსირების მცდელობას.''იუცხოებს'' პოეტურ გამონაგონს.თითქოს არც მონაწილეობს საკუთარ პოეტურ ტექსტში./ ეს ძალზე უახლოვდება იმას,რასაც ობიექტურ ლირიკას უწოდებენ,თუმცა არ ემთხვევა მას/
ერთი და იგივე ავტორი შესაძლოა სხვადასხვა ქმნილებაში სხვადასხვაგვარად ავლენდეს საკუთარი ბიოგრაფიისადმი დამოკიდებულებას.შესაძლოა სამივე გზას იყენებდეს,შესაძლოა,მხოლოდ ერთს - მუდმივად.
ჩვენს პოეზიაში ამ სამი სახესხვაობიდან დღეს ძირითადად პირველია აქტუალიზებული.განსაკუთრებით უახლეს ახალგაზრდულ პოეზიაში.
მეორე და მესამე შედარებით ძნელი მისაღწევია...თუმცა რამდენიმე კარგი მაგალითი მეგულება.
იმედია,ამ ეტიუდის წამკითხავებიც შემომაშველებენ იმ ავტორთა სახელებსა და ნაწარმოებებს,სადაც ბოლო ორი სახესხვაობის მაგალითებია.
რაკი დასაწყისი მინორული გამომივიდა,დასარულ შევეცდები,რამდენადმე მაჯორული ჟღერადობა შევურიო:
ბესიკ ხარანაული ერთ ლექსში მიმართავს დედას:
''ეს შენ დამბადე მე პოეტად
და რა ძნელია,
იმად იქცე,
რისთვისაც გაჩნდი,რისთვისაც ხარ ამ ქვეყანაზე''
და მართლაც,იმისათვის რომ იყო პოეტი,აუცილებელია,დაიბადო პოეტად,მაგრამ ეს არ კმარა,საჭიროა,გაიზარდო კიდეც პოეტად. ანუ იქცე იმად, რადაც დაიბადე.
მთავარი კი მაინც ის არის,რომ ბოლომდე გაძლო პოეტად!
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Thu Jan 08, 2009 6:43 pm

ეს ჩემი უძველესი ცდაა კანონიკური ჰაიკუს ადეკვატის /5-7-5/ შექმნისა ქართულ ენაზე, ცოტა ალიტერაცია წავაშველე კეთილხმოვანებისთვის.სხვებიც მქონდა,მაგრამ ახლა ვერ ვპოულობ:


დრო

გათხრილ სამარხში
ძველი ძვლებია,ძაღლო,
გეყოფა ყეფა!


ეს კი სახელდახელო, საშობაო ჰაიკუ, რომელიც ვუძღვენი ბაო - მარიამ წიკლაურს.
კანონიკური ჰაიკუს ფორმის ერთ-ერთი მთავარი კანონი აქაც დაცულია /5-7-5/.
ლექსის ჟღერადობა ,სათაურის ჩათვლით, ეყრდნობა სონორული თანხმოვნებისა და მრჩობლი ხმოვნების /ია,აი /კომბინაციას.
იდეა ამ ჟღერადობის გამოყენებისა დამებადა სახელში ''მარიამ '' სონორთა შორის იის ''აღმოჩენით''.

ეკლესიასთან

იანვარია.
ია-ვარდებით მაინც
სავსეა მრევლი.


Last edited by nino darbaiseli on Sat Jan 10, 2009 1:12 am; edited 2 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
bao
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 391
Age : 56
Registration date : 11.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Thu Jan 08, 2009 7:55 pm

Embarassed Rolling Eyes
cheers bounce
king
queen
Back to top Go down
View user profile
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Thu Jan 08, 2009 10:18 pm

ჩემი სავარჯიშოებიდან

გასული საუკუნის ოთხმოციან წლებში ჰოკუს/ჰაიკუს თხზვა თავისებურ პოეტურ მოდად იქცა. ამ მოდას არც მე ჩამოვრჩენილვარ. დღეს მინიმალისტურად წოდებულ ლექსებს ადრევე ვწერდი , მაგრამ ეს იაპონური ლექსი სხვაგვარად მიზიდავდა, მიზიდავდა შემოქმედებითი და ტექნიკური ამოცანები, რომელიც ავტორს უნდა გადაეჭრა მისი შექმნისას . ვუკვირდებოდი ქართული პოეზიის ნიმუშებს და ვეძებდი სახეებს , რომელთა ''გარდაქმნაც'' შესაძლებელი იყო ჰაიკუდ. ორიგინალური ბევრი არაფერი შემიქმნია, უფრო ჩემთვის ვვარჯიშობდი. მერე ნაწერები გამებნა და ორიოდე მათგანი დამახსომდა.

გაზაფხულის საღამოა მშვიდი,
ხიდან-ხეზე გადაფრინდა ჩიტი .


მეჩვენებოდა, რომ გრანელის ლექსის ეს ფრაგმენტი ემბრიონალურად ჰაიკუს შეიცავდა.
დავფიქრდი, როგორ შეიძლებოდა მისი გამოყენებით შემექმნა ჰაიკუ ისე, რომ შემენარჩუნებინა პირველწყარო, ავტორის მითითებით.
ერთი ვერსიის თანახმად, გრანელმა თავისი ფსევდონიმი აიღო ლათინური სიტყვიდან ''გრანულა'' -/მარცვლი/ .
სეზონი გაზაფხული ზამთრით შევცვალე, ხიდან ხეზე გადაფრენა გაზაფხულური მოძრაობა იყო, სამაგიეროდ , ზამთარში შეიძლება მიწაზე იყოს რაიმე საზრდო, მარცვალი...ამ კონკრეტული პლანის იქით შესაძლებელია განზოგადებაც...მოკლედ , ჰაიკუ ასეთი გამოვიდა.

ცივი გრანულა

დადგა ზამთარი.
მიწიდან ხეზე ჩიტი
ვეღარ ფრინდება.


ახლა ალბათ ასეთ ანჟამბამანურ ვერსიას ვარჩევდი:


გრანულა

დადგა ზამთარი.
მიწიდან ხეზე ვეღარ
ფრინდება ჩიტი.

მთლად ''მოქართულებული'',ორიგინალთან პირდაპირ დიალოგზე გასული ვერსია,რომელსაც აღარ დასჭირდება გრანელის სახელზე მინიშნება, ასეთი იქნება,მაგრამ ამ შემთხვევაში ტექსტს დაეკარგება მიღმიერი პლანები და განზოგადების საშუალება, ხოლო მკითხველს - მისი ინტერპრეტირების სიამოვნება:


გაზაფხულამდე

დადგა ზამთარი.
ტოტიდან ტოტზე ვეღარ
ფრინდება ჩიტი.

პ.ს. კანონიკური სქემა / 5-7-5 / ამ სამი ვერსიის განსხვავებული რიტმული ჟღერადობის მიუხედავად, სამივეგან დაცულია.
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
მინდია
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 172
Age : 31
Location : გადაღმა
Job/hobbies : მეზღაპრე
Humor : ჰორიზონტი სუფთაა
Registration date : 13.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Fri Jan 09, 2009 11:42 am

nino darbaiseli wrote:
ეს ჩემი უძველესი ცდაა კანონიკური ჰაიკუს ადეკვატის /5-7-5/ შექმნისა ქართულ ენაზე, ცოტა ალიტერაცია წავაშველე კეთილხმოვანებისთვის.სხვებიც მქონდა,მაგრამ ახლა ვერ ვპოულობ:


დრო

გათხრილ სამარხში
ძველი ძვლებია,ძაღლო,
გეყოფა ყეფა!


ეს ძალიან მომწონს cheers
Back to top Go down
View user profile http://www.xevsureti.ge
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Fri Jan 30, 2009 11:58 pm

მინიმალიზმის საზღვრები ლექსში

/ციკლიდან:,,როგორ ვიყავი პოეტი''/

ჩემი მკითხველები მეტისმეტი სერიოზულობით რომ არ დავღალო,აი,ჩემი ინტერმედია!
ადრე,ძალიან ადრე ბავშვობაში ვწერდი ლექსებს,ახლა მინიმალისტურ პოეზიას რომ უწოდებენ.
ეს მაშინდელია.გამოქვეყნებულიც იყო,მაგრამ სიზუსტეზე თავს ვერ დავდებ.


ჩაშლილი პაემანი

გულის დამასთან
ეჩქარებოდა
აგურის ვალეტს,
მაგრამ ექვსიანს
ზედ დაეცა
პიკის ...საათი.



ჩემი ბოლო,''სიტყვებიანი'' მინიმალისტური ლექსი კონცეპტუალურადაც მინიმალისტური იყო,გრაფიკულადაც. ეს იყო თავისებური პოეტური ''რედი მეიდიც'' .ოთხი უმოკლესი სიტყვისგან შედგებოდა და საიდანაც არ უნდა წაგეკითხათ,ერთი და იგივე გამოდიოდა.გინდა თავიდან,გინდა-ბოლოდან,გინდა შუიდან და დედაენიდან გაღწევის შეუძლებლობაზე ''მოთქვამდა''.ეს უკვე ნიშნავდა,რომ ჩიხს მივადექი:

ჩაკეტილი დედაწრე!

აი ია
ია აი


თუმცა წინ კიდევ ერთი მოკლე ნაბიჯი მელოდა.
ეს ჩემი უძველესი პოეტური ექსპერიმენტიც ,სათაურით ''ბოლო''ამასთან იყოს,იმის საილუსტრაციოდ,თუ რა უკიდურესობამდე მივიდა ჩემში კრიზისი ლექსში ''ზედმეტ '' სიტყვებთან ბრძოლისა.


ბოლო

-...!
-...?

...?!
...!



1982


ამას მოჰყვა რამდენიმეწლიანი სრული პაუზა, ვიდრე ახლიდან შევბედავდი სიტყვებით დანაღმულ პოეზიის ველში .
მადლობა სიტყვებს, რომ მიმიღეს და ჩემზე შური აღარ იძიეს!
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Tue Feb 10, 2009 2:08 am

ჩემი ვერსიფიკაციული სავარჯიშოებიდან

/poetur stilTa sinTezireba/

თემისათვის ,,ქართული ეროტიკული პოეზია,, მუხრან მაჭავარიანის ლექსების აკრეფისას გამახსენდა ჩემი სავარჯიშო რვეულიდან ერთი მიბაძვითი ლექსი,რომელშიც მუხრან მაჭავარიანისა და ოთარ ჭილაძის პოეტურ სტილთა სინთეზირება ვცადე:

ამთავითვე გარკვევით უნდა აღვნიშნო,რომ ეს კარგი ლექსი ნამდვილად არ არის.უფრო ზუსტად,ფორმით ლექსია,მაგრამ მასში არაა - პოეზია; სავარჯიშოა ,თავიდან ბოლომდე პრინციპული მიბაძვა და რითმებში ვარჯიში.
დავფიქრდი,რა განსხვავება და საერთო იყო მუხრანისა და ოთარ ჭილაძის პოეტურ სტილებს შორის და ასეთი აზრი შემექმნა:

საერთო:
1.ორივე ტრადიციას ეყრდნობა და ავითარებს.
2.ორივე ნიუანსებზე აგებს ლექსს.
3.ორივესათვის დამახასიათებელია სტილის მეტ-ნაკლები ლაპიდარულობა.
4.ორივესათვის მნიშვნელოვანია მელოდიკური მხარე ლექსისა.
5.ორივე ესწრაფვის ლექსში ორიგინალური და ეფექტური რითმების ზომიერ გამოყენებას, ძირითადად მკითხველისათვის უკვე ნაცნობი ,მეტიც, ე.წ. გაცვეთილი რითმების ფონზე.
6.არცერთი მათგანი თითქმის არ იყენებს ``ახალ`` კონვენციურ რიტმებს,როცა კონვენციურ ლექსს ქმნის და საზომი ამ დროს ორივესთან ძირითადად 5/5/ ან 5/4/5 -ია
7.მხატვრული ტროპის სახეებიდან ორივე მათგანი მეტონიმიას ანიჭებს უპირატესობას,მეტაფორასთან შედარებით.ორივე მათგანი უფრო ამსახველია, დესკრიპტორი,ვიდრე გარდა-მსახველი.
8.ორივეს იზიდავს ყოფითი სიტუაციების პოეტიზაცია და ძირითადად რომანტიზებული რეალიზმის საზღვრებში ატევს თავის პოეტურ სამყაროს.

განსხვავება:
1.მუხრანს იზიდავს ექსტრავერტული გამოხატვა.ოთარ ჭილაძე ინროვერტია.
2.მუხრანს ახასიათებს აღმავალი ინტონაციები,განსაკუთრებით ლექსის ფინალისაკენ,ჭილაძის ინტონაციები უფრო დაღმავალია, ფინალშიც კი.
3.მუხრანს იზიდავს აფირმაციული,ანუ მტკიცებულებითი გამოთქმები,ოთარ ჭილაძესთან ამ ტიპის გამოთქმები უიშვიათესია.მისთვის უფრო დამახასიათებელია ნახევარტონები.

მთავარი განსხვავება,რომელსაც საგანგებო საუბარი სჭირდება,თითოეული მათგანის,როგორც პოეტის ღირებულებითი სისტემაა,სადაც არის დამთხვევებიც,რაც სავსებით ლოგიკურია,მაგრამ განსხვავებათაგან ერთ- ერთ მთავარს ქმნის ის,რომ ო.ჭილაძეს იზიდავს ლირიკული პერსონაჟი -ინდივიდი, გარეგნულად თითქოს არავისგან გამორჩეული ადამიანი და მისი შინაგანი სამყაროს გახსნა და შესაბამისად, მუდამ ``მონოფონიურ`` ხმას გამოსცემს. მუხრანის ლირიკული პერსონაჟი კი ერთი სხვათაგანია,ოღონდ გამორჩეული ,მათზე აღმატებული ხმითა და სტატუსით - ის ,,ზე -მეში,, აქტუალიზებული ადამიანების გარკვეული კოლექტივის სახელით მეტყველებს,თვით ინტიმური სიტუაციის გამოსახვისაც კი და თითქმის მუდამ ღიად შემფასებლობითია.
ამის შესაბამისად,ო ჭილაძე თუ რეციპიენტად წერილობით ტექსტთან პირისპირ დარჩენილ მარტო-მკითხველ ინდივიდს გულისხმობს,მუხრანის რეციპიენტად უფრო მსმენელი აუდიტორია , ადამიანთა სოციო-კულტურული ერთობლიობა წარმოიდგინება .
აი,ძირითადად ამ საერთო და განსხვავებული ნიშნების სინთეზი და გადატანა ვცადე ჩემს სავარჯიშოში, რომელიც,კიდევ ერთხელ, დაბეჯითებით ვიმეორებ,არ წარმოადგენს თვითკმარ პოეტურ ნაწარმოებს, რადგანაც პრაქტიკულად შეუძლებელია ერთ პატარა, ექსპერიმენტულ ტექსტში ამდენი სხვადასხვა, მსგავსი თუ ურთიერთგამომრიცხავი წინაპირობების სრულყოფილად შეთავსება , რაც უნდა დიდი ოსტატი იყო. მიუხედავად ამისა,ამ ტიპის სავარჯიშოები თხზვის საწყის ეტაპზე მაინც,აუცილებლად მიმაჩნია.

დებიუტანტი

,,პოეზიის დღე ,, , მწერალთა სახლი,
ყველა - პოეტი,ამაყი ყველა.
და მოლოდინი რაღაცის,ახლის
გული ბუდიდან ამოიყელა.

ვიჯექი ჩემთვის,ასე უბრად,რომ
მომიახლოვდა ერთი ბიძია,
მითხრა მღიმარმა მართლაც უბადლომ:
-რა,ლაპარაკი არ შეგიძლია?

-იცით,ამ წიგნში ჩემი ლექსია!-
-ვთქვი და გავწითლდი,სახე მიხურდა.
-ო-ო,პოეტების ,ვიცი, ეგ სია.
ოქროს ვეძებდი,ვნახე მე ხურდა.

არ დაუჯერო ამათ ,არავის!
ღმერთს ნიჭი ვეღარ გაუმეტია!
კაცი პოეტი - კაცი არ არის.
ქალი პოეტი?! რა პოეტია!

მეუცნაურა პოეზიასთან
ეს სიახლოვე თუ სიუცხოვე
და ვერ გავიგე ,მაინც ვინ იყო,
ირონიულად ბასრი ბიძია
და ავტოგრაფის წაწერა ვთხოვე...
მაგრამ კალამი ვერ მოიძია.

- - - - - - - - - -
,, პოეზიის დღე,, - პოეზიის ყოველწლიური ანთოლოგია,გამოდიოდა გასული საუკუნის სამოცდაათიან-ოთხმოციან წლებში .

პ.ს.:ერთმა ახლობელმა,რომელიც ამ ტექსტს გაეცნო,გაკვირვებულმა მკითხა,ეს ლექსი რამ გამოგაქვეყნებინაო.როგორც ჩანს,ყურადღება მოუდუნდა ,ან ვერ მიხვდა,რომ არც არასოდეს გამოვაქვეყნებდი ,ავტორადაც არასოდეს დავეწერებოდი.ეს ხომ მხოლოდ სავარჯიშოა,რომლის მსგავსებითაც სავსე მაქვს უჯრები.
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Wed Feb 11, 2009 3:01 am

შეიძლება ლექსი დაძველდეს?


ამ ორიოდე დღის წინ ერთმა ახალგაზრდა პოეტმა მთხოვა,ინტერვიუსთვის მეპასუხა კითხვაზე:''შეიძლება ლექსი დაძველდეს? ან ლექსის ფორმა იყოს მოძველებული,ან მელოდია?''
ვფიქრობ და ჯერ ვერ მივაგენი გზას,როგორ ავხსნა ძალიან მოკლედ და გასაგებად,რომ ლექსი,ვიწრო გაგებით, პოეზიის - სიტყვიერი ხელოვნების ფორმობრივი მხარეა და არათუ მხოლოდ იგი,თვით პოეზიის მთელი ენაც განუწყვეტლივ ახლდება და ძველდება კიდეც.
ასე რომ არ იყოს, პირველპოეტთა შემდგომ ,ათასწლეულების მანძილზე ადამიანებს აღარ დასჭირდებოდათ რაიმე ახლის შექმნა ამ სფეროში.
იცვლება ეპოქები,ესთეტიკა,ადამიანური პრობლემატიკა და ყოველივე ეს ''აძველებს'' იმას,რაც უწინ სიახლის ჰაერით სუნთქავდა.უეჭველია, ეს ''დაძველება'' არაერთ რჩეულ ლექსს ისევე რგებს,როგორც რჩეულ ღვინოს. ჩვეულებრივ ეს ის ლექსებია,რომელიც მარადიულ თემებს,პრობლემებს ეძღვნება და მათი ავტორი მარადისობას თავისი ეპოქის სამზერიდან უსწორებს თვალს .
ახლა კონკრეტული მაგალითი ავიღოთ.ქართულ პოეზიაში რუსთველური შაირი სრულყოფილების ერთ-ერთი მწვერვალია.დღეს რომ ამ შაირით დაიწეროს ლექსი,უკეთეს შემთხვევაში პაროდია გამოვა.
გასული საუკუნის სამოც-სამოცდაათიან წლებში ,როცა გალაკტიონის პირველი სალექსო რეფორმა დიდი ხნის განხორციელებული იყო და მაშინდელი ქართული ლექსის რიტმსა და მელოდიკას მონოტონიის აშკარა ნიშნები დაეტყო, ინტონაციური პლანის გამომსახველობამ იწყო გაძლიერება -გამრავალფეროვნება/ამაზეც თავიდან გვიანდელმა გალაკტიონმა დაიწყო ზრუნვა და შემდგომ მიმდევრებმა განაგრძეს/.
ქართული ვერლიბრი,რომელსაც მანამდე უკვე დაახლოებით სამოცწლიანი ისტორია ჰქონდა,მაშინ დიდ ,მაგრამ მწვავე სიახლედ აღიქმებოდა.
დღეს ვერლიბრს უკვე საუკუნოვანი ტრადიცია აქვს,მაგრამ ფორმა,რომლითაც იმ დროს ,/სამოც-სამოცდაათიან წლებში /მკვიდრდებოდა იგი,გაცვდა,მხატვრულად ვეღარ მუშაობს,,იგრძნობა საჭიროება მისი ერთფეროვნების დაძლევისა,ახალგაზრდა პოეტთა ერთი ,გამორჩეული ნაწილის მზერა ერთი მხრით ხალხური პოეზიის შელოცვების, ,მაგიური ტექსტების, ნატირლების,ძველი ეპოსის და ა.შ რიტმებში ეძიებს გამოსავალს,მეორე მხრით ინტენსიურად ითვისებს უცხოურ გამოცდილებას.
არსებობს ასეთი მოვლენაც: რაღაც პერიოდის მანძილზე გაცვეთილი ფორმა კარგა ხნით '''ისვენებს'',თვალთახედვას მიეფარება, ამ დროს კი პოეტურ ენაში განვითარება თავისი გზით მიდის და აი,ერთ დღეს ეს ''ნასვენი'' ფორმა რომელიმე ნიჭიერი პოეტის ხელში მოდერნიზაციას განიცდის და ახალი ელვარებით წარმოგვიდგება.
მოკლე პასუხი მაინც არ გამომივიდა,მაგრამ რა გაეწყობა!
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
Admin
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 3867
Registration date : 09.11.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Wed Feb 11, 2009 9:10 am

ნინო, მოკლედ კი არა, ამაზე ვრცლად უნდა გველაპარაკო - მაგალითების დამოწმებით, რო აბა, ვინ არიან ის ახალგაზრდა პოეტები, ზოგი რო შელოცვებისკენ მიდის და ზოგი კიდევ უცხოურ გამოცდილებას ეყრდნობა.

მართლა საინტერესო იქნებოდა.
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Fri Feb 13, 2009 8:24 pm

თანამედროვე ქართულ ლექსში ყველაზე გავრცელებული რიტმების შესახებ

ამას წინათ მოვათავსე ერთი წერილი ,''ჩემი ვერსიფიკაციული სავარჯიშოებიებიდან'',რომელშიც ერთმანეთს შევუდარე მუხრან მაჭავარიანისა და ოთარ ჭილაძის პოეტური სტილები და ლექსის ერთ რიტმულ თავისებურებასაც შევეხე.მკითხველმა,სახელით ''ბარბარა'' ასეთი კითხვით მომმართა:

''საზომი ამ დროს ორივესთან ძირითადად 5/5/ ან 5/4/5 -ია''
ქალბატონო ნინო, თუ არ დამზარდებით, იქნებ ეს პუნქტი ახსნათ რას ნიშნავს?
თან ცოტა მარტივად, ანუ მაგალითებით''.


ბარბარა ძვირფასო!
მაპატიეთ,რომ პასუხი დაგიგვიანეთ.
მხოლოდ მარცვლოვნების მიხედვით ქართული ლექსის საზომი ვერ დახასიათდება,რადგან მეტრული მახვილების კონფიგურაცია სულ სხვადასხვა რიტმს ქმნის.
ეს ორივე საზომი ძალზე მოქნილია და ამის გამო მრავალ ვარიაციას გვაძლევს.შეიძლება ითქვას,რომ ორივე არის ყველაზე გავრცელებული რიტმული საზომები თანამედროვე ქართულ ლექსში.
ორივე საზომი შეიცავს ე.წ. ქორე-დაქტილურ ლოგაედებს, ამიტომაც უმჯობესია, სწორედ ლოგაედებით დავიწყოთ:

ეს ლოგაედები, რომელიც მე, მიღებული წესის თანახმად , ციფრულად 5 -ით გამოვსახე სიმარტივისთვის, სინამდვილეში
ორ ტერფს შეიცავს:
2/3 ან 3/2
ერთია ქორე , -ორმარცვლედი,თავში მახვილით,/მაგალითად სიტყვებში :მამა,დედა,შვილი,ბიძა და ა.შ და გრაფილულად გამოსახავენ ასე:
/_
აქ დახრილი ხაზი ნიშნავს მახვილიან მარცვალს,წრფე - უმახვილოს.

მეორეა - დაქტილი,ასევე თავმახვილიანი,მაგრამ სამმარცვლიანი ტერფი,რომელსაც გრაფიკულად გამოსახავენ ასე:
/ _ _
აქაც -დახრილი ხაზი მახვილიან მარცვალს ნიშნავს,წრფე -უმახვილოს.
მაგალითები: ბებია ,დეიდა ,მამიდა,ბიცოლა...

ვნახოთ ათმარცვლედი:5/5,რომლის ვარიაციებსაც ორივე პოეტი იყენებს:

ოთარ ჭილაძე

რკინის საწოლი

გალაკტიონ ტაბიძის ხსოვნას

1.
ლაპარაკობდნენ ხეები ძილშიც.
ტოტებში ქარი წიოდა მწარედ
და დაბერებულ კედლების ჩრდილში
კაცივით იდგა დაღლილი მთვარე.

ბნელში ბრწყინავდა ძველი ნათურა,
ვით უმნიშვნელო ნატეხი მთვარის
და უსასრულო ფიქრში გართული
ათასში ერთხელ ბრწყინავდა მტკვარიც.

ბრწყინავდა რკინაც,ცივი და ბასრი,
და კიდევ რაღაც ბრწყინავდა იქვე
და როგორც დენთით გატენილ კასრებს,
მოაგორებდნენ ჩრდილები ფიქრებს.

და საიდუმლო,როგორც სერობა,
ტრამვაის ხაზი წყდებოდა უცებ,
ხოლო საათი მძიმე შენობას
კოპივით ეჯდა გაცრეცილ შუბლზე.

/ეს რიტმი და მისი ვარიაციები ,ზერელე სტატისტიკით,ახასიათებს ოთარ ჭილაძის ლექსების 80 % -ს/.დარწმუნებული ვარ,ნებისმიერი მისი პოპულარული ლექსი,რომელიც მკითხველს გაახსენდება,სწორედ ამ რიტმის ფარგლებში ვარირებს/.

მუხრან მაჭავარიანი

ვინ?

''ვინცა იყოს უარესი,
თავშიშველი სამ დღეს ვლიდეს.''-შოთა



რა საჭიროა სიტყვის ბრახუნი,
ან ხოტბა-ქების გადამეტება?!
საჭიანუროდ შენი ჩანგური,
რა ვქნა,რატომღაც არ მემეტება!

პეპელას უნდა ნაზი შეხება!
ჭიუხის არწივს მთელი ძალ-ღონე!
თუმცა ეს სიტყვა შენ არ გეხება,
მაგრამ არ აწყენს ამის გამგონეს.

მე კი სულ სხვა რამ მინდოდა მეთქვა,
გამომივიდა იგავ-არაკი!
მაგრამ არ იცის თურმე ამ სეტყვამ,-
შერაგვული და შემოსარაგვი.

ახლა კი,რადგან შორს ვიხედები, -
ამიტომ ფიქრი მიწერტილდება:
ლექსის სიტყვები გახდნენ გედები
და იწრიტება შენი დიდებაც.

კაცი კი არა,მზე ხარ ნამდვილი!
ვის შეგადარო,რას შეგადარო!
ვინ? ვინ იქნება ის ავთანდილი, -
სამ დღეს უქუდოდ შენ რომ გატაროს?!

1947

მუხრან მაჭავარიანის პოეზია რიტმულ-ინტონაციურად გაცილებით მრავალფეროვანია.ჩვენთვის საინტერესო რიტმსა და მის პოლიმეტრულ ვარიაციებს, ასევე ზერელე სტატისტიკით,დაახლოებით 40% უჭირავს.


Last edited by nino darbaiseli on Fri Feb 13, 2009 8:30 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Fri Feb 13, 2009 8:27 pm

gagrZeleba
ახლა ,ვიდრე მეორე საზომის 5/4/5 მაგალითებზე გადავიდოდეთ,რადგან ლოგაედები უკვე გავიცანით , ჯერ კიდევ ერთი ტერფის შესახებ უნდა ვთქვა მოკლედ.
ეს არის ოთხმარცვლიანი ტერფი მეორე პეონი ,რომელსაც დანარჩენი ტერფებივით ანტიკური მეტრიკიდან გადმოყოლილი სახელით იხსენიებენ,მაგრამ აღარ გულისხმობს მარცვლის სიგრძე -სიმოკლეს,რაც ძველბერძნული ენისა და აქედან გამომდინარე, ლექსისთვის იყო დამახასიათებელი.

ეს ოთხმარცვლედი ,რომელსაც ციფრულად 4-ით გამოსახავენ,მეორე პეონად იმის გამო იწოდება,რომ მახვილი წინიდან მეორე მარცვალზე მოუდის.მისი სქემა ასეთი იქნება:
_ / _ _
ქართულ ლექსში თუ ამ ტერფის საზღვრებში მოექცა ორი ორმარცვლიანი სიტყვა,გამოვა ორი ქორე,/რომელზეც ზემოთ ვისაუბრეთ/,ამიტომ მას დიქორეს უწოდებენ.
ამ საზომის ვარიაციებით არის გამართული მაგალითად ვეფხისტყაოსნის მაღალი შაირი.
/მაპატიეთ,დროის დაზოგვის მიზნით,ციტირებას ვახდენ ზეპირად/:

მე რუსთველი ხელობითა ვიქმ საქმესა ამა დარი,
ვის მორჩილებს ჯარი სპათა,მისთვის ვხელობ მისთვის მკვდარი .

თვალსაჩინოებისთვის დავანაწევრებ ამ ორ სტრიქონს ტერფებად:

მე რუსთველი / ხელობითა // ვიქმ საქმესა / ამა დარი,
ვის მორჩილებს / ჯარი სპათა, // მისთვის ვხელობ / მისთვის მკვდარი .


ეს ოთხმარცვლედი თუ ორი ხუთმარცვლედის შუაში მოექცევა ასე:5/4/5, მიიღება საზომი,რომელიც მისი დამამკვიდრებლის ბესარიონ გაბაშვილის სახელის გამო,მცირებესიკურ საზომად იწოდება.
ალბათ დაგაინტერესებთ,რატომ არის აქ გამოყენებული სიტყვა მცირე.საქმე ის არის,რომ
თუ შუაშიაც ,ოთხმარცვლედის მაგიერ, ხუთმარცვლედი გვექნება, ანუ -5/5/5 მაშინ ე.წ.დიდბესიკური საზომი მიიღება.

ამ ორი საზომის კომბინაციებით :5/5/5 და 5/4/5 - არის გამართული რიტმი იმ ლექსებისის დიდი ნაწილისა, რომელიც ვერლიბრად მიიჩნეოდა, თავისუფალი გრაფიკის გამო,სინამდვილეში კი თავისუფალგრაფიკიან ვერბლანს /თეთრ ლექსს ანუ ურითმო ლექსს/ წარმოადგენდა.
ეს ინერცია დღემდე გრძელდება...
სიტყვაც გაგვიგრძელდა.ამიტომ ახლა მხოლოდ თითო მაგალითს დავდებ ორივე პოეტის ლექსებიდან :

ოთარ ჭილაძე

ბაგრატის ტაძრის ნანგრევები

სვეტის ფუძეზე ჩამომჯდარა ბაგრატის ლანდი,
უხმლოდ, უსკიპტროდ, უგვირგვინოდ დამჯდარა იგი,
უხმლოდ, უსკიპტროდ, უგვირგვინოდ ... ამ უძველესი
ტაძრის დარაჯი გეგონებათ ერთი შეხედვით.
უხმლოდ, უსკიპტროდ, უგვირგვინოდ დამჯდარა იგი...
მარტო ჯდომაზე თუ შეატყობს მეფობას კაცი,
მარტო ჯდომაზე თუ შეატყობთ,რომ სიამოვნებს
მის სანახავად ამოსული ამდენი ხალხი.
უხმლოდ, უსკიპტროდ, უგვირგვინოდ დამჯდარა იგი.
მუხლზე ჩუქურთმის პაწაწინა უდევს ნამტვრევი,
როგორც ფასკუნჯის მკვდარი ბარტყი, იმდენად მკვდარი,
რომ აღარც ფერი შერჩენია, აღარც ნაკვთები.
უხმლოდ, უსკიპტროდ, უგვირგვინოდ დამჯდარა იგი
და ბროწეულის ზანტი ტოტი, ვით სისხლის შხეფი,
იელვებს ხოლმე... და ცოცხლდება ირგვლივ ყოველი:
ჩამოქცეული სვეტიც, თაღიც, კედელიც, კარიც -
ისევ იბრუნებს პირველყოფილ სახეს თავისით,
როგორც სიზმარში...ან დღევანდელ ქართველის გულში.

1974


მუხრან მაჭავარიანი

როდემდე?!

როდემდე უნდა დავიბანო პირი ყოველდღე?!
ყოველ საღამოს დავწვე ხოლმე უნდა როდემდე?!
მეჭიროს უნდა ყველაფერზე როდემდე თვალი?!
ანდა როდემდე უნდა მქონდეს იმედი - ხვალის?!
როდემდე?!

1960

პატარა თვალსაჩინოებაც და,ამით დავამთავროთ.
აქ ტერფების ასეთი განლაგება ქმნის რიტმს:

როდემდე უნდა / დავიბანო / პირი ყოველდღე?!
ყოველ საღამოს /დავწვე ხოლმე /უნდა როდემდე?!
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Tue Mar 10, 2009 9:00 pm

/mixo Zvirfaso! iqneb es qarTulad gadmomitargmno/

Idea

ისევ პოეტური შთაგონების, შემოქმედებითი პროცესისა და ლექსის გამოქვეყნების შესახებ
/მცირე ეტიუდი-დიალოგი/

ეს ტექსტი პორტალიდან '''ლიტერატურა გე'' გადმომაქვს , მცირეოდენი შემოკლებით.
ჩავთვალე,რომ მიზანშეწონილი იყო აქ მოთავსება,რადგან გარდა კერძო გამოხმაურებისა,იმგვარ საკითხებზე მოკლე მსჯელობასაც შეიცავს,რაც პრობლემურია თანამედროვე ახალგაზრდა ავტორებისათვის.ოდესმე ალბათ გადავამუშავებ და განვავრცობ კიდეც ბეჭდური სახის მისაცემად.მანამდე კი ინტერესით დაველოდები საიტის მკითხველთა გამოხმაურებებს,რაც დამეხმარება სწორი სტრატეგიის არჩევაში.

ადამ კადმონი:
-ქალბატონო ნინო!
...მე მჯერა რომ არსებობს შთაგონება,რომელიც არის შემოქმედებითი წვის განმაპირობებელი და ხელოვნებაც სწორედ ამ გზით ი ბ ა დ ე ბ ა-თქვენ ერთგან თავად გაქვთ აღნიშნული,მომიტევეთ,ზუსტად არ მახსოვს თუ სად,რომ ”შთაგონებით არასოდეს ყოფილხართ განებივრებული” (მგონი,ზუსტად ამ სიტყვებით წერდით),ამიტომაც ლოგიკურია თქვენი პოზიციაც!თავისთავად თუნდაც ”ექსპლიკაცია” რაიმე იდეისა შეიძლება გახდეს სტიმულატორი შემოქმედებითი პროცესის,მაგარამ თუკი-არა და დარჩა ამ პროცესის სიმულირებად,როგორი პროფესიონალიც არ უნდა იყოთ თქვენ ან ვინმე სხვა,ხელოვნურობის მომენტი ლექსს ყოველთვის ეტყობა-შეიძლება ეს ხარვეზი შეამცირო,მაგრამ ვერასოდეს გააქრობ ბოლომდე;თამამი ნათქვამია,მაგრამ ამაში დარწმუნებული ვარ...

ნინო დარბაისელი:
- მე არასოდეს მითქვამს ან დამიწერია,რომ შემოქმედებითი პროცესისათვის საჭირო არ არის შთაგონება, /ინსპირაცია/ ან საგანგებო განწყობა/ინტენცია/.
არც ის მითქვამს,რომ თავად მხოლოდ აზროვნებაზე დაყრდნობით ვქმნი/ვქმნიდი საკუთარ ლექსებს. / სხვადასხვაგვარი თხზვის ტექნიკის დასაუფლებელ ვერსიფიკაციულ სავარჯიშოებსაც კი ვერ გავართმევდი თავს მათ გარეშე/.
ამ მნიშვნელოვანი საფუძვლების გარდა ,კიდევ უამრავი სხვა რამ მონაწილეობს ლექსის შექმნისას.
არიან ადამიანები,რომელთაც ხშირად ექმნებათ ლექსის წერის განწყობა,არიან ისეთნიც, იშვიათად რომ ''ეწვევათ'' მუზა - მეც ამ ტიპს მივეკუთვნები,ეს მაქვს აღნიშნული ვგონებ,ოცი წლის წინ გამოქვეყნებულ ესსეში ''ჩემი სიყვარულის პწკარედი'',შემდგომაც არასოდეს დამიმალავს მკითხველისათვის /ამიტომ მაქვს დაწერილი და გამოქვეყნებული მთელი ცხოვრების მანძილზე სულ 72 ლექსი/.
ეს - ჩემი ''მოკრძალებული'' თვითპიარი.
ახლა - საქმეზე!
პოეტურ შთაგონებასა და განწყობას/ანუ ინსპირაციასა და ინტენციას/ ,ჩვეულებრივ,შედეგად მოაქვს პირველადი პროდუქტი, წერილობითად /ფურცელზე ან კომპ.-ში/ დაფიქსირებული ''პრე პოემი'',რომელიც პოეზიის,სიტყვიერი ხელოვნების ნიმუშად რომ იქცეს, ექსპლიცირებას საჭიროებს.
ექსპლიცირების პროცესი,მისთვის მზადებაც კი არ არის სავსებით ცნობიერი .მასში ქვეცნობიერ-ცნობიერ დინებათა მთელი კომპლექსია ჩართული და აქ ავტორს უხდება არაერთი არჩევანის გაკეთება ,სიტყვათა კოლექსია ანუ თავმოყრა,სელექსია,ანუ შერჩევა, უარის თქმა თავისთავად ღირებულ არაერთ მომენტზე,რომელიც ლექსს,როგორც ორგანულ მთლიანობას საბოლოოდ ხელს შეუშლის . და ა.შ.,მაგრამ ბოლოს დგება სავსებით ცნობიერი მომენტი:თავისუფალი, მაგრამ ამავე დროს ,პასუხსაგები გადაწყვეტილება ავტორისა, მიიჩნიოს თუ არა საკუთარი ტექსტი მზად იმისათვის,რომ ამ ტექსტმა შემქმნელისაგან დამოუკიდებელი არსებობა შეძლოს.
დადებითი გადაწყვეტილების შემთხვევაში ავტორი ახდენს ტექსტის ლეგიტიმაციას.
მცირე ანუ ვიწრო ლეგიტიმაციაა ლექსის გაცნობა ერთი ან ორიოდე ახლობელი ადამიანისათვის.
დიდი ანუ ფართო ლეგიტიმაციაა ზეპირად,მეტ-ნაკლებად ფართო აუდიტორიის წინაშე წარდგენა,ხოლო ლიტერატურული ლეგიტიმაციაა ტექსტზე საკუთარი სახელის/ ფსევდონიმის დაფიქსირება და გავრცელება/გამოქვეყნება - უწინ ხელნაწერის სახით,შემდგომ ბეჭდურად,ახლა ინტერნეტის მეშვეობით.
პოეზიის ისტორიაში ცნობილია ფაქტები,როდესაც ვიწრო ლეგიტიმაციაგავლილი ლექსი შექმნიდან ათწლეულების ,ან ავტორის გარდაცვალების შემდეგ,საუკუნის გასვლისას გამხდარა ფართოდ ლეგიტიმური ,სხვა აღმომჩენების წყალობით.
/ქართული სინამდვილიდან გავიხსენოთ :ნიკოლოზ ბარათაშვილის ფართო ლეგიტიმაცია მოხდა მას შემდეგ,როდესაც ეკატერინე დადიანისგან ილია ჭავჭავაძემ მიიღო ტატოს ლექსები,ჩამოიტანა საქართველოში და ბეჭდურად გამოაქვეყნა,შექმნიდან დაახლოებით ორმოცი წლის შემდეგ/.
როდესაც ვხედავ,რომ პორტალზე მოთავსებული ტექსტი არ არის მოწესრიგებული თუნდაც გარეგნულ დონეზე,როგორც არაერთგზის აღმინიშნავს,მექმნება შთაბეჭდილება,რომ ანონიმი ავტორი ან უმწეო აღმოჩნდა,მისთვის მოევლო , ან ,უბრალოდ,დაუდევარი და უზრუნველად მოიშორა ლექსი ,პირდაუბანელი , ხელისკვრით შემოაგდო პორტალზე.
''ხელოვნურობის მომენტი ყოველთვის ემჩნევა ლექსს''- ბრძანებთ თქვენ.მე კი ვფიქრობ,რომ ხელოსნურობის,თეთრი ბლანდები შეიძლება დაემჩნეს ლექსს,მაგრამ პოეტური ხელოვნება სწორედ ისაა,როცა ლექსს აღარც ცარცის, აღარც ბლანდის კვალი აღარ ემჩნევა.

sunny
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
სოსო მეშველიანი
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 100
Age : 41
Location : ესპანეთი
Registration date : 05.03.09

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Wed Mar 11, 2009 5:13 pm

chemi usayvarlesi qalbatonttagani Wink
Back to top Go down
View user profile http://www.litelit.ge/author_info.php?id_users=220
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Wed Mar 11, 2009 7:59 pm

ეს შინაურული - ''საალბომო'' ლექსი, რომელიც შარშანწინ პოეტ ჯარჯი ფხოველის მეუღლის,მანანას გარდაცვალების გამო დაიწერა,თავიდან მურმან ლებანიძის სტილის კოპირებით შეიქმნა.
ვინც ამ პოეტის შემოქმედებას იცნობს,უმალ შეიგრძნობს მისი სამგლოვიარო ლექსების ერთი ნაწილისათვის დამახასიათებელ ძირითად ნიშნებს :კონკრეტული, ცხოვრებისეული შემთხვევის - ვინმეს გარდაცვალების შემდგომ ლირიკული სუბიექტის მიერ წარსულის ყოფითი ,მანამდე თითქოს უმნიშვნელო რეალიების გახსენება და მათი ახალი მნიშვნელობით დატვირთვა ან სახეობრივი აქცენტირება მხატვრული აწმყოს ერთ ან ორიოდე ყოფით, ''არაპოეტურ '' დეტალზე /მაგ.:'''ტალახში აზელილი უძველესი კრამიტი'' ,'' უხნესი დიაცი ფლოსტების ფლატუნით მოჰყვა'' და ა.შ. / ; ზეპირმეტყველებითი ინტონაციები , გამრავალფეროვნებული სხვათა ნათქვამის,სხვათა ხმების შემოტანით ; სადა ლექსიკა, ოთხმარცვლიანი სიტყვების სიჭარბე,შესაბამისად ოთხმარცვლიანი,მეორეპეონური ტერფის {- i - -} ''შეჭრა '' მწყობრ რიტმულ საზომში და ამის შედეგად მიღებული რიტმული ''ამოვარდნები'', ხელოვნური მოუწესრიგებლობანი, - პოლიმეტრია, რომელსაც მონოტონური ინერციიდან გამოჰყავს ძირითადი საზომით მოსალოდნელი რიტმი.
როდესაც კოპირება დავასრულე,გადავწყვიტე ,რაღაც ინდივიდუალურიც შემეტანა ტექსტში,ეს ხევსურული და კახური დიალექტების ნაზავია,გამოყენებული პერსონაჟთა მეტყველებაში.თავად ლექსი ძირითადად სალიტერატურო ქართულის ხაზს მიჰყვება.
თუ დაუკვირდებით,შენიშნავთ,რომ საკუთარი სახელი ''მანანა'' წოდებით ბრუნვაში დასმისას ორგვარად არის წარმოდგენილი,სალიტერატური ქართულისა და დიალექტების შესაბამისად., ეს დიალექტური ფორმები ინტიმური პლანის გამოკვეთას ემსახურება.
მკითხველი,რომელმაც არ დაიზარა ლექსისთვის დართული ამ ვრცელი განმარტების წაკითხვა,ბუნებრივად იკითხავს,რატომ გამოვიყენე მაინცა და მაინც კახური და ხევსურული დიალექტები პერსონაჟთა მეტყველებისთვის.
პასუხი ასეთია:
- არა მხოლოდ იმიტომ,რომ თავად გენეტიკურად კახელი ვარ, მანანა კი ხევსური,შატილიონი ჭინჭარაულთ ქალი იყო,არამედ ერთი გარემოების გამოც.
გასული საუკუნის მეორე ნახევარში მთავრობის გადაწყვეტილებით ხევსურეთიდან აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში ჩამოასახლეს მოსახლეობა , ნაწილი - შატილიონი ჭინჭარაულები,გოგოჭურები , არაბულები და სხვები თელავის რაიონის თეთრწყლებსა და მის მიმდებარე სოფლებში დამკვიდა.მანანას ოჯახიც მათ შორის იყო.
მოსახლეობასთან ასიმილაციის შედეგად კახურ დიალექტში ჩამოყალიბდა ახალი კახურ-ხევსურული კილო.
სწორედ ეს კილო გამოვიყენე.
ტექსტში ორიოდე დეტალია,რომელსაც მოძველებული ესთეტიკისთვის დამახასიათებელი პოეტური კლიშეს იერი აქვს.მათი შეცვლა უკეთესი ვარიანტით ძალზე მარტივია და ბეჭდურად გამოქვეყნებას რომ ვუპირებდე,არავითარ შემთხვევაში არ დავტოვებდი,საალბომო ლექსების ტრადიციას კი ზედმიწევნით ეხმიანება.


მანანა

მარტყოფის მონასტერში მანანა აღესრულა
და დებს დაუკრძალავთ ახალი მონაზონი.
საფლავზე ამოსულა ერთი ფურისულა
და ამ ფურისულამ ხანი მომაგონა,
როცა ერთ კუთხეში მყუდროდ მივსხდებოდით,
ამბებს მოვყვებოდით მთისას და ბარისას,
არაყ-''საქუჩებელს'' ჩუმად დავიდგამდით,,
ვიტყოდით:''ეს ერთი - წესია, მკვდარის ას!'',
მერე ცოცხლებისას შევსვამდით ხმაურით,
ვიდრე დაგვაცლიდნენ ჩვენივე ''ბღარები'',
შუაზე გავიყოფდით ერთ ლუკმა კეცეულს
მანან, მარგალიტი იყავი , ღარიბი.
სიკვდილმა რამდენი რამე დამანანა,
ცრემლით დამინამა ღაწვები და გული.
ცხოვრება, მანანო,''რა მარხე ყოფილა'',
რა მალე ხუნდება მზით მოფარდაგული!
მანანა, ზეცაში შენთვის ადვილია,
აქ ?! - ისევ ძნელია ცოცხლებში გაძლება,
რაღაცას მოველი,რაღაცას მოველი ,
და ვიცი ,ამ ლოდინით სული რომ გამძვრება.
ცოცხლისთვის ჩამომესწრო - მეტყოდი ძველებურად:
''ნუ იცი მოგონება ტყუილი დარდისა,
მაშ მე რა ვიღონო, მაინც რო არ ვუტყდები,
გამჩენ ხო გვიფარავს,ღვთის მადლი დაგვდისა!''
წავალ ,გზას გავყვები,უკვე გვიანია,
ოდესმე ამოვალ,უფალი თუ ისურვებს.
ღამეულ სიზმარში ქარი შეატოკებს
საფლავის გულისპირზე ამოსულ ფურისულებს.


Last edited by nino darbaiseli on Thu Mar 12, 2009 4:08 pm; edited 7 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Wed Mar 11, 2009 8:30 pm

სოსო მეშველიანი wrote:
chemi usayvarlesi qalbatonttagani Wink

sunny

Very Happy

flower
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Sat Mar 14, 2009 12:54 pm

--------------------------------------------------------------------------------

თამაშგარე

სიბრაზისაგან თვალის ფერი არ ემჩნეოდა.
ის თამაშიდან გამოაგდეს უხეშობისთვის.
დაჯდა მარტოკა,
მოედნისკენ ზურგმიქცეული.

მე - შევცქეროდი,
იმზურგსუკან
როგორ დარბოდნენ ,
როგორ დაობდნენ
უნაპერწკლოდ
დარჩენილები.
უსტვენდა მსაჯი
მოხალისე კალათბურთელებს.
დიდი,
მხტუნავი ფორთოხალი
მზეში ბრუნავდა.
მზეში ბრუნავდა ფორთოხალი
ფარსაცდენილი,
მოედანგარეთ
გორდებოდა ახალმწვანეში,
ზოგჯერ კალათშიც ვარდებოდა...
და არ ხდებოდა საბოლოოდ აღარაფერი.

დაუცხრა მზერა ალესილი,
კისრის ძარღვები დაბერილი
ნელა ჩაუდგა
და
ცხელი ქშენაც მიუწყნარდა
ნესტოებიდან
და აღარც ლურჯი მაისური უტოკავდა
ოფლიან მკერდზე,
მაგრამ
უეცრად,
სულისაბერვით
აიყარა შუბლიდან თმები ,
როდესაც
გოგომ
კაფანდარამ ,
მკერდმოკოკრილმა,
მოუხედავად ჩამოუარა
და სიშორიდან
ერთმანეთი იგრძნეს ტანებმა.

ბიჭმა ენაზე დაისველა მომლაშო ცერი
და გადაყვლეფილ მუხლისთავზე
ბეჭდად დაისვა,
მერე ნებივრად გაიზმორა
და ერთიანად ჩასუნთქული მთელი სამყარო
ამოამთქნარა უდარდელად .

წამოუბერა .

მე ავიტატე შვილიშვილი
შინ გავეშურე ,
იქ კი ,
ზურგსუკან
გრძელდებოდა ისევ თამაში.

მზეში ბრუნავდა
ფორთოხალი.
ბრუნავდა მზეში .
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Tue Mar 17, 2009 12:14 am

ნინო დარბაისელი

მე და ხე

დღეს ანეგდოტებს ძირითადად სვანებზე ყვებიან,ჩემს ადრეულ,ადრეულ ახალგაზრდობაში კი უამრავი ანეგდოტი იყო გავრცელებული კახელებზე.მათი ერთი ნაწილი ,შესაძლოა ფონეტიკური მსგავსების გამო:კახელი,კახეთი ხის ციკლს უკავშირდებოდა და ძირითადი კომიკური აქცენტი კახელების მოუფიქრებლობაზე, მათ გაუთლელობაზე,მოკლედ ''ხე-ობაზე'' ურტყამდა.
გენეტიკურად კახელს ეს ამბავი რაღაცნაირად სულ გულს მტკენდა....ჰოდა, ერთხელ გადავწყვიტე,სწორედ ისეთი ლექსი დამეწერა,სადაც ყველას ჯინაზე გამოვაცხადებდი,რომ ხედ ყოფნა მინდოდა. დავიწყე ფიქრი ხეზე და აღმოვაჩინე,რომ ფესვები მიწაში კი აქვს ,მაგრამ მისი ტოტებიც ფესვებია,ოღონდ ცაში გადგმული,ესე იგი, ხე არის შუამავალი,მაკავშირებელი სააქაო-საიქიოსი.
მაშინ კომპოზიციის კანონების შესახებ ბევრი არაფერი მსმენოდა და მარტივი წესით ვუდგებოდი ლექსის აგებას :ვიღებდი მხატვრულ-ლოგიკურ ღერძს და ძირითად ,ყველაზე მნიშვნელოვან სათქმელს ფინალში მივუჩენდი ხოლმე ადგილს.ასეც მოვიქეცი და გამომივიდა.
წარმოიდგინეთ ჩემი ამბიციის ტრიუმფი!
მოკლედ ,ამ ლექსს ამაყად,გამოთქმით ვკითხულობდი მცირე თუ დიდი აუდიტორიის წინაშე:


X X X


მინდა ხე ვიყო,
მინდა ვიყო მშვიდი და მყარი,
ჩემს დანახვაზე გზას იგნებდნენ შენი თვალები.

აბა, შეხედე,
როგორი ვარ,
ან როგორ ვდგავარ!

ტოტები - ჩიტებს,
ფესვები კი ჭიებისაა.

ჩემში ზავდება ცა და მიწა,
მე ვარ ბოგირი
მიცვალებულთა გვამებიდან მათ სულებამდე.

და ვიდრე ვდგავარ,
რასაც ვწვდები,
ვებღაუჭები.

და ჩემი ტოტი,
განა ისიც ფესვი არ არის?

ფესვი არ არის,
ფესვი - ზეცას ჩაჭიდებული?


გავიდა წლები და ჩემი პირველი კრებულის გამოცემის დრომაც მოაწია.
/მაშინ ასეთი ადვილი არ იყო, ყოველ შემთხვევაში,ჩემთვის .დაახლოებით სამი წელი მაინც უნდა ყოფილიყო დედანი ჯერ პერსპექტიულ გეგმაში,მერე საგამომცემლო გეგმაში,ამასობაში ხან დაიკარგებოდა,ხან რიგიდან უკან გადასწევდნენ,ხანაც ამოაგდებდნენ/.
ბევრი არ მიფიქრია.პირველსავე გვერდზე სწორედ ამ ლექსის მოთავსება ვთხოვე რედაქტორს.
კიდევ გავიდა წლები...ვკითხულობ ერთხელ ჩემთვის თაგორის წიგნს და რას ვხედავ!
გეგონება სწორედ ჩემი ლექსის ფინალის ციტირებას ახდენს.
რა იციან ამ კლასიკოსებმა! წინასწარ ,შენს დაბადებამდე საუკუნით,საუკუნეებით ადრე აგართმევენ სათქმელს!
მოკლედ ,მწარე , მაგრამ სასარგებლო გაკვეთილი მივიღე. მას მერე ლექსებში რემინისცენციების, ალუზიებისთვის და ა.შ. არაერთხელ მიმიმართვს, მაგრამ ყოველთვის ვცდილობ, მახსოვდეს, რომ როგორც ავტორი , პასუხისმგებელი ვარ ყველაფერზე, რაც ჩემს ლექსში წერია.
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Tue Mar 17, 2009 2:15 pm

ფეხმძიმე გრაცია



ჭორფლიან სახეზე - ღიმილი,
ნაბიჯი - ბაჯბაჯა, ნელი,
წინ - გამოზნექილი მუცელი,
უკან - შეზნექილი წელი.

სადღაა გრაცია! უბრალოდ აცვია,
რაღა მოიხდინოს, აბა,
რომ აღარ ეტევა აღარც ფეხსაცმელი,
არც გამოყვანილი კაბა?

ო,ეს ვიტრინები როგორ აუვსიათ!
სავსეა თაროც და დახლიც.
თვალით ჭამს ნუგბარებს და თუ შეასწარი,
შეკრთება,თავს მორცხვად დახრის.

თავადაც არ იცის,ზოგჯერ რა აცინებს
ან რაზე უტირის გული.
ხან უცბად ღელდება,ხან უცხოდ ნაზია,
ვით ლეღვი,ედემში რგული.

და მკერდქვეშ უტოკავს მწიფე საიდუმლო
და მკერდისთავები ეწვის.
უკან მოიტოვა პირველი ეჭვები,
წინ კი - წინ ხიდია ბეწვის.

ყელი აქვს შიშველი და ყელზე - გიშერი.
ავთვალო,ავსულო,ნუ მიეკარები!
ღმერთო.შენ უშველე!
ღმერთო,შენ უშველე!
ღმერთო,
დაიფარე ფეხმძიმე ქალები!

1998
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
bao
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 391
Age : 56
Registration date : 11.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Tue Mar 17, 2009 2:26 pm

flower
Back to top Go down
View user profile
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Thu Mar 26, 2009 4:55 pm

სადამდე შეიძლება მივიდეს ორიგინალური რითმებით მეტისმეტი გატაცება

როდესაც კონვენციურ ლექსს ვკითხულობთ, ჩვეულებრივ,ვუკვირდებით რითმასაც.ვარკვევთ,რამდენად ახალია,როგორ ერგება ლექსს,როგორც ორგანულ მთლიანობას. არის უამრავი კარგი ლექსი,რომელის სულაც არ გამოირჩევა ორიგინალური რითმებით,არის ლექსებიც,სადაც ორიგინალური რითმების სიჭარბე ვერაფერს შველის.
ზომიერება და კომპოზიციის გრძნობა ასეთ შემთხვევაში ყველაზე სანდო მოკავშირეა.
ორიგინალური რითმებით მეტისმეტი გატაცება საბოლოოდ ირონიულ-პაროდიულ ლექსამდე მიდის და ამის გამოცდილება უკვე არსებობს ქართულ პოეზიაში.
რა იწვევს კომიკურ ეფექტს ასეთ შემთხვევებში? ამ კითხვაზე ,ჩემი ფიქრით,პასუხი ასეთია.
ლექსის ტექსტის ''შესავსებად'' ორიგინალური რითმის მოძიების შემდეგ ავტორს უხდება მუშაობა იმაზე,რომ შინაარსი მოარგოს მას.ეს მოურგებლობა,საგანთა მოვლენათა ,სიტუაციათა შორის,რასაც ფროიდი ანეგდოტის სპეციფიკაზე მსჯელობისას კომიზმის საფუძვლად მიიჩნევს,ქმნის სწორედ კომიკურ ეფექტს ლექსში,რადგან ,ამასთანავე , ბადებს მოულოდნელობის ,უჩვეულობის განცდას მკითხველში ტრადიციული თემებისა და გამოსახვის საშუალებათა ერთფეროვნების ფონზე ახალ თემასთან ან ახალ , წინასწარგამოუცნობ შინაარსთან ,სიტუაციასთან შეხვედრის გამო, მაგრამ უნდა განვასხვავოთ ერთმანეთისგან ლექსში შექმნილი მხატვრული კომიკური ეფექტი და კომიზმი,რომელიც წარმოიშობა წარუმატებელი ლექსის შემთხვევაში და მიემართება ავტორის შემოქმედებით უმწეობას,მარცხს.ამაზე ოდესმე ცალკე ვისაუბრებთ,ან უმჯობესია,თავად მოიძიოთ დეიმურაზ დოიაშვილის არც თუ დიდი ხნის წინ გამოცემული წიგნი ''ჭანტუროლოგიური შტუდიები''/,თბილისი,2008/ ახლა კი...

ამას წინათ ერთ საიტზე ასეთი ლექსი დაიდო:


X X X


ხელები მძიმე, როგორც ტორები,
ალბათ შეჩვეულ ტკივილს ვტოვებდი,
მაქვს სიმსუბუქე მონაპოვები.

ახლა ბევრი ვარ, ალბათ შენ მეტი.
ცა - დედამიწის ლურჯი ბერეტი,
სხეული როგორც რაღაც ზედმეტი...


ამ ლექსმა ვერსიფიკაციული თამაშის ხასიათზე დამაყენა.
გამომივიდა მონორითმული,/ჩვიდმეტერთეულიანი/ ლექსი.
ეს თავისებური რეკორდია, მაგრამ რად გინდა!
ასე ხომ დაუსრულებლად შეიძლება თამაში,თუკი არ დაიზარებ.
საქმე - სათქმელის ქონაა!

მილიტარული სალაღობო რატის და რიტას

თავზე - ბერეტი,ხელში -' 'ბერეტა''.
ტიპი რაღაცამ გააბოროტა...
ამ სანახავმა განაბა როტა,
როგორ აუღონ მას აბაროტი!
მოდი და გული გაუთბე,რიტა,
თორემ მის ტვინში ჩქარდება რეტი,
მიუხმატკბილე:-''ჩიო სტაბოი,რატი?'
თამამად უთხარ ,''და უბირი, ტი!''
ან შეაშინე, ''ნაშიხ ბირუტო''!
შენ ხომ რუსი ხარ,ან ბურიატი,
მაგრამ საბარე ,საკაბარეტე,
ხარ მექსიკური, სავსე ბურიტო,
რადგან გიხდება ეგ გაბარიტი.
შემოგხვევია ეგ კაბა,რიტა...
/ნეტა ამდენი ვილაყბე რატო?/

გაკვირვებული ამბობს ბორატი:
- ეს თუ ლექსია, მართლა ,ბარო,ტო!

- - - - -- - - - - - -
ბორატი - გახმაურებული ფრივოლური დოკუმენტურ-კომედიური კინოსერიალის მთავარი პერსონაჟი.
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Wed Apr 01, 2009 11:28 am

ირმა მებურიშვილი,თამაზ ბაძაღუა და ...სალიერი


ბავშვობის მეგობრები...
ისინი შეიძლება დაშორდნენ რაღაც გაუგებრობის გამო,ან იმის გამო,რომ დიდობაში შესულები იგრძნობენ ან აღმოაჩენენ,რომ საერთო დიდი არაფერი ჰქონიათ.
შეიძლება არც არასოდეს შეწყვიტონ ურთიერთობა ან ყოფით -რიტუალურ დონეზე მაინც შეინარჩუნონ, ულოცონ ერთმანეთს დაბადების დღეები,შობა-ახალი წელი - ტელეფონით ან პირადად, ერთად იარონ,შეხვდნენ საერთო ნაცნობ-ახლობლების დღეობებსა და პანაშვიდებზე.
შეიძლება ჩანათელმირონდნენ...
ბევრი რამ შეიძლება , სიკვდილი - არა!
...მაგრამ სიკვდილს ეს არ სჯერა.

ირმა მებურიშვილი და თამაზ ბაძაღუა ერთმანეთს მე გავაცანი.ერთი ჩემი ბავშვობის მეგობარი იყო,მეორე - თითქმის ბავშვობისა.უჩემოდაც ისე დაახლოვდნენ,ცოტა არ იყოს,ვეჭვიანობდი და კიდევაც ვუბრაზდებოდი,როცა გამომტოვებდნენ რაიმე ''კაი ამბიდან''.
მთავარ უბედურებად მაინც ის მექცა,რომ ირმა,რომელიც აღმოსავლეთმცოდნეობაზე სწავლობდა და, ჩემგან განსხვავებით, ნებისმიერ დასავლურ თუ აღმოსავლურ უცხო ენას ღრუბელივით ისრუტავდა,თამაზს გადაეკიდა,მეგრული მასწავლეო...მოკლედ,ერთად ყოფნისას ნერვებს კიდევ იმით მიშლიდნენ,რომ სულ მეგრულად ლაპარაკობდნენ და არაფერი მესმოდა.
ეს ყოველივე იმით დასრულდა,რომ ადგა ირმა და ერთ დღეს,სრულიად მოულოდნელად ...მეგრელზე გათხოვდა.
სიძე კარგი გამოგვადგა. მე მეჯვარე ვიყავი,თამაზი - მაყარი .
როცა თამაზის სადღეგრძელო დალიეს, სამადლობელში იხუმრა:
- მეტი რა მექნა ჯიმა,რძალი მეგრულში მოგიმზადეთ აბაშელებსო.
მერე ოჯახებით მეგობრობდნენ...
ეს ყველაფერი ირმას ლექსმა გამახსენა:



ირმა მებურიშვილი
თამაზ ბაძაღუას ხსოვნას

წუხელ სიზმრად იყავ ჩემი მეინახე,
ორცეცხლშუა ვიდექ,
ნეტავ არ მენახე.
სადღეგრძელო შენი მწარედ გამოვცალე.
ცოცხლად გიდრეგრძელე ასული და ცოლი...
რომ არა ხარ,
დიდხანს,
დიდხანს გიმალავდი,
ამ წარმავლის შვილი
გახდი იმ მარადის.
მე ვერ გავიხარე შენი ნახვით, ჯიმა,
სულში ჩაწყვეტილო სიჭაბუკის სიმად.

ამას წინათ ერთმა ახალგაზრდა პოეტმა პირადად რომ გამიცნო, მითხრა:
- ქალბატონო ნინო, ცხოვრებაში რა კარგი ადამიანი ყოფილხართ, პორტალზე ყველას ჰგონია, ძალიან მკაცრი ხართ ,პოეზიას ვერ იტანთ და ნიჭიერ პოეტებს არ ახარებთო.
თავიდანვე ასეთი ჩვევა მქონდა : ახლობელიც კი,თუნდაც ჩემდამი მოძღვნილ ლექსს რომ წამაკითხებდა ,დავიწყებდი,ეს ასე აჯობებდა, აქ ეს ზედმეტია, ეს სახე არაზუსტია... და საერთოდაც, არ ვარგა! ...
ამის გამო ხუმრობით,ჯერ ''სალიერი'' შემარქვეს,მერე ჩემს გვარს შეურწყეს და მეგრული აქცენტით ''დარბაისალიერს'' მეძახდნენ.
სულ სხვანაირი იყო თამაზ ბაძაღუა .ცუდი ლექსიც რომ წაგეკითხა ,დაუყოვნებლივ გეტყოდა:ბეთხოვენი ხარ ჯიმა,ბეთხოვენი!
ირმა მებურიშვილმა მაშინ ასეთი ლექსიც დაწერა :''ბეთჰოვენის შეხვედრა მოცარტთან'',ცხადია,ბეთჰოვენად და მოცარტად საკუთარი დიადი თავი და თამაზი ჰყავდა გამოყვანილი ,მე საწყალს კი აბა, მზაკვარი სალიერის სახელს რა ამაცილებდა!
გულისკანკალით წამიკითხა ლექსი .ვიხალისე, ,შენიშვნებიც არ დავინანე და ვურჩიე,გამოექვეყნებინა კიდეც ,თან მიეწერა,ვის ეძღვნებოდა .
ირმასი ხომ მართლა ბევრი რამ მშურდა და არც ვმალავდი.მშურდა რომ ულამაზესი იყო, რომ მამა ცნობილი პოეტი ტაგუ მებურიშვილი ჰყავდა,რომ ყველა პოეტს,მე რომ მორიდებით ვესალმებოდი , დაბადებიდან ახლო იცნობდა,ბოლოს და ბოლოს ,ანა კალანდაძის ხელში იყო გაზრდილი,მერე როგორ კითხულობდა საკუთარ ლექსებს,როგორი ხმა ჰქონდა!
დიდხანს იყოყმანა ,დაებეჭდა თუ არა ეს ლექსი და ბოლოს ასეც მოიქცა.

ბეთჰოვენის შეხვედრა მოცარტთან

ნინო დარბაისელს

ბეთხოვენი უკრავს ისე,მუსიკაა იმდარი.
ირხევიან,შრიალებენ ფრთენი სერაბიმთანი,
აღფრთოვანდნენ მუსიკოსნი,საღამოზე წვეულნი,
წამოუდგნენ ფეხზე ტაშით,თურმე აღტაცებულნი,
მაგრამ ყველას გასაოცრად,მოცარტმა არ ინდომა
მისი ქება:'' ბატონებო,ვიცი,ცუდმედიდობად
ჩამეთვლება,მაგრამ თქვენგან ქება მიკვირს ძალიან
შემსრულებლის,ვისაც ჰანგი კარგად დაუსწავლია''.
ყმაწვილ ლუდვიგს,თუმცა წყენით წამოწითლდა,აენთო,
მორიდებით უთხოვია:''რამე დამავალეთო,
რაც ახლახან მოისმინეთ,ჩემი გულის ხმა იყო,
ასე მკაცრი შეფასება ,ეგებ უკან წაიღოთ.''
''შემისრულეთ მაშინ ესო''- უთხრა ამადეუსმა
და თითები კლავიშებზე ჯადოსნურად მოუსვა.
ბეთხოვენი თითებს მისას მიჰყვა,არ დაერიდა
და დარბაზი საოცარი ხმებით გადაირინდა.
როიალის კი არა და,სულის კლავიატურას
ეხებოდა ხელით თითქოს...მყისვე წამომართულა
მოცარტი და ბეთხოვენი განა გაუკილია,
შენიშვნისთვის ბოდიშის თქმაც კი არ უთაკილია.
ო,რა წრფელი იყო ჟესტი,ჟესტი გვირგვინოსნისა,
თაყვანს რომ გამოხატავდა ყმაწვილ მუსიკოსისა.
''სიამაყე იქნებიო,-უთქვამს - ჩვენი ქვეყნისა'',
თუმც,თვით მოცარტს უნიჭოთა ოდენ მტრობა ეღირსა,
ის,ბავშვივით უშურველი,ავი ბედისწერისა,
რატომ იყო,რად იმსხვერპლა ზაკვამ სალიერისა.


ეს ,ბოლო ლექსი კი თამაზის სიკვდილის მერე დაიწერა.მაშინ უკვე გვესმოდა მეგობრობის ფასი:

ირმა მებურიშვილი

ნინო დარბაისელს

მოვიჩქარი შენკენ ,
სახეს ვუშვერ ფიფქებს,
ბედმა შენი ნახვა ასე გამიძვირა,
ადრე გაზაფხულით მოტყუებულ ნუშებს
ჰგვანან ქარში ხენი ...
მომეახლა ცხადად სიქალწულე ჩემი
და ხუნდები ახლა უფრო შევიძულე,
ისე მინდა შენთან,
ისე მომენატრე!
მოვალ თავშიშველი და ქარს სახეს ვუშვერ,
ისე,როგორც მაშინ,ამ ათი წლის წინათ...
დაემგვანენ ხენი მოტყუებულ ნუშებს
და ქარს სახეს ვუშვერ,
და თოვლს სახეს ვუშვერ,
და სველი მაქვს სახე
და არ ვიცი უკვე,
ცრემლია თუ წყალი,-
-ჩემს ცხელ სუნთქვას ფიფქთა წყება შეეწირა.

1990


Last edited by nino darbaiseli on Wed Apr 01, 2009 12:33 pm; edited 2 times in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
ნიკა ჩერქეზიშვილი
Into Armury
Into Armury


Male
Number of posts : 277
Age : 35
Location : თბილისი
Job/hobbies : ქრიზანთემები
Humor : ცხოვრება
Registration date : 24.02.09

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Wed Apr 01, 2009 12:23 pm

შენ ვერასოდეს დაგაბრუნებენ
იმ ძველ საწოლში, ღმერთო, რატომღაც
შენ ყველა კაცის გვერდით მარტო ხარ
და არასოდეს ებრძვი ცდუნებებს.
შენ ყველა კაცთან ნაწილ და ნაწილ
კვდები ცისკრისას, რომ გადნე სუმთლად,
ჯერ მოუსვლელი წვიმები გაწვიმს,
ჯერ დაუმდგარი ზაფხული გთუთქავს.
შენ არასოდეს ითხოვ შენდობას,
რადგან საკუთარ სიმართლეს ებრძვი,
მხრებზეც არავინ ჩამოგეყრდნობა,
არ დაიჩოქებს არავინ შენს წინ.
და არც გჭირდება ბევრჯერ ნათრევი
ერთგულების და ტრფობის სიტყვები,
ვერ დაისერავ მკლავს სამართებლით,
შენ დამთავრების შემდეგ იწყები.
შენ მართალი ხარ ჭრილობისათვის,
შენი სიტყვები ჰგვანან მეომრებს,
რადგან ცხოვრება რასაც გასწავლის,
შენ უკვე იცი და იმეორებ.
ხან ცხელ ლოყაზე გისვამენ ნახშირს,
ხან გახსენდება, რომ მოკვდი გუშინ
და გადადიხარ ქალიდან ქალში,
როგორც მზის სხივი ხნულიდან ხნულში.

ბაძაღუა ბრწყინვალე პოეტია.


Last edited by ნიკა ჩერქეზიშვილი on Tue Aug 27, 2013 12:22 pm; edited 2 times in total
Back to top Go down
View user profile http://www.geogen.ge
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Thu Apr 09, 2009 11:00 pm

ნინო დარბაისელი

ცხრა ძმისა

მამას თუ ისრის კონა ჰქონდა გადანახული,
უბით დაჰქონდა დედას თხილი ,
ჭრელ ხილაბანდში გამოხვეული.

და ოდეს ჟამმა მოაწია
და ცხრავე ვაჟი
იმის საწოლთან შეიყარა,
იხმო უფროსი...

უფროსი რატომ?!
წესიც იყო და
პირველობას არც ვის უთმობდა!
მეორე - ცეტი გამოადგა,
მესამე - ფრთხილი ,
მეოთხე - გარეთ ხათრიანი,შინ კი - თამამი,
მეხუთე - ყველას მშველელი და გამშველებელი.
ანუ როგორიც გამოდიან შუათანანი,
მეექვსე -რაღაც, ბეჩავი და ცოტა გვიანი ,
აი, მეშვიდეს - ხრიკიანი ჰქონდა ბუნება
და მერვეს ხშირად აცურებდა,
ნაბოლარა კი ყველას ერთად ეტოქებოდა.

ჩამწკრივდა ცხრავე -
- აღიმართა ჩანგი ცხრაძალი.

დაინამცეცა ხელისგულზე პირველმა თხილი
და გაუწოდა ძმას მეორეს,
მაგრამ მეორემ
რაწამს იხილა წილი თვისი ,
ეცვალა სახე.
დანარჩენებმა -
- დედის უჩუმრად დამუწეს პირი.
ზოგს შეუბღვირა ძმამ პირველმა
ზოგს - ემუდარა,
მაგრამ გაწვდილი ხელისგული ვერ გაიცალა.

-ნეტა მეათეც მომცემოდა ,
მადლობა ღმერთო! -
- მომაკვდავ დედას
უკანასკნელი გაუკრთა ცრემლი ,
მერე დახუჭა თვალები და ნავმაც გაცურა.

ჰო,იმ გამოწვდილ ხელისგულზე
დარჩა სამყოფი
ყველასთვის,
ვისაც ისევ ახსოვს
ძველი ამბავი,
მაგრამ არ სჯერა,
რომ
არის დრო და არის ნაყოფი.

მძაღეა თხილი -
- დედის უბეში შემონახული!

-----
1. ჩანგის ძალები - ძვ. ქართული ტრადიციით,ჩანგის სიმები ,ანუ ძალები გამომშრალ- დამუშავებული ნაწლავისგან მზადდებოდა.არსებობდა ცხრაძალიანი ჩანგი./ივ.ჯავახიშვილი/.
რაკი ლექსის თემა - პატრიოტიზმია.ამ სახეში თავისებური ალუზიაცაა აკაკის სიტყვებისა'' ჩანგური საქართველოა,სიმები ჩვენ ვართ ყველაო''.


Last edited by nino darbaiseli on Wed Apr 22, 2009 11:00 am; edited 1 time in total
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury


Female
Number of posts : 224
Age : 55
Registration date : 14.12.08

PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Sat Apr 18, 2009 12:51 am

ნინო დარბაისელი

კენგურუ

არ მესმის შენი,
არაფერიც არ მესმის შენი.

ერთი,გაბმული ხმაურია
სუყველაფერი,
რაც არ მანიშნებს,
რომ სამალავი სადღაც ,ახლოა.
ანდა საზრდოსკენ არ მიმახედებს..
მე მდედრი ვარ და
დედა ვარ და
სხვანაირად როგორ ვიქნები!


ნიავს მოჰქონდა სუნი შენი ,
გაუგებარი.
სულ გაგირბოდი,
გაგირბოდი,
ახლა კი ,
როგორ მიცახცახებს მთელი სხეული...

ნუ შემეხები!

კუდიანი ვარ,
თვალმრუდი ვარ,
თანაც ხელმოკლე
და არც ფეხები მაქვს ჩამოქნილი,
რადგან
ურყევად უნდა ვიდგე
და თუ გაჭირდა,
საკუთარ თავსაც გადავახტე.
მე მდედრი ვარ და
დედა ვარ და
სხვანაირად როგორ ვიქნები!

შვილი?
ა-აა, შვილი?!
იმან თავის ჩანთა აივსო,
მე - იმის ნაცვლად
დილდილობით ვანანავებ
მზეს ახალშობილს,
ღამღამობით კი
მთვარესა და
წვრილ-წვრილ ვარსკვლავებს ...

ჩუ,
ბალახებში რაღაც ფაჩუნობს!


_ _ _ _ _ _ _ _

კენგურუ - როდესაც ბრიტანელმა მოგზაურმა ავსტრალიაში პირველად დაინახა უცნაური ცხოველი,რომელიც უხარმაზარ ბოცვერს ჰგავდა, მაგრამ მუცელზე ჩანთა ჰქონდა , აბორიგენს ინგლისურად ჰკითხა,რა ჰქვიაო.
''კენ გუ რუ''- უპასუხა აბორიგენმა,რაც ნიშნავდა ''არ მესმის შენი''.
Back to top Go down
View user profile http://armuri.4forum.biz/t34-topic
Sponsored content




PostSubject: Re: ნინო დარბაისელი   Today at 12:13 am

Back to top Go down
 
ნინო დარბაისელი
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 7Go to page : 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7  Next

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური (ნისლი მთათა ზედა) :: მთქმელი და გამგონებელი :: პოეტების ქვეყანა-
Jump to: