***
მითხოს ალდი ჯობ მამაცად,
მშავლებს ჯობ კუკუმაური
თუშებსა _ ლუის ლუხუმი,
გუდამაყრელთ _ ბუბუნაური,
მოხევეთ _ ღუდუშაური,
ხევსურებს _ ხოშურაული.
ხმლის ქნევად, ფარის ფარებად _
მარტია მისურაული,
ამაგის გვერდის სადგომლად _
იმედა მინანაური.
ცხვარს ვინ მოზვერავს მითხოსა? _
ახალა შუქიაური,
ვინ ჩავას მოზვერულზედა? _
გამახელთ თემროზაული.
კაცსა ვინ მოხკლავს მითხოსა? _
ჩააცვეთს ბაბურაული.
ხუთ-ხუთს ვინ ჩახხოცს მარტოი? _
ძაღლიკა ხიმიკაური.
ვინ გაღმეტდების ლაშქართა? _
ღულელი არიშაული.




გადაიწერეთ ქართული ხალხური პოეზია - http://www.nplg.gov.ge/dlibrary/coll/0001/000195/


ქართული ხალხური პოეზიაDDC Subject: Literature & rhetoric
Source: ქართული ხალხური პოეზია / მითოლოგიური, საგმირო, საწესჩვეულებო, სატრფიალო, საყოფაცხოვრებო, ისტორიული და შრომის ლექსები. 258 გვ. UDC: 821.353.1-91-1
Language: Georgian
Extent Format: 258 გვ.
Created: 2008-04-17
Modified: 2009-01-15



Object Size Format
ქართული ხალხური პოეზია [258 გვ.] 1,007Kb Adobe PDF

გოგი თოთიბაძე - სანათა (დეტალი), "ბახტრიონის" ილუსტრაციიდან


***

საბრალო დედაბრისასა
თაგვნი ყანასა მკიანო,
ლომნი უგრეხენ ულოსა
და ვეფხვნი შეუკვრიანო;
დევნი ურემსა უბიან,
ირემნი ძნასა ჰყრიანო,
შველნი კევრებში შებმულან,
კალოს გარს დარბენიანო;
ზედ ანგელოზნი უსხედან,
ტკბილ ხმაზედ დასძახიანო,
ჭინკები მარდად უქცევენ,
ყანასა გაჰფორცხიანო;
ტახნი მისწევენ კალოსა,
მელები კუდით ჰგვიანო,
წერონი ანიავებენ
და ბატნი დაჰკაზმიანო;
დათვებს ჰკიდიათ ტომრები,
ორმოში პურსა ჰყრიანო,
მგლები წისქვილში გაგზავნეს,
პურს მალე დაუფქვიანო;
შაშვი ფქვილს მტკიცავს, გნოლი ჰზელს,
კაჭკაჭნი ამოჰქნიანო,
მტრედნი ჩააკვრენ ლავაშსა
და გვრიტნი ამოჰყრიანო;
ვარიები ამზადებენ,
იხვნი სუფრასა შლიანო,
ზეცას ტოროლა გაგზავნეს,
სტუმრები მოჰკრიბიანო,
შენს მადლსა, ჩხიკვნი ნუ გვინდა,
სუფრასა აგვიშლიანო;
სილამაზითა ხოხობი
შუაში ჩაისვიანო,
ბულბული გალობისათვის
სულ თავსა დაისვიანო,
საწყალი ბერი ქედანი
ბოლოში მოიგდიანო,
ერთად სმენ, სჭამენ, ლხინობენ,
„ჰარალეს“ დასძახიანო.

ია


ნეტავი შენ, ენძელაო,
სამჯერ მოხვალ სერზედაო.
ერთხელ მოვალ, მოვშავდები
ამ დასაწვავ ხევზედაო,
ბიჭები ქუდზე მაჭკნობენ,
გოგოები - ყელზედაო.


ეს ხალხური ლექსი არის 1982 წლის პოეზიის კრებულში, რომელსაც გამომცემლობა ”მერანი” ბეჭდავდა ხოლმე.
ლექსს თან ერთვის ცნობა:

”ლექსი გადმოგვცა მწერალმა რევაზ ინანიშვილმა, - რომელიც მოისმინა კახეთში”.



ეგეთებს - ვეღარ სწერენ, ვეღარ...

***
ბატარიკა ქალაი ვარ,
ნუ მაღონებ, ცოდვა არი.
საიქიოს დაგტანჯავენ,
თუ სად სულის ყოფნა არი.



აი, რა კარგ ლექსაების ამათქმა იციან ხანდისხან...

***
ათას უგულო მეომარს
გულადი ორი სჯობია.
არამ მწყერს, ხოხობ-კაკაბსა
ალალი ქორი სჯობია.

მოხევის სიმღერა

ქალს სილამაზე ხილადა
ვთხოვე-არ დამაძლევინა,
დავღონდი,წყალი მომწყურდა,
წვეთი არ დამალევინა.
მომხედა,თოლნი შემყარა,
ნაწინწკლებ წამაყრევინა,
დამრცხო,ავინთე,გავწითლდი,
თავი ძირს დამახრევინა.
სიტყვები გადამავიწყა,
ენა სულ ამარევინა.
არც მითხრა-მოდი,არც წადი,
არც თავი დამაღწევინა.
ტიალი,რაი ყოფილა,
თავბედი დამაწყევლინა.
დახე წყეულსა დიაცსა,
რა დღემდე მომაღწევინა.

ნეტავი,გოგო,შენი ხმა...

ნეტავი,გოგო,შენი ხმა
ავადმყოფს გამაგონაო.
ტუჩი ტუჩს დამადებინა,
ძუძუებს ჩამაკონაო.
მალ-მალე მოდი ჩემთანა,
შენც ობოლი ხარ,მეცაო,
უბეში ხელის ჩაყოფა
შენც გეამება,მეცაო.
ნეტავი,გოგო,მე და შენ
ერთადამც დაგვაწვინაო,
დაგვხურა ჩემი ნაბადი,
მაღლით დაუშვა წვიმაო.
ნეტავი,გოგო,მე და შენ
ერთმანეთს დაგვატოლაო,
რომელიც მეტი მოვიდეს,
მაკრატლით დაგვასწორაო.

მთაო,გადმიშვი მაღალო,
რა ნისლი მოგიხვევია,
მთას იქით ჩემი ლამაზი
სხვას ვისმეს ჩაუხვევია.



* * *

ქალაუ,ისე თეთრი ხარ,
როგორც საყდარში კირიო,
სიზმარში მომაგონდები,
წამოვჯდები და ვტირიო,
შენი დანახვა მეწადა,
რად მომარიდე პირიო.

არხვატს

არხვატო, ჩემო სამშობლო,
ჯიხვ-არწივების ბინაო,
მიამც კი შენს მტერს შამაკლა,
შენს მკერდზე დამაწვინაო!
მაკვდას, თუ მაკვდა ოშკაცი
არხვატის გულისთვინაო!
დედა ვაცხონე ვაჟისა,
ვინაც თავ მაიწყინაო!
მტერ დარჩა სისხლის მორევში,
თავიც კი იქ შასწირაო.
დაიმალების ცუდი ყმა,
მავშჩები, წაოლ შინაო.
გამაქცეულის მისვლასა
არმისვლაი სჯობ შინაო.
მაინც არ გასტყდა, არხვატო,
ბასრო ფოლადის რკინაო!

ბაღათერა ჯაბუშანური

კარკუჩით გამეემართა ბაღათერაი დილითა,
დედისძმათ გაჯავრებული ქვა-რკინას ამტვრევს კბილითა.
აივსნეს ქოთანის ბექნი ქომოციხლების მზირითა.
ყმაწვლამ ბაღათერამა ხმალ მაიქნივა პირითა.
ზოგნი ჭრნა, ზოგნი ჩაკაპნა, ზოგნი წაუვლენ ჭირითა.
რანიც წავიდეს ჭირითა, სისხლსა მისთხევენ პირითა,
მარტუამ ბაღათერამა მთა გარდიარა გმინვითა,
გადაუჩინდა დედასა გაცინებულის პირითა,
გადაუშალნა ქოჩორნი გადაპოხილნი ტვინითა.
ბაღათერაის დედამა თმანი დაიჭრნა ძირითა:
"შენს დედას, ბაღათერაო, რაად გაგიშვი შინითა?!
ბიძამ არ მოგცა ჩაჩქანი, აწ გაძღას შენი ჭირითა!"

***
ზვავი ვერ მამკლავს მთებისა,
მთიდან რო გააქ გრილი.
ტყვია ვერ მამკლავს თოფისა,
ტყვია-ბევრცოდვებიანი.
ვერც დუშმნის ენა გამჩხიბავს
დაუნდობ-შხამგესლიანი..
მოვკვდები ლექსით დაჭრილი.
ლექსით გულწყლულებიანი.
საფლავშიც ლექსით ჩავწვები
მდუღარეცრემლებიანი.
საფლავზე მოვა ლექსის ხე,
ლექსის ტოტფოთლებიანი.